T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/589 Esas
KARAR NO: 2023/1209
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... - T.C.N. ...
2- ... - T.C.N. ...
VEKİLİ: Av. ... - [16144-41836-..] UETS
DAVALI : ... - T.C.N. ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [15142-41859-..] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2023
KARAR TARİHİ: 27/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin muris ...’nun kardeşleri sıfatı ile yasal mirasçı sıfatına haiz olduklarını, murisin 30.07.2022 tarihinde vefat etmiş ve geride yasal mirasçı olarak müvekkillerine kalmış olduğunu, davalı ... tarafından, müvekkilleri aleyhine muris ... tarafından tanzim edildiği iddia edilmiş olan 01.09.2021 tanzim, 10.08.2022 tarihli bonoya dayanılarak Gemlik İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyası takip işlemlerine başlanılmış olduğunu, bono üzerinde yer alan imzanın titrek olması, imzanın ...'na ait olmadığı zannını uyandırdığından müvekkilleri tarafından imzaya itiraz edilmiş olduğunu, imzaya itiraz davası Gemlik İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/173 E sayılı dosyası üzerinden görülmeye devam etmekte olduğunu, icra takibine konu bononun nakden kaydına havi olduğunu, davalı alacaklının müvekkillerinin murisine 250.000,00TL nakit vermesinin ihtimal dahilinde olmadığını, imzanın sahte olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, haksız ve kötüniyetli davalı aleyhine senet miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere takdir olunacak tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Gemlik İcra Müdürlüğünün 2022/... sayılı icra takip dosyası, Gemlik İCra Hukuk Mahkemesinin 2022/173 esas sayılı dosyası, Gemlik CBS' nın 2023/90 soruşturma sayılı dosyası, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Mahkememiz dosyasının Gemlik 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20/04/2023 tarihli, 2023/253 esas ve 2023/175 karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememiz esası kaydedilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve davaya/icra takibine konu bonoya dayalı olarak davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.
TTK' nın 776/1. maddesinin (b) bendinde bono veya emre yazılı senedin "kayıtsız ve şartsız" belirli bir bedeli ödeme vaadini içermesi gerektiği, 777. maddesinde de bu unsuru içermeyen bir senedin bono sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.
Takibe konu bono örneği incelendiğinde; borçlu/keşidecinin muris ... olduğu, alacaklının davalı olduğu, davalı tarafından kambiyo senetlerine mahsusu haciz yolu ile Gemlik İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı icra dosyasında takibe konu edildiği,250.000,00 TL asıl alacak ve 7.767,12 TL işlemiş faiz üzerinden takip yapıldığı,senet incelendiğinde " nakten" bedel kaydı olduğu görülmektedir.
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri,hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” ifadesine yer verilmiştir.
Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya dair ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.
Usul hukukumuzda senede karşı senetle ispat zorunluluğu ilkesi kabul edilmiştir. Senede bağlı olan her çeşit iddiaya karşı def'i ( savunma ) olarak ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler, 290. maddedeki meblağdan az bir miktara dair olsa bile tanıkla ispat olunamaz; ancak senet ( kesin delil ) ile ispat edilebilir.
Bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder. Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan ilişki "kambiyo ilişkisi" ismiyle anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu "kambiyo taahhüdü"nde bulunmuş olur. Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl /temel borç ilişkisi vardır. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.
Senet, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir.
Eğer taraflardan biri senet metninde yazılı kaydın doğru olmadığını söylüyorsa, buna senedin talili denmektedir.Bu anlamda talil senet metninde açıklanan düzenleme(ihdas) nedenine aykırı beyanda bulunma anlamına gelmektedir ve bu hâlde ispat yükünün kaydın aksini iddia edene ait olacağında kuşku bulunmamaktadır.
Davaya konu bono nakten kaydını içeriyor ise de davalı tarafça bononun talili yapıldığı ve kendisine davacıların murisi tarafından çeyiz parası için bağış olarak verildiği ve borç karşılığı verilmediği iddiasında bulunulduğu tespit edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davalı tarafça davacıların murisi aleyhine başlatılan ilgili icra dosyasına konu 250.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak davalı tarafa borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir. Bononun talili yapıldığı, davalı tarafça kendisine davacıların murisi tarafından çeyiz parası için bağış olarak verildiği iddia edildiğinden, ispat yükü davalı tarafa geçmiştir. Davalı taraf tüm dosya kapsamı dikkate alınarak ilgili bononun davacıların murisi tarafından kendisine çeyiz parası için bağış olarak verildiği iddiasını ispatlayacak yazılı bir delil sunamadığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜNE , buna göre davacıların Gemlik İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı icra dosyasına konu 250.000,00 TL bedelli, 10/08/2022 tediye tarihli, 01/09/2021 düzenleme tarihli senede dayalı olarak davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2- Yasal şartlar oluşmadığından davacılar vekilinin kötüniyet tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereği alınması gereken 17.077,50TL harçtan peşin alınan 4.539,23TL nin mahsubu ile bakiye 12.538,27 TL' nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan; posta, talimat-tebligat gideri 108,00 TL yargılama giderinin, 4.539,23TL peşin harç, 269,85TL başvurma harcı olmak üzere toplam 4.917,08TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacılar vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 39.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/11/2023
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.