TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI : 2-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 01/07/2024
KARAR TARİHİ : 09/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Poliçesi kapsamında sigorta edilen ... ... Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. çalışanı ..., asıl işveren konumundaki ... Madencilik A.Ş.'ne ait .../... adresindeki iş yerinde meydana gelen 19.09.2021 tarihli iş kazası sonucu yaralanmış ve malul kaldığını, mezkur kazanın meydana gelmesinde asıl işveren ... Madencilik A.Ş. ile alt işveren ... ... Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. tamamen kusuru olduğu, kaza sonrası temin edilen bilirkişi raporları ve ifade tutanakları ile sabit olduğunu, mezkur kaza sonrası mağdur ... tarafından müvekkil şirkete yapılan ferdi kaza tazminatı başvurusu neticesi hesaplanan 55.500,00-TL tazminat bedeli, müvekkil şirket tarafından 23.05.2023 tarihinde ödendiğini, Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.8 bendi gereğince müvekkili şirketin ödemiş bulunduğu sigorta tazminatını rücuen talep hakkı mevcut olduğunu, huzurdaki dava öncesinde sigortalılarına ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili hususunda karşı tarafa başvurulmuşsa da bu başvurularının sonuçsuz kaldığını, bu kapsamda karşı taraf aleyhine ... 5. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosya ile alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibine geçildiğini, ancak karşı taraf haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet verdiğini, itirazın iptali ile % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile; kesinleşmiş bir kusur raporu bulunmadığını, meydana gelen kazada müvekkilinin, üzerine düşen iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almış, tüm eğitimleri vermiş olup, gözetim ve denetim görevini ihlal etmediğini, çalışanın kendi can güvenliğini tehlikeye sokacak şekilde hareket ederek, iş kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, dolayısıyla çalışanın uğramış olduğu iş kazasında müvekkilin herhangi bir kusuru bulunmadığından davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Madencilik Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin, davacının ödeme yaptığı ...'nın işvereni olmadığını, ...'nın işvereni diğer davalı ... ... Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. olup, kaza tarihi itibariyle müvekkili şirket ile ... ... Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında hasılat kira (rodövans) sözleşmesi bulunduğunu, davacı yanın dilekçesinde iddia ettiği gibi taşeronluk ilişkisi söz konusu olmadığını, Maden Kanunu'nun ilgili maddeleri ve içtihatlardan da görüleceği üzere rödovans sözleşmesi ile bir asıl işveren - alt işveren ilişkisi tesis edilmeyeceğinden müvekkili şirkete de ...'nın asıl işvereni olduğu iddiasında bulunulması yerinde olmadığını, dolayısıyla, 19/09/2021 tarihli iş kazası sebebiyle malul kalan ...'ya davacı yanın ödediği ferdi kaza tazminatının, ... ile hiçbir bağlantısı olmayan müvekkil şirketten rücuen tahsil edilmek istenmesi hukuki olmayıp, işbu davanın müvekkil şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, keşif, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile ... 5. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında, 57.525,37-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.Dava, rücuan tazminat istemli , 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce ... AHM'ye talimat yazılarak 1 İş Güvenliği Uzmanı- Maden Mühendisi, 1 İş Hukuku Uzmanı, 1 Sigorta Uzmanı bilirkişiden oluşan heyet rekakete alınarak dava konusu iş kazasının meydana geldiği ... Mah. Faaliyet gösteren davalı ... Madencilik A.Ş. tarafından işletilen maden ocağında keşif yapılmasına, bilirkişilerden kusur durumu ve kazanın poliçe kapsamında kalıp kalmadığı hususunda rapor hazırlamalarının istenilmesine karar verilmiştir. Alınan 20/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda; 19/09/2021 tarihinde meydana gelen iş kazasında herhangi bir kasıt unsurunun bulunmadığı, meydana gelen kaza niteliğinin 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigorta Kanununun 13. Maddesine göre iş kazası olduğu, maden iş yerinde, çalışanın kendi iş güvenliğini tedbirlerini almasını tamamen çalışanın kendi inisiyatifine bırakan, maden işyerlerindeki tehlike ve risklerle ilgili çalışanlarda iş güvenliği bilinci oluşturacak yeterli etkinlikte iş güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlamayan, işyerinde yapılan çalışmaları iş güvenliği yönünden izlemeyen ve denetlemeyen rödovansçı şirket ... ... Mad. San. Tic. Ltd. Şti. Kazanın meydana gelmesinde %70 oranında kusurlu olduğu, ruhsat sahibi davalı ... Mad. A.Ş.'nin iş sağlığı ve güvenliğine uygun olarak yürütülmesini sağlamak için gerekli kontrollerin yapılması ve rödovansçıya gerekli ikazların yapılmasından sorumlu olması, nitekim ... 21. Hukuk Dairesi'nin 01/10/2013 tarihli kararında, "Rödovans sözleşmesi ile işi üstlenen işletmeci ile ruhsat sahibi arasında kurulan hukuki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olarak değerlendirilmesi mümkün değilse de, ruhsat sahibinin teknik denetleme ve müdahale yetkisi bulunmasına rağmen ocakta gereken kontrol ve denetimleri yaparak alınması gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaması nedeniyle dava konusu olayın meydana gelmesinde kusuru bulunduğu, yukarıda belirtilen önlemlerin alınması yolunda yeterli kontrol ve denetim ve rödovansçıya gerekli uyarıların yapılmaması nedeni ile kazada ruhsat sahibi ... Madencilik A.Ş.'nin %30 (otuz) oranında kusurlu olduğu, işyerinde çalışırken, kaza olayının oluş şekli itibariyle tecrübeli bir çalışan olduğu anlaşılan yer altı maden ocağında kendisine verilen işini yaparken bağlı olduğu halat kopması ya da ayağı kayması sebeplerinden hangisi olursa olsun, yüksekten yere düşerek yaralanan kazazede dava dışı ...'nın kazanın meydana gelişinde herhangi bir kusurunun olmadığı, davalılar arasında bir rödovans sözleşmesi bulunduğundan oluşan zarardan kusur oranlarına göre birlikte sorumlu oldukları, davacının dava dışı işçinin zararını karşıladığı, halefiyet ilkesinin oluştuğu buna istinaden rücu şartlarının gerçekleştiği, davacı rücu hakkını davalıların kusur oranlarına göre kullanabileceği bildirilmiştir. "06 Şubat 2015 tarihinde, ... sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2015/... sayılı ... Kararı uyarınca, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 13. maddesine uygun olarak bir zorunlu sigorta ihdas edilmiş; yer altı ve yer üstü kömür madenciliği, kömürden gayri yer altı madenciliği faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişilere, söz konusu faaliyetlerin icrası esnasında meydana gelebilecek kazalar sonucu tesislerinde istihdam ettikleri, üretim ve üretim hazırlığı faaliyetinde bulunan personeli için Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası () yaptırmak zorunluluğu getirilmiştir. Söz konusu ... Kararı, yayımı tarihinden üç ay sonra; 06 Mayıs 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Sözleşmesi’nde sigorta ettiren, yer altı ve yer üstü kömür madenciliği, kömürden gayri yer altı madenciliği faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerdir (2015/ sayılı BKK, m.1 (1); m.3; Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Tarife ve Talimatı Tebliği, A.Tarife). Maden alanını işleten; esasen, olması gerektiği şekilde ruhsat sahibi ise ruhsat sahibi, rödövansçı ise rödövansçı bu sigorta sözleşmesini akdetmek zorundadır. (Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Taraflarının Yükümlülükleri,)
Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları 'nın rücuya ilişkin A.8 maddesinde ; ' A.8. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigorta Ettirene Rücu Hakkı Sigorta ettirene başlıca şu nedenlerle rücu edilir:Tazminatı gerektiren olay;a) Sigorta ettirenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya kusuru sonucunda meydana gelmişse,b) Sigorta ettirenin ilgili mevzuattaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucunda meydana gelmişse, ve sigorta ettirenin rizikonunun gerçekleşmesi halinde B.2. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle, artan zarar miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, zarar miktarında bir artış olmuşsa sigorta ettirene rücu edilir. Sigortacının ilgili mevzuat kapsamında diğer sorumlulara rücu hakkı saklıdır. Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez.' şeklindedir.Öncelikle , davalılardan, ... ... Madenicilik San. Ve Tic. Ltd. Şti ile davacı sigorta şirketi arasında, Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Poliçesi düzenlenmiş olmakla, davacı sigorta şirketinin, bu davalıya Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Genel Şartları A.8 maddesi uyarınca rücu talebinde bulunup bulunamayacağı değerlendirildiğinde; Gerek yukarıda değinilen dosyamızdan aldırılan bilirkişi heyet raporunda , gerek ... 'nun olaya ilişkin teftiş dosyasındaki rapor ve de olaya ilişkin dava dışı işçinin ... İş Mahkemesi'nin 2023/ ESAS sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda, davalılara atfedilen kusurun, yukarıda değinilen GENEL ŞARTLARIN A.8. Maddesi analımnda ; Sigorta ettirenin ilgili mevzuattaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucunda meydana gelmişse, ve sigorta ettirenin rizikonunun gerçekleşmesi halinde B.2. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle, artan zarar miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, zarar miktarında bir artışa neden olan kusurlardan olduğu anlaşılmakla, davacı sigorta şirketinin , sigortalısı olan davalı ... ... Madenicilik San. Ve Tic. Ltd. Şti ye rüucu talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.Diğer yandan, diğer davalının da rödavans sözleşmesinin taraf olarak, kazanın oluşumunda, yukarıda değinilen raporların tamamında kusur sayılması karşısında, davacının ,kazazede işçiye halef olarak rücu isteminin yerinde olduğu anlaşılmıştır. ... tarafından kazaya ilişkin dava dışı işçinin %43,2 oranında , kaza nedeni ile maluliyetinin oluştuğunun tespit edildiği, yazılan müzekkere cevabından anlaşılmakla, dava dışı işçiye ödenen bedelin miktarı , maluliyet oranının yüksekliği karşısında, gerçek zararın tespiti için, yeniden maluliyet raporu ve aktüerya bilirkişisinden ayrıca bir rapor alınmasının usul ekonomisine uygun olmayacağı, hesaplanacak gerçek zararın, naluliyet oranının yüksekliği nedeni ile talep edilen miktardan çok yüksek olacağı açıkça anlaşıldığından , davanın mevcut hali ile kabulü gerekmiş, dava konusu alacağın niteliği itibari ile likit bir alacak olmadığı gözetilerek, icra inkar tazminatı talebinin reddi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜ ile; davalıların ... 5. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 3.929,56-TL harçtan peşin alınan 694,76-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.234,80-TL harcın davalılardan tahsiline,
4-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 24.083,50-TL yargılama gideri ile peşin alınan 694,76-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/12/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır