TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/
KARAR NO: 2024/
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI:... MÜHENDİSLİK DEKORASYON İNŞAAT VE TİCARET İTHALAT İHRACAT LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVALI:1- ... MADENCİLİK İNŞAAT TAAHHÜT NAKLİYAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVALI :2- ... / ...
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/09/2023
KARAR TARİHİ: 24/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Vekil eden firma ile davalı ... Yapı Ltd. Şti. arasında vekil eden firmanın rödevans hakkı sahibi olduğu ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi'nde bulunan ... ruhsat ve ... erişim numaralı II A Grup Arama ve İşletme Ruhsatı'na sahip sahada, rödevans hakkı kendisinde kalmak suretiyle ruhsat koordinatları içinde davalı ... Yapı Ltd. Şti.'nin maden arama ve üretimi yapması hususunda 07.12.2018 tarihli sözleşme imzaladıklarını, söz konusu sözleşme ile rödevans hakkı sahibi olan vekil eden firma yerine davalı ... Yapı Ltd. Şti. maden arama ve üretme faaliyetinde bulunacak, üretilen maden miktarı üzerinden sözleşmede belirlenen birim fiyat üzerinden hesaplanan bedeli de vekil eden firmaya ödeyecek olduğunu, hiç ifa edilmeyen ya da eksik ifa edilen hususların bir an evvel yerine getirilmesi ve mevcut borcun da ödenmesi için davalı firmaya 14.10.2022 tarihli ve ... Yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, 14.10.2022 tarihli ihtarname sonrasındaki dönemde, ihtarnamede tanınan süre içinde davalı firma tarafından eksiklikler giderilmediği gibi, idari para cezası gibi yeni borçlar da doğmuş, davalı firmanın vekil eden firmayı uğrattığı zararın miktarının da artmış olduğunu, yaşanan süreç neticesinde 07.12.2018 tarihli sözleşmenin, 10.1'inci maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini, aynı zamanda davalı firmanın ortağı ve yetkilisi olan diğer davalı ...'un da dava konusu borçtan kefalet ve garanti sözleşmesi uyarınca sözleşmede yazılı bedel kadar sorumlu olduğunu, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile davalılar hakkında Örnek: 7 ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalı/borçlular tarafından icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, davalı/borçlu firmanın ... icra dairelerinin yetkisine yönelik itirazının reddi ile iptaline, fazlaya dair istem hakları saklı kalmak kaydıyla davalı/borçluların ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 1.673.733,32TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin her iki borçlu yönünden devamına, davalı/borçluların haksız ve kötüniyetli itirazları sebebi ile %20’den az olmamak üzere takdir edilecek icra inkar tazminatının davalı/borçlulardan alınarak vekil eden firmaya ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini, davacı şirket tarafından borcun tahsili için diğer davalı ... Yapı Mad. İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine hukuki işlem başlatılıp borç tahsil edilmez ise, kesin aciz belgesi alınmış ya da borçlu aleyhine Türkiye'de takibin imkansız hale gelmesi veya önemli ölçüde güçleşmesi, konkordato mehli verilmiş olması hallerinde ancak doğrudan kefile başvurma imkanına sahip olduğunu, huzurda açılmış olan davada davacı şirketin davalı şirket ve müvekkili ...'a aynı anda tek takiple icra takibi başlattığını, müvekkili ...'un garantör sözleşmesinin geçerli şekil şartlarına uygun olmayan bir sözleşme olduğunu, bu haliyle geçersiz olduğunu, davacı firmanın sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini, 2021 yılının Haziran ayında diğer davalı ... Yapı Mad. İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. 'nin kiracı olduğu ve tek kullanım hakkı ... Yapı'da olan sözleşmeye konu ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi'nde bulunan ... ruhsat ve ... erişim numaralı II A Grup Arama ve İşletme Ruhsatı'na sahip sahayı başka bir taşeron firmaya daha kiraladığını, davacı tarafından sözleşme gereği Orman İşletme Müdürlüğü'ne ödenmesi gereken rakamların davalı şirket ve müvekkili tarafından ödendiğini, yine müvekkili ... tarafından davacı şirketin ödemesi gereken 147.700 TL teminat ödemesi, 95.200 TL noter masrafının müvekkili tarafından ödendiğini, tüm ödemelerin dekontunun mevcut olduğunu, bu ödemelerin davalı şirketin kira bedelinden düşülmek üzere yapılmış olmasına rağmen huzurda açılmış olan davada hiçbirinin düşülmediğini, yine 310.000 TL'lik ... çekinin borca karşılık davacı firmaya verilmesine rağmen, bu rakamın da davalı şirketin borcundan düşülmediğini, huzurda haksız yere açılan davanın müvekkili ... yönünden reddine karar verilmesini, haksız yere açılan icra ve huzurdaki dava için ... lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Madenc. İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sorumlu olunan kısım ile ilgili tüm ödemelerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ilgili sahada davacı şirketin ocak ruhsatının bulunmadığı ve davacı şirketin, kendisine yetki verilen maden sahasını aşarak daha geniş bir alan için müvekkili ile sözleşme imzaladığının müvekkili şirket tarafından bilinmediğini, dava dosyasına sunulu sözleşmede de ruhsat ve erişim numarası açıkça yazılı olan işletme ruhsatına güvenen müvekkili şirketin, davacı şirket tarafından aldatıldığını, davacı şirketin tüm eylemlerinin sebebinin, en başta kullanılamaz bir alan olan maden sahasının kazanç getirir bir hale gelmesi için müvekkili şirkete ihtiyacı bulunmasına rağmen, müvekkili şirketin gerçekleştirdiği faaliyetlerden sonra ilgili maden sahasının eksiksiz ve faal bir alana dönüşmesi nedeniyle müvekkili şirkete bir ihtiyacının kalmamasının yanında; asıl ruhsat sahibi olan İpek İnşaat isimli şirketin borçları nedeniyle ocak üzerindeki haciz dolayısıyla maden sahasının satılmasından hemen önce ilgili maden sahasından elde edebileceği kadar gelir elde etmek ancak maden sahasının külfetlerinden kurtulmak olduğunu, müvekkili şirketin davacı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığını, dava konusu icra takibinin kötüniyetli olduğunu, davanın reddine, davacı şirketin müvekkili şirkete alacağın %35'inden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, ihtarname, arabuluculuk tutanağı , vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile ... 1.İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında, 1.781.769,37-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerine takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.
Ticari davaların hangi davalar olduğu TTK m.4'te tanımlanmış ve belirlenmiştir. Bu maddeye göre ticari davalar; mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK.nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK.nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
HMK m4/1-a bendinde, kira ilişkisinden doğan alacaklar da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davala ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre somut olay değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi kapsamında olduğu anlaşılmakla ve yargıtay içtihatlarında da rödövans sözleşmeleri kira sözleşmesi gibi yorumlandığından yukarıda yazılan HMK m.4/1-a bendi uyarınca bu davaya bakmaya mahkememiz görevli olmadığından görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi ile dosyanın Nöbetçi ... Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı gerekçeye göre;
1-Dava dilekçesinin reddi ile mahkememizin GÖREVSİZLĞİNE,
2-Dosyanın kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde yetkili ve görevli ... Nöbetçi SULH HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, iki haftalık süre içinde talep edilmediği taktirde davanın AÇILMAMIŞ SAYILACAĞININ İHTARINA,
3-Harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 24/04/2024
Başkan
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Katip
¸e-imzalıdır.