T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2019/...
KARAR NO: 2021/492
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
MAHKEMEMİZİN 2019/... ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ... UETS
DAVALI: ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...UETS
Av. ... -...UETS
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/12/2019
KARAR TARİHİ: 08/06/2021
BİRLEŞEN 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2020/.. E. SAYILI DOSYASINDA
DAVACI : ... - ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ... UETS
DAVALI : ... - T.C.N....- ...
VEKİLİ: Av. ... -... UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/11/2020
KARAR TARİHİ: 23/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
ASIL DAVADA:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkili ...'e ait 16..83 ve 16...56 plakalı araçlara, farklı tarihlerde otoyol geçiş ücreti ve ceza tutarını belirten 14 adet ihlali geçiş ihtarnamesi gönderildiğini, gönderilen ihtarnamelerde toplam borç 22.492,25 TL olarak gözüktüğünü, E devlet üzerinden ihlali geçiş sorgulamaya göre 33 adet daha ihtarnamesi gelmeyen toplam 36.420TL ceza gözüktüğünü, gönderilmiş olan ihtarnamedeki gibi müvekkilinin Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş'ye herhangi bir geçiş ücreti borcu olmadığını, Otoyoldan geçişin yapıldığı tarihlerde yukarıdaki plakalı araçlara ait geçiş ücreti müvekkile ait banka hesabından otomatik olarak çekildiğini, bu ücretlerin çekildiğine dair banka hesap hareketleri ekte sunulduğunu, EK-BANKA HESAP HAREKETLERİ - ... bankası.. sanayi sitesi (2212)- ... hesabı Bu hesap hareketlerinin ilgili bankadan da bilirkişi incelemesine esas olmak üzere celbini istenmesini, geçiş ücretinin otomatik olarak çekilmesine rağmen hem ihlali geçiş sorgulama sayfasında borç gözükmeye devam ettiğini, hem de davalı şirket tarafından müvekkile geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza uygulandığını, bu şekilde uygulanan ceza haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen borçlar bakımından müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitini istemek ve iptali adına mahkemenize başvurmak zorunluluğu doğduğunu, arabuluculuk süreci anlaşmazlık ile sonuçlandığını, beyan ederek, 16...83 ve 16...56 plakalı araçların geçiş ücretlerinin ödenmesi nedeni ile Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından tahakkuk ettirilen 58.912,25 TL ilk borçlar ve cezalar bakımından müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 27/01/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davacıya ait 16 ... 83 ve 16 ... 56 plakalı araçların ihlali geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin konu olduğu ve dilekçe ekinde ayrıntılıları tablo halinde sunulan geçişler nedeniyle dava tarihi olan 17.12.2019 tarihine kadar ve ekte sunmuş oldukları tablolardaki geçişlere dayanan; 10.868,50 TL geçiş ücreti 43.474,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplamda 54.342,50 TL borcu bulunduğunu, ekte yer alan tabloda, ihlali geçiş yapan araç plakası, tarih ve saat bilgileri, giriş ve çıkış yapılan yol, güzergâh ve şerit bilgilerini gösterir ayrıntılı tablo Sayın Mahkemenin bilgisine sunulduğunu, ayrıca, tabloda özetlenen ve her bir ihlali geçişe ilişkin düzenlenerek araç sürücülerine teslim edilen ihlali geçiş bildirimlerinin suretleri ekte sunulduğunu, son olarak, işbu davaya konu borcun sebebini teşkil eden ihlali geçişlere ilişkin fotoğraf ve video kayıtlarının Sayın Mahkeme tarafından takdir edilmesi halinde ayrıca dosyaya sunulabileceğini, davacı ödeme iddiasının dayanağını İş Bankasında bulunan hesabına dayandırdığını, oysa müvekkilinin araç sahiplerinin kendi banka hesaplarından ücret tahsil etme gibi bir yetkisi ve sorumluluğu bulunmadığını, yalnızca ihlali geçiş yapan aracın bağlı bulunduğu OGS / HGS hesabına provizyon talebi gönderilmekte ve onay alınması halinde ödeme alınarak bariyer açılmakta, provizyon alınamaması halinde, geçiş yapan araçlara tebligat gönderildiğini, dolaysıyla davacının banka hesabındaki hareketlerin işbu yargılamayla bir alakası olmadığını, ve hesap hareketlerinin celbinin yargılamaya da bir etkisi olmayacağını, beyan ederek mahkemece resen nazara alınacak nedenlerle, İİK 72/4 maddesinden belirtilen haklarının saklı kalması kaydıyla davacının ikame etmiş olduğu davasının reddine, reddedilen dava gereği lehlerine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hüküm altına alınmasını davalı vekili olarak arz ve talep etmiştir.
BİRLEŞEN 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2020/700 E. SAYILI DOSYASINDA
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait 16 ... 56 ve 16 ... 83 plakalı aracın ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2020/...E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafından dosyaya itirazda bulunulduğunu, 7155 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nın 5/A Maddesine " (1) Bu Kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. " ibaresi eklenmiş ve ticari davalara da dava şartı olarak arabuluculuk başvurusu şartı getirildiğini, "ANLAŞAMAMA TUTANAĞI" düzenlenmiş olup, ilgili tutanak dilekçemiz ekinde takdirinize sunulduğunu, bu aşamada hgs ve ogs sisteminin kime ait olduğu, kim tarafından işletildiği gibi hususlarda bilgi verme zorunluluğu bulunduğunu, açıklamalardan önce bazı tanımlar hakkında bilgi vermek gerektiğini, provizyon; Bankacılıkta, bir banka hesabı bulunan kimsenin, o bankanın başka bir şubesinden para çekmek istediğinde, çekilmek istenen bu para mi ktarının, karşılığının bulunup bulunmadığının, ilgili şubeye sorulması durumu olduğunu, provizyon aşamasında müvekkil şirket tarafından sadece hgs/ogs hesabında para olup olmadığı sorulduğunu, 3 saniye içinde olumlu veya olumsuz yanıt gelmemesi durumunda bu sorgu işlemi iptal edildiğini, provizyon aşamasında henüz bir tahsilat yapılmadığını, valor; işlemin yapılış tarihi ile gerçekleşme tarihleri arasındaki farkı tanımlamak için kullanılan finansal bir terim olduğunu, valör tarihi, işlemin karşılıklı olarak muhasebe hesaplarına alacak ve borç olarak geçtiği, özetle işlemin (ödemenin) fiilen gerçekleşmesi işlemi olduğunu, HGS sistemi müvekkil şirkete ait olmayan tamamen PTT işletim ve kontrolünde olan , OGS sistemi ise Karayolları Genel Müdürlüğüne ait olup KGM tarafından işletilip denetlenen sistemler olduğunu, bu açıdan nasıl geçiş yapan araçlar hgs/ogs sistemi kullanıcıları olarak sistemin ödeme yapan tarafı olan banka ile sistemin bir ucunu temsil etmekte ise, müvekkil şirket ise sistemin diğer tarafında geçiş ücretini sadece talep eden taraf olduğunu, bu şekilde geçiş ücreti talebinde bulunan ile geçiş ücreti ödeme yükümlülüğü bulunan araç sahipleri arasındaki bu talep/provizyon/ödeme sürecini yürüten,yöneten ve işleten kurum, HGS sistemi açısından PTT, OGS sistemi açısından ise KGM olduğunu, talep edilen geçiş ücretinin müşterileri adına ödemesini yapacak olan bankalarda bu denklemin bir ayağı olarak kabul edilirse toparlamak gerekirse; müvekkil şirket hgs ve ogs sistemlerinin kurucu, sahibi, işleticisi, denetleyicisi olmayıp sadece bu sistem üzerinden ödeme talep eden şirket durumund olduğunu, HGS/OGS sisteminde geçiş anında tahsilat yapılamaması hallerinden süresi içerisinde provizyon alınamaması durumu yukarıda özetlendiğini, bunun yanında HGS/OGS etiket-cihazının doğru konumlandırılmadığını, araç ön camına yapıştırılmamış olması, cihaz veya etiketin kendisinin yırtık veya arızalı bulunması, provizyon verecek banka veya sistem sahibi PTT sisteminde ve internet erişiminde anlık olarak gerçekleşebilen sorunlar, HGS/OGS etiket-cihazının alındığı plakadan başka plakalı araca takılarak kullanılması sebebiyle sistemsel eşleştirme yapılamaması halleri gibi daha birçok sebeple anlık tahsilat yapılamaması mümkün olabildiğini, bu durumda araç sürücüsünün HGS/OGS sisteminden para çekilemediğinin farkına varmaksızın gişeden geçisişinin mümkün olmadığı, zira her gişede bir görevlinin ve bariyerlerin bulunduğu, bariyer açılmadığı için gişe görevlisi tarafından araç sürücüsüne bilgilendirme yapılarak nakit veya kredi kartıyla geçiş ücretinin ödenme imkanı sağlandığını, 6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu oldugu anlaşıldığını, davalı geçiş ücretini ödediğini iddia etmediğini, sadece HGS veya OGS kartlarında banka hesabında yeterli bakiye oldugunu iddia ettiğini, ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmediğini, OGS ve HGS kartlarından para çekilememesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğunu, geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bildiğini, on katı (yasal değişiklik sonrası 4 kata indirilmiştir) oranındaki ceza alacağı ise kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerektiğini, yani; Kanunu bilmemek mazeret sayılamayacağını, tespitleri önemli olup istinaf merciince vurgulandığı üzere dava konusu olayda sadece davalı borçlunun ödeme iddiası halinde araştırma yapılması mümkün olup diğer iddialar istinaf merciince yerinde görülmediğini, yukarıda belirtilen sebepler ve mahkemece resen nazara alınacak nedenlerle davalının Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2020/...E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davacı firma arasında aynı yada çok yakın tarihlerle örtüşen geçiş ücretlerine ilişkin olarak Bursa 3 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Es. Sayılı dosyasında açılmış olan menfi tespit davası mevcut olduğunu, o davanın işbu davaya bekletici mesele yapılmasını veya bu dosyaların birleştirilmesini talep ettiklerini, gönderilmiş olan icra ödeme emrinde görüldüğü gibi müvekkilimizin Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş'ye herhangi bir geçiş ücreti borcu olduğunu, otoyoldan geçişin yapıldığı tarihlerde yukarıdaki plakalı araçlara ait geçiş ücreti müvekkile ait banka hesabından otomatik olarak çekildiğini, bu ücretlerin çekildiğine dair banka hesap hareketleri ekte sunulduğunu, otoyoldan geçişin yapıldığı tarihlerde yukarıdaki plakalı araçlara ait geçiş ücreti müvekkile ait banka hesabından otomatik olarak çekildiğini, geçiş ücretinin otomatik olarak çekilmesine rağmen hem ihlalli geçiş sorgulama sayfasında borç gözükmeye devam etmiş hemde davalı şirket tarafından müvekkile geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza uygulanmış ve ihtar edildiğini, bu şekilde uygulanan ceza haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı firmanın uygulamasında zaten geçiş anında araçların plakasına tanımlı mevcut olan OGS/HGS hesabınıza geçiş ücretlerini karşılayacak yeterli miktarda para yatırılması durumunda veya yeni bir OGS/HGS hesabı açarak hesaba yeterli miktarda para yüklenmesi durumunda geçiş tarihini izleyen 15 (on beş) gün içinde bu hesaplarınızdan otomatik tahsilat yapılmaya çalışıldığını, müvekkilimizin banka hesaplarında da görüldüğü üzere ihlalli kabul edilen geçişlerin tümünün ödemleri zaten bu süre içinde gerçekleştiğini, davalı şirketin kabulü ve fiili uygulamaları kapsamında ihlalli geçişi takip eden 15 (on beş) günlük süre içerisinde geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediğini, kişiler bu süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduklarını, bu nedenlerle Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Birleşen 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/700 E. Sayılı dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bozma ilamı, bilirkişi raporları, vs.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
Dava, otoyol geçiş bedellerinden ödeme iddiası sebebi ile borçlu olunmadığının tespiti istemli olduğu tespit edildi.
Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, Dosyanın mali müşavir ve makine mühendisi bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından incelenen raporda özetle, "Raporda Davalı vekili tarafından davaya cevap yazısının ekinde, davacıdan alacaklı olduğunu iddia ettiği 16 ... 83 plakalı aracın otoyol geçiş listesi aşağıdaki tabloda listelenmiş olup listelenen rapor bilirkişi raporunda mevcut olmakla sonuç olarak davacının, davalıya ; 16 ... 56 plaka araç ile ilgili 6.965,45TL, 16 ... 83 plaka araç ile ilgili 3.903,05 TL toplam 10.868,50TL Otoyol, köprü geçiş ücreti borcu olduğu, gecikme cezası ( 10.868,50x4)= 43.474,00 TL’si ile toplam 54.342,50.-TL borçlu olduğu" yönünde kanaat ve görüş açıklanmıştır.
Davacıya gönderilen ihtarnamelerde ve online sorgulaması neticesinde toplam 58.912,25 TL borcu olduğunun göründüğü bu sebeple bu meblağda borcu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davacıya ait HGS kayıtları ve bağlı olduğu İş Bankası A.Ş.'nin ödeme kayıtları celbedilmiş akabinde bu belgeler üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporundan ve mahkememizce kayıtlar üzerinde yapılan incelemede davacının ödediğini iddia ettiği geçişlerin ihtarnamelere konu olan geçişlere ilişkin olmadığı, başkaca geçişlerin bedelinin ödendiği fakat ödenmeyen geçişlerin toplam bedelinin 10.868,50 TL olduğu görülmüştür. Kanun gereği alınması gereken geçiş cezası da bu bedelin 4 katıdır. Dolayısıyla 43.474,00 TL ceza da eklendiğinde davacının davalıya toplamda 54.342,50 TL borcu olduğu görülmekle, menfi tespit davasının yalnızca 4.569,75 TL'lik kısmı bakımından kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
Birleşen dava davacısı Otoyol A.Ş. Davalı ...'in geçiş bedellerini ödememesi sebebiyle 10.564,50 TL geçiş ücreti ve 42.258,00 TL ceza bedeli olmak üzere toplamda 52.822,50 TL üzerinden ilamsız icra takibi yapmıştır. Davalının itirazı üzerine duran takip nedeniyle itirazın iptali davası açılmış ve mahkememiz asıl dosyası ile birleşmiştir.
Asıl dosyada yapılan bilirkişi incelemesinden davalının davacıya toplamda 54.342,50 TL borcu olduğu tespit edilmiştir. Davalının ödeme yaptığı yönündeki itirazları ayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve yaptığı ödemelerin ihtarlara konu ödemeler değil, başka geçişlere ilişkin ödemeler olduğu tespit edilmiştir. Başkaca ödeme belgesi de sunulmadığından bu husus ispatlanamamıştır.
Dolayısıyla mahkememizce aldırılan bilirkişi raporları dosya kapsamına ve usul ve yasaya uygun olup gerekçeli ve denetime elverişli olması nedeniyle mahkememizce de benimsenerek bilirkişi raporu doğrultusunda; davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekliyle hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
A)-Mahkememizin 2019/... E. Sayılı dosyasında
1-Asıl davanın Kısmen Kabulü ile davacının davalı tarafça tahakkuku yapılan 58.912,25.-TL’lik geçiş bedeli ve cezanın 4.569,75.-TL’lik kısmı bakımından borçlu olmadığının tespitine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 312,16.-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 1.006,08.-TL'den mahsubu ile 693,92 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 1.401,40-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 83,31-TL ile peşin alınan 24,90.-TL harç toplamı olan 108,21 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 7.864,53.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
B) Birleşen 2. ATM'nin 2020... E. Sayılı dosyasında davanın KABULÜNE, Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2020/...Esas sayılı takibe yapılan itirazın İPTALİNE, Takibin 52.822,50.-TL ana para üzerinden devamına, Davaya takip konusu alacak likit olduğundan 52.822,50.-TL'nin %20'si oranında 10.564,50.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
1-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.608,30.-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 637,97.-TL mahsubu ile bakiye kalan 2.970,33.-TL eksik harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
2- Davacı tarafından yapılan 48,50.-TL yargılama gideri ile 637,97.-TL harç olmak üzere toplam 686,47.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 7.666,93-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Arabuluculuk masrafı olan 1.320,00.-TL'nin davalı ...'den alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2021
İş bu kararın gerekçesi Uyap sisteminde dosyanın birleştirilmesi sırasında meydana gelen teknik bir hatanın giderilmesindeki gecikme nedeniyle 02/07/2021 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı