T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/1023 Esas - 2023/8
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO :2020/1023 Esas
KARAR NO:2023/8
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ:Av.
DAVALI : SOĞUK DEPO İHRACAT VE TRANSPORT ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ:Av. O
DAVA:İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/12/2020
KARAR TARİHİ:03/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :20/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; davacı şirket nezdinde düzenli
Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen .......Metal Profil Alüminyum San. ve
Tic. AŞ'ye ait emtianın davalı yana ait 16ANG88 plaka sayılı çekiciye bağlı ...... plaka sayılı yarı römork ile 24.01.2019 tarihinde nakliye esnasında hasarlandığı; mezkûr olay
nedeniyle 12.546,25-TL hasar bedelinin sigortalıya 05.04.2019 tarihinde ödendiği, işbu davadan önce sigortalıya ödenen hasar tazminatının TTK 1472 gereğince rücûan tahsili
hususunda davalı yana başvurunun sonuçsuz kaldığı; sonuç ve talep olarak; Davalı/borçlu yanın, Bursa 5. İcra Müdürlüğü’nün 2019/9185 E sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazının
iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalının %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı
üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava temiştir.
CEVAP; Davalı Sönmez Bustaş Soğuk Depo İhracat ve Trans. AŞ. Vekili Cevap Dilekçesinde özetle; davalı ile davalının sigortalısı P.S.M. Metal Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ arasında uluslararası mal taşımaya yönelik ticari ilişki bulunmakta olup davalının bu ticari taşıma
ilişkisi gereğince üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği; zira davalının bu ticari ilişki süresince sadece uluslararası nakliye hizmeti verdiği ve gönderici tarafından araçlarına yüklenen ve istiflenen malları alıcı adresine taşıyarak teslim ettiğini, dava konusu alacak talebinin; 16 ANG 88 plakalı çekiciye bağlı 16 ASR 62 plakalı römork ile CMR belgesine tabi olarak yapılan taşımada, malların yükleme ve istifleme sırasında gördüğü hasar iddiası ile hasar bedelinin rücusuna dayandığını aynı zamanda davalı firmanın da
sigorta firması olan davacının, aynı hasara ilişkin hazırlattığı iki ayrı ekspertiz raporunda da hasarın yükleme ve istiflemeden kaynaklandığını, davalı firmanın poliçesine dayalı raporda, yükleme ve istiflemenin dava dışı sigortalı tarafından yapıldığının tespit edildiğini, davacının, dava dışı P.S.M. Metal Profil Alüminyum San ve Tic. Aş. nin, 27132972 nolu poliçesi gereği hazırlattığı ve dava dilekçesine ekli olarak sunduğu ... Ekspertiz Hiz. Ltd. ti. raporuna göre hasar yüklemeden ve istiflemeden kaynaklandığını bu raporda yükleme ve
istiflemenin kim tarafından yapıldığının sorgulanmadığını ve rapora göre dava dışı sigortalıya
ödeme yapıldığını, davacının davalı Sönmez Bustaş Soğuk Depo İhracat ve Trans. AŞ'nin 410001021919-
2 nolu poliçesi gereği hazırlattığı ve davaya cevap dilekçesine ekte sunulan Arend Sigorta
Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. raporuna göre de hasar yüklemeden ve istiflemeden kaynaklandığını, bu
raporda yükleme ve istiflemenin kim tarafından yapıldığının sorgulandığını ve yükleme ve
istiflemenin gönderici firma tarafından yapıldığını, kusurun dava dışı sigortalıda olduğunun tespit edildiğini, kusurun davalıda olmadığı gerekçesi ile hasarın teminat dışı değerlendirildiğini davacının; aynı hasara ilişkin iki ayrı poliçede yaptığı değerlendirmede çelişkili hareket ederek
birinde müvekkili kusursuz bularak bir bedel ödemekten imtina ettiğini, diğerinde ise dava dışı
sigortalıya ödeme yaptıktan sonra davalının kusurlu olduğu iddiası ile davalıya iş bu davayı
açtığını, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacının iddialarını kabul
anlamına gelmemekle birlikte mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dahi davalı şirketin
karayolu ile yapılan uluslararası eşya taşımacıları taşıyıcı sorumluluk sigortası (CMR)
kapsamında davacı HDI sigorta ile yapılmış bulunan 410001021919-2 nolu sigorta poliçesi
bulunduğundan davanın aleyhimize sonuçlanması ihtimaline binaen sigorta şirketine karşı rücu
hakkının doğacağını ve bedelin davacı tarafından ödenmesi gerekeceğinden, davacının dava
açmakta hukuki yararının bulunmadığını belirterek davanın hukuki yarar yokluğu sebebi ile
reddine, davacının icra takibi yapmakta kötü niyetli olması nedeni ile de 2004 Sayılı İcra İflas Kanunun 67. Maddesi gereğince alacağın % 20’dan aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İhtilaf davalı firma ile dava dışı PMS Metal Alüminyum San ve Tic. A.Ş arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında dava dışı firmaya ait malların davalı tarafından taşıma sırasında hasar görmesi sebebiyle davacı sigorta şirketince dava dışı şirkete yapılan ödeme sonrası rücu ilişkisi kapsamında davalıya karşı Bursa 5.İcra Dairesi’nin 2019/9185 esas sayılı dosyasında yapılan takibin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2019/9185 E. Sayılı sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı vekili tarafından, davalı aleyhine toplam 12.920,58-TL miktar üzerinden takip başlatıldığı, davalı tarafın itiraz dilekçesi ile icra takibinin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi 14/10/2022 Tarihli Raporunda Özetle;
yetkililerle yapılan görüşme ve incelenen ekli belgelerden İstanbul'da yerleşik yerleşik ... Profil Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. tarafından Almanya'da yerleşik RBB Aluminium
Profil Technik AG isimli firmaya 24.01.2019 tarih ve PM12019000000060 numaralı fatura
kapsamında (Satış şekli: DDP Almanya) satılan 17 KAP (988 adet Brüt; 12.251,00 Kg.)
alüminyum profil emtiasından 306,77 mts / 777,00 kg emtianın hasarlı olduğu öğrenildiği, hasarın nakliye sırasında meydana geldiği, ani ve beklenmeyen bir risk (trafik kazası,
çarpma, çarpışma vb.) nedeniyle meydana gelmediği,
araç sürücüsüne ait beyan yazısında, yüklemenin gönderici firma tarafından yapıldığı,
istiflemenin ise nakliyeci firma tarafından emtia üzerine spanzet çekilerek yapıldığı , tahliye sırasında çekilmiş ve emtianın dorse üzerindeki istif şeklini gösterir fotoğraflar
incelendiğinde, özellikle istiflenen altında kalan ürünlerin ezilmiş olduğu ayrıca ürünler
arasında boşluklar bulunduğu ve istifin özensiz olduğu açıkça görüldüğü, incelenen konu fotoğraflar ve sürücü beyanına istinaden konu hasarın muhtemelen üstte
bulunan emtianın ağırlığı sebebiyle altta bulunan emtianın ezilmesi ve özensiz istifleme
(yükleme hatası) neticesinde meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığı,
Poliçe Şartlarının Değerlendirilmesi
Sigorta poliçesinde, teminat dışı kalan hallerin,
“19.Emtianın yanlış yükleme veya istiflenmesi sonucu oluşan hasarlara dayalı talepler”
denilmekte olup, poliçeye aşağıdaki maddenin dahil edildiği görülmüştür.
"Yükleme ve istiflemenin sigortalı tarafından yapılmış olduğu durumlarda; hatalı yükleme ve
istiflemeden kaynaklı hasarlar poliçe şartlarınca teminata dahildir” denildiği, ekli sürücü beyanına istinaden yüklemenin gönderici firma tarafından yapıldığının anlaşıldığı,
ilgili poliçe notu kapsamında konu hasar teminat dışı olarak değerlendirildiği, nihai değerlendirme sigortacının takdirinde olduğu,
Sovtaj: Hasarlı alüminyum profil için kg başına 0,833 EUR olmak üzere 777,00 Kg. x
0,83326004376 EUR/Kg. = 647,44 EUR hurda bedeli tenzil edildiği,
Rücu Bilgileri; konu taşıma sigortalıya ait araç ile yapıldığı, rücu imkânı bulunmadığı,
Hasar Hesabı: Hasar hesabı A hasar başlığı altında emtia hasarı, B hasar başlığı altında SDR
hesabı olarak yapıldığı, emtia bedeli SDR hesabına göre daha uygun bulunduğu, emtia Hasarı: Hasar hesabı, ... Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ’nin 24.01.2019
tarih ve PM12019000000060 numaralı faturasına istinaden yapıldığı, Mal faturasına 2.000 EUR navlun bedelinin dahil edildiği görüldüğü, hasarlı emtia
oranında (2.000 EUR / 6.140,74 mts = 0,32569364604 EUR x 306,77 mts = 99,91 EUR navlun
bedeli tenzil edildiği, mal faturasında birim fiyat toplamı üzerinde %3 oranında iskonto uygulandığı görüldüğü, hasar hesabında iskonto uygulandığı,
Hasar Miktarı: A 1.310,61 EUR (Hasar KDV'siz birim fiyatları üzerinden hesaplandığı, SDR
hesabında CMR düzenlenme tarihlerindeki 25.01.2019 TCMB kurları dikkate alındığı,) Eksper Raporlarının Değerlendirilmesi
Sigortacılık Kanunu’nda [m. 2/1(n) ile m. 22]; “Sigorta eksperi, Sigorta konusu risklerin
gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve
niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri
mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişi” şeklinde görev tanımı yapıldığı, Türk
Hukukunda sigorta hasarının tespiti hususunda mutad yöntem eksper tayini olmakla birlikte
zarar tespitinin başkaca şekilde yapılması da mümkün olduğu, Poliçe hükümlerinden hasar tespitine
ilişkin yöntemin bağlayıcı olmadığı, tarafların gerektiğinde bu imkânı kullanabileceklerinin
kabulü gerektiği, dosya içeriğine göre eksper raporu çerçevesinde yapılan tespitin kabulü gerektiği
kanaatine ulaşıldığı,
... Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen Ekspertiz Raporu’unda hasar
nedeni olarak; söz konusu emtianın parsiyel olarak araca yüklenmiş olup istiflemenin hatalı ve
yetersiz sabitleme yapılması sonucunda, muhtemelen emtianın üzerine ağır bir yük konulması
sebebiyle hasarlanmış olduğu kanaati rapor edildiği, HDI Sigorta AŞ işbu eksper raporunda
tespit edilen Net hasar tutarı olan 1.987,21 EURO’yu 05.04.2019 tarihli makbuz ile PMS Metal
Profil Alüminyum Sanayi ve Ticaret AŞ’ne ödediği,
Arend Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen Ekspertiz Raporu’nda
“araç sürücüsüne ait beyan yazısında, yüklemenin gönderici firma tarafından yapıldığı,
istiflemenin ise nakliyeci firma tarafından emtia üzerine spanzet çekilerek yapıldığı, tahliye sırasında çekilmiş ve emtianın dorse üzerindeki istif şeklini gösterir
fotoğraflar incelendiğinde, özellikle istiflenen altında kalan ürünlerin ezilmiş olduğu ayrıca
ürünler arasında boşluklar bulunduğu ve istifin özensiz olduğu açıkça görüleceği, incelenen
konu fotoğraflar ve sürücü beyanına istinaden konu hasarın muhtemelen üstte bulunan
emtianın ağırlığı sebebiyle altta bulunan emtianın ezilmesi ve özensiz istifleme (yükleme hatası)
neticesinde meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır”. İşbu dosyada cmr sigortası
poliçesi ile hasar dosyasının ibraz edilmemesi sebebiyle ekspertiz raporunda zikredilen
muafiyet hallerinin denetlenmesi mümkün olmadığı, nakliyat sigortası kapsamında yapılan ödeme
davacı HDI Sigorta AŞ’nin Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen ...
Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ'ye ait emtianın davalı yana ait 16ANG88 plaka sayılı
çekiciye bağlı 16ASR62 plaka sayılı yarı römork ile 24.01.2019 tarihinde nakliye esnasında
hasarlandığı; mezkûr olay nedeniyle 12.546,25-TL hasar bedelinin sigortalıya 05.04.2019
tarihinde ödendiği, ödemeye ilişkin olarak HDI Sigorta Vekili tarafından ibraz edilen
belgelerden 05.04.2019 tarihli makbuzda PMS Metal Profil Alüminyum Sanayi ve Ticaret AŞ’ne
1.987,21 Euro ödeme yapıldığı sabit olduğu, açıklamalar çerçevesinde, 27148210 sayılı Abonman Nakliyat Poliçesi kapsamında
27132972 abonman sözleşme sayılı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi kapsamında yapılan
ödemenin poliçe esaslarına uygun olduğu kanaatine varıldığ, CMR SİGORTASI POLİÇESİ KAPSAMINDA DEĞERLENDİRME iş bu dosyada CMR Sigortası Poliçesi ile hasar dosyasının ibraz edilmemesi sebebiyle ekspertiz
raporunda zikredilen muafiyet hallerinin denetlenmesi mümkün olmadığı, nakliyat sigortası poliçesi kapsamında ödeme yapan sigortacı
rücu yoluna gitmesi
sigortacının halefiyetinde; sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettirenin
yerine geçer. Sigorta ettiren kimsenin bu olaydan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa
bu hak, tazmin ettiği bedel nispetince sigortacıya geçer. Türk Ticaret Kanunun 1472 hükmüne
göre “(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.
Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin
ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa,
sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca,
sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa,
sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan
dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur”.
Mezkûr olay ve hasar, emtianın taşınması esnada gerçekleşmiş olup emtianın hasar gördüğü,
Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre taşıyıcı, taşıma sözleşmesi ile eşyayı varma yerine
götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi borçlanacağı, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim
alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın zıyaından, hasarından veya
teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu, Hukuk sistemimizde, taşıyıcı taşınan
eşyanın gönderilene teslimine kadar taşıma işinden sorumlu olduğu,
Karayoluyla eşya taşımalarının hukuki rejimi esas itibariyle Türk Ticaret Kanunu’nda
Düzenlendiği, TTK 863 hükmüne göre; sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari
teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca
koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda oludğu, dosya münderecatına göre ihtilafa konu taşımada, yükleme ve istifleme işini dava dışı
gönderen/sigortalının bizzat kendisinin yaptığı kanaatine ulaşıldığı, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi gereğince emtia davalıya/taşıyıcıya ait 16ANG88 plakalı
çekiciye bağlı 16ASR62 plakalı römorka, sigortalının adresinde, sigortalı tarafından yüklendiği
kanaatine ulaşıldığı, taşınan emtia 07.02.201 tarihinde alıcıya teslim edildiği,
CMR 17/4’e göre paketleme, yükleme ve istiflemenin gönderici tarafından yapıldığı hallerde
nakliyecinin sorumluluğundan söz edilemeyeceği, aynı şekilde, "TTK 878 hükmüne göre; zıya, hasar
veya teslimdeki gecikme aşağıdaki hallerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan
Kurtulur" gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlam eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya
Boşaltılması, bu maddeye göre; gönderen edilen ... Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ tarafından
yapılan yetersiz ambalajlanan, gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulan,
yüklenen ve boşaltılan, mallar sebebi ile oluşan hasarda taşıyıcı Sönmez Bustaş Soğuk Depo
İhracat ve Transport AŞ sorumlu olmayacağı, takdiri Mahkeme’ye ait olmak üzere, eksper atama suretiyle tespit yaptırmanın Türk Hukuku
bakımından sigorta hasarını tespit etmede asli yol olması sebebiyle bu hususta usulüne uygun
tespit yapıldığının kabulünün gerektiği, dosyada eksper raporları dışında zarara ilişkin olarak
başkaca tespit olmaması sebebiyle eksper raporlarındaki tespitin kabulünün mümkün olduğu,
dosya içeriğine göre sigortacının rücu hakkının ve buna bağlı olarak halefiyet hakkının
bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Dava; davacı sigorta şirketince "Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi" ile sigortalı ... Profil Alüminyum San. ve
Tic. Aş'ye ait emtianın davalı tarafından taşındığı esnada hasarlandığı iddiası ile dava dışı sigortalıya ödenen bedelin tahsili için Bursa 5.İcra Dairesi’nin 2019/9185 esas sayılı dosyasında yapılan takibin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı görülmüştür. Türkiye’de mukim bulunan sigortalı/sigorta ettiren konumundaki P.M.S Metal Profil
Alüminyum San. ve Tic. AŞ, Almanya’da mukim bulunan ... Profiltechnik AG
firmasına 12.251 kg brüt ağırlığındaki 17 kap alüminyum profil emtiasını DDP (incoterm)
kaydıyla satılmış, sözleşmenin konusunu emtianın Türkiye’den nakliyeci Sönmez Bustaş Soğuk Depo
İhracat ve Transport AŞ firmasına ait ........... (çekici)/.............. (yarı römork) plakalı araca
Almanya’ya taşınması maksadıyla yüklendiği, CMR Senedi düzenlendiği, emtianın taşınması
için CMR Kapsamında bir taşıma sözleşmesinin mevcut olduğu, taşınacak eşyanın taşımaya elverişli şekilde paketlenmesi ve yüklenmesinde sorumluluğunun taşıtanda bulunduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından hasarın taşıtan tarafından yükleme ve ambalajlamadaki kusurundan kaynaklandığı, bu bağlamda taşıyıcı davalının sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 857,03-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 156,06-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 700,97-TL harcın davacıdan alınarak, HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne davalının yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/01/2023
Katip - 127096Hakim - 153211
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır