T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/391 Esas - 2022/284
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/391
KARAR NO: 2022/284
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat)
DAVA TARİHİ: 18/03/2020
KARAR TARİHİ: 18/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Davacı; davalı Bankanın Fomara şubesinden 14.10.2014 tarihinde 150.000,00 TL ticari kredi kullandığını; davalı banka ticari kredi kullanıldığı dönemde ipotek tesis ücreti, tahsis ücreti, kredi limit tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu dönemsel hizmet komisyonu BSMV adı altında haksız bir takım masraf kalemleri çıkardığını ve davacının bu masrafları ödemek zorunda kaldığını; toplamda değişik tarihlerde, değişik masraf ve komisyon adı altında ve değişik tutarlarda tahsil edildiğini; kendisinden haksız olarak tahsil edilen masraf kalemlerinin iadesini 13.05.2019 tarihli dilekçesi ile ihtarda bulunduğunu, davalı banka tarafından olumlu cevap verilmediğini; kredinin ticari kredi olmasından dolayı 25.02.2020 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığı 11.03.2020 tarihinde yapılan görüşmede anlaşma sağlanamadığını; 6098 sayılı TBK. Konuyla ilgili maddesi olan TBK. 20. Md. Göre genel işlem koşulları, bu koşulların sözleşme metninde veya ekinde yer alması, kapsamı, yazı türü ve şekli nitelendirmede önem taşımadığını, aynı amaçla düzenlenen sözleşmelerin metinlerinin özdeş olmaması, bu sözleşmelerin içerdiği hükümlerin, genel işlem koşulu sayılmasını engellemeyeceğini, önceden hazırlanan tipik sözleşme koşulları için genel işlem koşulları terimi kullanılmakta, bu tür sözleşmelere de tip sözleşme yada formüler sözleşme denildiğini, bu tür sözleşmelerde, sözleşmenin kurulması aşamasında görüşmeler veya pazarlıklar kesinlikle söz konusu olmadığını veya sadece son derece sınırlı bir iki noktada fiyat vade vb. olmakta olduğunu, bu nedenle, bu sözleşmeleri hazırlayan girişimler karşısında sözleşmenin içerdiği edimi veya hizmeti almaktan vazgeçmek zorunda kalacağını, bu sözleşmenin uygulanmasında yasanın emredici hükümleri ile korunması gerektiğini, Borçlar Kanununun 21. 25. ve 26. Maddeleri gereğince sözleşme taraflarının kararlaştırılacak miktarları ve oranlarının asgari ve azami hadlerini açıkça belirlemesi gerektiğinin belirtildiğini, davacının çektiği krediye ilişkin olarak da sözleşmede bu hususların açıkça belirlenmediğini, matbu olarak tanzim edildiğini ve bu durumun kredi kullan davacı aleyhine ve MK.2. Maddesine uygun olmadığını; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, ipotek tesis ücreti, tahsis ücreti, kredi limit tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, BSMV masraf kalemleri adı altında toplamda 7.097,53 TL olarak ödenmiş olan her bir bedelin ayrı ayrı olmak üzere işlem tarihlerinden itibaren başlayacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı Vekilinin Dilekçesinde Özetle; Davacı, davalı müvekkili bankanın Fomara Şubesinden 13.10.2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmesini imzalayarak aynı tarihte 265.000,00 TL tutarlı teminatlı ticari kredi kullandığını, davacının kullanmış olduğu kredilere karşılık teminat olarak...'in maliki bulunduğu kayıtlı taşınmaz üzerinde davalı müvekkilinin banka lehine 600.000,00 TL bedelle 29.09.2014 tarih ve 34866 yevmiye no'lu 1. dereceden ipotek tesis edildiğini, kullandığı kredi nedeniyle davacından taraflar arasında akdedilen sözleşmeye ve hukuka uygun olarak;10.10.2014 Tarihinde 250,00 TL. ipotek tesisi ücreti, 14.10.2014 tarihinde 750,00 TL. Kredi tahsisi ücreti ve 37,50 TL. BSMV, 28.08.2015 tarihinde 476,20 TL. kredi limit tahsis ücreti ve 23,81 TL. BSMV, 01.08.2016 tarihinde 400,00 TL. dönemsel hizmet komisyonu ve 20 TL. BSMV, 31.08.2016 tarihinde 173,20 TL. kredi limit tahsis ücreti ve 8,66 TL. BSMV, 28.09.2016 tarihinde 142,85 TL. kredi limit tahsis ücreti ve 7,15 TL. BSMV, 03.10.2016 tarihinde 398,25 TL. kredi limit tahsis ücreti ve 19,91 TL. BSMV,03.10.2016 tarihinde 600,00 TL.dönemsel hizmet komisyonu ve 30,00 TL. BSMV , 03.04.2017 tarihinde 600,00 TL. dönemsel hizmet komisyonu ve 30,00 TL. BSMV, 01.08.2017 tarihinde 300,00 TL dönemsel hizmet komisyonu ve 15,00 TL. BSMV ,06.09.2017 tarihinde 952,40 TL. kredi limit tahsis ücreti ve 47,62 TL. BSMV , 03.10.2017 tarihinde 265,18 TL. dönemsel hizmet komisyonu ve 13,26 TL. BSMV, 01.11.2017 tarihinde 34,82 TL. dönemsel hizmet komisyonu ve 1,74 TL. BSMV, 13.02.2019 tarihinde 1428,55 TL. kredi limit tahsis ücreti ve 71,43 TL. BSMV tahsil edildiğini, davaya konu masraflar davacının bilgi ve onayı dahilinde tahsil edildiğini, tacir olan davacı imzalamış olduğu sözleşmeler ile bağlı olduğunu, davacıdan alınan masraflar taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesine uygun olduğunu, davacı bu sözleşmeye uygun olarak yaptığı ödemelerin iadesini isteyemeyeceğini, aksi yönde bir düşünce “sözleşmeye bağlılık” ve “irade özgürlüğü” ilkesine aykırı olacağını, davacının kredi talebi üzerinde söz konusu kredinin kullanım koşulları ve kredi kapsamında tahsil edilecek ücretler davacıya bildirildiğini, davacı ile müvekkili banka arasında 13.10.2014 tarihinde “Genel Kredisi Sözleşmesi” imzalandığını, davacıdan alınan tüm masraflar anılan genel kredi sözleşmesi hükümlerine uygun olduğunu, davacı tacir sıfatıyla imzaladığı işbu sözleşme hükümleriyle bağlı olduğunu, sözleşme gereğince yaptığı ödemelerin iadesini talep edemeyeceğini, dava konusu ücretler, Türk Ticaret Kanunu ve Bankacılık kanununa da uygun olduğunu, davacı, davaya konu masrafları öderken hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, bu nedenle yapılan ödemenin iadesini talep edemeyeceğini, öte yandan hesap ekstresi/dekontlar fatura niteliğinde olup tacir olan davacı ttk hükümleri gereğince basiretli davranarak borçlarını takip etmekle yükümlü olduğunu, tacir olan bankanın bankacılık hizmetleri sebebiyle masraf tahsil etmesine yasal bir engel olmadığını, davacının tacir olması sebebiyle kendisinden tahsil edilen masrafların iadesini isteyemeyeceği emsal yargıtay kararları ile sabit olduğunu, davacının iddiaları dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydı ile haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi Ömer Gep 25/01/2021 Tarihli Raporunda Özetle; Davacı ile Davalı banka arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi; önceden hazırlanan tipik sözleşme koşulları için genel işlem koşulları taşıdığını; bu tür sözleşmelere de “tip sözleşme” ya da “formüler sözleşme” denildiğini, iyi niyet kuralına aykırı düşecek biçimde borçlu aleyhine dengesizliğe neden olan şartlar davacı için bağlayıcı olmadığını, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 29.04.2014 tarih 2014/13315 Esas ve 2014/13503 sayılı Karar, davalı banka tarafından tahsil edilen masraflarla ilgili olarak Genel Kredi Sözleşmesinde ayrı ayrı oranlar ve nispetler ile tespit yapılmadığını, tüketici/ borçlu tarafın onayının alınmadığını, alınan masraflarla ilgili herhangi bir dekonta, dekont üzerinde borçlu/davacının imzasına rastlanılmadığından taraflar arasında sözleşmenin müzakere edilmediğini; alınan masraflar ile ilgili davalı bankanın TCMB bildirdiği masraf listesine rastlanılamadığını; kredi tahsis ücreti kabul edilebilir tutar olacağı; %05 (Bindebeş) 150.000,00 TL*%05=750,00 TL diğer kredi limit tahsis ücretlerinin ilave kredi limiti gerçekleşmediğinden, değişik sürelerde herhangi bir dönemleri kapsamayan ve herhangi bir oranı belirli olmayan, ayrıca Türkiye'deki bankalar tarafından tahsil edilen bu tür masraf ve ücretlerin farklılık gösterdiğini, bazı (ağırlıklı) bankalar tarafından tahsil edilmeyen masrafların iadesinin gerekeceğini; dönemsellik hizmet komisyonunun da bankanın TCMB bildirdiği alınabilecek masraf ve ücretler ile ilgili liste dosya içerisinde mevcut olmadığından; ipotek tesis bedeli 3. şahıslara fatura karşılığı ödendiğini ancak dosya içerisinde bu tutarla ilgili fatura veya dekonta rastlanılamadığını, ipotek tesis ücreti 3.şahıslara (bağlı olduğu avukat'a ) ödenen tutar olduğu ancak 3. şahıslara ödenen tutarlarla ilgili faturanın ekte olmadığını; tüm bu açıklamaları dışında; Yargıtay ve Kanun Hükümlerinin ışığında; davacının talebinin kısmen kabulü ile; davalı bankanın, davacı/borçlu ...'den 2014 ile 2019 tarihleri arasında tahsil ettiği "Maliye Bakanlığına ödenen BSMV tutarları, 750,00 TL kredi tahsis ücreti dışında tahsil edilen ve masraflar tutarı: 5.771,45 TL' nın Genel Kredi Sözleşmesinin tip sözleşme olduğunu, borçluya etki edemediğini ve borçlu/davacı ile müzakere edilmediğini, alınan masrafların haksız şart oluşturduğu kabul edilerek davacının 2020/391 esas sayılı dosyasına konu 7.097,53 TL tutarın tarafına iadesinin kısmen kabulü ile 5.771,45 TL tutarın davacı/müşteriye iadesinin gerekeceği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Bilirkişi Levent Yavuzyılmaz 04/02/2022 Tarihli Raporunda Özetle; Davacı ...’in 94951504 No.lu hesap hareketleri incelendiğinde 14.10.2014 tarihinde 750,00 TL. + 37,50 TL. BSMV = 787,50 TL tahsis ücreti alındığı, yapılan düzenlemelerle kredi tahsis ücretinin çekilen kredi miktarının on binde
yirmi beşinden fazla olamayacağının belirlendiği, 2021/11 No.lu tebliğe göre kredi tahsis ücreti hesaplaması yapıldığında;
14.10.2014 tarihinde davacının çekmiş olduğu kredi miktarı 150.000,00 TL. x 0,0025
(onbinde yirmibeş) = 375,00 TL. + 18,75 TL. BSMV (%5) = 393,75 TL maksimum
alınabilecek ücret olduğunu, davalı bankanın davacı ...’ten aldığı;
787,50 TL- 393,75 TL. = 393,75 TL iade etmesi gerektiğini, davacıya iadesi gereken tutarlar; Kredi Limit Tahsis Ücreti 3.353,28 -TL, Dönemsel Hizmet Komisyonu 2.887,50-TL
, Tahsis Ücreti 393,75
TL olmak üzere toplam 6.634,53- TL iade edilmesi gereken tutarların işlem tarihinden itibaren avans faizi üzerinden iade
edilmesi yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Değerlendirildiğinde; dava konusu uyuşmazlık davacı ile davalı arasında imzalanan ticari kredi sözleşmesi sonucu çekilen kredi sonucu davacının ipotek tesis ücreti, tahsis ücreti, kredi limit tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu dönemsel hizmet komisyonu BSMV adı altında yapılan ödemelerin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/4597 K.2015/12076 T. 16.11.2015 Kararında “Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu’nun 22. (6102 Sayılı TTK’nın 20. ) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve davaya konu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir. Davalı tarafından verilen kredi sebebiyle faiz, komisyon, masraf adı altında hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceği dosyadaki tamamı sunulmamış genel kredi sözleşmesinden anlaşılamamaktadır. Bu sebeple hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, kredi sözleşmesinin tamamı getirtilip, incelenmeli, banka kayıtları ve konuya dair sözleşme hükümleri değerlendirilip ayrıca diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları da araştırılarak, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.” şeklinde belirtildiği üzere mahkememizce emsal banka uygulamaları emsal bankalardan sorulmuş, genel kredi sözleşmesi ile birlikte vasıtası ile incelenmiş olup alınan bilirkişi raporuna göre 3.353,28 TL Kredi Limit Tahsis Ücreti, 2.887,50 TL dönemsel hizmet komisyonu, 393,75 TL Tahsis ücreti olmak üzere toplam 6.634,53-TL ücretin haksız olarak alındığı tespit edilmiş olup, alınan bilirkişi raporunun yeterli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilerek davanın kısman kabulü 6.634,53 TL'nin 13/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü Kısmen Reddi ile; 6.634,53 TL’nin 13/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 453,20-TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 121,21-TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 331,99-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan 54,40-TL başvuru harcı, 1100,00-TL bilirkişi ücreti, 508,50-TL tebligat masrafından oluşan toplam 1.662,90-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre (kabul %93 red %7) 1.546,49-TL'nin ve davacıdan başlangıçta alınan, 121,21-TL peşin harç olmak üzere toplam, 1.667,70-TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre (kabul %,93, red %7) 1.227,60-TL'sinin davalıdan, 92,40-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davalı QNB Finansbank kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca takdir olunan 463,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
8-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/03/2022
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır