T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/364 Esas
KARAR NO: 2020/256
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... (TCN: ...)
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ... - .......
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/10/2019
KARAR TARİHİ: 25/06/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 06/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 18/10/2019 tarihli dava dilekçesini özetle ; Müvekkilinin lokanta işletmecisi olduğunu, lokantasına gelenlere hizmet verdiği gibi şirketlere isteğe özel günlük yemek pişirip teslim ettiğini, müvekkilinin 12/12/2018 tarihinde saat 16:53 davalı ... Market’ten tarhana satın aldığını, alınan tarhananın son kullanma tarihi 10.01.2019 olup satın alınan tarihte son kullanma tarihinin geçmediğini, müvekkilinin 13.12.2018 tarihinde tarhanayı pişirdikten sonra özel müşterilerine gönderdiğini, bir kısmını da lokantaya gelen müşterilerine sattığını, müşterilerinden gelen şikayet telefonları üzerine müşterilerini ziyaret etmek suretiyle tarhananın kurtlu olduğunu tespit ettiğini, müvekkilinin 13.12.2018 tarihinde tarhanayı aldığı ... Market şubesine giderek bir tarhana daha satın alıp aynı zamanda şube yetkilisi ile görüşüp şikayette bulunduğunu, şube yetkilisi amirini arayıp durumdan haberdar ettiğini, ayrıca aynı gün Alo 175 Tüketici Hattını aradığını, müvekkilinin 13.12.2019 tarihinde ikinci olarak gidip aldığı tarhananın paketi için Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D.iş dosyasında alınan bilirkişi raporunda; tarhana paketi içerisinde yoğun bir böceklenme olduğu tespit edilmiş olup, dosyada kurtlanma olarak belirtilen ve kurt olarak görülen yabancı maddenin zaman içerisinde gelişerek böceğe dönüştüğü kanaatinde bulunulduğunu, ayrıca bilirkişi, "tarhana üretim aşamasında bulaşan ve ortamda bulunan larvalar uygun şartları bulduklarında protein ile beslenerek zaman içinde gelişirler. Ürün etiket bilgilerinde ürünün muhafaza koşulları yazmakta olup ürün özelliğine göre depo şartları sağlanmalıdır. Tarhana üretiminde kullanıla undan ve baharatlardan kaynaklanabilecek böceklenme tarhananın hijyenik koşullarda üretilmediği ve daha sonraki depolama koşullarının bunu destekleyecek şekilde tarhana içerisinde bulunan larvaların zaman içerisinde üremesine sebep olan şartları sağladığının göstergesi olduğu " kanaatini belirttiğini, böylelikle dava konusu tarhananın ayıplı olduğu bu ayıptan davalı satıcı firma olan ... marketler Tic. A.Ş. depolama koşullarından kaynaklı ayıplardan, üretici firma olan diğer davalı...San. Tic.Ltd. Şti. ise üretim aşamasından kaynaklanan ayıplardan dolayı müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek 20.000,00 TL manevi tazminat ile şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın 12.12.2018 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı... Gıda San. Ve Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil firmanın,... ilçesinde gıda üretimi üzerine faaliyet gösteren ülkenin birçok yerine ve yurtdışına toptan gıda satışı gerçekleştiren sektöründe saygın bir işletme olduğunu, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı uhdesinde... Müdürlüğü nezdinde işletmenin gerekli yasal tüm kontrolleri yapılmış olup hijyenik şartların sağlandığı tespitinin yapıldığını, ayrıca müvekkil firma gerek Sağlık Bakanlığı ve özel denetim firmaları gerekse sevkıyat gerçekleştirdiği birçok ulusal ve uluslararası firma tarafından düzenli olarak tedarikçi denetimi yapılmakta olduğunu, müvekkil firmanın bugüne kadar hiçbir şekilde şikayete uğramamış olup yaptığı faaliyetin hassasiyetinin bilincinde bir ticari işletme olmasının gereği olarak da üretimin yapıldığı tüm alanlarda pest kontrol uygulamasını yaptırmakta olduğunu, Haşere kontrolü olarak da bilinen uygulama için Amasya İlinde faaliyet gösteren ... İlaçlama firması ile anlaşması bulunmakta olup ilaçlama işlemleri 01.01.2010 tarihinden itibaren kesintisiz olarak gerçekleştirilmekte olduğunu, davacı asilin lokantasında kullandığı paketin kurtlu olduğuna yönelik herhangi bir ispatının bulunmadığını, diğer davalı ... Marketler Tic.A.Ş.'nin Aydınlıkevler Şubesi'nden tedarik edilen ikinci tarhana ile ilgili davacı tarafça delil tespiti yapılmış ancak böceklenme olduğu yönünde yapılan tespit daha önce açılmış bulunan bir paket üzerinden gerçekleştirildiğini, arabuluculuk toplantısında getirilen bahse konu tarhana paketinin daha önce yine davacı tarafça açılmış bir paket olup, bilirkişi raporunun da açılmış paket üzerinden alındığını, bilirkişi incelemesinin her yönüyle eksik yapıldığını, her pakette ürünün üretim ve paketlenme tarihi yazmakta iken paket içerisinden çıktığı iddia edilen kurt/böceklerin gelişim evresinin de hesaplanması müteakiben ne zaman oluşmuş olabileceği yönünde laboratuvar ortamında tespitler yapılmamıştır. Böyle bir tespit yapılmış olsaydı ürünün paketlenme tarihi, diğer davalı şirkete ürünlerin sevk tarihi gibi objektif verilerle birlikte kanaat oluşturmanın daha bilimsel olacağını, yine müvekkil firmanın üretim yapılan imalathanelerinden numune almak suretiyle gözlem ve tespitler yapılmadığını, ayrıca tespit, davacı asilin işletmecisi olduğu lokantanın temizlik ve hijyenik koşulları araştırılmaksızın gerçekleştirildiğini, kusurun her türlü şüpheden uzak olarak firmamıza izafe edilebilmesi yukarıda bahsedilen açıklamalar ışığında mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Marketler Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme Tüketici Mahkemeleri olup, işbu dava görevsiz mahkemede açılması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, İşbu davanın diğer davalısı... Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile müvekkil şirket arasında münakit Tedarikçi Sözleşmesi'nin Genel Hükümler başlıklı 3ncü bölümünün 3.6. Maddesi gereğince davanın müvekkil şirket için husumet yönünden de reddine karar verilmesini, davacının ayıplı olduğunu iddia ettiği ürünü müvekkil şirketten satın aldığı, işletmecisi olduğu lokantasında kullandığı ürünün (tarhananın) kurtlu olduğu ve de işbu durumdan müvekkil şirketin üretici firma olan ... Ltd. Şti. ile müştereken ve müteselsilen sorumluluğu olmasını doğuracak kusuru olduğu iddialarına yönelik delilinin bulunmadığını, Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D. iş dosyasında alınan bilirkişi raporunda incelenen tarhana paketi 12.12.2018 tarihinde satın alınan yanı ayıba ve dolayısıyla zararın varlığına konu edilen ürün değil, 13.12.2018 tarihinde alınıp önceden açılıp bekletilmiş olan başka bir ürün tarhana olduğunu, Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D. iş dosyasında alınan bilirkişi raporu dava dilekçesi ekinde müvekkil şirkete tebliğ edilmediğinden anılan rapora karşı her türlü itiraz hakkımız saklı kalmak kaydı ile delil olarak gösterilen Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D. iş dosyasında incelenen ürünün ayıplı olduğu iddia edilen ürün olmaması, söz konusu delil tespitinin ne zaman açıldığı ve davacı tarafça nasıl muhafaza edildiği bilinmeyen bir ürün üzerinden yapılmış olunması, söz konusu tespitin ayıplı olduğu iddia edilen malın gıda ürünü olduğu göz ardı edilerek söz konusu tespit davacının işletmecisi olduğu lokantanın temizlik ve hijyen koşulları da araştırılmaksızın gerçekleştirilmiş olması ve sair nedenlerle Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D. iş dosyasında alınan ve işbu davaya delil olarak gösterilen raporun hükme esas alınması mümkün olmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı taleplerle açılan davanın öncelikle usule ilişkin itirazları yönünden ve her halde esasa ilişkin olarak tüm talepler yönünden reddini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Davada öncelikle dava şartları hususunda değerlendirme yapmak gerekmiştir. Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK.nun 114.maddesindeki dava şartlarından biri de mahkemenin davada görevli olmasıdır.
TTK'nun 11.maddesi 1.fıkrası ile; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.
TTK'nun 11.maddesi 2.fıkrası ile; ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.
Tacir ve ticari işletme kavramları ise 11 ve 12. Maddeleri ile düzenlenmiş olup, Ticari işletmede bütünlük ilkesi başlığını taşıyan 11. Maddenin 1. Fıkrası ile " Ticari İşletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir."
2. Fıkrası ise " Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir" düzenlemesi getirilmiş olup, Tacir kavramını düzenleyen 12. Maddesi ile " Bir ticari işletmeyi, kısmende olsa kendi adına işleten kişiye tacir denir." düzenlemesi getirilmiştir.
6102 Sayılı TTK'ya bakıldığında ticari davaların neden ibaret olduğunun belirlenmesinde "ticari iş " kavramından uzaklaşılarak" ticari işletme" ve "tacir" kavramlarına yaklaşıldığı ve ticari davaların buna göre kapsamının belirlendiği anlaşılmaktadır. Buna göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili, hususlardan doğması, dolayısıyla her iki tarafında, ticari işletme işleten tacir sıfatına haiz olmasının arandığı ve yapılan işin de, esnaf işletmesi statüsünden çıkıp, sermaye ağırlığı olan, ticaret sicile tabi bir işletme ile ilgili olmasını aramıştır.
TTK'nun 15/1.maddesi ile ise; '' İster geçici olsun, ister bir dükkanda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyetini sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2. Fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. '' şeklinde tacir ve esnaf sınırı ayrımı yapıldıktna sonra Ticari davaların hangileri olduğu konusundaki tanımlamayı yapan TTK'nun 4/1.maddesi ile '' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılır.
İş bu düzenlemeler kapsamında eldeki davaya bakıldığında, davacının işlettiği "... ..." isimli iş yeri için davalı ... Markatler A.Ş'den almış olduğu tarhanadaki ayıp iddiası ile maddi ve manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsili istemi ile açılan davada, Mahkememizce yapılan araştırmada, davacının ticaret sicilinde kayıtlı bir şirket ya da kendi adına kayıtlı bir ticari işletmeyi işleten tacir sıfatına haiz olmadığı gibi, davacının 16-262083 sicil dosya numarası ile Bursa Lokantacılar Kebapçılar, Köfteciler ve Benzeri Esnaf Odasına kayıtlı olduğu görülmüştür.Davacı ile davalı arasında mutlak ticari dava da bulunmadığı gibi nisbi ticari dava teorisinin bu davada uygulanma ihtimali de bulunmamaktadır. Dolayısıyla mahkememizin görevsiz olduğu, davanın görevli Bursa Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, karar kesinleştiğinde dosyanın görevli Bursa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın Görevli ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır