T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2020/108
KARAR NO: 2022/476
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... -
VEKİLİ: Av. ... -
...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/01/2020
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili firmanın ulusal ve uluslararası taşımacılık ve lojistik hizmetleri konusunda faaliyet gösterdiğini, 2018 yılında, davalı şirketin müvekkilinin sorumlululğunda olan iki konteyner içinde bazı mallarını Bursa Gemlik Limanından limanına taşınması için anlaşıldığını, müvekkilinin teklifinin davalı tarafından kabul edildiğini ve bir çok ülkeye araçlı konteynere bağlı taşımacılık işlemleri başlatıldığını, müvekkilinin sadece belirlenen yerden, belirlenen yere taşıma işini üstlendiğini, süreç içinde müvekkili firmanın kendi üzerine düşenleri ifa ettiğini, ancak ek birtakım masraflara girdiğini, nakliye bedelinin kendisine ödenmediğini beyanla 06.12.2018 günlü fatura tutarı olan 30.638,42-TL’nin aynı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı firmanın müvekkiline ait malları iş yerinden teslim aldığını, Gemlik limanına götürdüğünü, orada müvekkilinin mallarının 1 hafta bekletildiğini, nakliye işlemlerini gerçekleştiremediğini ve mallları müvekkiline iade ettiğini, müvekkilinin akabinde aynı malları davacıdan kaynaklı gecikme nedeni ile bir başka firma aracılığıyla göndermek zorunda kaldığını, davacının müvekkiline vermediği nakliye hizmetinin faturasını kestiğini, bu faturaya Bursa 10. Noterliğinin 24/12/2018 tarih ve yevmiye numarası ile itiraz ettiğini, bu nedenle davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Derdest dava yurtiçi kara ve yurtdışı deniz taşımacılığı amacıyla yapılan sözleşmeden dönülmesi nedeniyle taraflarında kabulünde olup gerçekleşmiş bulunan kara taşımacılığı kısmının ve kara taşımacılğında kullanılmakta olan konteynerlerin kullanım bedelinin ödenmemesi nedeniyle var olduğu iddia olunan 30,638,42-Tl bedelin tahsiline ilişkindir.
Kural olarak ispat yükü davacı taraf üzerindedir. Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.
Mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına kararı verilmiş ve Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davacının defterleri üzerine bilirkişi incelemesi yaptırılması istenilmiştir. SMMM 28/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda, "Davada uyuşmazlığın fatura alacağından kaynaklandığı, Dava dilekçesi ekinde yer alan 06.12.2018 gün ve 1 sayılı faturanın, Ltd. Şti. Firmasınca Maviform Metal firması adına düzenlenen (26.510,85 TL + 4.081,71 TL KDV) 30.638,42 TL bedelli fatura incelendiğinde, aslen davacı firmanın 3. Kişilerden aldığı mal ve hizmet bedellerinin yansıtılmasına ilişkin bulunduğu, Davacı firma tarafından davalı adına düzenlenen fatura ve bu faturaya dayanak olduğu anlaşılan mal/hizmet alım faturalarına davacı firmaya ait 2018 yılı ticari defterlerinde yer aldığı, Davacıya ait Ticari defterlerden; 2018 Yılı defterlerin usulüne uygun olarak tutulmadığı, 2019 Yılı defterlerin usulüne uygun olarak tutulmadığı, 2020 Yılı Yevmiye defterinin zamanında tasdik edildiği, açılış tasdikinin yapıldığı, dönemin bitmemiş olması nedeni ile kapanış tasdikinin yapılma süresinin henüz dolmadığı, 2020 Yılı Yevmiye Defterinin 14.01.2020 ve 39 yevmiye numarasına kadar kayıtlı olduğu, Ticari defterlerde yer alan kayıtlara göre Borç/Alacak ilişkisinin tespiti; ... Ltd. Şti. Firmasınca Maviform Metal firması adına 06.12.2018 tarihli ve 30.638,42 TL bedelli fatura düzenlenmesine müteakip, Davacı firmanın davalı firmadan alacaklı olduğu, Alacak tutarı olan 30.638,42 TL bedelin 31.12.2019 tarih ve 4691 Sayılı yevmiye maddesi ile 331-Ortaklara borçlar hesabı ile kapatıldığı ve 31.12.2019 tarihi itibari ile davacının davalıdan herhangi bir alacağının kalmadığı, Ancak; 02.01.2020 tarih ve 7 numaralı yevmiye maddesi ile 31.12.2019 tarih ve 4691 sayılı yevmiye kaydının tashih yapıldığı, 02.01.2020 tarih ve 8 numaralı yevmiye maddesi ile alacak tutarı olan 30.638,42 TL' nin Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına virman edildiği, Tüm bu kayıtların sonunda; Dava tarihi olan 15.01.2020 tarihi itibari ile davacının davalıdan 30.638,42 TL alacaklı olduğunu" bildirdiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerine yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda bilirkişi Daim KARCI'nın 02/04/2021 tarihli raporunda;
"Davacının defterlerin 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225. maddeleri ile 6762 Sayılı eski T.T. Kanunun 66. Maddesi ve 6102 Sayılı - Yeni T.T.Kanunun 64. Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiki zorunlu Yevmiye Defterinin kapanış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı, Davalının defterlerinde davacıya ait herhengi bir kayda rastlanmadığı, Kanaat ve sonucuna varıldığını bildirmiştir."
Dosyanın mahkememizin 04/03/2021 tarihli duruşmasında uluslararası ticaret ve lojistik konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek taraflar arasındaki sözleşmenin ifa edilememesinin davacıdan mı yoksa davalıdan mı kaynaklandığı, kesilen faturadaki bedellerin piyasa rayiclerine uygun olup olmadığı ve tüm dosya kapsamında rapor aldırılması istenilmiş olup bilirkişi 07/05/2021 tarihli raporunda;
"FR (flatrack) konteyner fiyatları gidilecek ülkeye ve gönderilecek malzemenin ebatlarına göre değişkenlik gösterir. Ancak her durumda fiyat, ürünü göndermek isteyen gönderici (davalı) tarafindan taşımayı yapacak firmaya (davacıya) ebat ve ağırlık gönderilerek önceden belirlenir. Afaki durumlarda, FR limana varıp da gemiye binmeden önce yeniden ölçüm yapıldığında ebatın göndericinin belirttiğinden çok fazla farklı olması durumunda fiyat da değişkenlik gösterir. Armatör fiyatı arttırabilir. Davalının armatöre bildirdiği ağırlıktan daha fazla bir ağırlık çıkmış olabilir, bu durumda armatör de geminin taşıma kapasitesini aşması durumunda ürünü kabul etmeyebilir. Ancak ilk fiyat teklifi toplamda 18600USD iken, armatör reddettikten sonra ikinci verilen fiyatın 47450USD olması ya üretici gönderici firmanın (davalının), taşıyıcı firmaya (davacıya) verdiği (lat rack ile taşınan malzemenin ebatlarında veya ağırlığında aşırı derecede fark çıkmasından kaynaklanmakta, ya da taşıyıcı firmanın (davacının) nasıl olsa işi aldığı düşüncesi ile fırsattan yararlanmaya çalıştığı düşüncesini akla getirmektedir. Bu durumda davalı ve davacı arasında fiyat sağlanırken yazılı olarak belirtilen ebatlar ve armatöre yazılı verilen ebatların ve ağırlıkların kopyasının dosyaya konulması gerekmektedir. Dosyada davalının davacıya ebatları ve ağırlığı ne olarak verdiği, davacının armatöre ebatları nasıl ilettiği, doğru ilettiyse neden reddedildiği, gelen red yazısında ne yazdığı kararin verilmesinde önem arz adletmektedir.
1. 2018 yılı low bed (flat rack taşımasında kullanılan bir tür taşıt) fiyat ortalaması davalının fabrikasından Gemlik timanına kadar olan mesafe için tek tur maksimum 4000TL”'dir, malzemenin kabul edilmemesinden dolayı geri dönüşünün de aynı fiyat olması durumunda toplamda 8000 TL KDV olacaktır (bu rakam en yüksekten hesaplanmıştır). Davacı bu kalem için 15000TL KDV dahil fatura etmiştir.
2. Faturadaki 2. Kalem 20'lik konteyner için kesilmişse 3. Kalemin hangi hizmet için kesildiği anlaşılamamıştır. çünkü dosya kapsamında toplamda 3 konteyner için hizmet verilmiştir (1. Kalem Flat Rack taşıması, 2. Kalem 20'lik konteyner taşıma fiyatı, 4. Kalem 40'lık konteyner taşıma fiyatı).
3. Mal bedeli bilinmediğinden sigorta ücreti ile ilgili yorum yapılamamaktadır. Görüş ve Kanatinde bulunduğunu bildirmiştir.
Tarafların ve beyan ve itirazları doğrultusunda dosya yeniden bilirkişi incelemesi yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi 01/09/2021 tarihli raporunda;
Taşımacılık sektörü uygulamalarına göre Gemlik-Karaçi arasında yapılacak taşıma işinin sonuçlandırılamamasında göndericiden kaynaklandığını ispat edemediği için davacı taşıyıcının asli kusurlu olduğu, Davacı taşımacının fiyat teklifi öncesi göndericiden taşınacak ürünlerin çeki listesi ile ürünlerin ağırlık ve ölçü bilgilerini net almadığı, bu nedenle yükleme esnasında armatör ile sorun yaşamış olduğu, Davaya konu taşıma işi için verilen ilk taşıma teklifi (18.600 USD) ile son yükleme için istenen (47.450 USD) fiyat farkının piyasa koşullarında kabul edilebilir olmadığı, Davacı taşımacının davalıya düzenlediği faturada yer alan ürün sigortası için belirtilen ürün fiyatının göndericiden alındığını gösteren bir belge olmadığı için anlamlı bir sigorta risk primi hesabının yapılamayacağı, Davacı taşımacının davalıya düzenlediği faturada yer alan fabrika-Gemlik Limanı-Fabrika arasında yapılan karayolu taşımacılığı için düzenlenen 15.000 TL*KDV tutarının piyasa koşullarının üzerinde olduğunu" bildirmiştir.
Dosya kapsamı incelenmiş dosyada taşımacılık konusunda iki adet bilirkişiden ayrı ayrı rapor alınmıştır. Davacı, iddiasına göre davalıdan kaynaklanan sebeplerle taşımanın yapılamamış olması ve davacı bu taşımanın yapılamaması sebebiyle bir takım giderler yaptığından bu giderlerin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Fakat bilirkişilerin her ikisi de taşımanın davacı tarafın kusuru sebebiyle meydana geldiği yönünde görüş bildirmişlerdir. Nitekim davacı tarafından sunulan maillerden de , 3 adet konteyner ile davacı tarafından davalının işyerine gidileceği ve yüklemenin davalının işyerinde davacı tarafından yapılacağı, buna ilişkin mailde davacı tarafından davalıya "Aynı gün ekibimiz yüklemede hazır olacak, lashing ve çadırlama, yük sabitleme tarafımızca yapılacaktır." denilmiştir. Devamında büyük olan konteynerın armatör tarafından kabul edilmediği anlaşılmış fakat bunun nedeni yazılmamıştır. Davacı taşıyıcı olarak yüklerken malın nevini ve boyutlarını görmüş ve konteynera kendisi yüklemiştir. Dolayısıyla davalının ölçüleri yanlış verdiği yönündeki iddiaya ve tanık anlatımlarına bu sebeple itibar edilmemiştir. Her iki bilirkişi raporundan da gönderinin davacının kusuru sebebiyle gönderilemediği tespit edilmiştir. Bilirkişilerin dosyaya sunulan evraklardan başkaca bir değerlendirme yapmaları da mümkün görülmemiş, bu sebeple ek rapor yahut yeni rapor alınmasına ihtiyaç duyulmamıştır. Zaten bilirkişilerin vazifesi dosyada teknik konularda rapor düzenleyerek hakime bir ufuk açmak olup, raporlardaki teknik veriler mahkememizin vicdani kanaati ile de uyumludur.
Teknik olarak taşımayı taahhüt etmesine ve yükleri kendisi konteynera yüklemesine rağmen işbu taahhüdünü yerine getirmeyen davacının davalıdan taşıma bedelini yahut taşımanın gerçekleşmemesi sebebiyle uğradığı zararı talep etmesi de mümkün görülmemiştir. Dolayısıyla davacının ispatlayamadığı davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 80,70.-TL harç ile 1.320,00.-TL arabuluculuk masrafı toplamı olan 1.400,70.-TL'nin peşin alınan 523,23.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 877,47.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3- Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi uhdesinde bırakılmasına,
4-Davalı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 5.100,00.-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı.14/04/2022
İş bu kararın gerekçesi 17/05/2022 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı