TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 16/05/2024
KARAR TARİHİ : 03/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta Şirketi tarafından davacıya karşı ... 5. Genel icra müdürlüğü'nün 2023/... e. Sayılı icra dosyası ile icra takip başlatılmış olup 08/09/2023 tarihli bu takip talebine göre asıl ... plakalı vasıta ile 08/01/2022 tarihinde vuku bulan kazada zarar gören ... plakalı araç sahibi 3. kişi ... TURİZM'e ödenen sigorta tazminatının zms(trafik) sigorta poliçesi genel şartlarının 4. Md. göre rücu edilmesi talep edildiği,dosyanın kesinleşmesi üzerine haciz tehlikesi nedeniyle davacı müvekkilinin taraf borçlu olmasa da ödemeyi yapmak zorunda kalmış ancak ödeme yapılırken menfi tespit ve istirdat davası açılması hakkı saklı tutulduğu beyan edildiğini, anılan icra takibine yönelik 29.12.2023 tarihli kapak hesabında çıkan borç rakamı müvekkili tarafından istirdat ve menfi tespit davası açma hakkı saklı tutularak ödendiği, hukuka ve hakkaniyete aykırı icra takibi nedeniyle müvekkili 82.460,00 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, daha sonra ... Arabuluculuk Bürosu üzerinden dava şartı arabuluculuk başvurusu yapılmış ancak görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanamadığını, ilgili arabuluculuk görüşmesine ilişkin son tutanak dilekçe ekinde olduğunu, davalı sigorta şirketi açısından somut olayda rücu şartları oluşmadığı, her ne kadar sigorta şirketi kazaya karışan araç sürücüsünün E sınıf ehliyeti olmadığını beyan ederek karşı tarafa ödemiş olduğu tazminatı müvekkiline rücu etmiş olsa da kullanılan araç yalnızca seyir halinde olduğu için E sınıfı ehliyet bulundurmasına gerek olmadığı,eğer araç herhangi bir iş faaliyetinde kullanılıyor olsaydı bahsedildiği üzere E sınıfı ehliyet kullanılmasına gerek olduğu kabul edilebileceği, tüm bunlara ek olarak önemle davalı sigorta şirketi rücu gerekçesini haklı kılacak somut delilleri dosyaya sunmadığını, somut olayda sigorta şirketinin müvekkili açısından rücu şartları oluşmadığı, kaldı ki müvekkiline ait aracın kaza tarihini kapsar şekilde kasko poliçesi de bulunduğunu, bahsedilen ödeme kasko şirketinden de istenebilecekken müvekkiline icra takibi başlatılmasının kötü niyetli olduğu düşüncesinde olduklarını, ayrıca müvekkiline ait aracın kasko ve sigorta şirketlerinin de ... sistemi üzerinden tespit edilerek davaya ihbar edilmelerini talep ettiklerini, arz ve izah edilen ayrıca mahkemece re'sen gözetilecek nedenlerle haklı davanın kabulüne karar verilmesini, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini,%20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini,müvekkiline ait aracın ve karşı aracın kasko ve sigorta şirketlerinin tespit edilerek davaya ihbarına karar verilmesini, yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigorta edilen, dava dışı ... Müteahhitlik Yapı İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maliki ve davacı ...'ın sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği 08.01.2022 tarihli trafik kazası sonucu dava dışı ... Filo'ya ait ... plaka sayılı araç hasarlandığını, mezkur kazanın meydana gelmesinde sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in tamamen kusurlu olduğu, trafik kazası tespit tutanağı ve ifade tutanakları ile sabit olduğunu, sigortalı ... plaka sayılı araç trafik kayıtlarında vinç monteli kamyon/ mobil vinç olarak adlandırıldığını, belirtilen türdeki araçların kullanımı için "Kaldırma - Yükleme (Mobil Vinç) Tipi İş Makinesi Kullanımı ..."ne sahip olunması gerektiğini, ayrıca bu araçların trafikte kullanılabilmesi için G sınıfı (İş Makinası) ehliyetine sahip olunmalı ve kullanılabilecek araç türüne ait kodun (mobil vinç için 105.31) sürücü belgesinin arka kısmına işletilmesi gerektiğini, davacı yanda G sınıfı sürücü belgesi bulunmadığı gibi Kaldırma - Yükleme (Mobil Vinç) Tipi İş Makinesi Kullanımı ...'ne de sahip olmadığını, mezkur olay nedeniyle ... plaka sayılı araç üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi belirlenen 14.389,01-TL hasar bedeli, müvekkili şirket tarafından aracın onarımını gerçekleştiren ... Sigorta A.Ş.'ne 29.03.2022 tarihinde ödendiğini, ... plaka sayılı araç maliki tarafından, mezkur kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı zararının tazmini için ... Komisyonu 2022.E sayılı başvuru yapılmış olup K-2022/... sayılı ilam üzerine başlatılan ... 1. İcra Dairesi 2022/... E. sayılı dosyasına;25.000,00-TL değer kaybı tazminatı,13.761,33-TL ilam ve icra vekalet ücreti,2.005,53-TL işlemiş faiz,3.699,50-TL yargılama gideri ve icra masrafı olmak üzere 07.11.2022 tarihinde toplamda 44.466,36-TL (ödeme dekontundaki fark vekalet ücretindeki vergi kesintilerinden kaynaklıdır) ödeme yapıldığını, bu vesileyle müvekkili şirketin toplam zararı 58.855,37-TL'ye ulaştığını, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları/ B.4 bendi gereğince müvekkil şirketin ödemiş bulunduğu sigorta tazminatını sigortalısından talep hakkı mevcut olduğunu, tüm bu hususlar nazara alındığında müvekkili şirketin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği davalı-sigortalıya rücu hakkının oluştuğu sabit olduğunu, müvekkili şirket tarafından ... plaka sayılı aracın onarımı ve değer kaybı zararı için ödenen tutarın rücuen tazmini için, sigortalı araç maliki ... Müteahhitlik Yapı İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ile sürücü ... aleyhine ... 5. Genel İcra Dairesi 2023/... E. sayılı ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 maddesi gereği rücu imkanı bulunduğundan, huzurdaki davanın reddi gerektiğini, ayrıca İİK md.72'ye göre "Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir." hükmü yer aldığını, ancak takip konusu borcun büyük bir kısmını teşkil eden 80.900,00-TL tutarındaki ödeme 29.12.2023 tarihinde diğer borçlu ... Müteahhitlik Yapı İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.'nin münferit müdürü ... hesabından yapıldığını, bu sebeple mezkur ödeme davacı tarafından değil, icra dosyasının diğer borçlusu tarafından yapıldığından istirdat davasının şartları gerçekleşmediğini, Ayrıca İİK md.72 ile "Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. " denmek suretiyle kötü niyet tazminatı talep hakkı yalnızca menfi tespit davaları için takdir edildiğini, bu sebeple istirdat davası için kötü niyet tazminatı talep edilemeyeceğini, karşı tarafın delillerine karşı delil- tanık bildirme hakları saklı tutularak bilvekale arz ettiklerini, davanın usulden ve esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan-itiraz dilekçeleri, ... 15. İcra Dairesi'nin 2023/,,, Esas sayılı icra takip dosyası,bilirkişi raporu,davalı sigorta şirketine, ... Komisyonu'na,... İl Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72. Maddesine göre açılan menfi tespit kararı verilmesine ilişkindir.Davacının davalı sigorta şirketine borçlu olup olmadığı, borçlu ise borç miktarının tespiti amacıyla dosya Sigorta Hukuku alanında uzman nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye ve makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen 13/01/2025 tarihli raporda özetle; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile geri geri seyrederken , manevraları düzenleyen kurallara uymadığından % 100 oranında kusurlu olduğu ,sürücü ... kurallara aykırı davranışı olmadığından söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kusursuz olduğu, sürücünün ... belgesine sahip olduğu ve dava konusu ... plakalı vinç monteli kamyon olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmenliğinin 75 maddesine göre G sınıfı(-sürücü belgesi iş makinesi türündeki motorlu araçları kullanacaklara verilir) sürücü belgesine sahip sürücülerin kullanabileceği gözetildiğinde ; davacı sürücünün ehliyetinin ... plakalı vinç monteli kamyonu kullanmak için yeterli olmadığı, dava konusu araç satılmak amacıyla pazara götürüldüğünde emsallerine göre 32.000.00 TL (otuz iki bin lira ) değer kaybedebileceği ve sigorta şirketince ... 1. İcra Dairesi 2022 / ... E. sayılı dosya ile 25.000,00 TL ödeme yapıldığı, ancak davalı sigorta şirketinin rücu imkanının dava dışı sigorta ettiren şirkete karşı olduğu, davacı araç sürücüsüne rücu etmesinin mümkün olmadığı, davacının takip konusu alacaktan sorumlu olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; 08/01/2022 tarihinde meydana gelen kazada zarar gören ... plakalı araç sahibi üçüncü kişi ... Turizm 'e ödenen sigorta tazminatının ZMMS sigorta poliçesi genel şartlarının 4. Maddesine göre rücu edilmesi amacıyla başlatılan icra takibine dayalı olarak davalı tarafa borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir.Davacının, davalı sigorta şirketine borçlu olup olmadığı, borçlu ise borç miktarının tespiti amacıyla dosya makine mühendisi bilirkişiye ve Sigorta Hukuku alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda özetle;davacı sürücünün ... belgesine sahip olduğu ve dava konusu ... plakalı vinç monteli kamyon olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmenliğinin 75 maddesine göre G sınıfı(-sürücü belgesi iş makinesi türündeki motorlu araçları kullanacaklara verilir)sürücü belgesine sahip sürücülerin kullanabileceği gözetildiğinde ; davacı sürücünün ehliyetinin ... plakalı vinç monteli kamyonu kullanmak için yeterli olmadığı ancak davalı sigorta şirketinin rücu imkanının dava dışı sigorta ettiren şirkete karşı olduğu, davacı araç sürücüsüne rücu etmesinin mümkün olmadığı, davacının takip konusu alacaktan sorumlu olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli,ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak, ilgili icra dosyasına dayalı olarak davacının davalıya borçlu olmadığı tespit edilerek, davanın kabulüne, buna göre ... 5. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı icra dosyasına dayalı olarak davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, yasal şartlar oluşmadığından davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜNE, buna göre ... 5. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı icra dosyasına dayalı olarak davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Yasal şartlar oluşmadığından davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.376,81 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL'nin ve 667,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 3.282,21 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yargılama dolayısıyla yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 667,00 TL tamamlama harcı , 8.076,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 9.598,70 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı,gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/03/2025
Katip
e-imzalı
Hakim
e-imzalı