T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/434 Esas
KARAR NO: 2021/525
HAKİM: ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...(TC. ...)
...
VEKİLİ: Av. ....... UETS
DAVALI : 1- ...(TC. ...) ...
VEKİLİ: Av. ... .... UETS
DAVALI : 2- ...
(TC. ...) ...
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/05/2020
KARAR TARİHİ: 17/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin meşru ve yetkili hamili olduğu ... Bankası A.Ş'ye ait 00096 şube kodlu, 008100007 hesap nolu, 31/03/2020 tarihli, 1820106 çek seri nolu, 13.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan çekin müvekkilinin bilgisi iradesi dışında ve rızası hilafına elinden çıktığını, bunu farkeden müvekkilinin Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/...Esas sayılı dosyası 19/03/2020 çek iptali davası açtığını, eldeki davada davalı olan ...'ın ise vekili aracılığı ile Bursa 2. ATM'nin 2020/...Esas sayılı dosyasına müdahale dilekçesi sunduğu belirtilerek, müvekkili tarafa davalıya karşı istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, iş bu nedenle tarafına verilen süre içerisinde, bu davayı ikame ettiğini, dava konusu çek müvekkili ...'e aralarında bulunan borç alacak ilişkisine istinaden ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. A.Ş firması tarafından verildiğini, kaldı ki müvekkilinin dava konusu çekin keşidecesi olan ... ile de ticari münasebeti bulunduğunu, öte yandan çekte cirosu bulunan davalı ...'ın dava dışı ciranta ve çekin uhdesinde olduğunu beyan eden diğer davalı ... ile herhangi bir ticari ilişkisi olmadığını öğrendiğini, bahse konu davalı ...'ın yakın zamana kadar davacı müvekkilinin arkadaşı olduğu ve işbu suretle müvekkile ait işyerine gidip geldiği tespit edildiğini, anılan bu sebeplerle; her türlü dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile, dava konusu ... Bankası A.Ş'ye ait 00096 şube kodlu, 008100007 hesap nolu, 31/03/2020 tarihli 1820106 çek seri nolu, 13.000,00-TL bedelli, çeke ilişkin ihtiyati tedbir mahiyetinde ödeme yasağı konulmasına, dava konusu çekin davalı ...'tan istirdatına ve çekin müvekkile teslimine, iş bu talebin kabulü mümkün olmadığı takdirde dava konusu çekin avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın usulden reddini talep ettiğini, müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi olup, davacının çeki kaybetmesinin sorumlusu olmadığını, davacı tarafın haksız tahsilat peşinde olduğunu, çek bono ve poliçe kıymetli evraklı olup, sebepten mücerret olduğunu, tanık dinletilmesine muvafakatleri olmadığını, anılan bu sebeple; davanın reddine, müvekkili lehine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı verilmesiyle, yargılama giderleri ve vekaleti ücretin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Çekler ile ilgili ortaya atılan rıza dışı elden çıkma hususu gerçeği yansıtmadığını, davacı ... ile askerden bu yana yaklaşık 10 yıldır süregelen bir dostluğu olduğunu, danışmanlık üzerine de iş arkadaşlığı bulunduğunu bu ilişkiye istinaden daha önce de tarafında defalarca cirosuz olarak çekler verildiğini ve bu çekler ile tarafınca işlemler yapıldığını, ...'in sahibi olduğu şirketin muhasebe bölümünde çalışan ...ile yapmış olduğu görüşmeler de tarafına şirket tarafında zaman zaman ödeme yapıldığını ortada olduğunu, dava konusu çekin cirosuz olarak tarafına verildiğini ve çeki kabul ederek işleme koyduğunu, nitekim davacının sahibi olduğu firmanın muhasebe müdürü ...'ın çek görüntülerini 02/01/2020 tarihinde tarafından istemesi üzerine de çek görüntüleri kendisine Whatsapp üzerinden gönderildiğini, bu husus da davacı tarafın çeklerin kendisinde olduğundan haberdar olduğunu, anılan bu sebeplerle; davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkilinin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ileri sürerek haklı bir neden olmaksızın çeki elinde bulunduran davalı ... Kılıçtan çekin istirdatına, mümkün olmadığı takdirde çek bedelinin davalılardan tahsili istemli dava açmıştır.
Dava konusu çek incelendiğinde, hamiline çek olarak düzenlenen çekin keşidecesinin dava dışı ...olduğu, çekin arka yüzünde sırayla davalı ..., dava dışı ... Ev Tekstil Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ...'ın cirosunun bulunduğu görülmektedir.
TTK'nın 647/1 madde hükmüne göre hamiline yazılı çekin devri için senedin tesliminin yeterli olduğu, bu tür çeklerde kural olarak tek müracaat borçlusunun düzenleyen olduğu, hamiline yazılı bir çek ciro ile devredilmişse, yapılan bu cironun çekin niteliğini değiştirerek onu emre yazılı hale getirmeyeceği, hailine yazılı çekte yer alan böyle bir cironun kural olarak sadece teminat fonksiyonu olduğu, teşhis fonksiyonunun olmadığı, dolayısıyla hamiline yazılı bir çekte yetkili hamilin teşhisi için düzgün ciro zinciri zorunlu şart değildir.
Dava konusu hamiline çekte cirosu da bulunan davalı ...'ın davalı ... ve dava dışı keşideci ...aleyhine Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2020/...Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlattığı, davalı ...'ın yetkili hamil konumunda olduğu anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davalı ... cevap dilekçesinde davaya konu çekin davacı tarafından kendisine verildiğini beyan ederek davacının davaya konu çekte daha önce yetkili hamil bulunduğunu doğrulasa da 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde ''Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamiline yazılı, ister ciro yoluyla devredebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür'' şeklinde düzenleme mevcuttur. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kiymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Bu durumda ispat yükü kendisinde olan davacı, tanık deliline dayanmışsa da, HMK 201. maddesi uyarınca senede karşı ileri sürülecek her türlü iddianın senetle ispat zorunluluğunun bulunduğu, davacının çekin rızası dışında elinden çıktığını ancak yazılı delille ispatlanabileceği, davalının tanık dinletmeye açık muvafakati de bulunmadığından, mahkememizce davacı vekiline tanıklarını bildirmesi için süre verilmemiş, ayrıca davacı vekilinin verilen kesin süreye rağmen yemin deliline dayanmadığı anlaşılmakla, mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, davacının çekin rıza dışı elinden çıktığını ispatlayamadığı gibi davalının çeki kötü niyetli iktisap ettiğini veya ağır kusurlu olduğunu da ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Ödeme yasağına ilişkin kararın hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 59,30-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 54,40-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 4,90-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davalı ... vekilinin yokluğunda, davacı vekili ile davalı...ın yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır