T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/876
KARAR NO: 2021/123
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -... UETS
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...UETS
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 24/12/2019
KARAR TARİHİ: 10/02/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; , 24.09.2016 tarihinde saat 05.20 sıralarında Sakarya ili istikametinden İstanbul ili istikametine seyir halinde olan davacı şirkete ait 16 ... 91 plaka sayılı aracın Gebze yol ayrımına geldiği sırada ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bu kazadan dolayı müvekkili şirket tarafından 30.06.2016 tarihinde düzenlenen Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesine istinaden yaptığı ödemeleri müvekkili şirketten sürücünün ağır kusuruna dayalı olarak talep ettiği, yapılan tüm bu ödemelere ilişkin olarak müvekkili şirket ile sigorta şirketi arasında “29.12.2017 tarihli Sulh Protokolü ve İbraname” imzalanarak iş bu protokole istinaden müvekkili şirket tarafından sigorta şirketine 22.01.2018 tarihinde 411.074,65 TL ve yine aynı tarihte sigorta şirketi vekiline 32.553,00 TL ödeme yapıldığı,
16 ... 91 plakalı araç sürücüsü ...n aleyhine Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesinde 2017/... esas ve 2018/... karar sayısı ile verilen 11.09.2018 tarihli kararda “..iddianamade sanıktan alınan kan numunelerinin birinde 0,64 promil alkollü olduğu, aynı gün alınan diğer numunede ise alkole rastlanmadığı belirtilmiş olup bu çelişkinin yargılama sırasında dikkate alınması talep edilmiş olmakla, giderilemeyen bu çelişkinin sanık lehine değerlendirilerek sanığın alkolsüz olduğu sonucuna varılmış olup….” Denilerek sürücü ...’ın alkolsüz olduğu kanaatine varıldığının açıkça belirtildiği, dolayısıyla Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesinin iş bu kararı ile ağır kusurun ortadan kalktığı açık olduğundan müvekkili şirketçe davalı borçluya yapılan ödemenin Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi kapsamında değerlendirilmesi ve tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla ödenen tutarların müvekkili şirkete ödenmesi gerekli bulunduğundan protokol kapsamında yapılan ödemelerin toplam 443.627,65 TL asıl alacak ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek 19.908,545 TL işlemiş ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili yönünden başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali alacağın % 20’sinden aşağı olmayacak şekilde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın taleplerinin zamanaşımına uğramış bulunduğundan öncelikle zamanaşımı itirazında bulundukları, kazaya karışan 16 ... 91 plaka sayılı araç için müvekkili sigorta şirketi nezdinde kaza tarihi itibariyle Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi bulunduğu, sigortalı aracın 24.09.2016 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde iken söz konusu ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği, bu kapsamda kaza sebebiyle poliçe kapsamında müvekkili şirket tarafından kazazedeler ve müteveffaların geride kalan hak sahipleri olan ...’a 96.892,65 TL,...’a 43.750,00 TL,...’a 43.750,00 TL,... ve Sezer ...’a 199.450,00 TL,...’a 11.025,00 TL, ...’a 14.000,00 TL olmak üzere 408.867,65 TL tutarında ödeme yapıldığı, gerek sigortalı araç sürücüsünün kazadan sonra alınan kan örnek testinde yasal sınırın üzerinde alkollü olduğunun saptanması gerekse de sigortalı araç sürücüsünün kazaya ağır kusuru ile sebebiyet vermesi sebebiyle müvekkili şirketin davacı yana rücu hakkının doğduğu, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından davacı yana Bursa 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/ ... esas sayılı, Bursa 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/ ... esas sayılı, Bursa 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/...esas sayılı dosyaları ile ilamsız icra takipleri başlatmış olup davacı tarafça iş bu icra dosyalarına süresi içinde itiraz ile icra takiplerinin durmasına sebebiyet vermiş ise de bilahare davacı yan ile yapılan sulh görüşmeleri ve düzenlenen 29.12.2017 tarihli protokol kapsamında takip konusu tutarların sulhen ödendiği, bilahare davacı yanca protokol kapsamında ödenen tutarların iadesi için Bursa 1. İcra Müdürlüğü’nün 2019/... esas sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılarak ödenen tutarların iadesi talep edilmiş ise de bu taleplerin yerinde olmadığı, zira;
Davacı yanın öncelikle tacir olup basiretli tacir olmanın hükümlerine tabi olup sulhen yapmış olduğu protokol kapsamında ödediği tutarların iadesini talep edemeyeceği, öte yandan 29.12.2107 tarihli Protokol incelendiğinde iş bu protokolde davacı yanın iade talebine ilişkin herhangi bir düzenlemenin olmadığı, aksine müvekkilinin protokol kapsamında yer almayan kazazede veya müteveffaların geride kalan hak sahipleri tarafından müvekkili şirkete yöneltilen talepler sebebiyle müvekkili şirket tarafından ilgili mağdurlara yapılan ödemelerin rücuen tazminine ilişkin müvekkil şirket haklarının saklı tutulduğu, iş bu ödemelerin herhangi bir icra tehdidi olmaksızın sulhen yapıldığı, iş bu protokol kapsamında müvekkili sigorta şirketinin kaza sebebiyle sigortalısına rücu hakkının bulunduğunun açıkça kabul edildiği, tacir olan davacı yanın taraflarca imza altına alınan sulh ve ibra protokolünün içeriğini ve sonuçlarını bilebilecek durumda olduğu, bu kapsamda davacı yanın protokol kapsamında yapmış olduğu ödemelerin iadesini talep hakkının bulunmadığı,
Öte yandan müvekkilinin Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Kaza Sigortası Genel Şartları gereği talep hakkının bulunduğu, Sigorta Genel Şartları A.7 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigorta Ettirene Rücu Hakkı başlıklı maddesinde” ….Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir.Sigorta ettirene başlıca şu hallerde rücü edilebilir.tazminatı gerektiren olay a) Sigorta ettirenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmişse,…h) Sürücülerin uyuşturucu vaya keyif verici maddeler almış olmasından veya alkollü içki almış olarak güvenli sürüş yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından meydana gelmişse…”, dava konusu trafik kazasının sebebinin de davacı yana ait sigortalı 16 ... 91 plaka sayılı araç sürücüsünün ağır kusurlu olmasından kaynaklı olduğunu, davacı araç sürücüsü ...’ın hem ağır kusurlu hem de alkollü iken araç kullandığını, kaza sonrası tespit edilen alkol oranın ticari araçlar için KTK.nun48. maddesi ile KTY.nin 97. Maddesi gereğince belirlenen 0,20 promilin üstünde olduğunu, ayrıca Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Kaza Sigortası Genel Şartlarında herhangi bir sınırdan söz edilmeksizin sigortalının veya sürücüsünün alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından dolayı meydana gelmiş olması halinde sigortacının sigortalısına rücu edebileceğinin öngörüldüğü, kaldı ki somut olayda rücu şartlarının bulunup bulunmadığı hususunun sigorta poliçesi Genel Şartları ve ilgili yasal düzenlemeler esas alınarak değerlendirilebilecek olup Ceza Mahkemesi kararının esas alınmasının usulen mümkün olmadığı netice itibariyle yerinde olmayan davanın öncelikle usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava itirazın iptali davası olup yasal süresi içinde açılmıştır.
Bursa 1.İcra Müdürlüğü’nün 2019/... esas sayılı icra dosyasının celp ve incelenmesinde davacı... Otobüsleri AŞ. Vekili tarafından davalı ... şirketi aleyhine taraflar arasında aktedilen 29.12.2017 tarihli Sulh Protokolü gereği ödenen 443.627,65 TL tutarın haksız ödendiği anlaşıldığından rücuen davalı yandan 15.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda faizi ile birlikte tahsili bakımından açılmış ilamsız icra takibine ilişkin olduğu, icra takibinin yasal süresi içinde yapılan itiraz üzerine durduğu anlaşılmıştır.
Gebze 1.Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2017/... esas 2018/ ... karar sayılı dosyası dosyamız içerisine getirtilmiş, anılan mahkeme hükmüm ile 11.09.2018 tarihli kararda “…Sanık ...’ın üzerine atılı bulunan asli kusurlu olarak birden fazla kişinin taksirle ölümüne ve birden fazla kişinin yaralanmasına sebebiyet verme suçu sübuta ermekle suçun işleniş biçimi, kusur durumu, suçtan kaynaklanan zararın ağırlığı göz önüne alınarak takdiren ve teşdiden 6 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına,...”karar verildiği, kararın istinaf olunmakla Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi’nin *05.03.2019 tarihli” istinaf isteminin esastan reddine” dair kesin kararı ile aynı tarihte kesinleştiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 29.12.2017 tarihli sulh ve ibra protokolü kapsamında “…24.09.2016 günü saat 05.20 sıralarında Sakarya ili istikametinden İstanbul ili istikametine seyir halinde olan...’a ait 16 ... 91 plakalı aracın Gebze yol ayrımına geldiği sırada ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasına karışmasından dolayı... Sigorta tarafından düzenlenen Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesine dayanılarak... tarafından kazada yararlanan ve ölenlerin ailelerine yapılan toplam 408.867,65 TL tutarın rücuen tahsili istemiyle...’a rücu edilmek üzere başlatılan Bursa 4. İcra Müdürlüğü2nün 2017/... esas, Bursa 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/... esas, Bursa 4 İcra Müdürlüğü’nün 2017/...esas sayılı icra dosyalarının açıldığı, iş bu protokolün 3. Maddesinde açıklanan ve ilgili icra dosyasına konu olan meblağa faiz ve vekalet ücreti indirimi uygulanacak, ayrıca...’nunbu bedele dair faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmayacak olup sulhen belirlenen 411.074,65 TL.nin... tarafından...’nun…hesabına ve 32.553,00 TL avukatlık ücretinin ise..hesabına yatırılacaktır. ... tarafından...’ya sulhen belirlenen toplam 443.627,65 TL ödendiği taktirde... iş bu protokolde anılan ilgililere yapılan tüm ödemelere ilişkin bütün yasal haklarından dava, rücu, tazminat, her türlü faiz, cezai şart,, icra takibi gibi feragat ettiğini, ...’tan ya da sürücüden başkaca tazminat ve veya herhangi bir talepte bulunmayacağını, yapılan iş bu protokol gereğince de hiçbir yargılama gideri talebi olmadığını, Bursa 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/...esas, Bursa 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/... esas, Bursa 4. İcra Müdürlüğü’nün 2017/... esas sayılı dosyaları için itirazın iptali davası açmayacağını ve bu icra dosyaları dahil iş bu protokolde belirtilen tüm ödemelere ilişkin...’a yöneltmiş olduğu tüm yasal işlemleri derhal feragat dahil, icra feragat harçları... tarafından ödenmek kaydıyla sonlandıracağını gayrikabili rücu olarak kabul, beyan ve taahhüt etmektedir….” Şeklinde düzenlenerek taraflar arasındaki uyuşmazlığın son bulduğu anlaşılmaktadır.
Davacı... Otobüsleri AŞ.’ye ait sürücüsü ... olan 16 ... 91 plaka sayılı aracın 24.09.2016 günü saat 05.20 sıralarında Sakarya ili istikametinden İstanbul ili istikametine seyir halinde iken Gebze yol ayrımına geldiği sırada ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasına karışmasından dolayı davalı ... AŞ.( ...Sigorta AŞ.) tarafından düzenlenen Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesine dayanılarak... tarafından kazada yararlanan ve ölenlerin ailelerine yapılan toplam 408.867,65 TL tutarın rücuen tahsili bakımından davacı şirket araç sürücüsünün kazada kusurlu olduğundan bahisle davacıdan rücuen tahsili istemine dayalı olarak davacı yan aleyhine başlatılan icra takiplerini sonlandırmak amacıyla taraflar arasında yukarıda sözü edilen 29.12.2017 tarihli sulh ve ibra protokolü düzenlenerek protokol kapsamında sözü edilen icra dosyaları ile icra dosyaları haricinde protokolde adı geçen kazazede ve yakınlarına haricen ve rızaen ödenen toplam 408.807,65 TL ile protokolde öngörülen vekalet ücreti ile birlikte toplam 443.627, 65 TL.nin ödenmesi halinde davalı ... AŞ.nin bu borçlara istinaden başlatmış olduğu icra takiplerinden feragat edeceği, yeni dava açmaksızın ve başkaca dava ,takip cezai şart ve tazminat haklarından feragat etmek kaydıyla bu protokolde belirtilen tüm ödemelere ilişkin yasal haklarından feragat edeceği yönünde yapmış oldukları anlaşma üzerine davacı... Otobüsleri AŞ. Tarafından protokol kapsamında yapılan ödemeler ile uyuşmazlıkların bu şekilde sonlandırıldığı,
Açılan iş bu dava ve icra takibi ile bu kez davacı yanın davalı ... şirketine protokol kapsamında yapmış oldukları ödemelerin bilahare müvekkili şirket araç sürücüsü ... hakkında Gebze 1. Ağır Ceza Mahkeme’sinin 2017/... esas ve 2018/... karar sayılı 11.09.2018 karar ve 05.03.2019 kesinleşme tarihli kararı ile”.. sürücü ... olay sonrası alınan alkol raporunda 0,64 promil alkollü olup bilahare aynı gün içerisinde alınan alkol raporunda alkole rastlanmadığı şeklinde rapor düzenlendiği, C.Başsavcılığınca bu çelişkinin yargılama sırasında giderilmesi istemiyle kamu davası açılmış ise de çelişkinin yargılama sırasında da giderilemediği, giderilemeyen bu çelişkinin sanığın lehine değerlendirilerek sanığın olay günü alkollü olmadığının kabul edilerek ancak sürücünün olay günü havanın yağışlı, ve zeminin ıslak olduğu halde aracın hızını aracın yük ve teknik özelliklerine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaksızın aracı kullanması nedeniyle aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmek suretiyle aracın yolun sağındaki bariyerlere çarptığı ve ardından da devrildiği ölümlü ve yaralamalı trafik kazasında dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle…” şeklinde hüküm kurularak sanık sürücü ...’ın olay günü alkollü olmadığının sabit olup hükmün buna göre kesinleştiği, müvekkili şirket tarafından Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesindeki rücu hükümlerine dayanılarak davalı ... şirketi tarafından başlatılan icra takiplerinin sonlandırılması maksadıyla yapılan sulh ve ibra protokolü kapsamında yapılan 443.627,65 TL.nin aslında davalıya ödenmemesi gereken bir tutar olup kesinleşen Ceza Mahkemesi kararıyla sürücünün alkollü olmadığı kesinleştiğinden bu tutarın yeniden davalıdan rücuen tahsili bakımından davalıya keşide edilen ihtarnamenin tebliği ile oluşan 15.01 2019 temerrüt faiz başlangıç tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte toplam 463.536,20 TL.nin davalıdan alınarak kendilerine ödenmesini iş bu dava ile talep etmiş ise de,
Davacı... Otobüsleri AŞ.tarafından rızaen düzenlenen protokol kapsamında yapılan ödemelerin bu şekilde rücusu talep edilmiş ise de öncelikle tacir olan davacının tacir olmanın hükümlerine tabi olup hataen yapmadığı bir ödemenin rücusu bakımından sigortalı araç sürücüsü hakkında Ağır Ceza Mahkemesi ilamı ile alkolsüz olduğunun anlaşılması ve böylece Sigorta Genel Şartları kapsamında rücu koşullarının ortadan kalktığı nedeniyle istemede bulunduğu anlaşılmış ise de ilk öncelikle Ağır Ceza Mahkemesi hükmüne bakıldığında sanığın ilk testinin yasal sınırların üzerinde alkollü şeklinde kan numunesi ,ile raporlandırılmış olup aynı gün yapılan ikinci testte alkolsüz çıkması sebebiyle şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince alkolsüz kabul edildiği anlaşılmış olup, bunun dışında sanığın alkolsüz olduğuna dair başkaca bir belirleme yoktur. Öte yandan protokolü kendi serbest iradesi ile yapan davacı tarafın hakkında kesinleşmiş bir mahkeme hükmü ve muhtemel icra tehdidi yok iken başlatılan icra takipleri itiraz ile durmuş iken ve hatta davacı şirket tarafından kazazedelere yapılan bir kısım ödemeler için davalı ... şirketine poliçe kapsamında açmış olduğu derdest icra takipleri var iken hem kendi açtığı icra takiplerinden vazgeçecek ve hem de davalı ... şirketi tarafından kendilerine poliçe kapsamında ve rücü hükümlerine istinaden başlatılan icra takiplerini sonlandıracak ve hatta protokolde de sözü edildiği üzere başlatılmış icra takipleri harici kazazede ve yakınlarına haricen yapılan ödemeler de dahil olacak şekilde taraflar arasındaki uyuşmazlığı sona erdirecek şekilde yaptığı protokol ile yapmış olduğu rızai ödemeler var iken ve davacı şirket tarafından bahse konu protokolde ceza mahkemesi kararı sonrası lehlerine bir karar verilmesi halinde ödenen tutarların rücusu bakımından talepte bulunulabileceğine dair herhangi bir düzenleyici hüküm ya da ihtirazi kayıt şerhi konulmamış olup, ve hatta davalı ... şirketi yönünden aynı kaza nedeniyle başkaca kazazede ve yakınlarının talepleri nedeniyle ödenecek tutarların dahi davacıdan rücuen talep edilebileceğine dair düzenleyici hükümler yer alan protokolün tacir olan davacı tarafça kabul edilerek ödemelerde bulunulduğu hususu açık olup, öte yandan davacı yanın olay tarihinde sürücüsünün alkollü olup olmadığını bahsi geçen araç lastiklerinin aşınmış durumda olup olmadığını en azından kaza ve protokol tarihi itibariyle bilebilecek durumda olup protokolü buna göre yaptığı, yukarıda sözü edildiği gibi ayrıca dava sürecinin sonuçlanmasına göre ödemelerin geri istenebileceğine dair protokole bu konuda her hangi bir ihtirazi kayıt ve şerhin konulmadığı gibi rücu hükümleri bakımından çok sayıda yolcunun ölüm ve yaralanması ile sonuçlanan trafik kazasında davacı araç sürücüsün alkollü ve tek taraflı olarak yağışlı havada ve kaygan olan yolda aracı yol, hava durumu ve trafik şartlarına uygun olmayan şekilde sevkederek yol sağ yan bariyerlerine çarpmak suretiyle devirmek suretiyle tedbirsizlik ve dikkatsizlik suretiyle meydana gelen kazanın oluşumunda ağır kusurlu bulunduğu nedeniyle davalının rücu koşullarının Genel Şartlar kapsamında her halükarda oluştuğu takdir edilmekle birlikte rücu koşulları oluşmamış olsa bile yukarıda sözü edilen şekilde tacir olan taraflar arasında rızaen düzenlenen protokol sonrasında yapılan ödemeler ile borç bir kez sonlandırıldıktan sonra ödenen paranın aslında ödenmemesi gerektiğinden bahisle geri istenmesinin tacir olmanın hükümleri ile bağdaşmayacağı kabul edilerek davacı istemleri bu nedenle yerinde görülmediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 59,30.-TL maktu harcın peşin alınan 5.257,19.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.197,89.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 39.231,38.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/02/2021
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza