TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/
KARAR NO: 2024/
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI: ... KİMYA NİKELAJ POLİSAJ MALZEMELERİ HIRDAVAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVALI: ... PLASTİK TEKNOLOJİLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/01/2023
KARAR TARİHİ: 29/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı yan ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bulunup, davalı yanın müvekkili şirketten mal/hizmet aldığını, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından fatura kesildiğini, kesilen her faturada "aksi yazılı olarak kararlaştırılmamışsa alıcı satış tarihinden itibaren vade farkı uygulanacağını ayrıca ödemenin belirtilen vadede ve tam olarak yapılmaması halinde satış (fatura) tarihinden itibaren aylık %..... oranında temerrüt faizi uygulanacağını kabul eder." cümlesinin mevcut olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında vade farkı uygulanmayacağına yönelik ayrı bir sözleşme imzalanmadığını, bu noktadan hareketle müvekkili şirket tarafından 06.12.2022 T. ve 2.112.269,03-TL bedelli "fiyat farkı faturası" ve 06.12.2022 T. ve 310.119,29-TL bedelli "vade farkı faturası" kesilerek davalı yana iletilmiş olduğunu, davalı yanın vade farkından doğan borcunu ödemeyerek vade farkı faturasını da ... 15. Noterliğinin 08.12.2022 T. ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle müvekkili şirkete iade ettiğini, söz konusu cari hesap alacağının ödenmesi talebiyle ... 16. İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatılmış ve ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, davalı yan tarafından ödeme emrine 27.12.2022 tarihinde itirazı üzerine mezkûr takibin durdurulduğunu, davalının, davaya konu icra takibine yapmış olduğu haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli borca itirazının iptaline ve takibin devamına, davalının haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli itirazı sebebiyle takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama harç, giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini, dava konusu faturalar üzerinde ihtilaf halinde ... Merkez Mahkemeleri'nin ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğu belirtildiğinden yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ayrıca, takibin de yetkisiz icra müdürlüğünde başlatılmış olup, ... İcra Müdürlükleri nezdinde usulüne uygun şekilde başlatılmış bir takibin de bulunmadığını, davacı ... Kimya ile müvekkili Şirket ... Plastik Teknolojileri San. Tic. A.Ş. (Müvekkil ... Firmasının önceki unvanı olup müvekkil şirket unvan değişikliği yapmıştır.) arasında 09.01.2019 tarihli Genel Satın Alma Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, bu sözleşmenin ticari şartlar başlıklı 6. Maddesinde; "6.1) Ürün Fiyatlarında karşılıklı anlaşılan fiyatlandırma politikası baz alınacaktır...6.2) Ödeme vadesi fatura tarihinden itibaren 60 gündür. Uzun süreli iş teslimlerinde bu vade şirket tarafından değiştirilebilir. 6.3) Faturalar sevk irsaliyesindeki miktarlar , sipariş tarihinde baz alınan fiyatlar esas alınarak düzenlenecektir. Siparişi alınan ürünlerin üretimi veya sevkıyatı sırasında TEDARİKÇİ'nin yeni fiyat açıklaması durumunda , yeni liste fiyatı ancak gelecekte verilecek siparişler için geçerli olabilecek , önceden verilen siparişleri bağlamayacaktır." ve yine sözleşmenin 5.4. Maddesinde "Tedarikçi kendi proses ve malzemelerinde herhangi bir değişiklik sonucu oluşacak fiyat farklılığını siparişler üretilmeden en az 6 hafta önceden Şirkete bildirir. Şirket bu durumda siparişlerini iptal etme hakkını saklı tutar." hükümlerinin mevcut olduğunu, buna göre, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca mal ve hizmet karşılığı olarak tarafların mutabık kaldığı fiyatlandırma politikasının esas alınacağı, faturaların sipariş tarihinde baz alınan fiyatlar esas alınarak düzenleneceğinin belirtilmiş olduğunu, karşı taraf firmanın bu yükümlülüklerine aykırı davranmış olup ve verdiği hizmetin karşılığı olarak düzenlediği faturaları mutabık kalınan bedeller üzerinden düzenlemediği gibi, piyasa fiyatlarının da üzerinde aşırı-aşkın bir fiyatlandırma politikası uygulamış olduğunu, bu sebeplerle yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak başlatılmış icra takibi bulunmadığı ve geçersiz takibe dayalı olarak itirazın iptali davası açılamayacağı” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesini, mümkün olmaması halinde ... Mahkemeleri'nin yetkili olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacı kötüniyetli olduğundan, alacak tutarının % 20’sinden aşağı olmamak üzere lehlerine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile ... 16. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında, 2.524.196,98-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalı vekili yetki itirazında bulunmuş ise de, taraflar arasındaki 09/01/2019 tarihli özleşmenin 8/3 maddesi uyarınca ... Mahkemeleri yetkili mahkeme olarak kararlaştırıldığından HMK 17 maddesi uyarınca mahkememizin ve icra müdürlüğünün yetkisine yapılan itiraz yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, davalıya ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Alınan 04/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının 2021 ve 2022 yılları defterlerinin açılış tasdiklerinin T.T.K’nun 69. ile 213. sayılı
V.U.K.’nun 220. ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak
yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama
Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, davalının
tutulması zorunlu ticari defterlerinin kendi içinde birbirlerini doğruladığı, kanunlara
uygun olarak tutulan ticari defterlerin delil niteliği taşıdığı, 2021 ve 2022 yılları
kapanış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, davalının Ticari Defter ve belgelerine göre takip tarihi (15.12.2022) itibarı ile davalının
davacıya borcunun olmadığının görüldüğü, davalı ile davacı arasında ticari ilişkilerinin başladığı günden takip tarihine kadar
aralarındaki ticari ilişki gereği vade farkı, fiyat farkı açıklamalı faturaların kesildiği
görüldüğü bildirilmiştir.
Mahkememizce davacı ticari defterlerinin incelenmesi yönünden davacının bulunduğu yer ... ne talimat yazılmasına karar verilmiş olup, Alınan 06/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yan
tarafından davalı adına düzenlenen faturalardan kaynaklı oluşan 2.422.390,22
TL cari hesap bakiye alacağının davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe
yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu,
davacının 2020, 2021, 2022 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve
usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş
olup, sahibinin lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davacının davalı yandan takip tarihi
(19.12.2022) itibariyle 2.422.390,22 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davacı şirket tarafından davalı adına 06.12.2022 T. ve 2.112.269,03 TL bedelli
"fiyat farkı faturası" ve 06.12.2022 T. ve 310.119,29 TL bedelli "vade farkı
faturası" düzenlenmiş olduğu, düzenlenen bu faturaların davacı ticari
defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasında ticari ilişkilerinin başladığı günden
takip tarihine kadar aralarındaki ticari ilişki gereği vade farkı, fiyat farkı
açıklamalı faturaların kesildiği görüldüğünden “fiyat farkı faturası" ve "vade
farkı faturası" düzenlenmesi hususunda teamülün gerçekleşmiş olduğu, netice
itibariyle, davacının incelenen ticari defterlerine göre davacının davalı yandan
takip tarihi (19.12.2022) itibariyle 2.422.390,22 TL cari hesap bakiye alacaklı
olduğu, dava dosyası incelemesinde davalının temerrüdüne dair bir belge
taraflarından görülmediğinden, bu nedenle işlemiş faiz hesaplaması yapılmadığı,
tarafların diğer benzeri taleplerinin takdiri ve değerlendirmesinin Mahkemeye ait
olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişi ...'ya tevdi ile dava konusu vade farkı faturalarının tek tek denetlenerek talep edilen vade farkının ve buna dayanarak düzenlenen vade farkı faturasının miktar olarak taraflar arasındaki sözleşme ve yasaya uygun olup olmadığı hususunda ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, aldırılan 09/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Taraflar arasındaki vade/fiyat farkı faturalarının incelenmesinde; Davalı ile davacı arasında
ticari ilişkilerinin başladığı günden takip tarihine kadar aralarındaki ticari ilişki gereği vade farkı,
fiyat farkı açıklamalı faturaların kesildiğinin görüldüğü,
taraflar arasındaki genel satınalma sözleşmesinin 6.2) maddesi; „‟ödeme vadesi, fatura
tarihinden itibaren 60 gündür. Uzun süreli iş teslimlerinde bu vade şirket tarafından
değiştirilebilir.‟‟ şeklinde olduğu, buna istinaden fatura tarihine 60 gün eklenerek vade tarihine
ulaşıldığı,
banka havalesi şeklinde olan ödemelerde vade tarihinin aynı kaldığı,
çek ile yapılan ödemelerde çekin üzerinde yazılı olan vade tarihinin dikkate alındığı,
Takip Tarihi 15.12.2022 faiz oranı %14,75 olduğu,
Takip tarihinden vade tarihi çıkarılarak vade farkına konu olan gün hesabı yapıldığı,
(Gün * faiz oranı * tutar) 36500 formülüyle vade farkının hesaplandığı,
buna istinaden hesaplanan vade farkının KDV dahil 344.767,98 TL olduğu bildirilmiştir.
Taraflar arasında 09/01/2019 tarihli Genel Satın Alma Sözleşmesi imzalanmıştır.
Bu sözleşme uyarınca davalı şirket davacı şirketten bedeli karşılığında mal almayı taahhüt etmiştir.
Sözleşmenin 6.2 maddesinde; ödeme vadesinin fatura tarihinden itibaren 60 gün olduğu kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin 6.3 maddesinde ise; tedarikçinin yeni fiyat açıklaması durumunda, yeni liste fiyat ancak gelecekteki siparişler için geçerli olabileceği, önceden verilen siparişleri bağlamayacağı kararlaştırılmıştır.
Dolayısıyla sözleşmenin 6.2 maddesi uyarınca davacı 60 günü geçen ödemeler için vade farkı talep edebilecektir. Bilirkişi tarafından faturaların düzenlenme tarihine ve bu madde uyarınca yapılan hesaplama sonucu davacının 344.767,98 TL vade farkı talep edebileceği anlaşılmış olup ancak taleple bağlı kalınarak 310.119,29 TL'ye hükmedilmiştir. Alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
Ancak sözleşmenin 6.3 maddesi uyarınca davacı fiyat farkı talep edemeyeceğinden davacının fiyat farkına ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
Rededilen kısım yönünden davacının davasında kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı gerekçeye göre;
1-Davanın kısmen kabulüne, davanın ... 16. İcra Md.'nün 2022/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 310.119,29 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek ticari faiz ile birlikte devamına,
- Alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 62.023,85 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
- Reddedilen kısım yönünden davacının takibinde kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 21.184,25 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 30.486,00 TL'den mahsubu ile artan 9.301,75 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 4.777,00-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 586,90-TL ile peşin alınan 21.184,25-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı yararına ölçümlenen 48.517,89-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı yararına ölçümlenen 248.703,88-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 29/05/2024
Başkan
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Katip
¸e-imzalıdır.