TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/
KARAR NO: 2025/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/05/2018
KARAR TARİHİ: 18/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aracı kurumun müşterisi olan müvekkilinin Kaldıraçlı Alım Satım Sözleşmesinin 7.1. md gereği portföyüne yatırması gereken teminat tutarı 9.000,00 TL'nı 02.12.2016 tarihinde saat 14:04:21 de davalıya ait ... Bankası hesabına gönderdiğini, işbu teminatın müvekkili hesabına 6 dakika 38 saniyelik gecikme sonrasında intikal ettirildiğini, bu nedenle gecikme sürecinde müvekkilinin hesabındaki teminatın, yaşanan fiyat hareketleri sonucunda %20'nin altına düştüğünü, işlemlerin teminatsız kaldığı ve müvekkili hesabında yer alan 51 adet açık pozisyonun haksız yer zorunlu tasfiye (stop out) işlemine tabi tutulduğunu, haksız yere yapılan zorunlu pozisyon kapama işlemleri sonucunda müvekkilinin 38.389,35 ABD doları zarara uğradığını, anılan sözleşmenin 7.3. md gereği davalı kurumun müvekkiline 02.12.2016 günü saat 14:09 da E-posta aracılığıyla teminat tamamlama çağrısında bulunduğunu, ancak müvekkilinin bu çağrıdan 5 dakika önce saat 14:04'te davalı aracı kurumun ... Bankası hesabına internet yoluyla havale yaptığını, yani teminat tamamlama çağrısı gelmeden para yatırıldığını, müvekkilinin sözleşme yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen mağdur edildiğini, davalı aracı kurumun hesabına yatan parayı müşteri hesabına kasıtlı ya da sehven geçirmemiş olmasının TTK 18, md'nde belirtilen "basiretli tacir" yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğini, müvekkilinin zararının giderilmesi amacıyla, ... ... ... Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti'ne başvurduklarını ve Heyetin 06.10.2017 tarih ve 2017/ E, 2017/ K sayılı kararıyla müvekkilinin 38.389,35 USD zarara uğratıldığı ve işbu zararın davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiğine karar verildiğini, davalının bu karara itirazı üzere olayın ...'na intikal ettiğini, Kurulun vermiş olduğu 20.02.2018 tarih ve ... sayılı kararda ise, bahsedilen Hakem heyeti kararında değinilen hiçbir hususa değinilmeden müvekkili aleyhine hükmedildiğini, ...'nın bu kararının hukuki dayanaktan yoksun ve objektiflikten uzak olduğunu bildirerek, düzenlenen sözleşmenin feshine, müvekkilinin uğramış olduğu zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL'nın yürütülecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının yanlış yatırım kararları nedeniyle uğramış olduğu zararlarını tahsil edebilme yollarını aradığını, bu olayla ilgili olarak ... ...'nun 20.02.2018 tarih ve ... sayılı yazısında belirttiği kararıyla davacının atıfta bulunduğu hakem heyeti kararında, karara dayanak teşkil eden hükmün yanlış yorumlanması ve müvekkil aracı kurumun uygulamasında mevzuata aykırılık oluştuğuna dair bir tespitin bulunmaması gerekçesiyle davacının itirazlarını reddettiğini, 02.12.2016 tarihinde USD/TRY enstrümanında 6,2 lot satış ve ... enstrümanında 1,25 lot alış pozisyonu bulunduğunu, yatırımcının fiyat 3.56824 civarında iken, 14:09:01'de USD/TRY'de çok sert bir yükseliş hareketi yaşandığını ve bununla birlikte, pozisyonların kapanmaya başlanıldığını, 14.09:36'da fiyat seviyesinin 3,59289 civarına yükseldiğinin görüldüğünü, bu 35 saniyelik zaman dilimi içerisinde hesabın teminat seviyesinin % 50'nin altına gerilemesi nedeniyle davacıya teminat tamamlama çağrısı gönderildiğini, davacının bu çağrı kendisine ulaşmadan önce hesabına 9.000,00 TL para gönderdiğini, bu tutarın saat 14:04:21'de müvekkilinin aracı kurumun banka hesabında görüldüğünü, teminatın USD ve gelen havalenin TL olduğu görüldüğünden TL tutarın USD'ye çevrilerek 14:10:59'da hesabına kaydedildiğini, gelen paranın banka hesabında görülmesiyle davacının hesabına yansıtılması arasında geçen sürenin sadece 6 dakika 38 saniye olduğunu, gelen havalenin davacının teminatına yansıtılması makul ve hızlı bir sürede yapıldığını, bir gecikmenin bulunmadığını, diğer aracı kurumlarda da banka aracılığıyla gelen paranın müşteriye yansıtılmasında aynı yöntemin uygulandığını, herhangi bir kişinin internet üzerinden havale yapmak için en az 5 dakika civarı bir süre harcadığını, davalının bu yönlerden iddialarının haksız olduğunu, davacının ... ve USD/TRY enstrümanlarında ilgili tarihteki sert hareketler olduğunu zaten bilerek, teminat durumunun bu pozisyonları taşımayacağını da tahmin ederek, pozisyonlarının stop out olmaması için bir an önce önlem almaya çalıştığını ve zaten hesabının teminat durumunun yeterli olmadığının farkında olduğu için para yatırdığını, davacının 6,38 dakika sürede gerçekleşen transfere itiraz ederken bundan önceki 11 defada yapılan ve hesaba geçme süreleri 7 ile 26 dakika gibi daha yüksek sürelerde gerçekleşen havale işlemlerine itiraz etmediğini, bu süreleri bildiğini, ancak kendisine yanlış bir uygulama yapıldığı imajını çizerek, yanlış yatırım kararlarının sonuçlarını müvekkili aracı kurumdan çıkartma gayreti içerisinde olduğunu, 01.12.2016 tarihi gün sonu itibariyle davacının söz konusu açık pozisyonları nedeniyle toplam zararının 24.558,33 USD tutarında bulunduğunu, 02.12.2016 tarihinde USD/TRY'nin 3,50 seviyelerinden 3,59 seviyelerine yükselmesiyle davacının açık USD/TRY satış pozisyonlarının zararını daha da yükselttiğini, dava dilekçesinde belirttiği nakit tutarını gönderdiği 14:04:21'den birkaç dakika önce 14:00:00 itibariyle açık pozisyonlarına ilişkin zararının ise 30.794,56 USD seviyesinde olduğunu, buradan davacının uğradığı zararının gerçek nedeninin vermiş olduğu yanlış yatırım kararı olduğunun açıkça anlaşıldığını, davacının kapanan pozisyonları nedeniyle bir anda 37.245,68 USD tutarında bir zarara uğradığı şeklinde bir izlenim yaratmak suretiyle, ağırlıklı olarak Ekim - Kasım 2016'da açmış olduğunu ve uzun süre zararlı olarak taşıdığı pozisyonlarından kaynaklanan kaybının haksız şekilde müvekkili kurum tarafından karşılanmasını hedeflediğini bildirerek öncelikle yetkisizlik ve görevsizlik kararı verilmesini ve dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, bunun yerinde görülmeyişi halinde davanın esastan reddine karar verilmesi arz ve talep edilmiştir.
Dava: ... işlemlerine aracılık eden davalı aracı kurumun kusuru nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Davacı taraf delil olarak Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Çerçeve Sözleşmesi, ... ... ... ... ... 06.10.2017 tarihli 2017/ esas, 2017/ karar sayılı ilamı, ... ... 20.02.2018 tarihli ... sayılı kararı, banka dekontları, tanık ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.Alanında uzman bankacı, maliyeci ve hesap uzmanı bilirkişi heyetinden alınan 27.02.2019 havale tarihli bilirkişi raporu ile; taraflar arasında 13.11.2015 tarihli Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Çerçeve Sözleşmesi düzenlenerek, davacıya 451328 müşteri nolu hesap tahsis edildiği, davacının Günlük Hesap Ekstresinin incelenmesinde ise, 02.12.2016 tarihinde 10:57'de USD/TRY'de davacının belirlediği 3.48889 fiyatın çok üzerinde 3.59289 olarak gerçekleşen fiyatla portföyde 732,23 zarar oluştuğu, fiyat değerinin saat 11:20'de 3.48989'a düşse ve o anlık zarar kar'a dönüşse de, saat: 11:56'dan itibaren yükselmeye başladığı ve 3.59289 seviyelerine yükselerek sert bir çıkış yaptığı, bu sert çıkış karşısında davacı hesabında teminat açığının oluştuğu, saat 13:55'te USD/TRY'de yine sert bir çıkışla fiyatın 3.59289 seviyesine yükseldiği ve davacı hesabı teminatının % 50'nin altına gerilemeye başladığı ve % 20'lere kadar düştüğü, bu durumun davacı tarafından da internet ortamında izlendiği, kendisine bilgilendirilmek için gönderilen e-mailden önce hareket ederek, eksik teminatı tamamlamak üzere havale gönderdiği, davacının saat: 14:04:21'de internet üzerinden aracı kurumun muhabiri olan ... Bankası'nın (... ... Şb hesabından) .../... Girişimci Şube nezdindeki ... nolu ... hesabına 9.000,00 TL havale gönderdiği, davalı Aracı Kurumun müşteri temsilcisi tarafından aynı gün saat 14:09'da (yani havale yapıldıktan 5 dakika sonra) e'mail yoluyla "teminat tamamlama" mesajı gönderildiği, teminat tamamlama bedelinin döviz cinsinden olması nedeniyle, havale bedeli 9.000,00 TL'nin döviz (USD) cinsine çevrildiği ve 14:10.59'da 208814981 işlem emir no kaydıyla ve 2.517,41 USD tutarıyla teminatına geçtiği, ancak bu teminat girişinden önce hesaptaki açık pozisyonların zorunlu tasfiye (stop out) edildiği ve kapatılan pozisyonlar sonucunda hesabın -37.245,68 USD zarar bakiyesine ulaştığı, kısa süre içerisindeki sert kur hareketleriyle yükselen USD/TRY değeri karşısında davacı hesabındaki teminat oranının düştüğü ve hesapta zorunlu olarak kapatılan pozisyonlar sonucunda zararının doğduğu, davacının dava dilekçesinde konu ettiği ve aydınlanması gereken ana temanın sadece "havalenin gecikmesi" noktasından vücut bulduğu, davacı zararına vesile havalenin hesaba 6 dakika 38 saniye geç intikal etmesi noktasındaki tarafların sorumluluk ve kusur durumunun irdelenmesi gerektiği, davacının 02.12.2016 günü saat 14:04:21'de internet üzerinden aracı kurumun muhabiri olan ... Bankası'nın (... ... Şb hesabından) .../... Girişimci Şube nezdindeki ... nolu ... hesabına 9.000,00 TL havale gönderdiği, teminatın döviz cinsinden olması nedeniyle, havale bedeli 9.000,00 TL döviz (USD) cinsine çevrilmiş ve 14:10.59'da 208814981 işlem emir no kaydıyla ve 2.517,41 USD tutarıyla hesabın teminatına geçildiği, ancak teminatın tamamlandığı saat 14:10:59 itibariyle davacı hesabındaki mevcut pozisyonlar teminat yetersizliğinden zorunlu olarak (stop out işlemiyle) kapatılmış durumda olduğu, davacı havalesinin, banka şubesine inerek ve dövize çevrilerek 6 dakika 38 saniyede yatırım hesabına intikal etmesi hususunda davalı Aracı Kurumun bu işlemlerde bir akdi yükümlülüğünün olmadığı gibi, bu yönden işlem zamanını 30 dakika şeklinde internet web sayfasında müşterilerine duyurduğu, havale bedelinin TL ve teminat bedelinin USD cinsinden olması ve gelen havalenin dövize çevrilerek müşteri hesabına aktarılması işlemleri yönünden geçen 6 dakika 38 saniyenin makul ve hatta kısa bir zaman süresi olarak görülebileceği, davacının hesabında somut olaydan önce aynı yöntemle 11 defa gönderdiği havalelerin tamamının bu defa şikayet ettiği 6 dakika 38 saniyeden daha uzun sürelerde (7 dakika ve 20 dakika arası) gerçekleştikleri, davacının önceki 11 havale işlemlerinin sürelerini konu etmediği, sükut ve kabulde bulunduğunun dikkate değer olduğu, davalı Aracı Kurumun müşterinin teminat dengesi konusunda "müşteriye bilgi vermek yükümlülüğü" olmakla birlikte, asli görevinin teminat dengesini "izlemek" olduğu ve müşterinin dar zamana sıkıştırdığı havale gönderme gibi işlemlerinde normal çalışma kompozisyonunu her müşteri için özel olarak düzenleyemeyeceği, müşterinin üst düzeyde risk içeren ... piyasasında yatırımcı olarak işlem yaptığına göre, al/sat işlemlerinden önce olası sert çıkışlı ve inişli hareketler karşısında portföyündeki risk/teminat dengesinin bozulacağını "daima ve her defasında" düşünerek; işlem yapmadan makul bir süre içerisinde teminat dengesini sağlamakla yükümlü olduğu; son 5-10 dakikaya sığdırılmak istenilen tedbirlerin bu tür sonuçlara vesile olabileceğini öngörmesi gerektiği, davacının portföyünde mevcut 37.245,68 USD zarar bakiyesinin, tek taraflı olarak kendi müterafik ağır kusurundan kaynaklandığı bildirilmiştir.Mahkeme kararı 2019 tarihli, 2018/-2019/ E/K sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 15/02/2024 tarih, 2021/-2024/ E/K sayılı ilamıyla istinaf başvurusu kabul edilerek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmış olup usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmuştur.Bozma ilamı sonrası 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/Esas 2024/ Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir. Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.Dava dosyamız konusunda uzman bankacı bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir. Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 02/09/2025 tarihli raporunda özetle; Kaldıraç Alım Satım İşlemleri Çerçeve Sözleşmesi'nin 3.md,4.(c) Bendinde; Müşteri, aksine sonradan yapılacak belirlemelere bakılmaksızın, kaldıraçlı varlık alım satım işlemleri yapmak için uygun olduğunu ve gerekli bilgi ve deneyime sahip bir bireysel yatırımcı olduğunu, işbu sözleşme çerçevesinde oluşabilecek zararları kaldırabilecek finansal güce sahip olduğunu taahhüt edeceğini, yine 5.md.3.(1)iv.Bendinde; Teknik arızalar ve hatalar neticesinde, Müşteri Emir ve Talimatlarının Aracı Kuruma iletilmemesi ve böylece işlemin gerçekleştirilememesi ve eksik veya geç gerçekleşmesi halinde, Aracı Kurum bu durumdan sorumlu olmayacağı, müşteri böyle bir teknik arıza veya hata neticesinde doğan zarar ve ziyanın kendisi tarafından karşılanacağını kabul ve beyan ede Şeklinde düzenlendiği, bu tür uyumazlıklarda; yasa ve mevzuat düzenleyici, geliştirici ve sektördeki aracı kurumları denetleyici kurum olan ... ...'nun, uyuşmazlık konusundaki şikayet üzerine yaptığı inceleme sonucundaki, 20.02.2018 tarih ve ... sayılı yazısında belirttiği kararıyla; davacının atıfta bulunduğu hakem heyeti kararında, karara dayanak teşkil eden hükmün yanlış yorumlanması ve Aracı Kurumun uygulamasında mevzuata aykırılık oluştuğuna dair bir tespitin bulunmaması gerekçesiyle davacının itirazının kabul edilmediği, davalı Aracı Kurumun bu işlemlerde akdi yükümlülüğünün olmadığı, bu yönden işlem zamanını 30 dakika şeklinde internet web sayfasında müşterilerine duyurduğunu, havale bedelinin TL ve teminat bedelinin USD cinsinden olması ve gelen havalenin dövize çevrilerek müşteri hesabına aktarılması işlemleri yönünden geçen 6 dakika 38 saniyenin makul ve kısa bir zaman süresi olarak görülebileceği, davacının hesabından somut olaydan önce aynı yöntemle 11 defada gönderdiği havalelerin tamamının, şikayete konu 6 dakika 38 saniyeden daha uzun surelerde gerçekleştiği, müşterinin üst düzeyde risk içeren ... piyasasında, al-sat işlemlerinden önce olası sert çıkışlı inişli hareketler karşısında portföyündeki risk/teminat dengesinin bozulacağını daima ve her defasında düşünerek işlem yapmadan makul bir süre içerisinde teminat dengesini sağlamakla yükümlü olduğunu, son 6 -7 dakikaya sığdırılmak istenen tedbirlerin bu tür sonuçlara vesile olacağını öngörmesi gerektiği, davacının portföyünde mevcut -37.245,68 USD zarar bakiyesinin kendi müterafik kusurundan kaynaklandığı hususları mütalaa edilmiştir.
Somut olayda uyuşmazlık; kaldıraçlı alım satım işlemleri çerçeve sözleşmesi kapsamında davalının kusuru olup olmadığı ile kusurlu ise zararın tespiti hususlarına ilişkin olup, mahkememizce dosya bankacılık ve finans uzmanı bir bilirkişiye tevdi edilerek davalı aracı kurumun yapılan işlemler nedeni ile kusuru olup olmadığının ve zarar miktarının belirlenmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 02/09/2025 tarihli raporunda özetle; Kaldıraç Alım Satım İşlemleri Çerçeve Sözleşmesi'nin 3.md,4.(c) Bendinde; Müşteri, aksine sonradan yapılacak belirlemelere bakılmaksızın, kaldıraçlı varlık alım satım işlemleri yapmak için uygun olduğunu ve gerekli bilgi ve deneyime sahip bir bireysel yatırımcı olduğunu, işbu sözleşme çerçevesinde oluşabilecek zararları kaldırabilecek finansal güce sahip olduğunu taahhüt edeceğini, yine 5.md.3.(1)iv.Bendinde; Teknik arızalar ve hatalar neticesinde, Müşteri Emir ve Talimatlarının Aracı Kuruma iletilmemesi ve böylece işlemin gerçekleştirilememesi ve eksik veya geç gerçekleşmesi halinde, Aracı Kurum bu durumdan sorumlu olmayacağı, müşteri böyle bir teknik arıza veya hata neticesinde doğan zarar ve ziyanın kendisi tarafından karşılanacağını kabul ve beyan ede Şeklinde düzenlendiği, bu tür uyumazlıklarda; yasa ve mevzuat düzenleyici, geliştirici ve sektördeki aracı kurumları denetleyici kurum olan ... ...'nun, uyuşmazlık konusundaki şikayet üzerine yaptığı inceleme sonucundaki, 20.02.2018 tarih ve ... sayılı yazısında belirttiği kararıyla; davacının atıfta bulunduğu hakem heyeti kararında, karara dayanak teşkil eden hükmün yanlış yorumlanması ve Aracı Kurumun uygulamasında mevzuata aykırılık oluştuğuna dair bir tespitin bulunmaması gerekçesiyle davacının itirazının kabul edilmediği, davalı Aracı Kurumun bu işlemlerde akdi yükümlülüğünün olmadığı, bu yönden işlem zamanını 30 dakika şeklinde internet web sayfasında müşterilerine duyurduğunu, havale bedelinin TL ve teminat bedelinin USD cinsinden olması ve gelen havalenin dövize çevrilerek müşteri hesabına aktarılması işlemleri yönünden geçen 6 dakika 38 saniyenin makul ve kısa bir zaman süresi olarak görülebileceği, davacının hesabından somut olaydan önce aynı yöntemle 11 defada gönderdiği havalelerin tamamının, şikayete konu 6 dakika 38 saniyeden daha uzun surelerde gerçekleştiği, müşterinin üst düzeyde risk içeren ... piyasasında, al-sat işlemlerinden önce olası sert çıkışlı inişli hareketler karşısında portföyündeki risk/teminat dengesinin bozulacağını daima ve her defasında düşünerek işlem yapmadan makul bir süre içerisinde teminat dengesini sağlamakla yükümlü olduğunu, son 6 -7 dakikaya sığdırılmak istenen tedbirlerin bu tür sonuçlara vesile olacağını öngörmesi gerektiği, davacının portföyünde mevcut -37.245,68 USD zarar bakiyesinin kendi müterafik kusurundan kaynaklandığı hususları mütalaa edilmiş, bilirkişi raporunda davaya konu hususlar ayrıntılı ve gerekçeli olarak açıklanmakla hükme esas alınmış, davalının kusuru olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın niteliği gereğince davacının üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 1.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı asil, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/09/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.