T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/770
KARAR NO: 2022/1094
HAKİM : ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/12/2019
KARAR TARİHİ: 24/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili alacaklının demir-çelik-saç üzerine faaliyet gösterdiğini, davalı borçlu ile aralarında ticari ilişki kapsamında faturalarda belirilen malların satışını yaptığını, müvekkil tarafından satış konusu mallar teslim edildiği halde davalı tarafından ödeme yapılmadığını, müvekkilin davalıdan 36.505,55 USD bakiye alacağı olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki ve malların teslim edildiği irsaliye numaralarının bulunduğu e arşiv fatura, e fatura ile sabit olduğunu, alacaklı müvekkil tarafından satışa dair faturaların davalı tarafa tebliğ edildiğini, davalı tarafın e arşiv faturaları teslim aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde yasal itiraz hakkını kullanmadığını, faturaya konu emtiaların teslim edilmediğini ispat yükünün davalı tarafta olduğunu, davalı borçlunun teslim edilen emtiaların bedelini ödemediğini belirterek Bursa 7.İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve duran takibin devamına, davalı tarafın likit alacağa kötü niyetli itiraz etmesi nedeniyle takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, takip konusu alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafın davaya cevap vermediği anlaşıldı.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, icra takip tarihi itibari ile davacı yanın alacaklı olduğu miktar ve faizinin neden ibaret olacağına ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce davalı defterlerinin incelenmesi yönünden; dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak icra takip tarihi itibariyle davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesinin istenmesine, bir Mali Müşavir bilirkişi NAZLI VİÇ'in mahkememizce resen seçilmesine, davacı defterlerinin incelenmesi yönünden; dosyanın bir örneğinin Malikgazi(Kayseri) nöbetçi asliye hukuk (ticaret) Mahkemesine talimat yazılarak incelemenin davacı yana ait cari ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinden bir SMMM bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılmasının istenmesine karar verilmiş, bilirkişinin 17/05/2021 tarihli raporunda; davalı tarafın 2018 yılı açılış tasdiki zorunlu Yevmiye ve Kebir defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal sürelerinde yapıldığı, kapanış tasdiki zorunlu Yevmiye defteri kapanış tasdikinin görüldüğü, ancak kapanış tasdikinde tarih bulunmadığından kapanış tasdikinin yasal süresinde yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği, ticari defter kayıtlarının birbirini teyit eder nitelikte olduğu, iş bu dava dosyası kapsamında incelenen kayıtlardan bir kısmının 459 Vergi Usul Kanunu genel tebliğine ve muhasebe uygulamalarına aykırı olduğu, davacı tarafın dava dilekçesi ekinde sunduğu, davacı tarafça davalı adına USD ve TL cinsinden tanzim edilen satış faturalarının davalı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı taraf ticari defterlerinde USD cinsinden borç alacak takibi yapılmadığından USD cinsinden bakiyenin tespit edilemediği, davalı taraf ticari defterlerinde 31.12.2018 tarihi itibarı ile davalı tarafın davacı tarafa 135.277,00 TL borçlu olduğunun kayıtlı bulunduğu, icra takip tarihi itibarı ile davalı ticari defterlerinde kayıtlı davacı tarafa borç bakiyesi üzerinden 12.174,93 TL TL faiz hesaplandığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı vekiline davalı taraf defterlerinde KDV dahil 323.481,18 TL karşılığı 11 adet faturadan ibaret mal ve hizmet satışına ilişkin ticari ilişkiye istinaden düzenlenen fatura asıllarını ve örneklerini ibraz etmesi konusunda 2haftalık kesin süre verilmesine, davacı vekiline USD cinsinden düzenlenen faturalar üzerinde vade tarihinden itibaren USD bazında aylık %2 + KDV, TL bazında aylık %5 + KDV faiz uygulanacağının yazılı olduğu, bu kapsamda davacı tarafça vadesinde ödenmeyen faturalara faiz işletilip işletilmediği, işletildi ise USD bazında mı yoksa TL bazında mı işlemiş faiz talebinde bulunulduğu yönünden beyanda bulunması konusunda 2 haftalık kesin süre verilmesine, akabinde (3) ve 4 Nolu ara karar yerinde getirildikten sonra dosyanın yeniden yerel bilirkişi SMMM Nazlı VİÇ'e tevdii ile USD cinsinden düzenlenen faturaların tümünün davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı davacı vekilinin itiraz dilekçesi ve ekindeki belgeler, muavin defter kayıtları, ödeme belgeleri incelenerek ve davalı taraftan ödemelere ilişkin belgeler istenerek davalı tarafça peyderpey yapılan ödemelerin bir seferde kaydedilip kaydedilmediği (Topluca kayıt yapılıp yapılmadığı) yapılan ödemelerin her birinin ödemeler karşılığı USD kuruna göre tutar ve değerinin neden ibaret olduğu, davacı tarafça USD Üzerinden kesilen faturaların tümü davalı defterlerinde kayıtlı ise yapılan ödemelerin ödeme tarihleri itibari ile USD Kuru üzerinden fatura tutarlarını karşılayıp karşılamadığı, ödeme tarihleri itibari ile faturaların USD ve TL olarak bakiyesi, netice itibari ile davacının icra takip tarihi itibari ile bakiye USD üzerinden alacaklı olduğu tutar ve faizinin neden ibaret olacağı konularında ek rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verilmiş, bilirkişinin ek raporunda d avacı vekilinin itiraz dilekçesi ekindeki belgeler, tarafların muavin defter kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, davacı tarafça davalı taraf adına USD cinsinden düzenlenen faturaların tümünün davalı ticari defterlerinde (TL para birimi ile ) kayıtlı olduğu, davalı taraf şirket yetkilisi ve muhasebesinden, ödemelere ilişkin belgelerin defaaten istenmiş olmasına rağmen sunulmadığı, bu nedenle ticari defterlerinde davacıya yapıldığı kayıtlı ödemelerin bir seferde mi kayıtlı olup olmadığının tespit edilemediği, sadece kök rapor tanzimi sırasında, davalı taraf ticari defterlerinde davacı tarafa 31.12.2018 tarihinde ödeme şeklinde kayıtlı 80.000,00 TL 'nin ödeme dekontlarının tarafımdan istenmesi sonrasında banka dekontlarının tarafıma ibraz edildiği, banka dekontlarında 06.08.2018 tarihli 50.000,00 TL ile 07.08.2018 tarihli 30.000,00 TL tutarlı ödemelerin, davalı ticari defterlerinde 31.12.2018 tarihinde 80.000,00 TL ödeme şeklinde tek parça olarak kayıtlı bulunduğunun tespit edildiği (bu durum kök raporda yer almakta olduğu), davalı defterlerinde kayıtlı yapılan ödemelerin ödeme tarihleri üzerinden fatura tutarlarını karşılamadığı, ödeme tarihleri itibari ile faturaların USD ve TL olarak bakiyesinin her bir tarihteki T.C. Merkez Bankasınca açıklanan döviz kuru ile değerlendirmek sureti ile tespit edildiği, davacının icra takip tarihi itibari ile bakiye USD üzerinden alacaklı olduğu tutar ve faizinin (31.12.2018 tarihi itibarı mevcut bakiye üzerinden); 32.844,45 USD ve karşılığının 184.224,52 TL olarak hesaplandığı, icra takip tarihi itibarı ile 32.844,45 USD üzerinden faiz hesabı yapıldığında 2.956,00 USD işlemiş faiz bulunduğu, icra takip tarihi itibari ile 2.956,00 USD işlemiş faizin TL karşılığının 15.610,64 TL olarak hesaplandığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce 25/10/2021 tarihli oturumda dosyanın yeniden aynı bilirkişiye tevdii ile davacı vekilinin 13/10/2021 tarihli dilekçesinde yer alan itirazları değerlendirilerek, davalının banka ödeme dekontları incelenerek ticari defterlerine yevmiye kaydının yapıldığı tarih farklı ise banka ödeme dekont tarihlerine göre yani gerçek ödeme tarihleri dikkate alınarak ödemenin USD kur karşılığının hesaplanmasının istenmesine karar verilmiş bilirkişi ek raporunda; ayrıca aylık faiz oranlarının da fatura üzerinde yazılı aylık %5 ve USD bazında aylık %2 oranları kararlaştırılmış olmakla bu tutarlar üzerinden hesaplanmasını istenmesine karar verilmiş, Davacı tarafın davalı taraftan USD cinsinden toplam alacağının davacı tarafça davalı adına taznim edilen satış faturaları toplam tutarı: 71.908,30 USD davalı taraftan alınan ödemeler toplam tutarı 37.518,72 USD alacak tutarı 1:34.389,58 USD davacı tarafın davalı taraftan USD cinsinden alacağı 34.389,58 USD olarak hesaplandığı, döviz cinsinden faiz hesabı 30/11/2018 ve 11/12/2018 tarihleri arasında ve 962 faiz oranı ile 20,73 USD olarak hesaplandığı bildirilmiş, bilirkişinin en son ek raporunda; ödeme belgelerine göre, ödeme tarihleri itibari ile TL ödemelerin USD kur karşı yapıldığında davacı tarafın davalı taraftan USD cinsinden alacağı 34.260,00 USD, hesabi İşlemiş faiz 20,73 USD, Faiz tutarı üzerinden hesaplanan Kdv 3,73 USD olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı kayıtlarının incelenmesi bakımından mahkememizce talimat yazılarak Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/41 talimat sayılı dosyasında SMMM bilirkişi Osman Seyfi'den alınan 17/03/2021 tarihli raporda ; davacının 2018 yılı yevmiye ve kebir defterinin e-Defter olduğu, e defterlerin geçerli beratlarının olduğu, e-defterlerin USB bellek ile rapor ekine alındığı, 2018 yılı envanter defterinin açılış tasdikinin süresinde yapıldığı, defterlerin sahibi lehine delil kudretinin olduğu kanaatine varılmış, davacı ticari defterlerinde takibe konu faturaların tamamının kayıtlı olduğu, davalının 135.277,03-TL borçlu göründüğü tespit edilmiş, ancak; davacının takibe konu ettiği faturaların dövizli (USD) olarak tanzim edildiği, takip talebininde dövizli (USD) olduğu tespit edilmiş, dosya kapsamında taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşmeye rastlanmamış, ancak davacının kendi iç muhasebesinde davalıya ait hesabı dövizli olarak takip ettiğine ilişkin cari hesap ekstresini de inceleme anında ibraz etmiş, bu nedenle davacı alacağı ticari defterlerinde kayıtlı Türk Lirası ve ticari belgelerinde (ekstre) takip ettiği dövizli hesaplar üzerinden olmak üzere terditli olarak hesaplanmış, Ticari Defter Kayıtlarına Göre Davacının Türk Lirası Alacağının Hesabı; Davacının takibe konu ettiği faturaların Türk Lirası tutarları toplamının 248.354,34-TL olduğu, defterde takibe konu faturalardan sonra kayıtlı tahsilat tutarlarının 141.500,00-TL olduğu tespit edilmiştir. Takibe konu fatura tutarlarından tahsilatların düşülmesi ile davacının takip tarihi 30.11.2018 itibarı ile 106.854,34-TL (248.354,34-141.500,00) alacaklı olduğu hesap edilmiş, Ticari Kayıtlarına Göre Davacının USD Alacağının Hesabı; Davacının takibe konu ettiği faturaların USD tutarları toplamının 54.287,46-USD olduğu, ticari belgelerinde (dövizli cari hesap ekstresinde) takibe konu faturalardan sonra kayıtlı tahsilat tutarlarının 25.418,39-USD olduğu tespit edilmiştir. Takibe konu fatura tutarlarından tahsilatların düşülmesi ile davacının takip tarihi 30.11.2018 itibarı ile 28.869,07-USD (54.287,46-25.418,39) alacaklı olduğu hesap edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen SMM Bilirkişi Nazlı Viç tarafından ibraz edilen 24.08.2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile taraf kayıtlarının karşılıklı olarak incelenmesi ile aldırılan tüm bilirkişi raporları bir arada irdelenerek mahkememizce istenen şekilde hazırlanan raporda ödeme belgelerine göre ödeme tarihleri itibariyle ödemelerin USD kur karşılığı hesabı yapılmakla davacı tarafın davalıdan USD cinsinden alacağının 34.260 USD, taraflarca kararlaştırıldığı üzere hesap edilen aylık % 2 hesabı ile işlemiş faizin 20,73 USD, faiz tutarı üzerinden hesaplanan KDV.nin 3,73 USD olup bu rakamların ve hesaplama tarzının dosya kapsamına uygun görülmekle iş bu rapor içeriğinin kabule şayan olacağı nihai değerlendirmeye esas olarak takdir edilmekle davanın bu tutarlar üzerinden kısmen kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dosya kapsamında mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporları da nazara alınarak taraflar arasında süregelen ticari ilişkilerden ötürü cari hesap ekstresi tutulduğu, bu hesabın tutulma gayesinin ticari hayatın kolaylaştırılması olduğu, söz konusu hesabın da vadeli olarak tutulmuş olduğundan tarafların para değer kaybından zarar görmemesi amacıyla dövizli hesap oluşturulduğu, taraflar arasında söz konusu olan cari hesap taraflarca ilk olarak esas alınan kayıtlar olduğu, ayrıca söz konusu kayıtlar usul ve yasaya uygun olup bilirkişi tarafından da esas alınarak rapor tanzim edildiği, bu nedenle işbu davada bilirkişi tarafından da tespit edilen ve önceden beridir tutulan dövizli cari hesap ekstresinin hükme alınması gerekmekte olup ödeme belgelerine göre, ödeme tarihleri itibari ile TL ödemelerin USD kur karşı yapıldığında davacı tarafın davalı taraftan USD cinsinden alacağı 34.260,00 USD, hesabi İşlemiş faiz 20,73 USD, Faiz tutarı üzerinden hesaplanan Kdv 3,73 USD olduğundan davanın kısmen kabulüne karar verilerek, davalının Bursa 15. icra müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra takibine itirazının 34.260 USD asıl alacak, 20,73 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 34.280,73 USD üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 38.684,93.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı veyasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Davalının Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra takibine itirazının 34.260 USD asıl alacak, 20,73 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 34.280,73 USD üzerinden DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 38.684,93.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 12.407,59.-TL nispi harçtan peşin alınan 2.336,09.-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.071,50.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 28.245,47.-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 3.957,99.-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre 3.716,94.-TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/10/2022
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ
44,40.-TL BVH.
2.336,09.-TL PH.
327,50.-TL TEB. VE POSTA GİD.
1.250,00.-TL BİLİRKİŞ ÜCRETİ
TOPLAM : 3.957,99.-TL