TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 04/12/2023
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı şirket temsilcisinin sunmuş olduğu 04/12/2023 tarihli dava dilekçesi ile özetle; hisselerinin tamamının tarafına ait olduğu şirketin 2021 yılı defter berat ve belgelerinin şirketinin mali müşaviri ... ve ...'in bilgisayarlarının hecklenmesi neticesinde zayi olduğunu, mali müşavirlerinin defterlerini tutmakla mükellef oldukları yaklaşık 40 mükellefin ve şirketinin mağdur olduğunu belirterek zayi olan 2021 yılı belgeleri VUK 213 Sayılı yasal 13 Madde gereği mucbir sebeplerden sayılıp defter ve beratlarının yeminli mali müşavir vasıtası ile yeniden oluşturmak için zayi belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Dosyamız konusunda bilgisayar mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir. Bilgisayar mühendisi ... tarafından hazırlanan 04/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Bahse konu iş yerine 03.09.2024 günü gidilmiş, davacı muhasebe işlerini yapan muhasebeci ... tarafıma refakat etmiş, 12.05.2022 günü iş yerinde bulunan bilgisayarların siber saldırıya uğradığı, bu olay esnasında saldırıda bulunan tarafın bir süre karşılığında ... (...) ile ücret talep ettiği, sonrasında bilgisayarların kullanılamaz hale geldiğinin öğrenildiği, (ilgili tutanak ekte sunulmuştur), ...'in bilgisayarların bağlı olduğu modemin şifresinin basit bir şifre olduğunu bu sebeple saldırıya maruz kalındığı bu şekilde olan saldırıların sebebinin bilgisayarların bağlı olduğu modeme verilmiş basit şifrenin kırılması sonucu diğer bilgisayarlara ulaşıldığını beyan ettiği, bu benzeri saldırılarda saldırıda bulunan tarafın davacı taraftan ücret alma amacı ile dosyaları yüksek bitler ile şifrelediği ve bu şifreleme sonucu E-deftere ulaşılmasını engellediği tarafımca bilinmektedir, yapılan incelemede bahse konu bilgisayarın 00-25-22-47-07-24 fiziksel adresli, ... seri numaralı, ... isimli bilgisayarın 29.09.2022 tarihinde yeniden kurulduğu görülmüş, 2021 yılının ilk 9 ayının kayıtlarının sisteme yüklendiği, sonrasında bahse konu olayın gerçekleştiği, 2021 yılının 10-11-12. Ayları ile 2022 yılının 1-2-3. aylarının kayıtlarının yüklenmediği, yerinde inceleme yapılan gün yani 03.09.2024 itibari ile de bir kısım evrakların halen (03.09.2024) Vergi Müfettişinde olması sebebi ile yükleme yapılamadığı, görülmüş, bilgisayarda bahse konu olay sonrası antivirüs programı kurulduğu, modemin şifresinin güçlü şifre yapılarak güvenlikli hale getirilmeye çalışıldığı, yedek alınması için Zirve Drive programının 25.05.2022 (olaydan 13 gün sonra) tarihinde satın alındığı bu programın 29.09.2022 de kurulduğu, ancak 25.05.2023 de aboneliğin bittiği, yerinde inceleme günü olan 03.09.2024 günü ise lisans süresinin bittiği görüldüğü hususu bildirilmiştir. Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 10/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafın tutması zorunlu ticari defterlerinin ve bağlı kayıtlarının bulunduğu bilgisayarın 12.05.2022 siber saldırıya uğradığı, sonrasında bilgisayarların kullanılamaz hale geldiği, davacı şirket Mali Müşaviri ...'in bilgisayarların bağlı olduğu modemin şifresinin basit bir şifre olduğunu bu sebeple saldırıya maruz kalındığı bu şekilde olan saldırıların sebebinin bilgisayarların bağlı olduğu modeme verilmiş basit şifrenin kırılması sonucu diğer bilgisayarlara ulaşıldığını beyan ettiği, bu benzeri saldırılarda saldırıda bulunan tarafın davacı taraftan ücret alma amacı ile dosyaları yüksek bitler ile şifrelediği ve bu şifreleme sonucu E-deftere ulaşılmasını engellediği tarafımca bilinmektedir, yapılan incelemede bahse konu bilgisayarın 00-25-22-47-07-24 fiziksel adresli, ... seri numaralı, ... isimli bilgisayarın 29.09.2022 tarihinde yeniden kurulduğu görül 2021 yılının ilk 9 ayının kayıtlarının sisteme yüklendiği, sonrasında bahse konu olayın gerçekleştiği, 2021 yılının 10-11-12. Ayları ile 2022 yılının 1-2-3. Aylarının kayıtlarının yüklenmediği, yerinde inceleme yapılan gün yani 03.09.2024 itibari ile de bir kısım evrakların halen (03.09.2024) Vergi Müfettişinde olması sebebi ile yükleme yapılamadığı görüldüğü, bilgisayarda bahse konu olay sonrası antivirüs programı kurulduğu, modemin şifresinin güçlü şifre yapılarak güvenlikli hale getirilmeye çalışıldığı, yedek alınması için Zirve Drive programının 25.05.2022 (olaydan 13 gün sonra) tarihinde satın alındığı bu programın 29.09.2022 de kurulduğu, ancak 25.05.2023 de aboneliğin bittiği, yerinde inceleme günü olan 03.09.2024 günü ise lisans süresinin bittiğinin görüldüğü, davacı şirket Mali Müşaviri ... ile yapılan görüşme sonucu dava konusu ... Petrol Tur.İnş. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. şirketine ait 2021-2022-2023 yılı ticari defterlerin E- DEFTER olduğu defterlerin ve bağlı kayıtlarının dava konusu bilgisayarda kayıtlı Olduğu ve bahse konu 12.05.2022 tarihli olay sonucu bilgisayarda bulunan tüm kayıtların ve belgelerin silindiği, ... Petrol Tur.İnş. Nak, San, Ve Tic, Ltd. ŞTİ. şirketine ait defterlerin ayrı bir bilgisayarda bulunduğu, mevcut belgelerle ilgili yedekleme işlemi yapılmadığı , Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği Defter ve Belgelerin Saklanması ve İadesi Madde 27 ; “Meslek mensupları kendilerine tevdi edilen defter ve belgeleri işlerinin gerektirdiği süre içinde iyi niyetle muhafaza etmek ve işin bitiminde iade etmek zorundadırlar. Şu kadar ki, defter ve belgelerin geri alınması, sahibine yazı ile bildirilmiş olduğu hallerde saklama mükellefiyeti bildirme tarihinden itibaren bir ay içinde sona ereceğini, işin bitiminden itibaren bir ay içinde sahipleri tarafından alınmayan defter ve belgeler bir yazı ile ilgililerin bağlı olduğu vergi dairesine teslim edilir.” Olduğu, ... Petrol Tur.İnş. Nak. San, Ve Tic, Ltd. Şti. “ye ait 2021 yılı ocak-eylül ayları e- defter berat dosyalarının ... sistemine yüklendiği, 2021 yılı kasım- aralık ayları defter beratlarının sisteme yükleme son tarihinin Vergi Usul Kanunu Sirküleri/142 31/5/2022 tarihli VUK-142 / 2022-5 sayılı kararına göre 03/06/2022 tarihine uzatıldığı, dava konusu olayın 12.05.2022 tarihinde gerçekleştiği, defter beratlarının onay zamanı dava konusu olayın tarihinden sonra olduğundan defter beratlarının ... sistemine yüklenmeyişinin olağan olduğu, ... vergi dairesi başkanlığı tarafından 25/07/2024 tarihinde dava dosyasına sunulan belgede Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No:3)'in "4.4. e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" maddelerinin açıkça sıralandığı, 25/07/2024 tarihli yazıya göre 2020/Ocak döneminden başlamak üzere müteakip dönemlerin e-Defterlerinin ve beratlarının ikincil kopyaları, saklanmak üzere başkanlığa gönderildiğini, 2020/Ocak ayı ve müteakip dönemler e- Defter ve berat dosyalarının ikincil kopyaları halihazırda sadece Başkanlığımız bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilmektedir (İkincil kopyaların saklanması hususunda Özel Entegratörlere yetki verilmemiştir). ancak, bu durumun mükelleflerin asıl e-Defter ve berat dosyalarını muhafaza ve ibraz ödevlerini ortadan kaldırmadığını, ... vergi kimlik numaralı ... Petrol Turizm İnşaat Nakliye Restoran Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'nin 01.01.2018 tarihinden itibaren e- Defter uygulamasına dahil olduğu, en son 2023/03 dönemine ait e-Defter berat dosyalarını ve 2020(Ocak yevmiye defteri hariç)- 2021(Kasım hariç)- 2022(Nisan hariç)- 2023(Ocak,Şubat,Mart) dönemleri e-Defter ikincil kopyalarını ... sistemine yüklediği tespit edildiği hususu bildirilmiştir.Davacı taraf tacir sayıldığından basiretli şekilde davranmak zorundadır. ... Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/- Esas ve 1984/ Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar". Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren otuz gün icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür. Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.Dolayısıyla somut olayda, her ne kadar davacı tarafça, 2021-2022 yılı defter berat ve belgelerinin hecklenmesi sebebiyle zayi belgesi talebinde bulunulmuş ise de ilgili ... kararında da vurgulandığı üzere tacir sayılan davacı tarafın, talebe konu defterleri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli olarak bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın REDDİNE;
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 345,55 TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/03/2025
Katip
¸E-imzalıdır.
Hakim
¸E-imzalıdır.