TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/
KARAR NO: 2022/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 3-
VEKİLİ: Av.
DAVA İHBAR OLUNAN:
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/06/2018
KARAR TARİHİ: 25/10/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı ... nezdinde diğer davalı ... Teknik ... A.Ş adına kayıtlı ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş. adına poliçe nolu ZMMS ile sigortalı olan ... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı araca 19/03/2018 tarihinde maddi hasar verdiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, yaşanan kaza nedeni ile müvekkilinin aracının hasarlandığını ve bir dizi onarıma maruz kaldığını, bu kaza dolayısıyla müvekkilinin aracında değer kaybı yaşanacağı ve bu değer kaybının da gerçek zarar kalemleri içinde olduğu ve aracın trafik sigortacısının sorumluluğunda olduğu sayısız ... kararı ile sabit olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybının sigorta şirketinin sorumluluğu altında olduğu hususunda ... 17 HD'nin 2009/ esas sayılı dosyasında "Trafik sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına alındığını, dava konusu trafik kazası sonucunda davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması sebebiyle oluşan kazanç kaybı trafik sigortası teminatı dışında ise de araçta meydana gelen değer kaybının gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır." şeklinde karar verildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının tazmini için davalı ... Sigorta AŞ'ye 04/05/2018 tarihli dilekçe ile başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, ayrıca 19/03/2018 tarihinde meydana gelen kaza sonrası müvekkiline ait araç onarım için servise bırakıldığını ve 07/04/2018 tarihinde onarılarak müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin nakliyecilik yaptığından dolayı değer kaybı tazminatı yanında aracın işgücü kaybının da tazmini gerektiğini, bu nedenlerle müvekkilinin aracında meydana gelen 100,00 Tl değer kaybının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin aracında meydana gelen 100,00 TL işgücü kaybının dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle: Davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaatinin olmadığını, dava konusu alacak kalemlerinin tümü hakkında hesaplama yapılması davacının imkan dahilinde olduğunu, araçta herhangi bir değer kaybı meydana gelmediğini, müvekkili şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış olan ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini talebiyle ikame edildiğini, bu kapsamda davanın ikame edilmesinden önce davacı tarafından şirkete başvuru neticesinde aracın kilometresinin yüksek olması ve zarar gören parçaların plastik aksam olmasından dolayı araçta değer kaybı oluşmadığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin kazanç kaybına ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin reddi gerekiğini, sigorta şirketine karşı olay tarihinden itibaren faiz işletilmesinin mümkün olmadığını, sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren tazminattan sorumlu olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Teknik Oto Yan San Tic. A.Ş. cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu trafik kazasında her iki sürücünün de kusurlu olduğunu, davacının davasını her ne kadar kısmi dava olarak açılmışsa da HMKnun hükümlerine göre sonucu ve meydana gelen hasar belli olan konuda kısmi davanın açılamayacağını, bu nedenle davacının zarar oranı miktarı ve nedenlerini açıklamsaından sonra savunma haklarını kullanacaklarını, davacının mücerret zarar iddiasının bilinmediğinden konu ile ilgili savunma hakkının saklı tutulduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... Sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde poliçe numaralı 31.12.2017 - 31.12.2018 vadeli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, meydana gelen hasarın teminat dışı olması sebebiyle müvekkil şirketin iş bu talepler bakımından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. Maddesinde; “Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.” denildiğini, dolayısıyla, ZMM teminatı bakımından dolaylı zarar olması sebebiyle teminat dışı olarak addedilen araç mahrumiyet bedeli talebi, zmm limitinin bittiği yerden devreye girecek olan imm teminatı bakımından da teminat dışı olduğunu, bu yönüyle, müvekkil şirketin dava konusu kazaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının açık olduğunu, bu nedenlerle somut davanın Kasko Sigortacısı olan müvekkil şirkete ihbarında hukuki yarar bulunmadığı gibi, davalı tarafın dava sonucunda sorumluluğuna hükmedilse dahi işbu poliçe nedeniyle müvekkil şirkete rücuen tazmin talebinde bulunması mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'ye usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, ihbar dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, kaza tespit tutanağı, sigorta şirketi başvuru evrakları, araç onarım faturaları, cari hesap ekstreleri, faturalar, trafik kayıtları, sigorta poliçeleri, trafik kaza belgeleri, fotoğraflar, hasar dosyası, bilirkişi raporu, ıslah dilekçesi, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve işgücü kaybı alacağı istemine ilişkindir.
Dava konusu kazanın meydana geldiği mahalde 1 makine mühendisi bilirkişi ve 1 trafik bilirkişisi eşliğinde keşif yapılarak, dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 21/03/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle: Sürücü ...'ın dava konusu trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84/g maddesi gereğince "Şeride tecavüz etme" maddesini ihlal ettiğinden %100 oranında kusurlu olduğunu, ...'ın dava konusu trafik kazasının oluşumunda atfı kabil kusuru olmadığına, mezkur dosyada bahsi geçen 954.852 km araç için konu edilebilecek bir değer kaybının söz konusu olmadığı, işgücü kaybı ile ilgili hesaplamalar için dosyada bulunan dökümanların yetersiz olduğu mütalaa edilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora karşı itirazlarını değerlendirir, tarafların kusur, değer kaybı ve işgücü kaybı konusuda rapor düzenlenmek üzere dosya önceki bilirkişiler ile 1 makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 05/09/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle: Sürücü ...'ın dava konusu trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84/g maddesi gereğince "Şeride tecavüz etme" maddesini ihlal ettiğinden %100 oranında kusurlu olduğunu, ...'ın dava konusu trafik kazasının oluşumunda atfı kabil kusuru olmadığına, mezkur dosyada bahsi geçen 954.852 km araç için konu edilebilecek bir değer kaybının söz konusu olmadığı, ... plakalı araç, işgücü kaybının 8.870,94 TL olduğu, davacı taraf talep değer kaybının 100,00 Tl, işgücü kaybının 100,00 Tl olduğu mütalaa edilmiştir.
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 11/09/2019 havale tarihli ıslah dilekçesinde özetle: dava dilekçesi ile talep etmiş olduğu 100,00 TL işgücü kaybı alacağını 8.770,14 TL arttırarak toplam 8.870,14 TL olarak ıslah etmiştir.
Değer kaybı tazminatı yönünden trafik kazasının 19/03/2018 tarihinde meydana geldiğinden zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ile sürücü ve işleten yönünden yasal düzenlemeler sebebiyle aşağıdaki şekilde ayrı ayrı hesaplama yapılması zorunludur.
A- Davalılar sürücü ile işleten yönünden değer kaybının tespiti husunda ... yerleşik içtihatlarına göre" Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir." değer kaybının tespiti gereklidir.
B-Davalı zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ... A.Ş' den kazanın 19/03/2018 tarihinde meydana geldiği, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları ile buna ilişkin kabul edilerek 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değişik 2918 Sayılı KYTK'nun 90.maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 Sayılı TBK'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." hükmü gereğince değer kaybının; davalı sigorta şirketi yönünden genel şartların eki olan ek-1 de belirtilen formüle göre hesaplanacağı öngörülmüştür.
O halde toplanan delillerden yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayda, davacıya ait ... plakalı çekicinin ve bu çekicinin bağlantısı olan ... plakalı romork ile davalıların sürücü, malik ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı araç arasında 19/03/201 tarihinde meydana gelen kazada, davalı sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çift yönlü iki şeritli kara yolunda, aracın çukura girmemek için aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek davacıya ait araca çarpmasında, şerit izleme, şeride tecavüz etmeme kurallarının ihlal edildiğinden davalının %100 oranında kusurlu, davacının ise kazanın gerçekleşmesinde kusurunun olmadığına dair 21/03/2019 tarihli bilirkişi heyet raporunun gerekçeli denetime açık olduğundan itibyine ar etmek gerektiği, mahkememizce alınan değer kaybına yönelik 19/08/2019 tarihli bilirkişi raporu kapsamında aracın 954.852 Km olduğu, hasar durumu, araçta kazanın gerçekleştiği kısım yönünden, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun değer kaybı tazminatına yönelik saptamaları dosya kapsamına uygun bulunarak araçta değer kaybının olmadığından, davacının değer kaybı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının işgücü kaybı-mahrum kalınan zarar talebi yönünden, dava konusu trafik kazası sebebiyle davacının aracının çalışmadığı süre bakımından tespit edilen ikame araç bedeli 8.870,94 TL olduğuna yönelik raporun gerekçeli denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan 19/08/2019 tarihli rapora itibar edilerek ıslah talebi ile bağlı kalınarak 8.870,94 TL iş gücü kaybı alacağının davalılar ... ve ... Teknik Oto Yan Sanayi Tic. A.Ş. yönünden, kaza tarihi itibariyle temerrüdün gerçekleştiğinden ve aracın ticari araç olduğundan avans faiz işletilerek davacının iş gücü kaybı talebinin kabulu ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
Mahkememiz kararının davalılarca temyiz edilmesi üzerine ... BAM 13. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas ve 2021/ Karar sayılı kararı ile; " Davacının kazanç kaybı ile ilgili dava dilekçesinde cari hesap ekstreleri, faturalar ve oranım belgelerine dayandığı görülmekle mahkeme tarafından bu belgelerin incelenmesi ile aracın gelir gideri ve masrafları ile günlük kazancının tespiti için konusunda uzman mali müşavir bilirkişiden rapor alınması gerekirken uzmanlık alanı dışında makine mühendisi bilirkişiye yaptırılan hesap üzerinden karar verilmesi nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı oldugu ve davalılar ... Teknik Oto Yan San. Tic. A.Ş. ve ... vekilinin bu husustaki istinaf isteminin yerinde olduğu anlaşılmıştır.Bu durumda mahkeme tarafından öncelikle davacıya kaza nedeniyle zarar gören aracın hangi işte kullanıldığı ve günlük masrafı ile getirdiği gelirle ilgili beyanda bulunmak üzere süre verilmesi ile meslek odasına müzekkere yazılarak davacıya ait aracın özelliklerindeki aracın günlük kazancının bildirilmesi ile davacı tarafından ibraz edilen belgelerle birlikte, davacının aracın 18 gün serviste kalması nedeniyle muhasebeci- mali müşavir bilirkişiden toplanan ve ibraz edilen belgelere göre kazanç kaybının tespiti için rapor aldırılması ile istinafa gelen tarafın sıfatına göre kazanılmış hak gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir.6100 sayılı HMK 355 maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davalılar ... Teknik Ota Yan San. Ve Tic. A.Ş. ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (a-6) bendi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalılar ... Teknik Oto Yan San. Tic. A.Ş. ve ... vekilinin vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/02/2020 tarih ve 2018/ - 2020/ sayılı kararının KALDIRILMASINA,Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE," şeklinde karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, BAM ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Mahkememiz yargılaması sırasında davacının ticari defterler üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmesi suretiyle BAM ilamı doğrultusunda kazanç kaybının tespiti için 1 mali müşavir bilirkişi ile önceki makine mühendisi bilirkişiye dosya tevdii edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 22/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacı taraf ...'ın incelenmek üzere 2018-2019 yıllarına ait yasal defterleri olan Yevmiye Defteri, Defteri Kebir ve Envanter defterlerini beyan ettiği bu defterlerin yasal süresinde 6102 sayılı TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu, Davacı taraf ...'ın beyan ettiği 2018-2019 yılları resmi defter kayıtlarına göre davacı tarafın ... plakalı aracın dışında başka geliri olmadığı 360 — 18 -342 günlük taşımacılık faaliyeti neticesinde faaliyet giderleri düşüldükten sonra 18.687,55 TL kazanç elde ettiği (faaliyet dışı finansman giderleri ve vergiler düşülmemiştir) 2018 yılı günlük net kazancının 54,64 TL ve 18 günlük kazanç kaybının 983,56 TL olduğu hesaplandığı, ... Kamyoncular ve Kamyonetçiler Odasının davacı tarafın aracı için bildirdiği 2018 yılında elde edebileceği günlük net kazanç tutarlarına göre a- 250,00 TL için 18 günlük kazanç kaybı 4.500,00 TL, b- 350,TL için 18 günlük kazanç kaybı 6.300,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Bu durumda istinaf ilamı doğrultusunda, kazanç kaybı bedeli yönünden, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/07/2022 tarihli raporda davacıya ait aracın 18 gün serviste kalması sebebiyle 2018 yılı günlük net kazancına göre günlük 250 TL nin makul rayiç bedellere uygun olup toplamda 4.500 TL kazanç kaybı olduğundan bu miktar davacının kazanç kaybı alacağı olduğu kanaatine varılarak bu talep yönünden kısmen kabulune, kaza tarihi itibariyle temerrüt gerçekleştiğinden kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,
A-Davacı tarafın değer kaybı tazminat talebinin reddine,
B-Davacının işgücü kaybı talebinin kabulü ile, 4.500 Tl işgücü kaybı alacağının davalılar ... ve ... Teknik Oto Yan Sanayi Tic. A.Ş.'den kaza tarihi olan 19/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 307,40 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL, tamamlama harcı 60,20 TL ve ıslah harcı 148,07 TL'nin mahsubu ile bakiye 63,23 TL nispi karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... Teknik Oto Yan Sanayi Tic. A.Ş.'den alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından bozmadan önce yapılan; bilirkişi gideri 1.500,00 TL, keşif harcı 253,80 TL, keşif araç ücreti 200,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 334,00 TL yargılama gideri ile bozmadan sonra yapılan; bilirkişi gideri 1.300,00 TL, posta ve tebligat gideri 63,00 TL olmak üzere toplam 3.650,80 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 1.852,12 TL yargılama gideri ve peşin alınan 35,90 TL, tamamlama harcı 60,20 TL ve ıslah harcı 148,07 TL harç olmak üzere toplam 2.096,29 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... Teknik Oto Yan Sanayi Tic. A.Ş.'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 4.500,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Teknik Oto Yan Sanayi Tic. A.Ş.'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar vekil ile temsil edildiğinden değer kaybı yönünden A.A.Ü.T göre belirlenen 100 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Davalılar ... ve ... Teknik Oto Yan Sanayi Tic. A.Ş.'den vekil ile temsil edildiğinden kazanç kaybı bedeli yönünden AAÜT'ye göre belirlenen 4.370,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/10/2022
Katip
¸e-imzalıdır.
Hakim
¸e-imzalıdır.