TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/12/2015
KARAR TARİHİ : 26/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ... Otomotiv San. A.ş ile davalı şirket arasında 04/03/2014 tarihinde 5 farklı proje ve 12 adet değişik parçaya ve ekipmana ilişkin olarak 5 adet sözleşme imzalandığını, bu sözleşmelere göre davalı sözleşme konusu parça ve ekipmanın imalat ve tedariki borca altına girdiğini, müvekkil şirketin merkezi ... olan bir otomotiv yedek parça tedarik ettiğini, davalı şirketin imzaladığı sözleşmeler ve taahhütleri uyarınca hazırlık aşamaları geçilerek sözleşmede belirlenmiş birim fiyatta parçaları üreterek müvekkil şirkete teslim etmekte geciktiğini, numune aşaması tamamlanarak seri üretime geçilmesi aşamasında ise sözleşmede üretin ve teslim etmeyi kabul ve tahaattüt etmiş olduğu her bir parçaya ilişkin %50 ile %70 arasında oranlarda değişen haksız ve sözleşmeye aykırı fiyat artışı talep ederek sözleşmeyi tadil etme talebinde bulunduğunu, davalı şirketin tarafından sözleşmenin yerine getirilmemesi dolyasıyla müvekkil şirketin uğramış olduğu zararın ancak bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacağını, bu nedenle 10.000 TL'nin sözlşemeye aykırılık tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davacı şirket arasında ticari münasebet görüşmelerinin 2011 yılına dayandığını, ...'dan arayan ve davacı ... ile hiç bir ilgi ve bağlantıdan söz ötmeyen bir yetkilinin geleceğe yönelik çalışmalar nedeniyle müvekkille bağlantı kurduğunu, davacı şirketin denetim adı aldında müvekkilin çalışamaz duruma soktuğunu ve numune üretimi başta olmak üzere üretimi veseri üretime geçmeyi zorlaştırdığını, imkansız hale getirdiğini, fabrikanın denetiminin yapıldığını, proses ve koryozyon denetiminin yapıldığını, numure üretiminin başka bir firmanın yapacağı kaplama nedeniyle testlerden geçemediğini ve bararısız bulunduğunu, müvekkil şirketin proses denetimine geçmediğini, davacı ... sözleşmeyi 18/02/2015 tarihi itibariyle sonlandığını, davacının herhangi bri zararının olmadığını, davacının temerrüde düşüren haklı bir ihtarı olmadığını, bu nedenlerle haksız ve yasaya aykırı bulunan davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekil ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava, sözleşmeye aykırılık nedeniyle davacının uğradığı zararın tahsili yönünde alacak davasına ilişkindir.
Mahkememizce yargılama yapılmış, tanık beyanları alınmış, dosya SMMM alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir. 16/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ve davalı tarafın açılış ve kapanış tasdiklerinin kanuni süresinde yapıldığı, davalı ... Otomat Makina Otomotiv Metal Plastik Kauçuk Sanayi ve Ticaret A.ş'ye sözleşmede belirtilen ürünler ile ilgili herhangi bir teslimatın yapılmadığı, fatura düzenlemediği, davalı şirket ve davacı şirketin 2014-2015 yıllarına ticari defter kayıtlarına göre birbirlerine herhangi bir borcun ve birbirlerinden herhangi alacağının olmadığı, davalı ...i Otomat Makina Otomotiv Metal Plastik Kauçuk Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından, ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.ş ile imzalanan 04/03/2014 tarihli sözleşmelerde belirtilen ürünleri imal etmek için ek yaptırımların yapıldığının belirtildiği, 2014 yılında 5 adet fatura ile 298.000,00 Euro makine alımının yapıldığı ve bu faturaların davalı şirketin ticari defterin kayıtlarında yer aldığı, 6102 sayılı TTK'nun 18. Madde 13 nolu bendine göre tacirler arasında diğer taraf temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeyen ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, tahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapıldığını, dava dosyası ile ilgili teknik konuların,konusunda uzman bilirkişilerce değerlendirebileceği, davacı şirket ile davalı şirket arasında 04/03/2014 tarihinde imzalanan 5 farklı proje ve 12 adet değişik parçaya ait ürünlerinin davacı şirket tarafından farklı ülkelerden ve farklı firmalardan temin edildiği, davacı şirket tarafından temin edilen bu ürünlerin birim fiyatlarının sözleşmede belirtilen ürüm birim fiyatlarından yüksek olduğu, davalı şirketin ürün birim fiyatlarının, davacı şirket tarafından temin edilen ürün birim fiyatlarından düşük kaldığı, davalı şirketin fiyatlarının, davacı şirkete yüksek kar sağlayabilecek fiyatlar olduğunu bildirmiştir.İtiraz üzerine bilirkişiden temin edilen ek bilirkişi raporunda davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranmadığı hususu bildirilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın iddiası aralarındaki sözleşme gereği fiyatın götürü usul ile belirlenmesine rağmen her bir parça için %50-%70 arasında değişen oranlarda fiyat artışı talep ettiği, talebin kabul edilmediği ve teslim edilmesi gereken toplam 12 adet parçanın başka tedarikçilerden temin ederek fiyat farkı ve sair masraflara katlandığını iddia etmektedir.Davalı taraf ise bu 12 parça üretimi için prensipte görüşüldüğü ürünlerinde kendilerinden alınması konusunda anlaşma sağlanmadığı davacı tarafın bu şekilde bir talebi olmadığı üretim için 3 aşamalı denetimden geçilmesi gerektiği bu denetimlerden proses testini geçemediklerini bu nedenle sipariş aşamasına henüz geçilemediğini, maliyet artışlarının ise davacı tarafından kabul edildiği, bu fiyatların olmazsa olmaz koşulu olmadığı, ancak davacı tarafından 18.02.2015 tarihinde sözleşmenin sonlandırıldığı, davacının bir temerrüt ihtarının bulunmadığı, davacının herhangi bir zararının olmadığını beyan etmektedir.Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMMM bilirkişi tarafından inceleme yapılmış, rapordan anlaşılacağı üzere, taraf defterlerinin kanun ve usule uygun tutulduğu, defterlere göre birbirlerinden borçlu ya da alacaklı olmadıkları, belirtilen ürünleri imal etmek için 4 adet fatura ile 298.000 T.L makine alımı yapıldığı ve davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, temerrüde ilişkin ise bir ihtarın olmadığı, ürünlerin farklı firmalardan temin edildiği, sözleşmede belirtilen birim fiyatların yüksek olduğu, davalı şirketin fiyatları ile davacı şirketin yüksek kar sağlayabileceği davacı tarafından ingilizce olarak sunulan sözleşmelerin bir kısmının okunaksız ve gözle görülemeyecek kadar olduğu 83 sayfa sözleşmenin 52 sayfa tercüme edilen kısmı olduğu, davalı vekilinin net bir şekilde üretim taahhüdünde bulunmadığı anlaşılmıştır.Tanık anlatımları ve rapora göre taraflar arasında parça üretim anlaşması yapıldığı sabittir.Ancak üretime geçilmesi için bu parçaların üçlü bir test aşamasına tabi tutulması ve en sonunda davacı şirketten onay alınması gerekir.Davalı tarafın hazırladığı numunelerin ise testlerden biri olan proses denetiminden geçemediği, hatta bu ürünlerin denetime uygun imal edilebilmesi için davalı tarafından makine alımları yapıldığı, numunelerde yaşanan sorun ve davalının fiyat teklifi üzerinde taraflar arasındaki alışveriş başlamadan sonlandırıldığı, davacının yurtdışı firması ile ticaretinin devam ettiği, bir başka deyişle sözleşmenin kuruluş aşamasında ilişkinin sona erdiği dolayısıyla davacının herhangi bir zararından söz edilemeyeceği gibi fesih sonrası başka firmadan temin sebebi ile uğradığı zararı kanıtlamaya yeterli delil ve belge sunulamadığı kaldı ki sözleşmeye aykırılık sebebi ile sözleşmenin feshedildiği de karşı tarafa usulüne uygun bildirilmediği bu şekilde davacının davasında haksız olduğu kanaati ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur. Mahkememiz kararının davacı vekilince İstinaf edilmesi üzerine ... 7. Hukuk Dairesinin 2022/ Esas ve 2024/ Karar sayılı kararı ile; "Mahkemece; sözleşmenin kuruluş aşamasında ilişkinin sona erdiği, davacının herhangi bir zararından söz edilemeyeceği gibi fesih sonrası başka firmadan temin sebebi ile uğradığı zararı kanıtlamaya yeterli delil ve belge sunulamadığı, sözleşmeye aykırılık sebebi ile sözleşmenin feshedildiğinin karşı tarafa usulüne uygun bildirilmediği açıklanarak davanın reddine karar verilmiş ise de, verilen karar dosya kapsamına uygun değildir. Zira yukarıda da açıklandığı üzere taraflar arasında eser sözleşmesi kurulmuş olduğundan sözleşmenin feshine ve davacının zararına yönelik olarak sözleşme konusunun otomobil parçalarına ilişkin olması nedeniyle teknik bilirkişiden rapor alınarak değerlendirme yapılması gerekirken sadece defter incelemesi ile yetinilip eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. vd. hükümlere göre çözülmesi gerektiğinden davacının gerek sözleşme gerekse zarara yönelik iddiaları doğrultusunda dosyada tercümesi bulunmayan belgelerin tercüme edilmiş örneklerinin dosyaya sunulması sağlanıldıktan sonra otomotiv konusunda uzman iki makine mühendisi ile bir SMMM bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetinden rapor alınarak tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf talebi yerindedir. 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/07/2018 tarih 2015/-2018/ sayılı kararının KALDIRILMASINA, Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE," gerekçesiyle mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, ... BAM bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın iki otomotiv mühendisi bilirkişi ve bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.Makine mühendisi bilirkişiler ... Mali müşavir bilirkişi 10/02/2025 tarihli raporlarında özetle; Taraflar arasında 04.03.2014 tarihinde araç cam silecek mekanizması parçalarından olan değişik ölçülerdeki 12 adet ürünü (mil) yıllara sari belirlenen adette tedarik etme konusunda sözleşme imzalandığı, davalı tarafça ürünlerin geometrik imalatının teknik resimlere ve detaylı ... & ... dosyalarında belirtilen şartlar dahilinde imal edildiği, ancak ürün kaplamalarının belirtilen şartlarda gerçekleştirilememesi nedeniyle seri imalata geçilemediği, ara tedarikçi konumunda olan davacı şirketin ana tedarikçilere karşı sorumluluğunu yerine getirmek için sözleşme konusu ürünleri haricen temin etme durumunda kaldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamının 2014-2015-2016 ve 2017 yıllarını içerdiği, ancak projenin başarılı olmaması, seri üretime geçilememesi nedeniyle 2014 yılı dışındaki yıllarda ihtiyaç duyduğu ürünleri başka tedarikçilerden temin edilebileceği, bu nedenle sadece 2014 yılı için zarar hesabının yapılmasının hakkaniyete uygun olduğu, davacı tarafça 2014 yılı için temini ön görülen ... ve ... pazarından ithal edilerek temin edildiği sözleşme bedelleri ile ürünlerin temini ön görülen ürünler yönünden 36.097,00 € zarara uğradığı, dava tarihi (16.12.2015) ... Bankası döviz kurunun dikkate alınması ile uğranılan zararın 36.097*3,2384=116.896,52 TL hesaplandığı, davacının ticari defterlerinde davalı ile ilgili bir kayıt tespit edilemediği, mütalaa edilmiştir.Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor hazırlanmasına karar verilmiştir.Makine mühendisi bilirkişiler ... 13/04/2025 tarihli ek raporlarında özetle; Kök rapordaki kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı, mütalaa edilmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; taraflar arasında davacı iş sahibi için davalı yüklenici tarafından 12 adet parçanın üretilmesi hususunda işlemler yapılarak belgeler imzalandığı, davalı yüklenicinin söz konusu parçalar için numune üretim yaptığı, seri üretime geçilmeden taraflar arasındaki ilişki sonlandırılmıştır.Davalının davacı iş sahibi ile anlaştığı fiyat karşılığında davacının sözleşme ile belirlediği şartlara uygun olarak numune üretimini gerçekleştirememesi nedeniyle seri üretime geçemediği,davacının istediği şartlarda üretimin yapılması için ek maliyet ortaya çıkmıştır.Davalının kaplama işlemini usulüne uygun yaptıramaması, başka firmaya kaplama yaptırılması halinde de üretim maliyetinin artması nedeniyle seri üretime geçilememesi sözleşmenin kurulmadığını göstermediği, taraflar arasında eser sözleşmesinin kurulduğu, bu doğrultuda seri üretime geçilebilmesi amacıyla hareket edildiğinin sabit olduğu BAM tarafından belirtilmiştir.İlgili BAM ilamı dikkate alınarak, davacı tarafa eksik olan tercüme evraklarının sunulması amacıyla süre verilmiş,tercüme evrakları tamamlanmış, dosya iki makine/otomotiv bilirkişiye, SMMM bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişiler tarafından hazırlanan kök ve ek raporda özetle; davalı tarafça ürünlerin geometrik imalatının teknik resimlere,detaylı ... & ... dosyalarında belirtilen şartlar dahilinde imal edildiği ancak ürün kaplamalarının belirtilen şartlarda gerçekleştirilememesi nedeniyle seri imalata geçilemediği, ara tedarikçi konumunda olan davacı şirketin ana tedarikçilere karşı sorumluluğunu yerine getirmek için sözleşme konusu ürünleri haricen temin etme durumunda kaldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamının 2014-2015-2016 ve 2017 yıllarını içerdiği ancak projenin başarılı olmaması, seri üretime geçilememesi nedeniyle 2014 yılı dışındaki yıllarda ihtiyaç duyduğu ürünleri başka tedarikçilerden temin edilebileceği, bu nedenle sadece 2014 yılı için zarar hesabının yapılmasının hakkaniyete uygun olduğu,davacı tarafça 2014 yılı için temini ön görülen ... ve ... pazarından ithal edilerek temin edildiği sözleşme bedelleri ile ürünlerin temini ön görülen ürünler yönünden 36.097,00 € zarara uğradığı, dava tarihi (16.12.2015) ... Bankası döviz kurunun dikkate alınması ile uğranılan zararın 36.097*3,2384=116.896,52 TL hesaplandığının bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporlarda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporların mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak, davacı tarafça sözleşme konusu ürünleri ... ve ... pazarından haricen temin etmesi sonucunda katlanmak durumunda kaldığı maddi zarardan davalının sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılarak(harca esas değerin 10.000,00 TL olarak belirtildiği gözetilerek -taleple bağlı kalınarak) davanın kabulüne, buna göre (davacı tarafın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) 10.000,00 TL nin( dava açılış sürecinden önce davalı taraf temerrüde düşürülmediğinden dava tarihi baz alınmıştır) dava tarihi olan 16/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜNE, buna göre (davacı tarafın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) 10.000,00 TL nin dava tarihi olan 16/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereği alınması gereken 683,10TL harçtan peşin alınan 170,78TL nin mahsubu ile bakiye 512,32TL' nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 12.550,00TL, posta, talimat-tebligat gideri 278,00TL olmak üzere toplam12.828,00TL yargılama giderinin, 170,78TL peşin harç, 27,70TL başvurma harcı olmak üzere toplam 13.026,48TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK’nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/05/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.