T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/65 Esas - 2020/603
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/65 Esas
KARAR NO: 2020/603
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ..... HALICILIK SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - 0318000589800013
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : .....BANK TÜRK ANONİM ŞİRKETİ - ..
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/09/2019
KARAR TARİHİ: 12/11/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava ve cevaba cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı banka şubesi arasında akdedilen muhtelif sözleşmelere istinaden muhtelif kredilerin kullandırıldığını, müvekkil tarafından kredi borcunun tamamen ödeneceği bildirilerek ödeme akabinde borcun güvencesi olarak tesisi edilmiş bulunan ipoteğin fekkinin talep edildiğini, ancak davalı banka tarafından kredi borcunun erken ödeme suretiyle kapatılmış olması nedeniyle erken ödeme komisyon bedeli ve diğer ad altında ( kobi tarifeleri, kullanılmayan ticari kredi, teklif ücreti) takip ve dava konusu tutarında haksız tahsilatta bulunduğunu, davalı banka ile akdedilen sözleşmede erken ödeme konusunda hüküm mevcut ise de uygulanacak komisyon ücreti konusunda hüküm bulunmadığını, davalı banka tarafından %8,5 oranında uygulanan erken ödeme komisyon ücretinin banka uygulamalarına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu alacak, davalı Bankanın "Vişne Caddesi/Bursa (Şube kodu 1206) Şubesinin" yaptığı işlemden kaynaklandığından; HMK'nun 14/1. maddesinde bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu konusunda düzenleme bulunduğundan, yine HMK nın 52. maddesine göre tüzel kişiler yetkili organları tarafından temsil edileceklerinden, banka şubeleri, banka adına kuruluş faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını kendi başına yapan birimler olup, şubenin yapmış olduğu işlemlerden doğan davalarda şubenin bulunduğu yer mahkemeleri de yetkili bulunmakta olduğunu, davalı taraf alacağın zaman aşımına uğradığını belirtmekte ise de, hangi nedenle zaman aşımının gerçekleştiği konusunda bir açıklamada bulunmadığını, davanın somutlaştırılmadığı ileri sürülmekte ise de; dilekçe HMK'na, yasal düzenlemelere uygun olarak hazırlandığını, müvekkilin erken kapama komisyonu adı altında herhangi bir ücret alınamayacağı konusunda, bir iddia ve beyanı bulunmadığını, davanın Müvekkil Şirketten erken kapama komisyonu adı altında tahsil edilen komisyon bedeli ve dolayısı ile komisyon oranının, bankacılık uygulama ve esaslarına, emsal Yargıtay içtihatlarına, hakkaniyet ilkesine aykırı bulunduğu, aşırı düzeyde olduğu konusunda olduğunu, davalı Banka ile Müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşmede " erken ödeme " konusunda hüküm mevcut ise de, bu düzenlemede uygulanacak komisyon oranı konusunda bir düzenleme/oranın bulunmadığı, ayrıca dava konusu somut olayda, davalı Banka tarafından bir kısım kredi kapamaları için ortalama % 8.5 oranında erken kapama komisyonu alındığı gibi bir kredi için kalan kredi borcu kadar kapama komisyonu almış olduğu tespit edildiği, davalı Banka tarafından tahsil edilen komisyon oranı/tutarı bankacılık uygulama ve esaslarına, emsal Yargıtay içtihatlarına, hakkaniyet ilkesine açıkça aykırı bulunduğunu, davacı Müvekkil tarafından zorunlu nedenlerle ve ticari nedenlerle, erken ödeme yapılmış olması, yapılan ödemenin tümünün haklı ve hukuka uygun olduğu ve davalıdan talep edilemeyeceği anlamına gelmediğini, nitekim müvekkil tarafından yapılan ödemelerin çekinceli olarak yapıldığını, Genel Kredi Sözleşmelerinin dava dilekçesinde açıklanan kapsamda TBK nun genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerine tabi olduğunu, davalı bankanın cevap dilekçesindeki beyanların aksine, müvekkilim erken kapama ödemesi esnasında dekontlara açıkça ihtirazi kayıt şerhi yazılarak, yasal hakların kullanılacağı hususu açıkça beyan edildiğini belirterek davalı tarafın cevaplarının, maddi ve hukuki duruma uygun bulunmadığını belirterek itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap ve ikinci cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle takibin yetkili İcra dairesi'nde yapılmadığını, müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu İstanbul icra dairelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle davanın da yetkili mahkememde açılmadığını, İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, alacağın varlığını kabul etmemekle birlikte sözleşmeden kaynaklanan alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının davasının somutlaştırmadığını, davacı ile müvekkili banka arasında akdedilmiş olan genel kredi sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca davacıdan tahsil edilmiş olan erken ödeme ücretinin hukuka uygun ve yasal dayanakları bulunan bir ücret olduğunu, davacı kredili borçlunun imzalamış olduğu Genel Kredi Taahhütnamesi’nde yer alann “Erken Ödeme Komisyonu” başlıklı maddesi ile davacı; erken kapama komisyonu ödemeyı ve komisyon oranını peşin olarak kabul ettiğini, davacı taraftan alınan erken ödeme komisyonu, diğer bankalar tarafından alınan erken ödeme komisyonları ile karşılaştırıldığında, gayet hakkaniyet ilkesine uygun olup, müvekkil bankanın iyiniyetini de açıkça göstermekte olduğunu, zira diğer bankalar tarafından alınan erken ödeme komisyon oranları %10-%20’lere varmakta iken, müvekkil banka tarafından davacıdan hakkaniyet ilkesine uygun oranında erken ödeme komisyonu alındığını, bu durum da hakkaniyete uygun olduğunu, müvekkil banka, taraflar arasında imzalanan genel kredi taahhütnamesinde, kendisine erken ödeme komisyonu bakımından serbestçe belirleme hakkı tanındığı halde, bunu davacı taraf lehine iyiniyetli olarak kullanmış, maruz kaldığı kar mahrumiyeti ve zararı dolayısıyla daha yüksek oranda komisyon talep edebilecek durumda iken gayet makul bir oranı davacıya bildirdiğini, ayrıca, komisyon alınması sadece davacıya uygulanmış bir düzenleme ve uygulama olmayıp, Bankacılık uygulmasında var olan yasal bir düzenleme olduğunu, Bu nedenle, davacı tarafın komisyon alınmasının hukuka aykırı olduğu yönündeki beyanları mesnetsiz olduğunu, Türkiye’nin en önde gelen bankalarından biri olan ve her zaman % 100 müşteri memnuniyeti ilkesini temel alan müvekkil Banka’nın davacı bakımından bankacılık esas ve prensipleri dışına çıkması da kesinlikle mümkün olmadığını, kaldı ki, ödeme planlarından da anlaşılacağı üzere kredinin erken kapatılması sebebiyle müvekkil Banka’nın kâr mahrumiyeti bulunmakta olduğunu, kaldı ki BK.96.maddesi uyarınca, davacının müvekkil Banka’dan kullandığı krediyi erken ödemek istemesi durumunda indirim yapılmayacağı açık olduğundan, davacı taraftan tahsil edilen erken ödeme komisyonunun yasal olduğu sabit olduğunu, taraflar arasında imzalanan ve hiçbir ihtirazi kayıt ve şart içermeyen kredi sözleşmeleri gereğince, müvekkil Bankanın erken kapama talebini kabul edip etmemek ve kabul ettiğinde şartlarını karşı tarafa bildirmek hakkına sahip olduğu aşikar olduğunu, Yargıtay kararlarında da yer verildiği üzere ticari bir işletme olan müvekkil Banka’nın ticari işletmesi ile ilgili olarak bir iş veya hizmet görmesi durumunda ücret isteme hakkı bulunduğu tartışmasız olduğunu, Borçlar Kanunu’nun 96.maddesi gereğince de müvekkil banka’nın erken ödeme komisyonu talep etme hakkı bulunduğunu, davacının kendi ihtiyari ile ihtirazi kayıt koymaksızın ödeme yaptığını, davacının hem tacir olması nedeniyle hem de borçlar kanunu gereği ödemiş olduğu ve dava konusu ettiği tutarları iade isteyemeyeceğini,Bankacılık kanunu ve ilgili merkez bankası tebliğ hükümleri gereğince de müvekkil banka’nın ücret isteme hakkı bulunduğunu, 4077 sayılı kanun kapsamında tüketici durumunda bulunmayan tacirler için bankalarla imzalanan sözleşmelerin genel işlem koşulları kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığını belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ile avukatlık ücretinin davacıya tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi gereğince kullanılan kredi borcunun erken kapama nedeniyle ödenen erken kapama komisyon bedelleri, kullanılmayan ticari kredi teklif ücreti adı altında kesilen bedel ve kobi tarifeleri adı altında alınan bedelin iadesine yönelik takibe itirazın iptali davası olup; yasal süresi içinde açılmıştır.
Bursa 6. İcra Müdürlüğü'nün 2019/8345 sayılı icra dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı alacaklı vekili tarafından erken kapama komisyonu nedeniyle ödenen 224.188,98 TL asıl alacak, kobi tarifeleri adı altında ödenen 3.000,00 TL asıl alacak ve kullanılmayan ticari kredi teklif ücreti adı altında kesilen 40.000,00 TL asıl alacak ile 2.671,59 TL işlemiş avans faizi, 6.066,66 TL işlemiş avans faizi, 13,00 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 275.940,23 TL alacağın tahsili bakımından 04.07.2019 tarihinde başlatılmış ilamsız icra yolu ile takibe ilişkin olduğu, davalının yapmış olduğu itirazı üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
Dava dosyası, ibraz edilen deliller ve bankan kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, mahkememizce resen bilirkişi olarak atanan bankacı bilirkişi Yavuz Yavuzyılmaz tarafından düzenlenen 21/04/2020 tarihli bilirkişi raporu ve 07/09/2020 tarihli bilirkişi ek raporu ve ekleri dosyamız içerisine ibraz edilmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda; davalı bankanın Tuzpazarı/Bursa Şubesi ile davacı şirket arasında 03.08.2012 tarihinde 575.000,00 TL ; 10.01.2013 tarihinde 5.000.000,00 TL tutarlı genel kredi sözleşmesi imzalandığı ve davacı firmaya krediler kullandırıldığı,işlek krediler, taksitli krediler, artıpara kredisi ve kredi kartı kredileri kullandırıldığı, imzalanan genel kredi sözleşmesi gereği davacı firmaya takip konusu kesintilerin yapıldığı, söz konusu kredilerin 20.05.2019 tarihi itibariyle bakiyeleri talebi üzerine davalı banka tarafından davacıya mail yoluyla bildirildiği, davacı tarafından 12.06.2019 tarihinde kredi borçlarını vadeden önce kapatıldığı ve dava konusu alacağın erken kapama nedeniyle yapılan kesintiler olduğu, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin 2.8 maddesindeki erken ödeme bölümünde erken ödeme komisyon oranına ilişkin herhangi bir hükmün yer almadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın uygulanan komisyon oranının fahiş olup olmadığı noktasında olduğu, somut olayda davalı banka tarafından davacıdan tahsil edilen erken kapama komisyon oranının ortalama %8,93 olduğu, mahkememizce dava dışı bankaların uyguladıkları komisyon oranlarının tespiti için bankalara müzekkereler yazıldığı, ayrıca erken kapama komisyonu ücreti alındığı tarih itibariyle emsal erken ödeme komisyon oranlarının ayrıca, davalı bankanın, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 144. maddesi kapsamında, Bakanlar Kurulu'nun 16.10.2006 tarih ve 2006/11188 sayılı kararına istinaden Merkez Bankası'nın 2006/1 sayılı Tebliği'nin 4. maddesi uyarınca, bankaların faiz dışında sağlayacakları diğer menfaatleri, masrafların nitelikleri ve sınırlarını serbestçe belirleyeceklerine ilişkin düzenlemelerin de dikkate alınıp, davalı bankanın Merkez Bankası’na yapacağı kesinti oran ve miktarlarını bildirip bildirmediğinin tespiti içim T.C. Merkez Bankası'na müzekkere yazıldığı, dava dışı bankalardan ve T.C. Merkez Bankasından alınan erken kapama komisyon ücret miktar ve oranları dikkate alınarak hesaplanacak sektör ortalaması dikkate alınarak kıyaslama yapıldığında sektör ortalamasının % 3,70 olduğu, somut olayda erken kapatılan kredi borcu 2.510,778,44 TL olup sektör ortalama oranına göre tahsil edilebilecek erken kapama komisyonunun 92.898,80 TL olması gerektiği, tahsil edilen tutarın ise 224.288,98 TL erken kapama komisyonu ve 11.209,45 TL BSMV olmak üzere toplam 235.498,43 TL olup 142.599,63 TL farkın iade edilmesi gerektiğinin tespit edildiği, ayrıca 6102 sayılı TTK'nın 20. Maddesi ile Bankacılık Kanununun 144. Maddesi gereğince TCMB tarafından kendisine verilen yetkiye istinaden 2006/1 numaralı tebliğin 4. Madde düzenlemesi dikkate alındığında, davalı bankanın 11.06.2019 tarihli Kredi İşlemlerinde Uygulanacak Faiz ve Kar payı Dışında Sağlanacak Ücret Komisyon ve Masraflar ile Bankacılık Hizmetleri Bildirim Formunun 1-Kredi İşlemleri Bölümünün, 11-Ticari Kredi Teklif Ücreti Kısmında (BSMV hariç) minimum 500,00 TL; maksimum 3.000,00 TL maktu ücret alınacağının belirtildiğinden davalı banka tarafından 3.000,00 TL Kredi Tahsis Ücretinin yasa ve sözleşme hükümlerine uygun olduğu, yine davacı tarafından 24.09.2018 tarihinde imzalanan Tarife Üyeliği Formunda tanımlanan "TB 1500 Eft, 1500 Havale, 750 Swift (İTH. DTH.) " tarife formunun 126. sırasında yer alan söz konusu hizmet için saptanan ücret tutarının 40.000,00 TL olduğundan kobi ücret tarifesi olarak yapılan 40.000,00 TL kesintinin yasal ticari ücret tarifesine ve davacı tarafından imzalanan tarife üyeliği talep formuna uygun olduğu tespit edilmiş olmakla, düzenlenen gerekçeli denetime açık bilirkişinin raporuna itibar edilerek yapılan hesaplamalara göre toplam borç tutarının; 142.599,63- TL asıl alacak, 2.471,73-TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 145.071,36-TL alacak olduğu anlaşılmakla, bu miktar üzerinden davalının itirazın iptaline karar verilerek alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 3.940,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2019/8345 Esas sayılı icra takibine itirazının KISMEN İPTALİNE,
İcra takibinin; 142.599,63- TL asıl alacak, 2.471,73-TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 145.071,36-TL üzerinden, , takip tarihinden itibaren asıl alacağa işletilecek %19,50 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV'si ile icra masrafları, vekalet ücreti ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 28.519,92-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
3- Alınması gereken 9.909,83-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.712,37-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.197,46-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
4- 7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre 693,98-TL'sinin davalıdan; 626,02-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 17.731,78-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6- Davacı tarafça yapılan 4.763,17-TL harç, 654,40-TL bilirkişi ücreti ve tebligat masrafından oluşan toplam 5.417,57-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 2.848,20-TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 16.382,52-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/11/2020
Katip 221547
✍e-imzalı
Hakim 150129
✍e-imzalı