TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/02/2024
KARAR TARİHİ : 09/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı taraf sigorta şirketi, müvekkil aleyhine ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas (eski esas ... 8. İcra Dairesi 2023/...) sayılı dosyadan 11.05.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin olarak alacaklı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın ZMM Genel Şartları md.B.4./f gereği (Olay Yerini Terk sebebiyle) haiz olduğu rücu hakkına binaen ilamsız (örnek 7) icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibine istinaden müvekkil yasal süreler içerisinde borca, faize, takip dayanağı belgelere, faiz ve ferilerine itiraz etmiş, icra takibi itiraz sebebiyle durdurulduğunu, müvekkil aleyhine başlatılan icra takibi haksız ve kötü niyetli olup, müvekkilin ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas ve bu dosyadaki takip dayanağı belge yönünden davalıya borcu bulunmadığından, itiraz üzerine icra takibi durmuş olsa dahi yerleşik ... içtihatları uyarınca müvekkilimizin menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davalı sigorta şirketinin müvekkile rücu hakkı bulunmadığının tespiti ile; müvekkil şirketin ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas (eski esas ... 8. İcra Dairesi 2023/...) sayılı dosyasına konu takip yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, şayet asli talebimiz kabul görmezse; kaza tespit tutanağının iptali ile keşif ve bilirkişi incelemesi vasıtasıyla müvekkil şirkete ait aracın kazaya sebebiyet vermemiş olması nedeniyle müvekkil şirketin ... 3. genel icra dairesi 2023/... esas sayılı dosyasına konu takip yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... 3. genel icra dairesi 2023/... esas sayılı icra takibinin müvekkil yönünden iptali ile müvekkil aleyhine kötü niyetli takip başlatan davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın işbu menfi tespit davasını açmakta hukuki yararı bulunmadığını, 11.05.2023 tarihinde ... İli ... yolunda meydana gelen dava konusu trafik kazası; davacı adına davalı şirkete ZMM Sigortalı ... plakalı aracın, FİRARİ sürücüsünün asli kusuru ile meydana geldiğini, söz konusu trafik kazası nedeniyle plakalı araçta ağır hasar meydana gelmiş ve araç pert total işlemine tabi tutulduğunu, ... plakalı aracın rayiç değeri olan 310.00,00 TL üzerinden, aracın sovtaj değeri olan 218.200,00 TL tenzil edildikten sonra kalan 91.800,00 TL’nin davalı tarafın %75 kusur oranına denk gelen 68.850,00 TL tazminat, davacı müvekkil şirket tarafından sigorta teminatı kapsamında 04.07.2023 tarihinde hak sahiplerine ödendiğini, davacı şirketin haiz olduğu rücu hakkına binaen, kaza nedeniyle davalı ... Okulları Eğitim Hiz. A.Ş.’nin maliki bulunduğu ... plakalı aracın ZMM sigortası kapsamında hak sahiplerine ödenen 68.850,00 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte takip ve tahsili için davalı aleyhine ... 3. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Sayılı (Eski Esas ... 8. İcra Müdürlüğü2023/...) dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacı borçlu şirket tarafından 13.10.2023 tarihinde takibe ve borca itiraz edilmiş olup icra müdürlüğü tarafından 16.10.2023 tarihli tensip zaptı ile takibin durdurulmasına karar verildiğini, zorunlu arabuluculuk müessesesi kapsamında arabuluculuk yoluna başvuru yapılmış ve süreç anlaşmama ile sonuçlandığını, taraflarınca itirazın iptali davası açılacağını, davacı tarafından davaya konu iddia ve beyanlarını itirazın iptali davasında savunma olarak ileri sürebileceği için işbu menfi tespit davasını açmakta hukuki yararı bulunmadığını, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden ve devamında esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... 3. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı icra takip dosyası, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı sigorta şirketinin olay yerini terk nedeni ile rücu isteminin yerinde olup olmadığı, buna bağlı olarak ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... (eski esas ... 8. İcra Dairesi 2023/...)Esas sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin Menfi Tespit davasıdır. Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.Dosyamız temin edilen evrakları ile birlikte sigorta hesabı konusunda hukukçu bilirkişi ve makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir. Tarafların ticari defterleri talep edilmiş davacı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 07/03/2025 tarihli raporunda özetle: ... Plaka Sayılı araç ...'ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda; K.T.K.'nun 52-a-b maddeleri kural ihlalini yaptığı kazada tali (%25 oranında) kusurlu olduğu, ... Plaka Sayılı araç Sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda; K.T.K. 84,Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusurlu sayılan haller Madde 84 - Araç sürücüleri trafik kazalarında; h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar, maddesi gereği, asli (%75 oranında)kusurlu olduğu, ... plakalı araç hasarının, 91.800,00.-TL olduğu, Zorunlu trafik sigortası genel şartları uyarınca olay yerini terk halinde davalı sigorta şirketinin davacı sigorta ettiren şirkete rücu edebileceği, dava konusu kazada da herhangi bir temasın olmaması nın davacının arkasında kalan aracın bariyerlere çarpması şeklinde meydana geldi kasıtlı olarak olay yerini terk ettiği yönünde herhangi bir somut delil (tanık beyanları vs.) de bulunmadığı dikkate alındığında sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana geldiğini farketmemesinin kuvvetle muhtemel olduğu, bu ihtimalde davalı şirketin davacı şirkete rücu edemeyeceği, ... BAM 11. HD. Esas:2022- Karar:2024- Karar Tarihi:03.07.2024 emsal içtihadında benzer bir değerlendirme yapıldığı, ancak sigortalı araç sürücüsünün kasıtlı olarak olay yerini terk ettiği kabul edilirse kusuru oranında yapılan hesaplamada takip tarihi itibariyle 68.850,00 TL asıl alacak, 3.705,64 TL işlemiş avans faizi ile birlikte davacı sigorta ettiren şirketin sorumlu olacağı, uyuşmazlığın asli ve nihai hukuki takdiri ile nitelendirmeleri 6100 sayılı HMK mad. 266/c.2 ve mad. 279/4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun mad. 3/3 hükmü uyarınca kanaatin mahkemeye ait olmak üzere tespit edildiği hususu mütalaa edilmiştir. Somut olayda uyuşmazlık; davalı sigorta şirketinin olay yerini terk nedeni ile rücu isteminin yerinde olup olmadığı, buna bağlı olarak ... 3. Genel İcra Dairesi 2023/... (eski esas ... 8. İcra Dairesi 2023/...)Esas sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup mahkememizce, mahallinde 1 makine mühendisi ve 1 sigorta hukuku uzmanı bilirkişi eşliğinde keşif yapılmış, Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 07/03/2025 tarihli raporunda özetle: ... Plaka Sayılı araç ... Dava konusu trafik kazasının oluşumunda; K.T.K.'nun 52-a-b maddeleri kural ihlalini yaptığı kazada tali (%25 oranında) kusurlu olduğu, ... Plaka Sayılı araç Sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda; K.T.K. 84,Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusurlu sayılan haller Madde 84 - Araç sürücüleri trafik kazalarında; h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar, maddesi gereği, asli (%75 oranında)kusurlu olduğu, ... plakalı araç hasarının, 91.800,00.-TL olduğu, Zorunlu trafik sigortası genel şartları uyarınca olay yerini terk halinde davalı sigorta şirketinin davacı sigorta ettiren şirkete rücu edebileceği, dava konusu kazada da herhangi bir temasın olmaması nın davacının arkasında kalan aracın bariyerlere çarpması şeklinde meydana geldi kasıtlı olarak olay yerini terk ettiği yönünde herhangi bir somut delil (tanık beyanları vs.) de bulunmadığı dikkate alındığında sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana geldiğini farketmemesinin kuvvetle muhtemel olduğu, bu ihtimalde davalı şirketin davacı şirkete rücu edemeyeceği, ... BAM 11. HD. Esas:2022- Karar:2024- Karar Tarihi:03.07.2024 emsal içtihadında benzer bir değerlendirme yapıldığı, ancak sigortalı araç sürücüsünün kasıtlı olarak olay yerini terk ettiği kabul edilirse kusuru oranında yapılan hesaplamada takip tarihi itibariyle 68.850,00 TL asıl alacak, 3.705,64 TL işlemiş avans faizi ile birlikte davacı sigorta ettiren şirketin sorumlu olacağı, uyuşmazlığın asli ve nihai hukuki takdiri ile nitelendirmeleri 6100 sayılı HMK mad. 266/c.2 ve mad. 279/4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun mad. 3/3 hükmü uyarınca kanaatin mahkemeye ait olmak üzere tespit edildiği hususu mütalaa edilmiş, bilirkişi raporunda davaya konu hususlar ayrıntılı ve gerekçeli olarak açıklanmakla hükme esas alınmış, dava konusu kazada herhangi bir temasın olmaması , kazanın davacının arkasında kalan aracın bariyerlere çarpması şeklinde meydana gelmesi göz önüne alındığında dava dışı sürücünün kasıtlı olarak olay yerini terk ettiği yönünde herhangi bir somut delil bulunmadığı anlaşılmakla rücu şartları oluşmadığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. Davalının kötüniyetli olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KABULÜ ile; davacının ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/(eski esas ... 8. İcra Dairesi2023/...) esas sayılı takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine,,
2-Koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.703,14 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.175,79 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.527,35 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri 6000 TL, posta ve tebligat gideri 1.174,00 olmak üzere toplam 7.174,00 TL yargılama gideri ve 1.175,79 TL peşin harç olmak üzere toplam 8.349,79 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/05/2025
Katip
¸E-imzalıdır.
Hakim
¸E-imzalıdır.