T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/179 Esas - 2021/897
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2020/179 Esas
KARAR NO: 2021/897
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:...TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ - UETS
VEKİLİ: Av. .... UETS
DAVALI: ... LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. .... UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/01/2020
KARAR TARİHİ: 11/11/2021
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde, Davacı müvekkil şirket ile davalı şirket arasında boyalı fantezi kumaş satımına dayalı ticari Münasebet söz konusu olduğu, davalının bakiye 20.829,44 Euro borcunu ödememesi akabinde taraflarınca Bursa 13.İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E sayılı dosyası ile davalı aleyhinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının ödeme emrini tebellüğ etmesi akabinde vekili aracılığı ile sunduğu dilekçesi ile yetkiye, borca, faize ve fer'ilerine yönelik itirazda bulunmuş, borçlunun itirazı üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, Tarafların e-fatura uygulamasından yararlanan mükellefler olduğu, müvekkilin davalıya düzenlemiş olduğu e-faturaların sistemden davalıya gönderilmesine ve kabulüne dair tablonun sunulduğu, davalı şirketin borcu ikrar gerekçelerini sunması durumunda daha tafsilatlı beyan sunma imkanlarının olacağı, bu nedenlerle davalının Bursa 13.İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E sayılı icra dosyasına ilişkin yersiz ve yasal mesnetten yoksun yetkiye, borca, faize ve ferilere ilişkin itirazlarının iptali ile icra takibinin devamına, itirazlarında haksız olan davalının icra takibine konu alacağın 9620 si oranında tazminat ödemeye mahkum edilmesine (yabancı paranın takip tarihindeki Türk Lirası karşılığı esas alınmak suretiyle) yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin (hükümde tahsiline karar verilen yabancı para alacağının, karar tarihi itibarı ile TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı üzerinden nispi vekalet ücretine) davalı yana tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; “Davacı tarafça müvekkil şirket aleyhine Bursa 13.İcra Müdürlüğünün 2019/... E sayılı dosyası ile ödeme emrinde ticari faturalar nedeni ile 20.829,44 Euro alacak iddiasıyla ilamsız takip başlatıldığı, taraflarından davacı tarafa borçlarının bulunmaması nedeniyle takibe, yetkiye itiraz edildiği, takibin durdurulduğu, davacı tarafça Sayın Mahkeme nezdinde itirazın iptali davası ikame edildiği, işbu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, müvekkil şirketin adresi Büyükçekmece ilçesinde olduğundan, davanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, müvekkil şirketin yurtdışına üretim yapan bir tekstil firması olduğu, verdiği veya alımını yaptığı tüm ürünlerin belli süre içinde teslim edilmesi gerektiği, davacının kumaşları numuneye uygun üretmediği gibi süresinde de teslim etmediği, bu yüzden müvekkilin iş yaptığı yurt dışı firmasının (...) müvekkil ile yaptığı sözleşmeyi fesh ederek ürünlerin alımından vazgeçtiği, müvekkilin davacıya siparişe konu ürünlerin depolarında olduğunu ve geri alınabileceğini bildirdiği, hatta Bakırköy 40.Noterliği ...no.lu ihtarname ile ürünlerin 2 iş günü içerisinde teslim alınması hususunu ihtar ettiği, davacının buna yanaşmayarak kumaşların bedelini talep ettiği, kumaşlarda ayıp olup olmadığı ve kumaşların süresinde teslim edilip edilmediği konularının yapılacak inceleme ile
ortaya çıkabileceği, davacı tarafça haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen itirazın iptali davasının yetki yönünden ve neticede esastan reddine, haksız ve kötü niyetle açılmış olan dava nedeni ile davacının 9620 tazminat ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava taraflar arasında kumaş üretimine dair akdedilen eser sözleşmesine istinaden ödenmediği iddia olunan faturalar sebebi ile Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip dosyasına başlatılan 137.259,76 TL tutarlı takibe yapılan itiraza ilişkin olduğu, sözleşmenin ifasında temerrüde düşülüp düşülmediğine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Takip konusu alacağın taraflar arasındaki ticari ilişkide davalıya sunulan hizmet bedelinin ödenmediğidir. Kural olarak ispat yükü davacı taraf üzerindedir. Davacı davaya konu hizmeti sağladığını bunun neticesinde ödeme almadığını ispatlamalıdır.
Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.
Mahkememiz 25/02/2021 tarihli duruşması ara kararı gereği bir tekstil mühendisi bilirkişi marifetiyle Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak ilgili kumaşlar üzerinde keşif incelemesi yaptırılarak üretilen kumaşların sözleşmeye uygun olarak imal edilip edilmediği, yine süresinde teslim edilip edilmediğinin rapor olarak değerlendirilmesinin istenilmiş, yazılan talimat ikmalen yerine getirilmiş olup icra edilen keşif neticesinde sunulan bilirkişi raporunda özetle; '' Kumaş Talimatnamesindeki termine , davacı tarafından siparişin geçildiği gün itiraz edilip yeni termin tarihi vermesi ; ve sonrasında her yeni gelişmede davalının yeni termin tarihi talebi ile birlikte davacı tarafından yeni termin tarihlerinin bildirilmesi ; ve davacı tarafından verilen bu termin tarihlerine davalı tarafından Müşterinin yükleme tarihi göz önünde bulundurularak herhangi bir yazılı uyarı ve ikazın yapılmamış olması sebebi ile , termin konusundaki gecikmeninin sorumluluğunun davalıda olduğu; Talimatnamede yer alan kumaş yapısının klasik olmayan bir kumaş tipi olması ; metraj baskıda üretim öncesi numune baskı çalışmalarının üretim imalat kumaşına yapılamıyor olması ( siparişe ait imalat kumaşlarının dokunuyor olması sebebi ile » kumaş baskısında neon gibi özellikli bir rengin kullanılıyor olması gibi etkenler sebebi ile üretim ile müşterinin onayladığı numune kumaş baskısı arasındaki farkın üretimde yakalanamamış olması sebebi ile müşteri açısından baskının beklenene göre uygunsuzluğu konusunun davacının sorumluluğunda olduğu ; Ancak davalının müşterisi tarafından 2.üretim numunesine onay verilerek , baskıya alınmamış üretim kumaşlarına baskı onayı verilmesi ( herbangi bir kritik olmadan ... davacı tarafından onay sonrası basıları kumaşların onaylanan üretim kumaşından çok sapma göstermemiş olması ( üretim toleransları dahilinde ) sebebi ile ; davalının deposunda bulunan iptal edilen sipariş kumaşlarının baskısı ile ilgili sorumluluğunun davacıdan çıkmış olduğu ; Talimatnamede belirtilen kumaş metrajına göre 500-550 mt kadar kumaş eksiğinin 25.04 tarihi itibari ile mevcut olduğu , bu durumunda yükleme olmuş olsa idi eksik adete tekabül etmesi sebebi ile eksik ihracata sebebiyet verebileceği ( termin sıkışmasından dolayı ) ; Bu sebeple eksik metraj sebebi ile davacının talimatnamedeki metraj konusundaki talimatı eksik yerine getirmesi sebebi ile bu konuda sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.'' bildirilmiştir.
Mahkememiz 03/06/2021 tarihli duruşması ara kararı gereği davacı defterleri üzerinde inceleme yapılmak üzere 06/07/2021 tarihine inceleme günü verilmiş, davalı defterlerinin incelemesi için ise Bakırköy Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılmış olup talimat mahkemesince davalı defterlerinin incelenmesi sonrasında alınan bilirkişi raporunda özetle; Rapor içeriğinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi,takip dosyası, davalı yana ait 2019 yılı ticari defter-belgeleri ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ddava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen faturalardan kaynaklı 20.829,44 Euro cari hesap bakiye alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacı yan vekili tarafından cari hesap bakiye alacağının tahsili amacıyla Bursa 13. İcra Müdürlüğü'nün 2019/.... Sayılı dosyası ile 29.04.2019 tarihinde takibe geçtiği, davalı yan tarafından borca itiraz edildiği ve takibin durduğu, Davacı yan tarafından yapılan itirazın iptali talebi doğrultusunda 23.01.2020 tarihinde T.C. Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/.... sayılı davanın ikame edildiği belirlendiği, Davalının 2019 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre; Davalının kendi ticari defterlerine göre takip tarihi (16.05.2019) itibariyle davacı yana 143.804,67 TL tutarında borçlu olduğu, takip tarihinden sonra 03.07.2019 tarihinde yapılan 149.975,64 TL tutarlı çek ödemesi işleminden sonra ise 6.170,97 TL alacaklı hale geldiği, diğer yandan davalı yanın ticari defterlerinde rapor içeriğinde tabloda yer verilen davacı tarafından davalı adına düzenlenen 3 adet 136.385,44 TL tutarlı faturaların kayıtlı olmadığı tespit edildiği, İş bu hususun nedeninin ise davacı tarafın, sipariş edilen fason boyama kumaşları aralarında kararlaştırılan nitelikte hazırlanmadığı ve süresinde davalıya teslim edilmediği iddiasından kaynaklı olduğu anlaşıldığı, davalı kayıtlarında yer almayan davacı ... Tic. Ve San. A.Ş. tarafından davalı adına tanzim edilen 3 adet faturanın E-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturaların davalı yanın “ürünlerin ayıplı olduğu ve geç teslim” iddiası üzerine ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı taraf ise bu durumu 09.05.2019 tarihinde ihtarname yoluyla davacı tarafa bildirdiği, dosya içeriğinde mübrez 01.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda teknik yönden incelemeler yapılmış olup bilirkişi raporunda “termin konusundaki gecikmenin sorumluluğunun davalıda olduğu, numune kumaş baskısı arasındaki farkın üretimde yakalanamamış olması sebebi ile müşteri açısından baskının beklenene göre uygunsuzluğu konusunun davacının sorumluluğunda olduğu, davalının deposunda bulunan iptal edilen sipariş kumaşlarının baskısı ile ilgili sorumluluğunun davacıdan çıkmış olduğu, eksik metraf sebebi ile davacının talimatnamedeki metraj konusundaki talimatı eksik yerine getirmesi sebebi ile bu konuda sorumlu olduğu” tespit edildiği neticeten; Somut olayda hukuki takdirin değerlendirilmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Mahkemece ürünlerin ayıplı olduğu ve davacı tarafından davalı yana geç teslim edildiği yönünde karar vermesi durumunda davacı tarafından davalı adına düzenlenen 3 adet 136.385,444 TL tutarlı faturanın dikkate alınmaması sonucu davalı yanın incelenen ticari defterlerine göre takip tarihi (16.05.2019) itibariyle davacı yana 143.804,67 TL tutarında borçlu olacağı, takip tarihinden sonra 03.07.2019 tarihinde yapılan 149.975,64 TL tutarlı çek ödemesinin düşülmesi sonra ise 6.170,97 TL alacaklı hale geleceği, Mahkemece yönünde karar vermesi durumunda ise davacı tarafından davalı adına düzenlenen 3 adet 20.829,44 Euro (136.385,44 TL) tutarlı faturanın dikkate alınması sonucu davacının takip tarihi (16.05.2019) itibariyle davalı yandan bu üç faturadan dolayı 20.829,44 Euro alacaklı olacağı,'' kanaatine varılmıştır.
Davacı defterleri üzerinden mahkememizde yapılan inceleme neticesinde SMM bilirkişi ...n 18/10/2021 tarihli raporunda özetle; Davacı taraf 2019 yılı ticari defterlerinin e-defter kapsamında hazırlandığı, defter beratlarının oluşturulma ve Gelirler İdaresi Başkanlığı bilgi sistemine yükleme tarihlerinin yasal sürelerinde yapıldığı, işbu dava dosyası kapsamında incelenen ticari defterlerin Tek Düzen Hesap Planı ile muhasebe uygulamalarına uygun hazırlandığı ve ticari defterlerin birbirini teyit eder nitelikte olduğu, 2-) Davacı taraf ticari defterlerinde, 01.09.2019 tarihi itibarı ile davacı tarafın davalı taraftan 134.271,50 TL (20.829,54 Euro) alacaklı olduğunun kayıtlı bulunduğu, davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı; 134.271,50 TL alacak tutarı üzerinden icra takip tarihi itibarı ile, 8.343,23 TL faiz hesaplanacağı, TL alacak bakiyesi ve faiz toplamının 142.614,73 TL olacağı (134.271,5048.343,23-142 614,73) 20.829,44 Euro alacak tutarı üzerinden icra takip tarihi itibarı ile, 1.294,28 Euro faiz hesaplanacağı, Euro alacak bakiyesi ve faiz toplamının 22.123,72 Euro olacağı (20.829,4441.294,28-22.123,72) İcra takip tarihi itibarı ile 22.123,72 Euro karşılığının 149.998,82 TL olacağı,'' kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamı incelenmiş ticari kayıtlarının incelenmesi ile alınan bilirkişi raporları da irdelendiğinde,
Davacı ile davalı arasında , davalının yurtdışındaki firma için üretmesi gereken özel renkte ve desende bir kumaşın imalatı ve gönderimi konusunda eser sözleşmesi mevcuttur.
Davalının yetki itirazı mevcut ise de, dava sözleşmedeki para alacağına ilişkin olduğundan ve para alacaklarında ifa yerinin ödeme tarihinde alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmemiş mahkememizin yetkili olduğu gözetilerek dosyada tahkikat aşamasına geçilmiştir.
Dosyada alınan bilirkişi raporları ve mail yazışmaları ayrıntılı olarak incelenmiş olup; üretilecek olan kumaşlar özel neon renkte kumaşlar olduğundan, numuneler, İspanya'da bulunan, davalının alıcısı olan firmaya gönderilmiş, alıcı olan firmanın onayından sonra baskı ve üretime geçileceği anlaşılmıştır. Nitekim dava dosyasından anlaşıldığı üzere, bu onay olmaksızın yapılacak olan üretim sonucu ürünler kabul edilmese idi, daha büyük zararlar meydana gelebilirdi. Bu husus bilirkişi raporunda da; "Genelde özellikle standart olmayan renk, baskı ve kumaşı içeren kumaşların üretiminde, ilk partinin onaylarının siparişi veren firmadan alınıp üretime öyle devam edilmesi beklenen bir durumdur." şeklinde ifade edilmiştir.
Dolayısıyla baskının onaylanması süreci incelendiğinde, davacının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, hatta doğrudan bir ilişkisi olmasa dahi numuneleri bile kendisinin İspanya'ya gönderdiği görülmektedir. Termin gecikmesi davalının iddiasının aksine, davacıdan kaynaklanan ve davacının sorumluluğunda olan bir husus olarak mahkememizce kabul edilememiştir. Yine termindeki sapmaların ve gecikmelerin davacı tarafından davalıya bildirildiği, davalının ise bunlara itiraz etmediği gözetildiğinde, dava dışı İspanyol firmanın siparişi gecikme nedeniyle iptal etmiş olmasının davacıya yüklenebilir bir sebep olmadığı ve üretilen kumaşların son halde yine dava dışı İspanyol firmanın onayladığı numunelerden standartlar dışında sapmasız üretildiği anlaşıldığında, üretilen kumaşların bedelinin davalı tarafından ödenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Davacının 500-550 metre kumaş yönünden yine gecikmeye düşeceği yönünde bilirkişi raporundaki saptamalar yönünden , davacı bu gecikmeden bahsettiği mailinde , davalının zaten genel olarak siparişin iptal edilme olasılığı olduğundan bahsettiği, iptal sebebinin bu 500-550 metre değil de genel gecikmeden kaynaklı olduğunun anlaşıldığı, ayrıca bu 500-550 metre kumaşın zaten davacı tarafından davalıya hiç fatura edilmediğinin görüldüğü, toplam üretilecek miktarın sipariş formunda 6.280 metre olarak belirlendiği, fatura edilen kumaş miktarının ise toplamda bu miktardan düşük olduğu görülmüştür.
Uyuşmazlığın aslında dava dışı firmanın ürüne onay vermesinden sonra baskıya girileceğinden bu olağan gecikmeyi bilmesine rağmen siparişi iptal ederek davalı firmanın zararına olacak şekilde hareket etmesinden kaynaklandığı, fakat bu gecikmenin davacının kusurundan kaynaklanmadığı, olağan bir gecikme olarak mahkememizce kabul edildiği, dolayısıyla fatura edilen ve teslim edilen malların bedelini davacıya ödemesi gerektiği, dava dışı firmanın sorumsuzca davranışı sonucu uğradığı zararı davacıya hakkı olan parayı ödemeyerek gidermesinin mümkün olmadığı, mali müşavirce hesaplanan miktarın ise takip talebindekinden fazla olduğu dolayısıyla davalının davacıya bu kumaşların bedelini ödemesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜ ile Bursa 13. İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı icra takibine yapılan İTİRAZIN İPTALİNE,
Takibin 20.829,44.-EURO üzerinden devamına,
Davaya takip konusu alacak likit olduğundan hüküm altına alınan asıl alacak olan 20.829,44.-EURO'nun (dava tarihindeki TL karşılığı olan 137.259,76 TL üzerinden) %20'si oranında 27.451,00.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 9.376,64.-TL harçtan peşin alınan 1.635,56.-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.741,08.-TL harç ve 1.320,00- TL arabuluculuk masrafı toplamı olan 9.061,08.-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacının yapmış olduğu 3.043,90.-TL yargılama gideri ve 1.635,56.-TL harç toplamı olan 4.679,46.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 16.990,27.-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2021
İş bu kararın gerekçesi 14/12/2021 tarihinde yazılmıştır.
Katip...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.