TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 03/12/2021
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı takip alacaklısı ... T. A.Ş, müvekkili ... Döküm Metal Kumlama ve Torna San. Tic. Ltd. Şti' ne, dava dışı takip borçlusu ...’ nın müvekkili şirketten alacağı olduğundan bahisle 89/1 haciz ihbarnamesi göndermiş olduğunu, süresinde itiraz edilmemesi üzerine devamında ikinci ihbarname tebliğ edilmiş olduğunu, gönderilen üçüncü Haciz İhbarnamesi ile ilgili olarak müvekkilinin takip borçlusu ...'ya herhangi bir borcu olmadığını, takip borçlusu ...'nın müvekkilinden herhangi bir alacağı olmadığını, dolayısıyla da takip alacaklısı ... T.AŞ' ye karşı müvekkili firmanın sorumlu olduğu herhangi bir borç bulunmamakta olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, müvekkili firmanın takip borçlusu ...'ya borcu olmadığının tespit edilmesine, müvekkilinin takip borçlusu ...'ya borcu olmaması nedeniyle takip alacaklısı ... T.A.Ş' ye karşı da ... İcra Müdürlüğü’nün 2016 / ... E sayılı dosyası kapsamında sorumlu olduğu herhangi bir borç olmadığının tespit edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı ... .... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafından açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve mesnetsiz olup reddi gerektiğini, müvekkili bankanın alacağı nedeniyle borçlu ... aleyhine ... İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı dosyası ile genel haciz yolu ile takibe başlanıldığını, müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla gerekli işlemlerin yapıldığı ve yapılan işlemlerde bir usulsüzlük bulunmadığını, davacı şirket yetkilisi ...' nın ...' nın oğlu olduğunu, ...' nın davacı şirkette halen sigortalı olarak çalıştığının tespit edildiğinin, davacı şirkete ...' nın maaşına haciz müzekkeresi yazılarak davacı şirket yetkilisi Emrullah Şimşek' e tebliğ edilmiş olduğunu, maaş haczi müzekkeresine davacı iş yerinden 7 gün içerisinde cevap verilmediğini, yazılan tekit müzekkeresine de cevap verilmediğini ve işçinin maaşından yapılması gereken yasal kesintilerin yapılmadığını, davacı şirketin takip alacaklısı müvekkili bankaya karşı ... İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı dosyası kapsamında sorumlu olduğunun sabit olduğunu, davacı ve oğlu tarafından kötüniyetli olarak açılan huzurdaki davanın hukuki dayanaktan yoksun, haksız, mesnetsiz olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine talep etmiştir.Davalı ...' ya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... İcra Müdürlüğü’nün 2016/... sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, bilirkişi raporu, ... Asliye Ceza Mahkemesi’ne, ...’ya, ... CBS’ye yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve ... İcra Müdürlüğü’nün 2016/... icra dosyasından dolayı (İİK 89. maddesi uyarınca) davalılara borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın mali müşavir bilirkişi tarafından taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenebilmesi için defter inceleme günü verilmiştir.Mali müşavir bilirkişinin 08/12/2022 tarihli raporunda özetle: Dava dosyası ve ekindeki evraklardan tespitle davacı şirketin dava dışı ...' nın 22/10/2019 tarihinde ön muhasebeci görev kodu ile işe girişinin olduğu ve halen ... olarak çalışanı gözüktüğü, işten çıkışını gösterir herhangibir bir evraka rastlanmadığı, davacı tarafın ticari resmi defter kayıtları kabul görmesi halinde davacının 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2021 yılllarına ait ticari defterler, muavin dökümleri, dava dosyası ve ekindeki evraklar incelendiğinde dava dışı ... ile 31/12/2021 tarihi itibariyle herhangibir alacak-borç bakiyesinin (ilişkisinin) olmadığı, mütalaa edilmiştir. İİK'nın 89. Maddesinin 3. Fıkrasında''Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir. Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa on beş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez. Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin (Değişik ibare: 02/07/2012-6352 S.K./18.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkum edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir.'' hükmü yer almaktadır. Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava, ilgili icra dosyasından davacı tarafa gönderilen haciz ihbarnamelerine dayalı olarak davalılara borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir. ... İcra Dairesi'nin 2016/... sayılı icra dosyası incelendiğinde,davacıya gönderilen 89/1-89/2-89/3 haciz ihbarnamelerinin e-tebligat yoluyla usulüne uygun tebliğ edildiği, 89/3. Haciz ihbarnamesinin 19/11/2021 tarihinde davacı şirket tarafından okunduğu ve mahkememiz işbu dava dosyasının on beş günlük yasal süre içerisinde 03/12/2021 tarihinde açıldığı tespit edilmiştir....'dan gelen müzekkere cevabında davalı ...'ın kaydının bulunmadığının belirtildiği, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabında davacı şirketi temsile yetkili tek kişinin ... olduğunun belirtildiği,Mahkememizce yapılan harici araştırmalar neticesinde ... Ticaret Sicil Gazetesi'nde de davalı ...'ın kaydının bulunmadığının tespit edildiği, davacı şirketin ticari defter ve bağlı kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen 08/12/2022 tarihli raporda özetle; davacı şirkette davalı ...' nın 22/10/2019 tarihinde ön muhasebeci görev kodu ile işe girişinin olduğu,halen SGKlı olarak çalışanı gözüktüğü,işten çıkışını gösterir herhangi bir bir evrak bulunmadığı, davacı tarafın 2016-2017-2018-2019-2021 yılllarına ait ticari defterler, muavin dökümleri, dava dosyası ekindeki evraklar incelendiğinde ... ile 31/12/2021 tarihi itibariyle herhangi bir alacak-borç bakiyesinin(ilişkisinin)olmadığının bildirildiği, SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak,davacı şirketin davalı ... ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığı,davalı ...'ın davacı şirkette çalışan olduğu tespit edilerek davanın kabulüne, ... İcra Dairesi’nin 2016/... Esas sayılı icra takibine dayalı olarak davacının, davalı ... T.A.Ş.’ye borçlu olmadığının tespitine, davanın ... yönünden pasif husumet nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.İşbu dava dosyası her ne kadar davalı ...'ya karşı açılmış ise de ilgili icra dosyası incelendiğinde alacaklının mahkememiz dosyasında davalı banka olduğu tespit edildiğinden, davalı ...'ın icra dosyasında borçlu sıfatıyla yer aldığı belirlendiğinden İİK 89/3 'e dayalı menfi tespit davalarının alacaklıya karşı açılması gerektiği dikkate alınarak davalı ... yönünden davanın pasif husumet nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Emsal mahiyette ... 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/ Esas 2022/ Karar sayılı ilamı dikkate alınarak (davalının davayı açıkça kabul etmediği hususu göz önünde bulundurularak) yargılama giderlerinden davalı banka sorumlu tutulmuştur. Mahkememiz kararının davacı vekilince ... edilmesi üzerine ... 5. Hukuk Dairesinin 2023/ Esas ve 2026/ Karar sayılı kararı ile; "Mahkemece; dava konusu edilen takip dosyasında davacı şirket üçüncü kişi konumunda olup, davacı, davalı takip alacaklısı tarafından gönderilen haciz ihbarnamelerine itiraz etmemesi sebebiyle takip borçlusu haline geldiği takibe yönelik eldeki davayla davalı alacaklı ve diğer borçlu ... ile ticari ilişkisi bulunmadığını bu suretle davalı alacaklının hak ve alacağının bulunmadığını, belirterek açtığı davada İİK'nın 89/3 maddesine dayalı olarak takip borçlusuna ve takip alacaklısına borcunun bulunmadığının tespitini talep etmektedir. Davanın belirlenen bu niteliği itibariyle taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmamaktadır. Görev kamu düzeni ile ilgili olup, öncelikle ve mahkemece re’sen yargılamanın her aşamasında göz önüne alınması gerekir. Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukuku kurallarının uygulanmasından kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı kabul edilmektedir. Bu nedenle somut uyuşmazlıkta, asliye hukuk mahkemesinin davaya bakmakta görevli olduğu yönünde görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Yukarıda belirtilen sebeplerle, davalı vekilinin ... başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-3 ve m. 355 hükümleri uyarınca esasa ilişkin ... sebepleri incelenmeksizin kamu düzeni ilkesi uyarınca re'sen gözetilen sebeplerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın görevsizlik kararı verilmek üzere kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davalı vekilinin ... başvurusunun KABULÜ ile; ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/01/2023 tarih, 2021/ Esas ve 2023/ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, " gerekçesiyle mahkememize gönderilmiştir.Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilmiştir.
Somut olayda, davalı taraf ilgili icra takip dosyasında dava dışı borçlu hakkında ilamsız takip başlatmış, bu arada davacıya İİK 89/1,2, ve 3. haciz ihbarnamelerini göndermiştir.Uyuşmazlık ise ilgili icra takip dosyasında davacıya gönderilen haciz ihbarnamelerine dayalı olarak davalı tarafa borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir.Her ne kadar işbu dava dosyası Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış ise de ... 11. Hukuk Dairesi'nin Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine yönelik güncel kararı olan 2023/ Esas 2023/ Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere;2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89. maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin;davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı,belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine yönelik ilamı ve ... BAM 5. HD'nin karar ilamı dikkate alınarak, davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle, mahkememizin görevsizliğine,... Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ... Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna, 2-HMK’nın 20. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine, 3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesince takdirine, yargılamanın görevli mahkemede devam etmediği takdirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde , gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere karar verildi.28/04/2026 Katip ¸E-imzalıdır.
Hakim
¸E-imzalıdır.
Full & Egal Universal Law Academy