T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/17
KARAR NO: 2021/575
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/01/2020
KARAR TARİHİ: 30/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile Davalı arasında 01/02/2018 tarihinde Açık Satış Sözleşmesi tanzim edildiğini, sözleşme uyarınca davalıya 213.000 TL katkı sağlandığını, sözleşmenin 3 .maddesi uyarınca davalının 76.200 litre bira ürünü almayı taahhüt ettiğini, işletmesini devrederek taahhüdü yerine getirmediğini, sözleşmenin 20. Maddesi uyarınca ödenen katkı payının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle geri ödeneceği ve 213.000 TL cezai şartın da davalı tarafından ödeneceğinin hüküm altına alındığını, davalının sözleşmeye aykırılığının Çanakkale 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/250 D.İş dosyası ile de tespit edildikten sonra, Bursa 6.Noterliği 02.10.2019 tarih 8262 yevmiye no ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini belirterek müvekkili tarafından davalıya ödenen toplam 213.000,00.-TL katkı payı ve 213.000,00.-TL cezai şart bedelinin avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesi gerektiği ihtar edilmesine rağmen davalının ihtarnameye hiçbir itirazı bulunmadığını, adresine gönderilen ödeme emri tebliğ edilince hakkında yapılan bu takibe hiçbir gerekçe sunmaksızın itiraz edildiğini belirterek davalı borçlunun müvekkiline takip tarihi itibariyle 432.317,76.-TL borcunun tahsilini teminen Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı ile yapılan icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takip miktarının &%20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle; bayilik sözleşmesinden kaynaklı sözleşmeye aykırılık bulunup bulunmadığı, feshin haklı sebeplerle yapılıp yapılmadığı, sözleşme kapsamında davacının talep edebileceği katkı payı bedeli ve cezai şart bedelinin nelerden ibaret olacağına ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından davalı aleyhine 213.000,00.-TL asıl alacak, 213.0000,00.-TL cezai şart , 2.725,00.-TL tespit vekalet ücreti, 400,20.-TL tespit dava masrafı , 281,35.-TL ihtar gideri ve 2.911,21.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 432.317,76.-TL miktar üzerinden ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığı, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı vekilince davacı şirket kayıtlarının e defter olarak tutulduğu bildirilmekle, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin başlangıç tarihi olan 31/02/2018 tarihinden sözleşmenin feshedildiği 02/10/2019 tarihleri arasını gösterir şekilde tüm ticari defter ve dayanağı kayıtlarını, dayanak fatura ve sevk irsaliyeleriyle birlikte mahkememize sunulması konusunda 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiş ve 2 haftalık kesin süre bitiminde, dava dosyası, ibraz edilen deliller ve davacı şirkete ait e defter kayıtları ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davalı bayiye sözleşmenin kurulduğu tarihte davacı kayıtlarına göre 213.000,00 TL.katkı payı bedelinin verilip verilmediği, bu bedelin ürün olarak mı nakit tutarlar olarak mı verildiği, dayanak kayıtların neden ibaret olduğu, sözleşmenin başlangıcından feshedildiği tarihe kadar davalı alımlarının neden ibaret olduğu konularında iddia ve savunmalar yönünden rapor tanzim edilmesinin istenilmesine, icra takip tarihi itibariyle davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesinin istenmesine karar verilmiş ve SMMM ....'dan 24/02/2021 tarihli rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi raporunda; ... Ticaret A.Ş. İle Bayi veya Distribütör olan Bayraktar Tur. Tic. Ve San. Ltd. Şti.işleticisi ... arasında 01.02.2018 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi (standart Sözleşme Miktar Taahhütlü) imzalandığı, Davalı ...'in 76.200 Litre Bira ürünlerinden almayı taahhüt ettiği, davalı ... (Tablo 1) de detaylı dökümde belirtildiği gibi, Dava dışı ... Tur. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'ne toplam 213.000,00.-TL İşletme Katkı Payı faturası düzenlediği, dava dışı ... Tur. Tic. Ve San. Ltd. Şti. Tarafından, Davalı ...'in Garanti Bankası banka hesabına 13.04.2018 tarihinde 100.000,00 TL (katkı payı ödemesi) gönderildiği, dDava dışı ... Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. Tarafından, Davalı ...'e 113.000,00 TL' lik ürün verilerek (katkı payı ödemesi) yapıldığı, dava dışı ... Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. Tarafından, Davalı ...'e 100.000,00 TL nakdi olarak İşletme Katkı Payı ödemesi yapıldığı, 113.000,00 TL ürün olarak İşletme Katkı Payı ödemesi yapıldığı, 213.000,00 TL Toplam Davalı tarafından, Dava dışı ... Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nden (03.04.2018-04.04.2019) tarihleri arasında (Efes) ürün alımı olduğu, Davalının, Dava dışı (Bayiye) borcunun gözükmediği, davalı tarafından, Dava dışı ... Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nden; 18.147,92 Litre ürün alındığı, Sözleşmeye göre davalı 76.200 litre taahhüt ettiği, Davacının, Davalıdan Talep edebileceği katkı bedeli hesabının ise (18.147,92 litre: 76.200,00 litre=0,2382 oranı üzerinden) yapılan hesaplamada satılan ürüne karşılık olan ve mahsubu gereken tutar 213.000 TLX0,2382=50.736,60 TL olup davacının talep edebileceği tutar 213.000,00-50.736,60 TL=162.263,40 TL olduğu, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesine göre; Davalının (... Elektro Yapı) olarak 25.04.2014 tarihinde Çanakkale Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tescilinin olduğu (Tacir), Çanakkale Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün yazılarına göre; Davalının vergisel yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle 31.12.2019 tarihinde resen vergi mükellefiyetinin sonlandırıldığı, davalının; 2019 yılı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesine göre; Öz Kaynağının 282.804,96 TL olduğu, Davacının, Davalıdan talep edebileceği Katkı bedelinin 162.263,40 TL olduğu, Davalının 2019 yılı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesine göre; 120.541,56 TL Cezai Şartın, Davalının mahfına sebep olmayacağı, Cezai Şartın tenkisinin Mahkemenin takdirinde olduğu, Öz kaynak + 282.804,96 TL, Katkı Payı , - 162.263,40 TL , Cezai Şart -120.541,56 TL, Bursa 6.Noter 02.10.2019 Tarih 0737543 makbuz İhtar Giderinin 271,25 TL olduğu, İşlemiş faizin 0,47 TL olduğu, delil Tespit Dava Masraflarının ( talep ) 400,20 TL olduğu, İşlemiş faizin 0,69 TL olduğu, delil Tespit Vekalet Ücretinin 606,00 TL olduğu, İşlemiş faizin 1,05 TL olduğu, hesaplanan İadesi Gereken Katkı Payı bedelinin 162.263,40 TL olduğu, İşlemiş faizin 584,60 TL olduğu, davalının 2019 Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesine göre; Davalının mahfına sebep olmayacak cezai şartın 120.541,56 TL olduğu, İşlemiş faizin 434,28 TL olduğu, Cezai Şartın tenkisinin Mahkemenin takdirinde olduğu, davacı şirket tarafından talep edilen Cezai Şartın 213.000 TL olduğu, buna göre işlemiş faizin 767,38 TL olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu da nazara alınarak yapılan inceleme sonucunda; taraflar arasında düzenlenen distrübütörlük (bayilik) sözleşmesinin 20. Maddesi ile, "işletici sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmesindeki ürünlerin bulunurluğunun etkin ve süreklilik arz edecek şekilde yapılmaması veya bunun azaltılması, fıçı tesislerinin şirketin onayı olmaksızın hiçbir gereği gibi kullanılmaması veya kaldırılması, işletmeyi devretmesi, işletmede iş değişikliği yapması gibi iş bu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi, ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi, askıya alınması gibi nedenler ile iş bu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yetireceği gibi şirket veya bayi veya distribütörün kayıtlarındaki işleticiden olan alacakları ile şirketten ve/veya bayi ve distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket ve/veya bayi veya distribütörün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder" şeklinde düzenlendiği, buna göre davalının, Çanakkale 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/250 D.İŞ sayılı dosyası ile tespit edildiği üzere 22/08/2019 tespit tarihi itibariyle işyerini boşaltmış olup, adresinde faal olmadığı, işyeri vergi levhasının .... adına kayıtlı olup işyeri cephesinde 6-7 metre uzunlukta"Çanakkale Umumi Marangozlar Odası Lokali" yazılı olduğu, yani işyerinin el değiştirdiği, işyeri mali kaydının incelenmesinde Emrullah Yılmaz adına kayıtlı 08/12/2018 işe başlangıç tarihli faaliyet konusunun da alkollü, alkolsüz içecek sunumu yapan lokal olduğu, işyeri içerisinde davacı yana ait Efes Pilsen markalı-logolu bira, kasa, fıçı kulesi ve tanıtım reklam ürünü bulunmadığının tespit edildiği, böylelikle davalının sözleşmenin anılan hükmüne işyerini başkasına devredip davacı ile ticari faaliyetini sonlandırmak suretiyle aykırı davrandığı ve ihlal ettiği anlaşılmakla, davacının sözleşmeyi feshinin haklı sebebe dayandığı sonucuna varılmış,
Davacı tarafça her ne kadar sözleşme gereği ödenen katkı payı bedeli ve cezai şartın tamamı davalıdan talep olunmuşsa da Yargıtay uygulamaları doğrultusunda davacı ile çalışılan dönem ve bu dönem içerisinde yapılan alımlar oranlanmak suretiyle katkı payı bedeli ve cezai şartın kısmen tenkisi yoluna gidilerek mahkemede oluşan vicdani kanı ile hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Davalının Bursa 8.İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra takibine itirazının KISMEN İPTALİNE,
İcra Takibinin 162.263,40 TL katkı payı bedeli, 120.541,56 TL cezai şart, 2.725,00 TL tespit vekalet ücreti, 400,20 TL tespit masrafı, 281,35 TL ihtar masrafı, 1.450,93 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 287.662,44 TL üzerinden takip tarihinden itibaren 286.211,51 TL asıl alacak tutarına işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatının reddine,
2-Alınması gereken 19.650,22.-TL nispi harçtan peşin alınan 5.221,32.-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.428,90.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 28.586,37.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, ,
5-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 5.912,72.-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre 3.934,32.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/06/2021
Başkan ...Üye ... Üye ... Katip ...
e-imza e-imza e-imza e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ.
54,40 TL BVH.
5.221,32 TL PH.
137,00 TL TEB. VE POSTA GİD.
500,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
TOPLAM :5.912,72.-TL