Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/57 Esas 2026/593 Karar

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/

KARAR NO : 2026/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/02/2022

KARAR TARİHİ : 27/04/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı müvekkili ile davalı ... arasında 14.08.2014 tarihinde ...projesine uygun olarak; hafriyatın yapılması, dolgunun yapılması, izolasyonunun yapılması, kaba inşaatının yapılması, tuğlaların örülmesi ve çatısının yapılması üzerine sözleşme imzalanmış olduğunu, sözleşmede Davalı ... işveren, davacı müvekkili işi üstlenen müteahhit firma konumunda olduğunu, işin bedeli toplam 290.000,00TL olarak belirlenmiş olduğunu, 175.000,00 TL'nin sözleşme tarihinde, 50.000,00 TL'nin sözleşme tarihinden 60 gün vadede, 50.000,00 TL'nin sözleşme tarihinden 90 gün vadede, 15.000,00 TL'nin sözleşme tarihinden 120 gün vadede ödeneceği kararlaştırılmış olduğunu, müvekkilince 01.09.2015 tarihinde işe başlanmış ve 30.03.2016 tarihinde sözleşme ile üstlendiği tüm işler bitirilmiş olduğunu, iş bitiminden sonra yapılan işlerin tespiti için ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/ D.iş sayılı dosyasında aldırılan 17.05.2017 tarihli bilirkişi raporunun İnceleme başlığı altında "209 ada, 2 nolu parsel üzerinde inşa edilen yapıda yapılan incelemeler sonucunda binanın kaba inşaatının tamamlandığı belirlenmiştir." ifadesi yer almakta olduğunu, bilirkişi raporundan da görüleceği üzere, sözleşme ile kararlaştırılan işlerin bitirildiği ve hatta müvekkilince fazlaca işlerin yapıldığı sabit olduğunu, bilirkişi raporunda yapılan fazlaya ilişkin işler için incelemede bulunulmuş olup sözleşmeyle kararlaştırılmayıp müvekkili tarafından sözleşme dışı yapılan işlerin toplam bedeli 56.246,50 TL olarak tespit edilmiş olduğunu, ancak davalı tarafça müvekkiline yalnızca sözleşmenin tanzim tarihinde 175.000,00 TL bedelli teminat senedi karşılığında 175.000,00TL ödenmiş olduğunu, ayrıca sözleşme ile kararlaştırılıp ödenmesi gereken; Sözleşme tarihinden 60 gün vadede 50.000,00TL, Sözleşme tarihinden 90 gün vadede 50.000,00TL, Sözleşme tarihinden 120 gün vadede 15.000,00TL, müvekkili tarafından sözleşme dışı yapılan işlerin toplam bedeli 56.246,50 TL, toplam 171.246,50 TL müvekkiline ödenmemiş olduğunu, bu nedenlerle, davanın kabulü ile 171.246,50 TL'lik kısmı için ... 11. İcra Dairesinin 2018/... esas sayılı dosyasında yapılan haksız itirazın iptali ile icra takibinin devamına, % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı yan ile müvekkili arasında müvekkile ait 209 ada 2 parsel üzerinde yapılacak inşaatın'' harfiyatının alınması-dolguların yapılması-izalasyon işlerinin yapılması, kaba inşaattın yapılması-tuğla örümü ve çatının yapılması hususunda 14.08.2014 tarihinde bu işler karşılığı olarak 290.000.00 TL sine yapılması kararlaştırılmış ve düzenlenen anlaşma gereğide davacı tarafa peşinen 175.000.00 TL nakit ödeme yapılmış olduğunu, davacı taahhüt ettiği tarihte işe başlamadığı gibi müvekkile müracaat ile aldığı peşinatı başka ihtiyaçlar da kullandığını işe başlanması için tarafına 175.000.00 TL daha verilirse derhal işe başlayacağını, demirciye betoncuya para ödeyeceğini söyleyerek 175.000.00 TL daha tahsil etmişse de gene işe başlamamış olduğunu, durum karşısında müvekkili kendisi inşaata başlamış inşaatın harfiyatını aldırmış , dolgusunu yaptırmış, inşaat kalıplarını yaptırmış betonları döktürmüş tuğlaları ördürmüş ve çatıyı tamamlamış olduğunu, davacının yapılan imalatta bir tek katkısı olmadığını, tüm malzeme ve işçilik bedellerini müvekkilinin ödemiş olduğunu, davacının hiç iş yapmaması aldıklarını geri ödememesi karşısında davalı müvekkilim ... 11.İcra Müdürlüğünün 2018 / ... sayılı dosyası ile davacı hakkında ilamsız takiplere dayalı takip başlatmış ise de davacı itiraz etmiş alacakta tahsil olunamamış olduğunu, bunun yanı sıra davacı müvekkiline bahaneler sunarak iki adet çekin arkasını cirolatmış olduğunu, buna rağmen demir alınmamış olduğunu, inşaatın bitiminden sonra davacı taraf inşaatın kaba işçilini kendisinin yaptığını iddia ederek önce bilirkişi raporu aldırtmış olduğuru , alınan bilirkişi raporuna istinaden müvekkil aleyhinde ... 11.İcra müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyası ile takibe girişmiş ise de müvekkili takibe itiraz etmiş takip durmuş olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne, ...’ya, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na, ... 11. İcra Dairesi’ne,... Vergi Dairesi’ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, taraflar arasındaki uyuşmazlığın da dava dilekçesinde gösterilen ve taraflarca akdedilen eser sözleşmesine dayalı bakiye alacağın tahsiline dayalı olarak başlatılan icra takibine dayalı itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir.Mahkememiz dosyası yargılaması sırasında inşaat mühendisi bilirkişi, nitelikli hesap uzmanı bilirkişi, mali müşavir bilirkişi heyetinin rapor düzenlemesine karar verilmiştir.Bilirkişi heyetinin 18/07/2022 tarihli raporu özetle: D.İş raporunda belirlenen sözleşme dışı imalatların Çatı katına yapılan beton kirişlerin ve tuğla duvar yapılması imalatlarının sözleşme içinde olduğundan değerlendirilmesinin doğru olmadığı, binanın her iki tarafına perde beton yapılmasının 33.014,37.-TL ve asma kat tabliyesi yapılmasının 9.014,24.-TL olmak üzere TOPLAM 42.028,61.-TL olacağı, 31L4C pafta, 209 ada, 2 parselin projesine uygun olarak, hafriyatın yapılması, dolgunun yapılması, izolasyonun yapılması, kaba inşaatının yapılması, tuğlaların örülmesi ve çatısının yapılması işlerini ... Dekorasyon Tekstil İnşaat Taahhüt Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapıldığının kabulü halinde sözleşme dışı yapılan işlerin bedeli 42.028,61 TL olduğu, davalı tarafından bilirkişi incelemesi için dava konusu ile dönemler ile ilgili olarak herhangi bir ticari defter ve belge getirilmemiş olduğu, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün davalı ile ilgili mahkemeye yazdığı 04.02.2022 tarih cevap yazılarına göre; Davalının 10.10.2012-14.01.2015 tarihleri arasında ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün mükellefi olduğunun belirtildiği, 2011-2012 yıllarında İşletme Hesabı Esasına göre, 2014 ve 2015 yıllarında ise Bilanço esasına göre defter tuttuğunun belirtildiği, davalının 2012-2013-2014 yılları yıllık gelir vergisi beyannamelerine göre; davalının faaliyetinin kara yolu ile yük taşımacılığı olduğu, davalının yıllık gelir vergisi beyannamelerine göre; davalının 2014 yılı net satışlarının 335.460,85 TL olduğu, davalının 2015 yılı satışlarının (0) olduğu, davalının 2014 ve 2015 yılları Yıllık Gelir Vergisi Beyannamelerinde yer alan Bilançolara göre; davalı tarafından yapılan inşaatın (ticari işletme) kapsamında olmadığının anlaşıldığı, davalının Tacir olduğu, davacı şirket defterleri incelenmesi için 05.07.2022 tarihinde davacı şirket Mali Müşaviri ... ofisine gidilmiştir. Defterlerin fiziken olmadığı belirtilmiştir. Bilgisayar ortamında kayıtlı bulunan 2015-2016 yılları (yevmiye, kebir) defterleri 07.07.2022 tarihinde Mail ortamında tarafıma iletilmiştir. Defterlere göre; davacı tarafından davalı tarafa düzenlenmiş herhangi bir fatura olmadığı, kayıtlarda herhangi bir borç alacak ilişkisinin gözükmediği, Sözleşme konusu işlerin davacı yüklenici tarafından yapılmış olduğuna ilişkin davacı tarafından dosya içerisinde herhangi bir delil sunulmadığı, eserin imal edilerek davalı iş sahibine teslimine dair herhangi bir delil bulunmadığı, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen imalatlar ve tahsil edilen bedeller hakkında fatura düzenlenmemiş olduğu, sözleşme konusu işlerin davacı yüklenici tarafından imal edildiğinin kabulü ihtimaline binaen; davalı iş sahibi tarafından herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı, davacının kabulü doğrultusunda hesaplama yapılabileceği, bu itibarla davacının kabulü uyarınca sözleşme kapsamında ödeneceği belirtilen 50.000,00 TL 60 gün vade, 50.000,00 TL 90 gün vade ve 15.000,00 TL 120 gün vadeli ödemelerin ve sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen işlerin bedelleri üzerinden hesaplama yapılabileceği, D.İş raporunda belirlenen sözleşme dışı imalatların Çatı katına yapılan beton kirişlerin ve tuğla duvar yapılması imalatlarının sözleşme içinde olduğundan değerlendirilmesinin doğru olmadığı, binanın her iki tarafına perde beton yapılmasının 33.014,37.-TL ve asma kat tabliyesi yapılmasının 9.014,24.-TL olmak üzere toplam 42.028,61.-TL olacağı, davacı tarafından icra takibine konu alacak bakımından kısmi olarak 171.246,50 TL asıl alacak dava edilip harçlandırılmış olduğu üzere taleple bağlı kalınarak; Davacının iddialarının kabulü halinde 09.04.2018 takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 157.028,61 TL asıl alacak bakımından alacağı bulunduğu mütalaa edilmiştir.Mahkememiz dosyası yargılaması sırasında dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor düzenlemesine karar verildi.Bilirkişi heyetinin 10/04/2023 tarihli ek raporu özetle: davacı tarafından sunulan irsaliye ve faturaların başka bir iş için olduğu, tanıklarca, işin yüklenici tarafından yapıldığına ve teslim edildiğine dair herhangi bir beyanda bulunmamışlar, aksi yönde, işin yüklenici tarafından yarım bırakıldığı ve iş sahibi tarafından tamamlandığı beyanlarında bulundukları, davacı tarafından işin yapılıp teslim edildiğine ve bedele hak kazanıldığına dair bilgi/belge bulunmadığı mütalaa edilmiştir.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; taraflarca akdedilen 14/08/2014 tarihli ,209 ada 2 parselde bulunan taşınmazın projesinin hafriyatın yapıldığı, dolgunun yapıldığı, izolasyonun yapıldığı, kaba inşaatının yapıldığı, tuğlaların örüldüğü, çatının yapıldığı ve sözleşme kapsam dışı işlerin de yapıldığı iddiasına dayalı , bakiye sözleşme bedelinin ve sözleşme kapsamı dışı işlerin de yapıldığı iddiasına dayalı olarak alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir.Davalı tarafça cevap dilekçesinde ise davacı tarafça süresinde işe başlanmadığı,işin kendilerince yapıldığı, inşaat malzemelerinin kendilerince temin edildiği, işçilik bedellerinin kendilerince ödendiği savunmasında bulunulup davanın reddi talep edilmiştir.Bu kapsamda, yasal hükümler değerlendirildiğinde 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinde kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Yüklenici yaptığı işin tutarını, iş sahibi de iş bedelini ödediğini ispatlamak zorundadır.Ayıp, imal edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imal edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.Sözü edilen Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde yapılan şeyin iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa iş sahibinin sözleşmeden dönebileceği, bu hususta yüklenicinin kusuru bulunursa zarar ve ziyan da isteyebileceği, aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin ayıbı oranında bedelden indirim ve eğer aşırı bir masrafı gerektirmez ise bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarımını isteyebileceği hükmü getirilmiştir. Bunlar eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin haiz olduğu haklardır.Davalı tarafından ayıp iddiasında/iş yapılmadığı savunması sebebiyle uyuşmazlığın, davacının işi yapıp yapmadığı noktasında toplandığı, ayıbın varlığını 4721 sayılı TMK'nın 6. Maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 190. Maddesine göre "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. ", ... 2013/- Esas ve 2015/ Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere ispat yükü lehine hak iddia eden davacı taraftadır.Davacının , sözleşme kapsamında işi tam ve eksiksiz yapıp yapmadığı, sözleşme kapsamında iş yapıp yapmadığının tespiti amacıyla tanıklar dinlenilmiş ve keşif icra edilmiş, tanık duruşmada '' ben davacı şirketi tanıyorum davalıyı tanımamaktayım, davacı şirket bana iş vermişti,taraflar arasındaki sözleşmeye ilişkin bilgim yoktur, ben bahsedilen taraflar arasındaki ... ilçesi ... köyündeki inşaat işinin kaba inşaatını ben yaptım, kaba inşaatının işçilik bedellerinin bir kısmını davacı şirketten aldım, kısmı bir alacağım kalmıştı, binanın kaba inşaatından sonra duvar yapım işi de vardı ancak benim davacıdan alacağım kaldığı için bu işi yapmak istemedim, davalı ... bana "sen bu duvarları ör ben sana paranı vereceğim" dedi, duvarı bitirdikten sonra davalı ...'dan paramı istedim,davalı bana paramı vermedi, ben tarafların akdettiği sözleşmedeki malzemelerin kim tarafından temin edileceğimi bilemiyorum, ben kaba inşaatı ve duvarları ördükten sonra oradan ayrıldım, sözleşme harici yapılan işler olup olmadığını bilemiyorum, biz inşaatı projeye uygun yaptık ancak her iki tarafa beton atılmasının çatı katının beton kirişler yapılmasını ben gerçekleştirdim,çekme kat çıkılmasını ben yapmadım, benim yaptığım işlerin sözleşme dışında yapılıp yapılmadığını ben bilmiyorum, davacı şirketin sözleşme kapsamında yaptığı işlerin tam ve eksiksiz olup olmadığını bilemiyorum, davacı şirketin hangi tarihte işe başladığından emin değilim 2014 ya da 2015 yılı olabilir, davalının, davacı şirkete işe başlaması amacıyla ek süre verip vermediğini bilemiyorum, işin ne zaman davalıya teslim edildiğini hatırlayamıyorum, ben inşaatın tuğla örmesini de gerçekleştirdim,benim yukarıda bahsetmiş olduğum duvar örme işi tuğla ile gerçekleşmiştir, tuğla örme malzemelerini bana ... temin etmiştir,kaba inşaatı yapmak için kereste gereklidir, ben bu keresteleri kendim temin ettim, davacı şirket yetkilisi sanırım ... ... diye hatırlıyorum, kendisi bana beton malzemelerini getiriyordu,ancak kimin temin ettiğini ve parasını kimin verdiğini bilemiyorum, aynı şekilde demirlerde de bu durum geçerliydi, ben binanın kaç kat olduğunu hatırlamıyorum ancak 1 kat yapılmıştı bodrum katıydı, diğer tüm katların yukarıda bahsetmiş olduğum işlerini ben yaptım, davacı şirketten bu işleri ben alıp ben yaptım, bahsetmiş olduğum bodrum katını da davacı şirket yapmıştır, temelini dökmüştür ve sonrasında ben işi teslim aldım''şeklinde, davalı tanığı ... duruşmada ''taraflar arasındaki sözleşmenin içeriği hakkında bir bilgim yoktur,bana bahsetmiş olduğunuz ... ... köyündeki binanın hafriyat yapım işinin dolgu işinin, izolasyon yapım işinin, kaba inşaat işinin, tuğlaların kimin yaptığını, çatı katının da kim tarafından yapıldığını bilmiyorum, ben davacı şirketi tanımıyorum, davalı ...'ı tanırım, ben davalı ...'a bu inşaat işi için tuğla gönderdim, bu tuğlaları benim kardeşim aracılığıyla gönderdi, 1-2 tır gönderdim, bu tuğlaları davalı sipariş vermiştir,taraflar arasındaki imzalanan sözleşmedeki malzemeleri kimin temin edeceğini bilmiyorum, sözleşme harici yapılan iş olup olmadığını bilmiyorum,davacı şirketin sözleşme kapsamında yaptığı işlerin tam ve eksiksiz olup olmadığını bilemiyorum,hangi tarihte işe başlandığını da bilmiyorum, davalının,davacıya ek süre verip vermediğini de bilmiyorum,davacının ne kadar geç teslim ettiğini bilmiyorum,sadece davalı bana davacının eksik işler yaptığını söylemişti,kalıp yapımında kullanılan kerestelerin kim tarafından teslim edilip edilmediğini bilmiyorum, sipariş verilen tuğlaların parasını ben davalı ...'dan aldım'' şeklinde, davalı tanığı duruşmada '' ben davacı şirketi tanımıyorum, davalı ... benim komşumdur, benim taraflar arasındaki imzalanan sözleşmenin içeriği hakkında bir bilgim yoktur, davalı bana davacı ile 290.000,00TL karşılığında binanın temelinden kaba inşaatı da dahil olmak üzere ve çatı yapımı da dahil olmak üzere davacı şirket tarafından yapılacağını söylemişti, davacı şirket yetkilisi ... , ben ve ... bir araya geldik, sürekli görüşüyorduk, davacı şirket binanın temelini açtılar, temel açıldıktan sonra 7-8 ay temel boşta kaldı hiçbir iş yapmadılar, davalı parayı ödemesine rağmen davacı taraf inşaatı yapmadı, taraflar arasındaki sözleşmeye göre malzeme ve işçilik bedelleri davacı tarafça karşılanacaktı çünkü anahtar teslim olarak anlaşmışlardı, çünkü bunu bana davalı taraf bizzat söylemişti, 290.000,00TL'nin tamamının davalı tarafından davacıya ödenip ödenmediğini bilmiyorum, bir kısmını ödedi, davalı bildiğim kadarıyla işin başlangıcında 190.000,00TL yi ödediğini söylemişti, davacı , süresiz olarak davalıyı oyalamıştı, davacının hangi tarihte işe başladığını bilemiyorum, davalı ek süre vermedi, 2. Katın inşaatın sırasında işin davacı tarafça yapılamayacağını anlayınca davalı ... kendi aracını satmıştır, ve binayı o yapmıştır, çatı yapım işini kimin yaptığını bilemiyorum, tuğlaları ... aldı, ama kimin ördüğünü bilmiyorum, bütün malzemeleri ... aldı, kaba inşaatın 2. Katına kadar davacı şirket yetkilisi ... yaptı, sonrasında hiçbir şey yapmadı, cephe yalıtımı, izolasyonunu davalı yapmıştır, tarafların yaptığı sözleşme haricinde yapılan işler olup olmadığını bilmiyorum, tuğlalar dışında davalı ... kum, sıva, çimento, beton malzemelerini 2. Kattan sonra hep davalı temin etmiştir, ben davacı tarafı bu 2. Kattan sonra hiç inşaatta görmedim, hiç malzeme getirdiğini de görmedim,işçilik bedellerini de kimin ödediğini bilemiyorum'' şeklinde beyanda bulunulmakla birlikte, bilirkişiler tarafından tanzim edilen kök raporda özetle; davalının tacir olduğu, davacının defterlerine göre; davacı tarafından davalı tarafa düzenlenmiş herhangi bir fatura olmadığı, kayıtlarda herhangi bir borç alacak ilişkisinin gözükmediği, Sözleşme konusu işlerin davacı yüklenici tarafından yapılmış olduğuna ilişkin davacı tarafından dosya içerisinde herhangi bir delil sunulmadığı, eserin imal edilerek davalı iş sahibine teslimine dair herhangi bir delil bulunmadığı, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen imalatlar ve tahsil edilen bedeller hakkında fatura düzenlenmemiş olduğu, sözleşme konusu işlerin davacı yüklenici tarafından imal edildiğinin kabulü ihtimaline binaen; davalı iş sahibi tarafından herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı, davacının kabulü doğrultusunda hesaplama yapılabileceği, bu itibarla davacının kabulü uyarınca sözleşme kapsamında ödeneceği belirtilen 50.000,00 TL 60 gün vade, 50.000,00 TL 90 gün vade ve 15.000,00 TL 120 gün vadeli ödemelerin ve sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen işlerin bedelleri üzerinden hesaplama yapılabileceği, D.İş raporunda belirlenen sözleşme dışı imalatların Çatı katına yapılan beton kirişlerin ve tuğla duvar yapılması imalatlarının sözleşme içinde olduğundan değerlendirilmesinin doğru olmadığı, binanın her iki tarafına perde beton yapılmasının 33.014,37.-TL ve asma kat tabliyesi yapılmasının 9.014,24.-TL olmak üzere toplam 42.028,61.-TL olacağı, davacı tarafından icra takibine konu alacak bakımından kısmi olarak 171.246,50 TL asıl alacak dava edilip harçlandırılmış olduğu üzere taleple bağlı kalınarak; davacının iddialarının kabulü halinde 09.04.2018 takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 157.028,61 TL asıl alacak bakımından alacağı bulunduğu, tanzim edilen ek raporda ise davacı tarafından sunulan irsaliye ve faturaların başka bir iş için olduğu, tanıklarca, işin yüklenici tarafından yapıldığına ve teslim edildiğine dair herhangi bir beyanda bulunmadıkları, aksi yönde, işin yüklenici tarafından yarım bırakıldığı ve iş sahibi tarafından tamamlandığı beyanlarında bulundukları, davacı tarafından işin yapılıp teslim edildiğine ve bedele hak kazanıldığına dair bilgi/belge bulunmadığının bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte, duruşmada dinlenilen tanık beyanlarında da malzemelerin davalı tarafça temin edildiği, davacı tarafça sözleşme kapsamında yapılan işin tam ve eksiksiz olarak davalı tarafa teslim edildiği hususu ve sözleşme dışında iş yapıldığı-ücrete hak kazanıldığı hususu ispatlanamadığından (davacı tarafça yemin delili kullanılmayacağı da beyan edilerek) davanın reddine dair karar verilmiştir.

Mahkememiz bu kararına karşı 27/12/2023 tarihli dilekçesi ile davacı vekili İstinaf talebinde bulunmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2024/ E. 2025/ K. Sayılı ilamı 18/11/2025 tarihli ilamı ve "Somut olaya döndüğümüzde; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, yapılan inşaatın ticari işletme kapsamında olmadığının belirtildiği görülmüştür. Hâl böyle olunca, mahkemece; bu hususun araştırılması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğup doğmadığının açıklığı kavuşturulması, görevli mahkemenin buna göre belirlenmesinin ardından işin esası ile ilgili karar verilmesi gerektiğinden, kamu düzeni yönünden istinaf talebinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır. " şeklinde hüküm tesis edilmiştir.Mahkememiz esasına yeniden kaydedilen dava dosyasında yargılamaya devam edilmiş olup istinaf ilamı doğrultusunda karar verilmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nın 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar.Ticari davalar ise aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Medenî Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.Tüm kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde uyuşmazlığın;taraflarca akdedilen 14/08/2014 tarihli tarihli sözleşmeye istinaden ,davacı tarafça ilgili taşınmazın projesinin,hafriyatının yapıldığı, dolgunun-izolasyonun-kaba inşaatının-çatının yapıldığı, tuğlaların örüldüğü, sözleşme kapsam dışı işlerin de yapıldığı iddiasına dayalı olarak, bakiye sözleşme bedelinin ve ek iş bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir. İstinaf ilamı göz önünde bulundurularak, her ne kadar işbu dava dosyası Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış ise de mahkememizce yapılan araştırmalar neticesinde, ...'dan gelen müzekkere cevabında davalının tacir kaydının bulunmadığı, ... Odası'ndan gelen müzekkere cevabında davalının ... Odası'nda kaydının bulunduğu, ... Vergi Dairesi'nden gelen müzekkere cevabında davalının vergi kaydının ''Kara yolu ile çeşitli taşıma türüne uygun konteyner ve diğer yük taşımacılığı hizmetleri''ne ilişkin olduğu gözetilmekle birlikte, eser sözleşmesine konu binanın inşaatının davalının işletmesinin kapsamında olmadığı hususu da gözetilerek,davanın mahiyeti gereği mutlak ticari bir dava olmadığı, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirir nispi bir ticari dava da olmadığı gözetilerek mahkememizin görevsizliğine, ... Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-Davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ... Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna, 2-HMK’nın 20. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine, 3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesince takdirine, yargılamanın görevli mahkemede devam etmediği takdirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere karar verildi.27/04/2026 Katip ...

¸E-imzalıdır.

Hakim ...

¸E-imzalıdır.

Full & Egal Universal Law Academy