T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/108 Esas - 2021/661
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2019/108
KARAR NO: 2021/661
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI: ... TEKSTİL SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ. -
VEKİLİ: Av... UETS
DAVALI:... ANONİM ŞİRKETİ - .
VEKİLLERİ: Av. ...UETS
Av. ...UETS
Av. ...UETS
Av. ... UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/09/2019
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde, Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında, davalı şirketin Taaliyet göslerdiği, ...Hastanesi'nde kullanılan tüm tekstil ve personel kıyafetlerinin davacı şirket tarafından teslim alınarak yıkanması, kurutulması, onarılması, ütülenmesi, tertip ve tanzim edilmesi ve cinslerine göre ayrılarak teslim edilmesini kapsayan 01.11 .2015 tarihli sözleşme akdedildiğini, iş bu sözleşme kapsamında davacı şirketin edimlerini yerine getirdiğini, vermiş olduğu hizmete ilişkin fatura tanzim ederek bedelini talep ettiğini, taraflar arasında akdedilen Çamaşır Yıkama Servis Sözleşmesinin 11/e maddesinde” ödeme, fatura tarihinden bir sonraki ayın en geç 20'sine kadar banka hesabına yollanacaktır” şeklinde düzenleme yapılarak ödeme süresinin açık ve net olarak belirtildiğini, yine aynı sözleşmenin 11f maddesinde “geciken ödeme; herhangi bir ödemenin tarif edilen şekilde yapılmaması halinde, geciken kısım için geciktiği ilk günde ve geciktiği her ay için gün gözetmeksizin %3 gecikme ceza şartı tahakkuk edilir ve ceza şartı ile ilgili ayrıca fatura hazırlanıp müşteriye iletilir. Şeklinde düzenleme yapılarak taraflarca ödeme süresine Uygun ödeme yapılamaması halinde cezai şart ödeneceğinin kararlaştırıldığını, aynı sözleşmenin 12/a maddesinde * Bu sözleşme imza tarihinden itibaren başlamak üzere 01.11.2015 tarihinden itibaren 01.11.2016 tarihinde kadar olan süre için akdedilmiştir. Taraflardan biri sözleşme süresinin bitiminden 1 ay önce diğer tarafa yazılı olarak fesih ihbarında bulunmazsa sözleşme aynı şartlarda 1 yıl uzar ve müteakip yıllar için de aynı esas geçerli olur" düzenlemesi yapıldığını, devamla sözleşmenin 12/f maddesinde ise “..her iki sözleşme tarafı da KDV hariç 10.000(on bin) USD cezai şartı ödemek sureti ile sözleşme süresinin sona ermesini beklemeksizin bu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir" düzenlemesinin yapıldığını, davalı şirket tarafından sözleşmenin akdedildiği tarihten bu yana davacı tarafından verilen hizmete ilişkin düzenlenen faturaların ödemesi sözleşmenin 11/e bendindeki ödeme süresine riayet edilmeksizin gecikmeli olarak yapıldığını, ödemelerin gecikmeli olarak yapıldığı gibi 01.11.2018 tarihinde sözleşmenin 12/a maddesi uyarınca kendiliğinden 01.11.2018 tarihine kadar yenilenen sözleşmenin henüz süresi dolmadan davalı şirket tarafından 16.04.2019 tarihinde feshedildiğinin bildirildiğini ve hizmet alımının sonlandırıldığını, gecikmeli ödenen faturalar ile ilgili cezal şart bedelinin ve henüz süresi dolmadarı feshedilen sözleşme uyarınca muaccel hale gelen 10.000,00 USD cezai şart bedelinin tahsili amacıyla Bursa 14.icra Müdürlüğünün 2019/... e. Sayılı dosyası Üzerinden davalı-borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalı-borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, bu nedenle; Davalı borçlunun itirazının iptaline, takibin işleyecek faizi, icra masrafları, vekalet ücreti ile birlikte davalı tarafça ödenmesine ve takibin devamına, davalının 4 20 icra inkar tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekilinin 26/12/2019 tarihinde delillerini bildirmek Üzere süre verilmesini ve davanın reddine karar verilmesini tatep ettiğinin görüldüğü, davalı vekilinin 24.01.2020 tarihinde defter incelemesi hususundaki beyanında; taraflar arasında kesin mutabakat sağlandığını, davacı ile imzalanan 14.05.2019 tarihli mutabakat mektubunda 26.453,08 TL bakiye alacağı yönünden mutabık kaldığını beyan ve kabul ettiğini, mutabakata binaen 24.05.2019 tarihine
davalı tarafça toplam 26.453,08 TL anlaşma bedeli ödenerek cari hesabın kapatıldığını, mutabakat öncesinde davacının 2019/Ocak ayından itibaren fark ücret talebinde bulunduğunu, davalı yetkililerince bu talebin kabul edilmemesi üzerine fark ücret talebi yapılan temizlik işlerine yansıtılmak istenen mailler atıldığını, bu husus yönünden de davacıya onay verilmemesi üzerine 14.05.2019 tarihinde cari hesap mutabakatı yapılıp ticari ilişkinin sonlandırıldığını, tüm bu nedenlerle; 14.05.2019 tarihli cari hesap mutabakatı ve 24.05.2019 tarihli ödeme neticesinde taraflar arasındaki alacak/borç ilişkisi hitama erdiğinden mutabakati kabul eden davacının fark fatura iddiasının usul ve yaşaya aykırı olduğunu ve davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, davacının davalıya ait hastanenin tüm tekstil ürünleri ve personel kıyafetlerinin teslim alarak yıkaması ve akabinde geri teslimine ilişkin olan sözleşmede, sözleşmenin 11/f maddesinde yer alan hüküm uyarına geciken ödemelere davacı tarafından %3 gecikme cezası işletileceği ve sözleşmenin 12/a maddesi uyarınca erken fesih nedeniyle 10.000 USD cezai şart ödenmesi gerektiği, buna istinaden hem gecikme cezaları hem de cezai şartın ödenmesine ilişkin başlatılan takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın iptaline ilişkindir.
Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Tacirler sözleşme serbestisi uyarınca sözleşmelerinde diledikleri şekilde cezai şart ve gecikme tazminatı kararlaştırabilirler. Ayrıca faiz oranını da serbestçe takdir edebilirler. Mahkemenin bu noktada yapması gereken sözleşmeye uygun bir talep olup olmadığını tespit etmek dışında, sözleşmede öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini denetlemekten ibarettir. Dolayısıyla, taraf defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak, geç yapılan ödemelerin tespit edilmesi ve bu ödemelerin sözleşmede öngörülen oranda cezasının hesaplanması gerekmiş, bu hususta bilirkişi incelemesi yoluna gidilmiştir.
Davalı defterlerinin incelenmesi için İstanbul 21. Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılmış olup talimat mahkemesince resen belirlenen SMM bilirkişi ...ın 01/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketin 2015-2016-2017-2018-2019 yılına ait Ticari defterleri Ticaret kanunun 64 ve 213 sayılı VUK ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur. davalı şirketin 2015-2016-2017-2018-2019 yılına ait Ticari defterleri Ticari defterler TIK 69 ve 213 sayılı kanunun 216. Md gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, davalı şirketin 2015-2016-2017-2018-2019 yılına ait Ticari defterleri ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85md ve HMK 222. Maddesi gereğince delili niteliğine haiz olabileceği kanaati oluştuğu, davalı şirketin 2015-2016-2017-2018-2019 yılına ait Ticari Defterler VUK 228-226 md gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulup kazıntı ve silintiye rastlanmadığı davacı tarafın Bursa Ticaret Odasına 61968 sicil numarası ile Tacir olarak kayıt olduğu görüldüğü, detaylıca verilen davalı taraf 2015-2016-2017-2018-2019 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davacı taraf davalı tarafa yukarıda seri numaraları ve tarihleri belirtilen faturayla toplam 240.118,40 TL tutarın hizmeti verdiğini, davalı tarafından 240.118,40 TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Davalının davacıya kaydi olarak borcu olmadığı, raporum içerisinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, davalı yana ait incelenen 2015-2016-2017-2018-2019 yılı ticari defteri ile yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davalı tarafın 2015-2016-2017-2018-2019 yılı hesap dönemine ilişkin tutulması zorunlu ticari defterlerinin, kanuna uygun, eksiksiz olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yetkili makamlarca zamanında yapıldığı tespit edildiği, tüm bu hususlar dikkate alındığında Davalının icra takip tarihi itibariyle davacıya kaydi olarak borcu olmadığı tespitine varılmıştır.
Davacı defterlerinin incelemesi ise SMMM ... tarafından yapılmış ve 13/05/2020 tarihli bilirkişi raporunda;
" Fatura ödemelerinin gecikmelerine dayalı olarak hesaplanan gecikme cezası, taraflar arasındaki sözleşmenin 11/f maddesi uyarınca “geciken ödeme: herhangi bir ödemenin tarif edilen şekilde yapılmaması halinde, geciken kısım için, geciktiği ilk günde ve geciktiği her ay için gün gözetmeksizin gecikme ceza şartı tahakkuk edilir" maddesine göre yeniden hesaplandığında ulaşılan rakam 101.962,57 TL' dir, Davacının itirazı üzerine, bu maddeye göre 1 ay 1 gün bile gecikse 2 gecikme cezai şartı uygulanmıştır, bu husustaki hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye aittir;
-İcra takibinin; 101.970,10 TL ve işlemiş faizi 23.788,27 TL (Toplam 125.758,37 TL),
10.000,00 USD ve işlemiş faizi 85,448 USD (Toplam 10.085,48 USD) bedel üzerinden başlatıldığı görülmüştür. (Toplam - 125.758,37 TL * 10.085,48 USD)
Davalının temerrüde düşmesi ile ilgili hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının haklı olduğu durumda; takip tarihi itibariyle;
-Fatura ödemelerinin gecikmelerine dayalı gecikme cezası karşılığı 101.962,57 TL ve işlemiş faizi 23.701,10 TL olmak üzere toplam 125.663,67 TL,
-Sözleşmenin süresinden önce feshine dayalı 10.000(on bin) USD cezai şart bedeli karşılığı ve işlemiş faizi 85,48 USD olmak üzere toplam 10.085,48 USD alacaklı olacağı sonucuna varılmıştır." şeklinde kanaat bildirmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın sözleşmede tarafların öngördüğü şekilde yapıldığı, dolayısıyla denetime elverişli rapordaki hesaplamaların hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır. Davalının ibraname düzenlendiği yönündeki itirazlarına ise itibar edilmemiştir. BA-BS mutabakatına yönelik yapılan mutabakatnamenin ibra niteliğinde olamayacağı açıktır. Nitekim davalının hem geç ödemeleri nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan gecikme cezasını hem de erken fesih nedeniyle 10.000,00 USD cezai şartı ödemesi gerektiği gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın kısmen kabulü ile takibin davalının Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2019... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline,
Takibin 101.962,57.-TL gecikme bedeli, 23.701,10.-TL işlemiş faiz, 10.000,00.-USD cezai şart ile 85,48.-USD işlemiş faiz olmak üzere toplamda 125.663,67.-TL ve 10.085,48.-USD üzerinden devamına,
Davaya takip konusu alacak likit olduğundan 101.962,57.-TL’nin %20'si oranında 20.392,51.-TL icra inkar tazminatı ile 2.000,00.-USD inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, reddedilen miktar yüzde birlik dilimin altında kaldığından hesaplamaya dahil edilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gereken 12.494,70.-TL karar ve ilam harcının başlangıçta davacıdan alınan 2.208,17.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.286,53.-TL karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 21.247,08.-TL vekalet ücretinin müteselsilen davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 94.60.-TL vekalet ücretinin müteselsilen davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan toplam 1.348,20.-TL yargılama gideri ve 2.208,17.-TL peşin harç toplamı olan 3.556,37.-TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize verilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okundu, anlatıldı.16/09/2021
İş bu kararın gerekçesi 30/09/2021 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim...
✍e-imzalı