T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/459 Esas
KARAR NO: 2024/231
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16109-01468-....] UETS
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [35867-27685-...] UETS
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/11/2015
KARAR TARİHİ: 04/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/03/2024
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; E.N.H.İ.B/ 6.1.2 grup, E.N.H.İ.B 6.1.2 grup E.N.H.İ.B /6.2.4 Grup kodlu iletim hatalarının hizmet alım yolu ile işletilmesi işinin 25/03/2014 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında 05/04/2014 ile 15/03/2015 tarihleri arasında firma tarafından yürütüldüğünü, ihale konusu dört grubun işe ilişkin sözleşme süresinin dokuz ay olarak belirlendiğini, işin başlangıç tarihi dikkate alındığında işin sona erme tarihinin 31/12/2014 olduğunu, ancak işin 15/03/2015 tarihine kadar süresinin uzatıldığını, ihale konusu iş kapsamında davalı teşekkül tarafından konu kısmında belirtilen son hakedişlerin firmaya ödenmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre ihale konusu işte çalışacak personellerin çalışma sürelerinin 9 ay olduğunu, bu durumda kıdem tazminatı hak etmeyeceklerini iş verenin iş teklifini buna göre hazırladığını, işin 11 ay 10 gün olarak tamamlandığını, işin süre uzatımı yapılmasına rağmen ihale konusu işte çalışan personelin kıdem tazminatı haketmediklerini, buna rağmen davalı kuruluş tarafından müvekkil şirket ile akdedilen sözleşme hükümlerine dayanılarak kıdem tazminatı ödemesi yapılması ve kıdem tazminatı ödendiğine ilişkin ibraname sunulmasını talep ettiğini, bu nedenlerle müvekkile ait Kuveyttürk Bankası 472961 seri numaralı 31.000 TL, Kuveyttürk Bankası 473071 seri numaralı 9.000 TL, Kuveyttürk Bankası 472960 seri numaralı 31.000 TL, Kuveyttürk Bankası 473070 seri numaralı 9.000 TL, Kuveyttürk Bankası 472959 seri numaralı 31.000 TL, Kuveyttürk Bankası 473069 seri numaralı 9.000 TL, Kuveyttürk Bankası 472958 seri numaralı 31.000 TL, Kuveyttürk Bankası 473068 seri numaralı 9.000 TL tutarındaki teminat mektuplarının üzerine müvekkilin telafisinin mümkün olmayan zarara uğramaması için dava sonuna kadar tedbir konulmasına, müvekkile iadeisne, 6552 sayılı kanunun 8. Maddesi gereğince ihale konusu işte çalışan personelin kıdem tazminatını ödeme yükümlülüğün davalı kuruma ait olduğunun tespitine, davalı elinde haksız tutulan 42.326,14 TL'nin davalıdan alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı kurum üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yargı yolu itirazı ile birlikte husumet ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, ... Mühendislik Elektrik Makina İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin Bölge Müdürlüklerine başvuruda bulunarak maddi durumlarındaki sıkıntılardan dolayı 2013 Aralık ayı maaş ödemelerinin yapılamadığını ve mali durumlarında iyileşme olmamasından dolayı 31/01/2013 tarihi itibari ile imzalamış oldukları Enerji İletim Hattı Periyodik Kontrol ve Bakım onarımlarının ihzmeti alımı işine ait sözleşmeleri tek taraflı olarak feshettiklerini bildirdiklerini, bu durum üzerine işletme Daire Başkanlığının ihale oluru alınarak işin kalan kısmı ihale edildiğini ve davacı ... Enerji Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti ile 25/03/2014 tarihinde 9 aylık sözleşme imzalandığını, işin sona ermesi aşamasında genel müdürlükten şartname hazırlıklarının tamamlanmamış olmasından dolayı ihale onayının gecikmesi nedeni ile 25/03/2014 tarihinde imzalanan sözleşmenin süresinin 2,5 ay süre ile 15/03/2015 tarihine kadar uzatıldığını, dava konusu sözleşmeye göre kıdem tazminatına hak kazanıldığını, dava konusu sözleşmenin 36.4.3 maddesinde belirtilen şekilde bir ibraname Grup Müdürlüğümüze ibraz edilmemiş olduğu için son hak ediş ödenmediğini, davacının teminatının iadesi için üzerine düşen görevleri yerine getirmediğini, bu nedenlerle teşekküllerine karşı açılan yersiz, haksız, hukuka aykırı ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, yanlar arasında akdedilen enerji nakil iletim haklarının bakım ve işletilmesi hakkındaki sözleşmenin davalı tarafça tek taraflı olarak uzatılması nedeniyle ihale konusu işte davacı uhdesinde çalışan personelin kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğün davalıya ait olduğunun tespiti, son hakediş tutarlarının tahsili ile davalıya verilen teminat mektuplarının davacıya iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.
Mahkememizce yargılama yapılarak TEİAŞ Bölge Müdürlüğünden satınalma ve ticari sözleşme, şartname ve ekleri, çalışan personele ilişkin listeler celp edilmiş, Bursa 1.ATM'nin 2010/223 esas sayılı dava dosyası incelenmek üzere celp edilmiş, dosya konusunda uzman Sigorta hukukçusu, elektrik mühendisi ve smmm bilirkişisine tevdi edilerek rapor temin edilmiştir.
02/06/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle: davacı ile davalı taraf arasında akdedilen sözleşme hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan ihtilafın davacı firmanın ihale sonrası akdedilen sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediği kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
01/02/2018 tarihli ek raporda özetle; her iki tarafın da vermiş oldukları listelere göre kıdem tazminatına hak kazanır şekilde işten ayrılan işçi görülmediğini bildirmişlerdir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında 25.03.2014 tarihinde 9 aylık süreli Enerji İletim hattı Periyodik Kontrol ve Bakım Onarımlarının Hizmet Alımı sözleşmesi akdedilmiş, ihale onayı gecikmesi sebebi ile bu sözleşmenin süresi 15.03.2015 tarihine kadar uzatıldığı anlaşılmıştır.Davacı taraf ihale konusu işte çalışan personelin ödeme yükümlülüğünün davalı tarafta olduğundan bahisle davalını haksız olarak elinde tuttuğunu iddia ettiği 42.326 T.L miktarındaki banka teminat mektuplarının iadesini istemekte, davalı taraf davacının üzerine düşen edimini yerine getirmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini savunmaktadır.Davalı taraf aynı zamanda zamanaşımı itirazında bulunmuş olmakla sözleşmeden doğan istemler on yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğundan zamanaşımı süresinin henüz sona ermediği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki 25.03.2014 tarihli sözleşmenin "Kesin Teminat ve Ek Teminatın Geri Verilmesi Başlıklı" 11.maddesi "İşin, sözleşmeye ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı teşekküle herhangi bir borcunun olmadığı teşekkülce tespit edildikten sonra, Sosyal Sigortalar Kurumu'ndan alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, yükleniciye iade edilecektir." hükmünü içermektedir. Bu hükme göre teminat mektubunun iadesi için sadece SGK'dan alınacak ilişiksiz belgesinin sunulması yeterli olmayıp, yüklenicinin bu işten dolayı davalıya herhangi bir borcu olmadığının davalı kurumca tespit edilmiş olması da gerekmektedir.Ayrıca sözleşmenin 36.4.3 maddesinde ödenen işçilik hakları açısından işverenin ibra edilmiş olması usulüne uygun düzenlenmiş bir ibraname bulunması hususu düzenlenmiştir.Davacı taraf bu şekilde bir ibraname sunmamış ve 11.maddede belirtilen SGKdan alınan ilişiksiz belgesi de idareye sunulmamıştır. Dolayısıyla davacı sözleşme gereği edimlerini yerine getirmemiştir.Basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı ahde vefa kuralı gereği sözleşmesel edimlerini yerine getirmeli ki davalı idarece karşı edimler yerine getirilebilsin.Her ne kadar davacı vekili dilekçesinde işin süresi 9 ay olduğundan 1475 sayılı Kanun gereği işçilerin kıdem tazminatını haketmediklerini bu nedenle ibralaşmanın da mümkün olmadığını beyan etmiş ve bilirkişi raporunda da her iki tarafın da vermiş olduğu listelere göre kıdem tazminatına hak kazanır şekilde işten ayrılan işçi görülmediğinden bahsedilmiş ise de, sözleşme akdedilirken işin süresi belirlidir.Basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı ibralaşmanın bu şekilde mümkün olamayacağını pekala bilebilecek durumdadır. Nitekim sözleşme şartlarını herhangi bir ihtirazi kayıt koymadan davacı kabul etmiş ve imzalamıştır.Artık İbralaşmanın mümkün olmadığından bahisle edimlerini yerine getirmekten kaçınmak bu aşamada iyiniyet ve dürüstlük kurallarına aykırı bir durumdur.Tüm bu açıklamalar doğrultusunda davacı davasında haksız olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
Mahkememiz kararının davacı vekilince İstinaf edilmesi üzerine Bursa 5. Hukuk Dairesinin 2020/793 Esas ve 2023/579 Karar sayılı kararı ile; "Mahkemece;dava konusu hizmet sözleşmeleri kapsamında davacı şirketin bünyesinde çalışan işçilerin tespiti ile bu işçilerin aynı işyerinde çalışmaya devam edip etmediği, SGK sisteminde yapılan giriş çıkışların işyeri devri hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil edip etmediği, sonuç olarak, ibraname ibraz edilmesi gereken tarih itibariyle kıdem tazminatı alacağını talep etmeye hak kazanan işçi bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. Yine dosya kapsamında bulunan davalı kurum tarafından davacı şirkete gönderilen 05/05/2015 tarihli yazıda davacı firma tarafından 2015 yılı Mart ayına ait 15 günlük işçi maaşlarının ödenmediği davacı hak edişinden kesinti yapılarak işçi maaşlarının ödendiğinin belirtildiği görülmekte ise de, mahkemece bu hususta bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 36.4.3 maddesi uyarınca işçilerin ücret alacağının ödenmemesinin son hak edişin ödenmesine engel teşkil edeceği ve hak edişin yeterli olmadığı durumda teminat mektuplarının para çevrilerek borçların tahsil edileceği düzenlendiğinden işçilerin ücret alacağının davacı tarafça eksiksiz şekilde ödenip ödenmediğinin de tespiti gerekmektedir. Sonuç olarak mahkemece, yukarıda belirtilen eksiklikler giderilerek, davacının son hak ediş bedelinden bakiye kalan tutarın bloke edilmesinde ve teminat mektuplarının iade edilmemesinde, davalı tarafın haklı olup olmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, mahkemece eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak deliller toplanmadan ve incelenmeden hüküm tesis edildiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, 2-)Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine," gerekçesiyle mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, Bursa BAM bozma ilamı doğrultusunda yerinde yargılama yapılmıştır.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında Bursa SGK İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ilgili işçilere ait hizmet döküm cetvelleri, Bursa 5. İş Mahkemesinin 2017/74 Esas ve 2017/81 Esas sayılı dosyaları, Bursa 14. İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı dosyası ve Bursa 10. İcra Dairesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın bir mali müşavir bilirkişi, bir elektrik-elektronik mühendisi bilirkişi ve bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi ..., Elektrik-Elektronik Mühendisi bilirkişi ... ve Av. İsmail Kahraman' ın 16/10/2023 tarihli raporlarında özetle; Mevcut dava dosyasının incelenmesi sonucu, davacının son hak edişi 42.326,14.TL olmasına rağmen, davalı kurumun, davacı yanında çalışan işçilerin 2015 Yılı Mart ayı ücretlerinin net tutarı olan 31.199,74.TL'yi taraflar arasındaki sözleşmenin 36.4.3 ve devamı maddeleri gereğince, işçil dosyaya sunulan banka dekontlarından belli olduğundan, davacı tarafın son hak edişi nedeni ile bakiye alacağının 11.126,40.TL (42.326,14-31.199,74) olduğu, ihale süresinin dolması sebebi ile davacı yanında, davalı kuruma ait iş yerlerinde çalışan işçilerin 2015 Yılı Mart ayında davacı ile olan alt işveren ilişkisinin sona ermesi nedeniyle iş akitleri sona eren işçilerin, yeniden yapılan ihaleyi kazanan dava dışı başka bir alt işverene bağlı olarak davalı kuruma ait iş yerlerinde çalışmaya devam etmeleri, çıkışı yapılan ve işe giriş kaydı olmayan işçiler için ise, davacı firma bünyesinde çalıştığı süre yönünden kıdem tazminatına hak kazandıklarına dair veya davalıdan feshe bağlı alacaklar yönünden de bir talepte bulunduklarına ilişkin davalı tarafça bir kayıt ve belge de ibraz edilmemiş olduğu dikkate alındığında ve çıkışları yapılan bu işçilerin SGK sisteminde ki çıkış kodlarının “18”— kod. numarasıyla “işin sona ermesi” şeklinde İşyeri devri hükümlerine engel teşkil etmemesi, asıl işverenin (davalı kurum) değişmemesine rağmen işçilerin çalıştığı alt işverenler arasında iş yeri devrinin gerçekleşmiş olması, 4857 sayılı yasada iş yeri devrinin feshe bağlı Kıdem tazminatı, İhbar Tazminatı ve Yıllık İzin ücreti gibi alacaklara hak kazandıran bir sebep olarak yer almaması ve davalı kurumun 2015 yılı Mart ayında iş akitleri sona eren işçilerin kendisine yönelik bir alacak talebi bulunduğu hususu ile ilgili olarak herhangi somut bir delil ibraz etmemesi sebebi davacı tarafın, davalı nezdindeki teminat mektuplarının davacıya iadesi gerektiği, mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi ..., Elektrik-Elektronik Mühendisi bilirkişi ... ve Av. ....' ın 31/01/2024 tarihli ek raporlarında özetle; Kök raporda davacı tarafın son hak edişten kaynaklanan bakiye alacağı 11.126,40.TL olarak hesaplanmış ise de, davalı kurum tarafından kök rapor sonrası sunulan belgelerden, davalı kurumun davacı yanında çalışan ... ve ...'ün feshe bağlı alacakları nedeni ile ödemiş olduğu tazminat ve alacak miktarı 21.440,06.TL olarak tespit edildiğinden, davacının dava konusu hak edişi nedeni ile herhangi bir hak ve alacağı kalmadığı sonucuna varılabileceği, mütalaa edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; taraflar arasında akdedilen enerji nakil iletim haklarının bakım ve işletilmesi hakkındaki sözleşmenin davalı tarafça tek taraflı olarak uzatılması nedeniyle ihale konusu işte, davacı uhdesinde çalışan personelin kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün davalıya ait olduğunun tespiti,son hakediş tutarlarının tahsili ile davalıya verilen teminat mektuplarının davacıya iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.İlgili BAM kaldırma ilamı dikkate alınarak , davacı tarafa, dava konusu hizmet sözleşmeleri kapsamında davacı şirketin bünyesinde çalışan işçilere ilişkin bilgi verilmesi amacıyla,davalı tarafa,davacı şirkete gönderilen 05/05/2015 tarihli yazıda davacı firma tarafından 2015 yılı Mart ayına ait 15 günlük işçi maaşlarının ödenmediği, davacı hak edişinden kesinti yapılarak işçi maaşlarının ödendiğinin belirtildiği hususu göz önünde bulundurularak, yapılan ödemelere ilişkin evrakların sunulması amacıyla bir aylık süre verildiği, taraflarca sunulan evraklar işbu dava dosyası arasına alınmış, Bursa SGK İl Müdürlüğü'ne de müzekkere yazılarak davacı şirket tarafından bildirilen işçilerin hizmet döküm cetvelleri mahkememiz dosyasına celbedilmekle birlikte dosya; nitelikli hesap uzmanı bilirkişi, elektrik-elektronik mühendisi bilirkişi, SMMM bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek tarafların iddia-savunmaları,tüm dosya kapsamı, ilgili BAM ilamı dikkate alınarak ayrıntılı rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 31/01/2024 tarihli ek raporda özetle; kök raporda davacı tarafın son hak edişten kaynaklanan bakiye alacağı 11.126,40.TL olarak hesaplanmış ise de, davalı kurum tarafından kök rapor sonrası sunulan belgelerden, davalı kurumun davacı yanında çalışan ... ve ...'ün feshe bağlı alacakları nedeni ile ödemiş olduğu tazminat ve alacak miktarı 21.440,06 TL olarak tespit edildiği, davacının dava konusu hak edişi nedeni ile herhangi bir hak ve alacağı kalmadığı sonucuna varılabileceğinin bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen ek raporda davaya konu hususlar , gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte, davacının taraflar arasında akdedilen enerji nakil iletim haklarının bakım ve işletilmesi hakkındaki sözleşmeye-son hakediş tutarlarına dayalı olarak(davalı tarafça ödenilen işçilik alacaklarının, davacının alacağını aştığı hususu gözetilerek) davalıdan alacaklı olmadığı hususu gözetilerek davalıya verilen teminat mektuplarının davacıya iadesi de mümkün olmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 722,83 TL'den mahsubu ile artan 295,23 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerine bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan posta masrafı olan 63,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair,taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde mahkememize veya mahkememize iletilmek üzere herhangi bir nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne verilecek dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yoluna başvurma hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2024
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.