T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/1028 Esas - 2021/293
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2020/1028
KARAR NO: 2021/293
HAKİM: .....
KATİP: ...
DAVACI: ...SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ..
VEKİLİ: Av. ...UETS
DAVALI: ... SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...UETS
VEKİLİ: Av....UETS
İHBAR OLUNAN/(LAR): ...SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
...
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2020
KARAR TARİHİ: 01/04/2021
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde,
DAVA :
Davacı vekili müvekkilinin ticari faaliyeti nedeni ile müşterilerinden aldığı toplam 14 adet çek ve senet, şirket merkezine kargo ile gönderilirken, kargo şirketinde meydana gelen bir hırsızlık olayı nedeni ile zayi olduğunu, çalınan kıymetli evrakların iptali amacıyla İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. sayılı dosyası ile dava açıldığını ve evraklar hakkında ihtiyati tedbir yoluyla ödemeden men kararı verildiğini, İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. sayılı dosyası ile halen derdest olan zayi nedeniyle çek iptali davasında verilen 04/12/2020 tarihli celse ara kararı ile tarafımıza istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, İzmir Cumhuriyet Savcılığı nezdinde 2020/... numaralı soruşturma dosyası ile sorumlular hakkında suç duyurusunda da bulunulmuş ve çekler hakkında el koyma kararı verildiğini, Çalınan ve hakkında ödemeden men yasağı konulan çeklerden, davanın konusunu oluşturan keşidecisi ...Pazarlama San.ve Tic.Ltd.Şti. olan ...Lüleburgaz Şubesinden keşide edilen ...çek numaralı 20.745,00.-TL bedelli 31/07/2020 keşide tarihli bir adet çek Bursa 9.İcra Müdürlüğünün 2020/... E. sayılı dosyası ile icra takibine başlanmış, ve müvekkil şirketin tüm hesaplarına haciz konulduğunu, Takip dayanağı çek arkasındaki müvekkil şirket, ...San.ve Tic. AŞ. cirosunda yer alan kaşe sahte olarak üretilmiş ve imza sahte olarak atıldığını belirtmiştir.
Davanın keşideci ...Pazarlama San.ve Tic.Ltd.Şti.'ne ihbarına, Bursa 9.İcra Müdürlüğünün 2020/... E. sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen, keşidecisi ...Pazarlama San.ve Tic.Ltd.Şti. olan ...Lüleburgaz Şubesinden keşide edilen ...çek numaralı 20.745,00.-TL bedelli 31/07/2020 keşide tarihli bir adet çekin müvekkilim şirkete iadesine/istirdatına, dava sonuna kadar bono bedellerinin ödenmek zorunda kalınması halinde ödenen bedelin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müvekkilim şirkete iadesine/istirdatına, haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak bonoları elinde bulunduran davalı hakkında %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz, talep ve dava etmiştir.
CEVAP: HMK’nun yetkiye dair genel hüküm içeren 6.maddesi gereğince de : “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” olduğunu, davalı müvekkilinin adresi, istirdatı istenen çekin üzerindeki müvekkilin cirosunda ve dosyaya sunduğumuz vekaletnamede her ne kadar ..." olsa da davanın açıldığı tarihte müvekkilin güncel adresi, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayınlanan 24.06.2020 tarihli ilandan da görüleceği üzere ".../İSTANBUL" olup, Bağcılar ilçesi BAKIRKÖY ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİNE bağlı olduğundan, gerek HMK'da ve gerekse TTK'da çek istirdatı davasında özel yetkili bir mahkeme öngörülmediğinden Bursa mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, ...Bankası A.Ş. Lüleburgaz Şubesinin ...çek seri nolu 31/07/2020 Keşide tarihli, 20.745,00 TL bedelli, borçlularının ...Pazarlama San Tic Ltd Şti, Pınar Su İçecek San Tic A.Ş., ... Teks. Gıda Otm. İnş. Nakl. San Tic Ltd Şti ve ... Teks. İnş. San Tic Ltd Şti olduğu çekin gününde karşılıksız çıkması üzerine iş bu çek, Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... D.İş Sayılı ihtiyati haciz kararı ile Bursa 9.İcra Müdürlüğünün 2020/... E.sayılı dosyasından icra takibine konulmuştur. T.T.K.nun 790.md.si cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimsenin salahiyetli hamil sayılacağı hükmünü amirdir. Müvekkilinin de dava konusu edilen çekin meşru hamili olduğunu, T.T.K.nun 792.md.si ise çeki elinde bulunduran hamilin ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu hükmünü amirdir. TTK’nun 790-792.Maddelerinde düzenlendiği ve Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere; bu davada davacı yan birinci aşamada ve öncelikle meşru hamil olduğu ve çeki zayi ettiği iddialarını kanıtlamak zorunda olduğunu, ikinci aşamada ise müvekkilimizin kötüniyetli olduğunu ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu, bile bile borçlu zararına hareketle çeki iktisap ettiğini ispatlamak zorunda olduğunu, T.T.K. Md 790-792 maddelerinde ve Yargıtay içtihatlarında açıkça vurgulandığı üzere çeki elinde bulunduran hamil çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü olmamasına rağmen müvekkil şirket; yasal takibe konu çeki ticari ilişkisi ile birlikte fatura ile tevsik edilerek tüm yasal koşullara uygun olarak aldığını, çekte gözüken ciranta ... Tekstil San Tic Ltd Şti ile müvekkil şirket arasındaki ticari ilişki, bilirkişi incelemesi ve defter incelemesinde de alacağına ait bütün kayıtların ve faturaların defterlerinde kayıtlı olduğu görüleceğini belirterek ,
Davanın yetkisiz yerde ikame edilmesi sebebiyle yetkisizlik sebebiyle usulden reddine, haksız olarak ikame edilen davanın esastan reddine, davacının tüm taleplerinin reddine, kötüniyetli davacının %20’den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûmiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini vekil olarak saygı ile arz ve talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava çek istirdatına ilişkindir.
Davacı çekin rızası dışında elinden çıktığından bahisle çeki elinde kötü niyetli olarak bulundurduğunu iddia ettiği davalıya kambiyo hukuku çerçevesinde çek istirdatı davası açmıştır. Bu davasına terditli talepler de eklemiş ise de asıl talep çekin istirdatına yöneliktir.
Çek istirdatı davalarında ; TTK ve HMK normları incelendiğinde özel bir yetki kuralı öngörülmüş değildir. Dolayısıyla çek istirdatı davalarında HMK'nın genel yetki kuralı olan davalının yerleşim yeri mahkemeleri yetkili mahkeme olarak karşımıza çıkacaktır. Davacı vekili her ne kadar cevaba cevap başlıklı dilekçesinde İcra ve İflas Kanunu 72/8 uyarınca takibin yapıldığı yer icra dairelerinin de yetkili olduğunu ileri sürmüş ise de, oradaki istirdat davaları ile çekin istirdatı davalarının dayanağı farklı kanunlar ve farklı sebeplerdir. Çek istirdatı davaları ile, haksız ödenen paradan kaynaklı istidat davalarını birbirinden ayırmak gerekir.
Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 13.01.2014 tarih , 2013/...Esas ve 2014/...Karar sayılı kararında bu husus "....Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, HMK'nın 6. maddesine göre, genel yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, somut olayda davalının yerleşim yerinin Karşıyaka İzmir olduğu, bu nedenle davanın Karşıyaka İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, gerek HMK'da ve gerekse TTK'da çek istirdatı davasında özel yetkili bir mahkeme öngörülmediği gerekçesiyle, mahkemenin yetkisizliğine, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve istem halinde kararın kesinleşmesinden sonra dosyanın İzmir Karşıyaka Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine......." gerekçesi ile verilen yetkisizlik kararının onanması suretiyle açıkça kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle usulüne uygun yetki itirazı gözetilerek davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu gözetilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-MAHKEMEMİZİN YETKİSİZLİĞİNE,
Davanın yetkisizlik nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya yetkili mahkeme İstanbul Bakırköy Mahkemeleri olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde Görevli İSTANBUL BAKIRKÖY ASLİYE TİCARET MAHKEME'sine GÖNDERİLMESİNE,
Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine dair "2 hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu"açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup anlatıldı.. 01/04/2021
İş bu kararın gerekçesi 16/04/2021 tarihinde yazılmıştır.
Katip ..
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı