TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/07/2023
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı müvekkil firma ve davalı arasında düzenlenen, 2017/... İhale Kayıt Numaralı ve 27.07.2017 tarihli sözleşme gereği müvekkil firma, ... ... - ... (...) Yapım İşleri için Yüklenici olarak belirlendiğini, yapım İşi Sözleşmesi gereği, 6. hakkediş dönemi fiyat farkı hesaplamasında diğer aylara kıyasla düşük olan, yani işin bitim tarihindeki 6,805393882 pn değerinin baz alınması gerekirken 2022 Ağustos ayı 6,023450189 pn değerinin kullanılması suretiyle fiyat farkı eksik hesaplandığını, fiyat farkı hesaplamasında 2022 Ağustos ayı 6,023450189 pn değerinin kullanılması açıkça hukuka aykırı olduğunu, zira taraflar arasında akdedilen 27.07.2017 tarihli sözleşme ile düşük olan pn değerinin esas alınacağı açıkça belirtildiğini, bahse konu yapım işine esas teşkil eden 27.07.2017 tarihli Yapım İşi Sözleşmesi'nin 14.2. maddesinde “Fiyat farkı ödemesinde 27.06.2013 tarih ve 2013/... sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar dikkate alınacaktır. İdaremizce ihale dökümanında fiyat farkı ödemesine esas sabit katsayılar ve endeksler belirlenmediğinden, temel ve güncel endeks olarak ... İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun ÜFE Genel sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” denilerek fiyat farkının hesaplanmasında esas alınacak esaslar ortaya konulduğunu, bahse konu sözleşmede yapılan atıf gereği, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın Uygulama Esasları başlıklı 6. maddesi 10. Bendi incelendiğinde fiyat farkı hesaplanması hususu “Sözleşme süresi bitmiş ve idarenin izni ile cezalı çalışılan işlerde, fiyat farkı hesaplanırken süre bitim tarihinde uygulanmakta olan (Pn) değeri ile cezalı çalışılan süredeki (Pn) değerinden düşük olanı esas alınır.” şeklinde düzenleme altına alındığını, davacı müvekkil firmanın işin bitim tarihi olan 01.11.2022’den sonraki sürelerde cezalı olarak çalıştığını, cezalı çalışılan iş için müvekkil firmaya ödenmek üzere düzenlenen 6. Hak edişte, hak ediş dönemini kapsayan işin bitim tarihindeki 6,805393882 pn değeri, 2022 Kasım ayı 6,85598 pn değeri ve 2022 Aralık 6,8394 pn değerlerinden düşük olan; işin bitim tarihindeki 6,805393882 pn değerinin baz alınması gerekirken, 2022 Ağustos ayı 6,023450189 pn değerinin hesaplamada kullanılması suretiyle fiyat farkı eksik hesaplandığını, davalı idarece eksik hesaplanan fiyat farkının, mevzuata ve sözleşmeye uygun olarak tekraren hesaplanması ve eksik hesaplanan kısmın müvekkil firmaya ödenmesi amacıyla 14.04.2023 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuruda bulunulmuş, idarenin 04.05.2023 tarihli ... sayılı cevabi yazısı ile ''....Hali hazırda ülke olarak içinde bulunduğumuz piyasa ve ekonomi koşullarında artan enflasyon parametrelerinin idaremiz aleyhine,yüklenici lehine kullanılma arzusu içinde olan yüklenicinin sebepsiz zenginleşme iradesi olduğunu düşündürmektedir." şeklinde cevap verilerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde müvekkil firmanın işbu talebi reddedildiğini, karşı yan ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde de anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle fiyat farkı bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edileceğinden, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve ıslah edilmek üzere şimdilik 500 TL tutarındaki eksik hesaplanan fiyat farkının davalıdan alınarak müvekkil davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 27/07/2017 tarihli ... ...-... Yapım işi sözleşmesi imzalandığını, yapım işleri genel şartnamesinde iş programının tanımı yapılmış olup bu tanıma göre İş programı: Yüklenicinin, işin süresi ve varsa iş kısımlarına ait bitirme tarihleri ile yıllık ödeme miktarlarını da dikkate alarak, yapım işine ait iş kalemlerini/gruplarını, (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./19. md., yürürlük: 18.08.2019) imalatların niteliğini, teknik özelliğini ve yapım sürelerini esas alarak aylık imalatı ve iş miktarlarını, ihzarat ödemesi öngörülen işlerde ihzaratı, yıllık ödenek dilimlerini ve bunların aylara dağılımını ayrıntılı olarak gösterdiği programı ifade ettiğini, Yüklenici iş programına riayet etmemiş kendi kusuru nedeniyle işi sözleşme süresi içerisinde bitiremediğini, taraflar arasındaki 27/07/2017 tarihli sözleşmenin 14’üncü maddesi 2’nci fıkrasında düzenlenen “Fiyat farkı ödemesinde 27/06/2013 tarih ve 2013/... sayılı Bakanlar Kurul Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar dikkate alınacaktır. İdaremizce ihale dökümanında fiyat farkı ödemesine esas sabit katsayılar ve endeksler belirlenemediğinden, temel ve güncel endeks olarak ... İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks sonuçları Tablosunun ÜFE Genel sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” şeklinde, fiyat farkının hangi esaslar doğrultusunda belirleneceği hüküm altına alındığını, bu hüküm kapsamında, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın incelenmesi zorunluluk arz ettiğini, her ne kadar davacı taraf da dava dilekçesinde bu maddeyi baz almaktaysa da; madde metnini dava dilekçesine eksik yazıldığı görüldüğünü, madde metninde açık bir şekilde, süre bitim tarihindeki aya ait endeks ile, fiilen çalışılan aya ait endeksten düşük olanının esas alınacağı belirtildiğini, davacı tarafın talebi, bu madde metnine aykırı bir talep olduğunu, yüklenici, sözleşme kalemlerinin tamamını süresi içerisinde gerçekleştirememiş, iş programına göre işin gerisinde kalmış olduğundan, fiyat farkını, iş programına göre işin gerçekleşmesi gerektiği aydan (son olarak çalışılan ay bazlı –(Ağustos)) alındığını, İş programına göre geride kalmış olduğu ay 2022 Ağustos ayı olduğunu, 2022 Eylül-Ekim ve Kasım aylarında yüklenici tarafından herhangi bir çalışma yapılmadığını, süre bitim tarihinde uygulanmakta olan katsayı değeri, son olarak fiili çalışmanın gerçekleştiği 2022 Ağustos ayı katsayı değeri olduğunu, Aylık Fiyat Farkı Hesabı Tablosunda da görüleceği üzere fiyat farkı hesabında fiili olarak çalışılmayan 2022 Kasım ayının baz alınmasının herhangi bir hukuki dayanağı bulunmadığından, yüklenici tarafından aksi yönde uygulama istemi ile fiili olarak çalışılmayan gelecek aylara ait katsayı değerinin hesaplanması isteminin hali hazırda ülke olarak içinde bulunduğumuz piyasa ve ekonomi koşullarında artan enflasyon parametrelerinin İdaremiz aleyhine, yüklenici lehine kullanılma arzusu içinde olan yüklenicinin sebepsiz zenginleşme iradesi olduğunu düşündürmekle birlikte, diğer taraftan, talep edilen bu durum, fiyat farkı hesap usullerinin gerçeğe aykırı bir biçimde kötüye kullanımını doğuracağı ve uygulamada sorunlar çıkaracağını, bu nedenlerle hukuki dayanaklardan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında fiyat farkı istemi hususlarına ilişkin alacak davasıdır. Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.Dosyamız temin edilen evraklar ile birlikte konusunda uzman bir SMMM ve bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 14/05/2024 tarihli raporda özetle: Davacı şirket 2021-2022 VE 2023 yıllarında e-defter mükellefi olup e-defter beratları rapor ekinde olduğunu, davalı ... tarafından hesaplanan fiyat farkının; Ağustos ayı: Ay içi hakediş tutarı: 121,043,82-TL, fiyat farkına esas alınacak ay— ağustos 2022 Katsayı: 6,023450189, Fiyat farkı: 121,043,82- *6,023450189—729,101,42-TL,729,101,43-121,048,82-608,057,60 TL, davalının iddiasına göre olması gereken hesaplamaların hakediş tutarı: 121,043,82-TL, Katsayı:6,805393882, Olması gereken fiyat farkı: 121,043,82*6,805393882< 823,750,87-TL, 823,750,87-121,043,82—702,707,05-TL,eksik hesaplandığı iddia edilen tutar: 702,707,05- 608,057,60- 94,649,45-TL olduğu, bu konuda hangisinin hesaplamada dikkate alınacağı konusundaki kanaatin mahkemeye ait olduğu, davacının katsayısı dikkate alınırsa ... 94,649,45-TL eksik fiyat farkı hesapladığı hususu mütalaa edilmiştir. Davacı vekili 10/07/2024 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah etmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; taraflarca 2017/... İhale Kayıt Numaralı ve 27.07.2017 tarihli sözleşme akdedildiği, davacının yüklenici olduğu, Yapım İşi Sözleşmesi gereği 6. Hak ediş dönemi fiyat farkına (pn değerinin düşük alınarak) hak kazanıldığı iddiasına dayalı alacak davasına ilişkindir.İlgili sözleşmede yapılan atıf gereği 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların Uygulama Esasları başlıklı 6. Maddesinin 10. Bendi incelendiğinde fiyat farkı hesaplaması hususu ''sözleşme süresi bitmiş ve idarenin izni ile çalışılan işlerde fiyat farkı hesaplanırken süre bitim tarihinde uygulanmakta olan Pn değeri ile cezalı çalışılan süredeki pn değerinden düşük olanı esas alınır'' şeklinde düzenleme mevcut olduğu, davacının 6. Hak ediş dönemi fiyatına hak kazanıp kazanmadığı, hak kazanmış ise miktarının tespiti amacıyla ticari defter ve bağlı kayıtlar incelenmiş, SMMM bilirkişi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen 14/05/2024 tarihli raporda özetle; davacının iddia ettiği katsayı dikkate alınırsa davalı tarafça 94.649,45 TL eksik fiyat farkının hesaplandığının bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak davacının, taraflarca akdedilen 27.07.2017 tarihli sözleşmenin 6. Hakedişine istinaden davalıdan 94.649,45 TL bakiye alacağının olduğu kanaatine varılarak, (dava açılış süreci öncesinde davalının temerrüde düşürülmediği dikkate alınarak ) -davanın kabulü ile; buna göre 94.649,45 TLnin dava tarihi olan 14/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KABULÜ ile; buna göre 94.649,45 TLnin dava tarihi olan 14/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.421,14 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin ve ıslah harcı olarak alınan 1.608,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.543,29 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri 4500 TL, posta ve tebligat gideri 70 TL olmak üzere toplam 4.570,00 TL yargılama gideri ve 269,85 TL peşin harç, 1.608,00 TL ıslah harcı, 269,85 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 6.717,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı,gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/10/2024
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.