T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/545 Esas - 2022/560
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/545 Esas
KARAR NO: 2022/560
HAKİM:....
KATİP: ...
DAVACI : ... İNŞAAT LOJİSTİK TURİZM TEKSTİL KONFEKSİYON GIDA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av. UETS
DAVALI : ...BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ: Av.
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 16/07/2020
KARAR TARİHİ: 28/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :18/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı ... Bankası A.Ş. Kestel Şubesi arasında T00290346 Sözleşme Seri No’lu 13.09.2017 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, müvekkil kredisinin, daha sonra ...Bankası’nın Uludağ Ticari Şubesine aktarıldığı, müvekkil şirket, söz konusu genel kredi sözleşmesi kapsamında ... Bankası A.Ş.’nin Uludağ Ticari Şubesi’nden 7807051 no’lu kredi ile 13.05.2019 tarihinde 36 ay vadeli 3.000.000,00.-TL tutarlı ticari kredi kullandığı, söz konusu kredi nedeniyle müvekkil şirkete ait taşınmazlar üzerine Banka lehine ipotek de tesis edildiğini, anılan kredinin 5 taksiti düzenli olarak ödendikten sonra, 6. Taksitin vadesi gelmeden evvel 22.10.2019 tarihinde müvekkil, kalan kredi borcunun tamamını ödeyerek kredi borcunu kapattığını, kredinin erken kapatılması nedeniyle davalı ...Bankası A.Ş. tarafından Müvekkil şirketten 457.797,90.-TL erken kapama cezası/maliyeti/komisyonu/masrafı tahsil edildiği,( ek: 7807051 no'lu kredinin erken kapatılması nedeniyle davalı banka tarafından müvekkil şirket hesabından alınan 457.797,90.-TL erken kapama maliyeti/komisyonuna ilişkin 22/10/2019 tarihli dekont örneği) davalı banka tarafından müvekkil şirketten alınan erken kapama cezası/maliyeti/komisyonu/masrafı ana paranın yaklaşık %17'sine tekabül etmekte olup, söz konusu tutar oldukça fahiş ve haksız olduğu, davalı ... Bankası A.Ş. tarafından uygulanan erken kapama komisyon oranı, emsal bankacılık uygulamaları karşısında uygun olmayıp, oldukça fahiş tabiri caizse astronomik olduğu, yapılan haksız ve fazla kesintinin müvekkil şirkete iadesi gerektiği, kredinin erken kapatılması anında belirlenen erken kapama komisyonu, kredi sözleşmesinin kurulduğu anda somut ve belirlenebilir nitelikte olmadığı, bunun yanı sıra, erken kapama anında davalı tarafından belirlenen ve krediyi kapatabilmek için adeta davalı tarafından müvekkile dayatılan erken kapama komisyonu/cezası/maliyeti, kredi kullanan davacı müvekkil bakımından sözleşme koşullarını ağırlaştırıcı etkiye sahip olduğu, bu haliyle anılan durumun Kanunun emredici hükümleri ile Genel İşlem Koşulları ile bağdaşmadığı açık olduğu, Türk Borçlar Kanunun “Değiştirme yasağı” başlıklı 24. Maddesinde, “Genel işlem koşullarının bulunduğu bir sözleşmede veya ayrı bir sözleşmede yer alan ve düzenleyene tek yanlı olarak karşı taraf aleyhine genel işlem koşulları içeren sözleşmenin bir hükmünü değiştirme ya da yeni düzenleme getirme yetkisi veren kayıtların yazılmamış sayılacağı” hemen devamında ; “Sözleşmelere Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak, karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamayacağı” düzenlendiği, zira, kredi veren olarak müşteri karşısında daha güçlü konumda bulunan bankalar, tüm yetkiyi tamamen kendi ellerinde tutabildiği hususları, çerçeve sözleşme niteliğinde karşımıza çıkan Genel Kredi Sözleşmelerine eklendiği, bu bağlamda 6098 sayılı Yasanın 20-25. Maddeleri arasında genel işlem koşullarını konu alan hüküm gerekçelerine bakıldığında da, sözleşmenin güçlü tarafını oluşturan kredi kuruluşlarına karşı müşterinin zayıf konumunu güçlendirebilmek, menfaat dengesini sağlayabilmek bakımından Sayın Mahkemece Müvekkilden tahsil edilen haksız ve fahiş erken kapama komisyonu/maliyeti/cezası/masraflarının davalıdan tahsili ile müvekkile iadesine karar verilmesi adaletin tecellisi için oldukça önem arz etmekte olduğu, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu’nun 37. Maddesi erken ödeme cezasının yasal dayanağını oluşturmaktadır. Erken ödeme başlıklı bu maddeye göre:" (1) Tüketici, vadesi gelmemiş bir veya birden çok taksit ödemesinde bulunabileceği gibi, konut finansmanı borcunun tamamını erken ödeyebilir. Bu hâllerde, konut finansmanı kuruluşu, erken ödenen miktara göre gerekli tüm faiz ve diğer maliyet unsurlarına ilişkin indirim yapmakla yükümlüdür.(2) Faiz oranının sabit olarak belirlenmesi hâlinde, sözleşmede yer verilmek suretiyle, bir ya da birden fazla ödemenin vadesinden önce yapılması durumunda, konut finansmanı kuruluşu tarafından tüketiciden erken ödeme tazminatı talep edilebilir. Erken ödeme tazminatı gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve tüketici tarafından konut finansmanı kuruluşuna erken ödenen tutarın kalan vadesi otuz altı ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan vadesi otuz altı ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemez. Oranların değişken olarak belirlenmesi hâlinde tüketiciden erken ödeme tazminatı talep edilemez." görüldüğü gibi erken ödeme tazminatı gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve tüketici tarafından konut finansmanı kuruluşuna erken ödenen tutarın kalan vadesi otuz altı ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan vadesi otuz altı ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemeyeceği düzenlenmiş ve bu madde ile erken ödeme komisyonun azami sınırı Kanun ile sabit hale getirildiği, tüketiciler bakımından geçerli olan bu durum, Yargıtay’ın bazı kararlarında ticari kredilere de sirayet ettirilmiş ve verilen kararlarda azami %2 sınırı emsal alınarak uygulandığı, 10 Şubat 2020 tarih ve 31035 sayılı Resmi Gazete’de Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından “2020/4 Sayılı Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” yayınlanmış olup anılan Tebliğin "Kapama" başlıklı 11. Maddesinin 3. Bendine göre; "(3) Ticari müşterinin kredinin tamamı için erken ödeme talebinde bulunması halinde bankalar bu talebi kabul etmek zorundadır. Ticari müşterilerden alınabilecek erken ödeme ücreti, gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve ticari müşteriler tarafından bankaya erken ödenen tutarın, kalan vadesi yirmi dört ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan vadesi yirmi dört ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemez. Faiz oranının değişken olarak belirlenmesi hâlinde bu müşterilerden erken ödeme ücreti talep edilemez." düzenlendiği, Merkez Bankasının internet sitesinde yapılan basın duyurusunda özetle; yapılan kapsamlı değerlendirmeler sonucunda; bankalarca ticari müşterilere sunulacak ürün veya hizmetler karşılığı alınabilecek ücretlerin tür ve niteliklerinin, azami miktar ya da oranlarının ve bunlara ilişkin standartların belirlenerek, tahsil edilen ücretlerin daha şeffaf, anlaşılır ve karşılaştırılabilir olmasını sağlamak üzere düzenleme yapılması uygun görüldüğü ve Tebliğin bu amaçla düzenlendiği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere tebliğ ile erken kapama komisyonuna ilişkin kapsamlı bir uygulamaya gidilmiş ve ticari kredi müşterileri de “tüketiciler” ile benzer şekilde koruma altına alındığı, Tebliğin “İntibak” başlıklı 22. Maddesinde ; “Tebliğ hükümlerinin Tebliğ yürürlük tarihinden önce kurulmuş sözleşmelere Tebliğin yürürlük tarihinden sonra gerçekleştirilecek işlemler bakımından da uygulanır” hükmü düzenlendiği, bu hükümden tebliğin yönetmelik öncesi imzalanan tüm sözleşmelere uygulanabileceği açıkça söylenebileceği, Tebliğin, yürürlük tarihi öncesinde tahsil edilen erken kapama komisyonları bakımından da uygulanması gerektiği kanaatinde oldukları, zira, halihazırda erken kapama komisyon ücretlerinin Medeni Kanunun 2. Maddesi kapsamında tüketici kredilerindeki oranın ticari kredilere de kıyasen uygulanması yönünde de pek çok Yargıtay kararı varken, yeni yapılan düzenlemenin dava konusu olayda uygulanması hakkaniyet gereği olduğu belirtilerek fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile; davalı Banka tarafından, müvekkilin kullanmış olduğu ticari kredinin erken kapatılması nedeniyle müvekkil şirketten 22.10.2019 tarihinde tahsil edilen haksız ve fahiş erken kapama maliyeti/cezası/masrafları/komisyonu için şimdilik 10.000,00.-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve davacı müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir..
CEVAP; davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkil Banka arasında imzalanan ve dilekçemiz ekinde Ek-1 olarak sunulu Genel Kredi sözleşmesinin 17 numaralı sayfasında yer alan "3. Yetkili Mahkeme ve Uygulanacak Hukuk" başlıklı maddesinde “yetki” ile ilgili düzenleme gereğince, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğu kabul edildiği, tacir olan davacı ile müvekkil banka arasında yetki sözleşmesi imzalandığı, HMK md. 17 düzenlemesine istinaden, müvekkil Banka ile davacı arasında farklı bir sözleşme ile yetkili kılınan başkaca bir mahkeme bulunmadığından huzurdaki dava konusu uyuşmazlık bakımından sadece İstanbul Mahkemeleri yetkili olduğundan yetki itirazları bulunduğunu, davacı taraf; müvekkil Bankanın 15488164 numaralı müşterisi olduğu, davacı ile müvekkil Banka arasında 13.09.2017 tarihinde 40.000.000,00.-TL. limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, iş bu Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında davacıya, 13.05.2019 tarihinde, 7807051 numaralı, 3.000.000,00.-TL. tutarlı, 36 ay vadeli kredi kullandırıldığı, davacı tarafından kullanılan kredinin vadesi 36 ay olup kredi 13.05.2022 tarihinde sona ereceği, davacı işbu kredisini ödeme planında belirlenen vadeden önce kapatmak istediğini belirtmiş ve kapama bakiyesinin ne kadar olduğunu, erken kapama komisyonunun miktarını sorduğu, davacı tarafa, kredinin son taksit tarihi ile kapama tarihi olan 22.10.2019 tarihi arasında işleyecek faiz tutarının 16.826,78.-TL. , ana para kapama bakiyesinin 2.721.312,30.-TL. ve erken kapama komisyonunun BSMV dahil 457.797,90.-TL. olmak üzere toplam 3.195.936,98.-TL. olduğu konusunda bilgi verildiği, davacı bunun üzerine, 22.10.2019 tarihinde hesabına 3.250.000,00.-TL. para transferi gerçekleştirdiği, davacı ayrıca yazılı talimat vermiş olup, davacı tarafından müvekkil Banka'ya verilen yazılı talimat ile, kredinin erken kapama komisyonu da tahsil edilmek suretiyle kapatılması talep edildiği, davacı tarafın yazılı talimatına uygun olacak şekilde, müvekkil Banka tarafından dava konusu kredi, erken kapama maliyeti de (BSMV ile birlikte) alınmak suretiyle kapatıldığı, hesap hareketleri incelendiğinde kredi kapama amacıyla gerçekleştirilen tahsilatlar görülmekte olduğu, davacı huzurdaki davayı ikame ederek açık talimatı gereğince yapılan işlemlere itiraz ileri sürdüğü, davacı şirket yetkilisi tarafından müvekkil Banka'ya iletilen talimatın gereğinin yerine getirilmesi sonrası açılan işbu dava haksız ve hukuka aykırı olduğu, erken kapama maliyetinin davacıya yansıtılması mevcut yasal düzenlemelere, bankacılık ve ticari teamüllere uygundur. davacı tarafından imzalanan genel kredi sözleşmesinin 11. maddesinde erken kapama ücreti açıkça belirtildiği, “Müşteri, karz akdi uyarınca kullandırılacak kredilerde bakiye borcunu önce ödeyerek Banka'nın mutabakatı ile hesabını kapatabilecektir. Erken ödeme, Banka'nın mutabık kalması halinde Taksit Ödeme Tarihleri'nden birinde veya ödeme vadesinde işlemiş faiz ile kalan ana paranın, Banka'nın o gün itibarıyla katlanmak zorunda kalacağı maliyetler çerçevesinde belirleyeceği miktarda bir erken kapatma ücreti ile erken ödeme nedeniyle doğabilecek vergi, KKDF gibi mali yükümlülüklerin nakden ve defaten ödenmesi kaydıyla mümkündür. Banka'nın erken ödeme tarihi ile vade tarihi arasındaki süre için, erken ödeme sebebiyle mahrum kalacağı, ilgili Kredi faiz oranı üzerinden hesaplanmış faiz tutarını da talep hakkı saklıdır." düzenlendiği, tahsil edilen erken kapama tutarı sözleşmeye ve hukuka uygun olmasının yanısıra makul olduğu, erken kapama maliyetinin içerisinde bsmv ücreti de yer aldığı, emsal Yargıtay kararları uyarınca da işlemlerde hukuka aykırılık olmadığı belirtilerek yetki itirazı doğrultusunda davanın usulden reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER; Genel Kredi Sözleşmesi, hesap dökümleri, davalı banka kayıtları ...müzekkere cevapları ile bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, ticari kredinin erken kapatılması nedeniyle haksız yere tahsil edildiği öne sürülen tutarın iadesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce, kamu ve özel bankalarının, davacı tarafından kullanılan kredinin türü, miktarı, kullanma tarihi, erken ödeme tarihi ve vadesi belirtilerek genel kredi sözleşmesinin erken kapatılması halinde uyguladıkları komisyon oranlarına ilişkin yazı cevapları dosyaya celp edilmiştir.
Mahkememizce, ...erken kapama komisyonu ücreti alındığı tarih itibariyle bankaların emsal erken ödeme komisyon oranlarının ayrıca, davalı bankanın, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 144. maddesi kapsamında, Bakanlar Kurulu'nun 16.10.2006 tarih ve 2006/11188 sayılı kararına istinaden Merkez Bankası'nın 2006/1 sayılı Tebliği'nin 4. maddesi uyarınca, bankaların faiz dışında sağlayacakları diğer menfaatleri, masrafların nitelikleri ve sınırlarını serbestçe belirleyeceklerine ilişkin düzenlemelerin de dikkate alınıp, davalı bankanın Merkez Bankası’na yapacağı kesinti oran ve miktarlarının gönderilmesine ilişkin yazı cevabı dosyaya celp edilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın bankacı bilirkişi ....'a teslim edilerek ve bilirkişiye banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek taraflar arasındaki kredi sözleşmesi sebebiyle, bildirilen komisyon oranları ortalaması dikkate alınarak davalı bankanın ticari kredinin erken kapatılması nedeniyle kesilen erken kapama komisyonu-maliyeti-masrafları-cezasının fahiş olup olmadığı, hususnda taraf beyanları dikkate alınarak rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
10/06/2020 tarihli bankacı bilirkişi raporunda özetle;
Davalı Banka’nın Bursa Kestel Şubesi ile davacı Tanoba San. Tic. Ltd. Şti.
arasında 13.09.2017 tarihli ve 40.000,00 TL. tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi
imzalandığı, sözleşme ile ilgili olarak davacı firmanın “Genel Kredi Sözleşmesi
Sözleşme Öncesi Bilgilendirme Formu” ile bilgilendirildiği görüldüğü, Ön Bilgi
Formu ’nun 11. Maddesinde; “Müşterinin erken ödemesi halinde erken kapama
ücreti ile bu nedenle doğabilecek vergi, KKDF. gibi mali yükümlülükleri ödeyeceği,
Bankanın mahrum kaldığı faiz tutarını talep hakkı, kredi tesis/idame
yükümlülüğünü sona erdiren nedenler ve işlemiş faiz, sair tutarlar ile kredi tutarının
Bankaya ödeyeceğini” hükmü yer aldığı, taraflar arasındaki GKS. ‘nın Erken Ödemeye ilişkin 11. maddesinde ise; “Müşteri,
karz akdi (tüketim ödüncü sözleşmesi) uyarınca kullandırılacak kredilerde bakiye borcunu
vadesinden önce ödeyerek Banka'nın mutabakatı ile hesabını kapatabilecektir. Erken
ödemede Banka'nın mutabık kalması halinde, Taksit Ödeme Tarihleri 'nden birinde veya
ödeme vadesinde işlemiş faiz ile kalan anaparanın, Banka'nın o gün itibarıyla katlanmak
zorunda kalacağı maliyetler çerçevesinde belirleyeceği miktarda bir erken kapatma ücreti ile
erken ödeme nedeniyle doğabilecek vergi, KKDF gibi mali yükümlülüklerin nakden ve
defaten ödenmesi kaydıyla mümkündür. Banka'nın erken ödeme tarihi ile vade tarihi
arasındaki süre için, erken ödeme sebebiyle mahrum kalacağı, ilgili Kredi faiz oranı
üzerinden hesaplanmış faiz tutarını da talep hakkı saklıdır.” hükmü yer aldığı, Kredi
Sözleşmesinde, yukarıdaki hüküm dışında; erken kapamaya ve erken kapama
komisyonuna ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, 13.05.2019 tarihinde davacı firmaya 3.000.000,00 TL. tutarlı 36 ay vadeli Taksitli
Ticari Kredi kullandırıldığı, faiz oranı % 26,50 olduğu, ödeme planına dâhil
taksitlerden 14.10.2019 vadeli 5. taksit ödenmiş olup, son ödenen taksit tarihinde
kalan anapara tutarı 2.721.312,30 TL olduğu, davacının erken kapama talebi üzerine; kalan anapara tutarına 14.10.2019
tarihinden kapama tarihi olan 22.10.2019 tarihine kadar (8 gün) % 26,50
oranından faiz hesaplaması yapılmış olup, BSMV. dahil 16.826,78 TL. , Anapara
borcuna eklendiği, kalan ana para tutarı= 2.721.312,30 TL, 2.721.312,30 TL. * 8 gün * % 26,50 = 16.026,51 TL. Faiz, 16.026,51 TL. * % 5 = 801,27 TL. Bsmv olmak üzere toplam 2.738.140,08 TL olduğu, davacının TR69 0006 2001 6670 0006 2993 45 No.lu hesabının incelenmesinde;
22.10.2019 tarihinde EFT yoluyla hesaba 3.250.000,00 TL. para nakli yapıldığı, aynı gün hesaptan anapara, faiz ve erken ödeme komisyonu kesildiği, dosyaya sunulan *Hesaptan Komisyon Alınışı* ile ilgili 19.11.2019 tarihli dekontta
ise (EK:2); 435.998,00 TL. Komisyon, 21.799,90 TL. BSMV. olmak üzere toplam 457.797,90 TL. tutarında kesinti yapıldığı, anapara ve faiz ödemesi; taraflar arasında tartışma konusu olmadığı, ihtilafın erken
kapama maliyeti adı altında yapılan Komisyon tutarında odaklanmakta olduğu, davalı Bankanın uyguladığı Erken Kapama Komisyonu oranı; Erken Kapama Tutarı: 2.738.140,08 TL
, Erken Kapama Komisyonu (435.998,00 / 2.738.140,08 TL.= % 15,93 olduğu, davacı bankanın erken kapama komisyon oranı, dosya kapsamında yer almadığı, diğer banka uygulamaları ve bir
kısım Yargıtay kararları doğrultusunda bir sonuca ulaşmak zorunluluğu
bulunduğu, Bazı Yargıtay kararlarında; sektörün önde gelen 5 bankasının
(ikisi kamu bankası olmak kaydı ile) ortalaması baz olarak alınmış bulunduğu, bir kısım Yargıtay kararlarında ise Kamu –Özel Banka ayrımı yapılmaksızın
sektörün önde gelen bankalarının komisyon oranları ortalaması ile karar
oluşturulmuş bulunmakta olduğu, somut
olayda; davacıdan tahsil edilen *Erken Komisyona* tekabül eden % 15.93 oranı;
Mahkemenizce temin edilen diğer banka oranlarının oldukça üstünde olduğu, diğer
Banka oranları ve ortalaması alındığında, kapatılan anapara tutarı 2.738.140,08 TL * % 4.088 = 111.935,17 TL, bankaca tahsil edilen 435.998,00 TL, iadesi gereken 324.062,83 TL olduğu, söz konusu tutarın; 22.10.2019 tarihinden itibaren değişen oranlarda
avans faizi ile birlikte davacıya iadesi yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davacı vekilinin 07/06/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 18/05/2021 tarihli bilirkişi raporunun müvekkil aleyhine yorumlanabilecek kısımlarını kabul etmediğini, rapordaki müvekkil aleyhine olabilecek tespit ve değerlendirmelere itiraz ettiğini beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, dava dilekçemizin ıslahı ile davalı Banka tarafından, müvekkilin kullanmış olduğu ticari kredinin erken kapatılması nedeniyle, müvekkil şirketten 22.10.2019 tarihinde tahsil edilen haksız ve fahiş erken kapama maliyeti/cezası/masrafları/komisyonuna ilişkin olarak talep edilen alacağın 314.062,83.-TL arttırılarak, 324.062,83.-TL’ye yükseltilmesine, 324.062,83.-TL'nin, tahsil tarihi olan 22.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve davacı müvekkile ödenmesine, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce, ... Bankasına müzekkere yazılarak, Davacı şirket ile davalı banka arasında akdedilen 13/09/2017 tarihli genel kredi sözleşmesi kapsamında ... Bankası A.Ş.’nin Uludağ Ticari Şubesi’nden 7807051 no’lu kredi ile 13.05.2019 tarihinde 36 ay vadeli 3.000.000,00.-TL tutarlı ticari kredi kullandığı, anılan kredinin 5 taksiti düzenli olarak ödendikten sonra 6. Taksitin vadesi gelmeden evvel 22.10.2019 tarihinde davcı şirketin kalan kredi borcunun tamamını ödeyerek kredi borcunu kapattığı, kredinin erken kapatılması nedeniyle davalı ...Bankası A.Ş. tarafından davacı şirketten 22/10/2019 tarihinde tahsil edilen erken kapama cezası/maliyeti/komisyonu/masrafının fahiş olduğu iddiası nedeniyle, müzekkere ekinde gönderilen 7807051 numaralı krediye ait ödeme planı gereğince, davacı tarafından kullanılan kredinin türü, miktarı, kullanma tarihi, erken ödeme tarihi ve vadesi dikkate alınarak bu şekilde bir erken kredi kapama işlemi yapılması halinde bankaca uygulanan komisyon oranın yüzde olarak bildirilmesinin istenmesine karar verilerek, ara karar yerine getirildiğinde dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi ile davalı tarafın itirazları, özel ve kamu bankasından gelen müzekkere cevapları ile TCMB' den gelen yazı cevabı dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
19/10/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle, TC. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası ve Akbank’ın Erken kapama
Komisyonları, TCMB. ‘ne bildirilen komisyon oranları ile örtüşmekte olduğu .... Mahkemenize bildirdiği oran % 5 olmasına karşın, ....
‘na bildirdiği oran % 10 olduğu.... tarafından Mahkemenize yazılan müzekkere cevabına
ek yapılan Hizmet Tarifesinde % 2 oranı belirtilmiş olmasına karşın, ...
‘na yapılan bildirimde; “kapatılacak anapara tutarı, kalan ortalama vade,
kullandırım faizi, kapatılan kredinin yeniden değerlendirme faizi ve varsa
ürünün içerdiği opsiyonu dikkate alınarak kredi erken kapama maliyeti
hesaplanarak bu tutarın üzerinde erken kapama komisyonu+Bamv.
alınacağı” belirtilmekte olduğu,
görüleceği üzere; ...Bankası bildirimlerinde;
ortalama oranı etkileyecek boyutta farklılıklar bulunduğu, açıklığa kavuşturulması
için bu Bankalara bu farklılıklar da belirtilmek suretiyle müzekkere yazılması hususu,
Mahkemenizin takdirlerine sunulduğu,....’nın TCMB. bildirdiği Erken Kapama Komisyonu % 2 olarak
belirtilmiş olmasına karşın; gerek Mahkemenize hitaben yazılan 26.07.2020 tarihli
müzekkere cevabında ve gerekse Bilirkişi Raporu sonrası Mahkemenizce yazılan
05.07.2021 tarihli Müzekkereye verilen 14.07.2021 tarihli cevabi yazıda; belli bir oran
belirtilmediği, "Bankaca tespit edilmiş maliyet oranına bağlı olarak kredi bazında
değişkenlik gösterdiği" açıklaması ile yetinildiği görüldüğü, belli bir oranın
belirtilmemesi nedeniyle değerlendirmeye alınmasının da mümkün olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce, ...,... müzekkere yazılarak bankaların daha önceki müzekkere cevapları ile TCMB'nin müzekkere cevabı ilgi tutulup oranlar arasındaki farklılağa ilişkin çelişkinin giderilmesinin istenmesine karar verilerek ara karar yerine getirildiğinde, dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi ile.... bankası gelen yazı cevaplarıda incelenerek, tarafların itirazları, özel ve kamu bankasından gelen müzekkere cevapları ile TCMB' den gelen yazı cevabı dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesine yönelik rapor tanzimi için dosya önceki bilirkişiye teslim edilmiştir.
29/03/2022 tarihli bilirkişi 2.ek raporunda özetle; .... Bankası’nın 11.02.2022 tarih ve 341 sayılı cevabi yazısında; “Kredinin
türü taksitli kredi olması halinde, kapatılan krediden erken kapama komisyonu tahsil
edilmekte olup, kapama tarihi itibariyle kredinin anapara tutarı üzerinden alınacak
erken kapama komisyonu, kapatılan krediye uygulanan faiz oranı, kredinin kapama
tarihindeki kalan anaparası, kredinin orijinal vadesine kalan süre, kredinin nakit
akımı, kredinin türü ve kapatma tarihindeki ilgili para biriminden Bankamızca
belirlenmiş maliyet oranına bağlı olarak kredi bazında değişkenlik göstermektedir.
Proje Kredilerinde kalan anapara üzerinden % 2 erken kapama komisyonu
uygulanmaktadır.” denildiği,
görüleceği üzere .... TC. Merkez Bankası’na % 2 oranı bildirmesine
karşın, gerek ilk müzekkereye ve gerekse *kullandırılan kredi özelinde* herhangi bir oran
belirtmediği, bu nedenle ortalama oran hesaplamasına dâhil edilmediği, ....Bankası’nın 29.11.2021 tarih ve 21 sayılı cevabi yazısında; davaya konu
kredi özelinde herhangi bir oran belirtilmemiş, ancak 1 Nisan 2020 tarihinde yürürlüğe giren
Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınacak Ücretlere ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında 2020/4
sayılı Tebliğ” kapsamında alınan erken kapama komisyonları açıklandığı, oysa
söz konusu oranların, somut olayda herhangi bir geçerliliği bulunmadığı, zira dava konusu komisyon 19.11.2019 tarihlinde tahakkuk ve tahsil edildiği, sonuç olarak; Yapı ve Kredi Bankası için; Erken Kapama komisyonu olarak; ilgili
Bankanın Masraf ve Ücret Tariflisinde belirlenen % 2 oranı esas alındığı, QNB. Finansbank’ın 02.12.2021 tarih ve 45 R. no.lu cevabi yazıda; Mahkemece gönderilen
2 müzekkereye 14.12.2020 tarihinde cevap verildiği, verilen cevabın 13.05.2019 tarihli
*Masraf Komisyon Listesine* göre verildiği, 22.10.2019 tarihinde geçerli olan azami erken
kapama Komisyon Oranının % 10 olduğu açıklandığı, kök raporumuzda anılan Banka oranı % 5 olarak dikkate alındığından, aşağıdaki
bölümlerde % 10 üzerinden değerlendirme yapıldığı, TC: .... TAŞ. ‘nin TCMB. bildirdiği
erken kapma oranları ile Mahkemenize bildirdiği oranlar arasında herhangi bir farklılık
bulunmadığından, kök raporumuzda olduğu gibi.... Bankası ve T. Halk Bankası için % 2, ....TAŞ. için Bsmv. Dahil % 10 (Net: % 9,53)
oranları esas alınarak hesaplama yapıldığı, davacı vekilinin itiraz dilekçesindeki; “Kalan Anapara tutarı 2.738.140,08 TL., ‘dan
kesilen erken kapama komisyonu BSMV. hariç 435.998,00 TL., BSMV. dahil 457.797,90
TL. ‘dir. Bilirkişi BSMV. hariç tutar üzerinden oran hesabı yapmış ise de, BSMV. ‘de
kesilen fahiş erken kapama tutarına göre hesaplandığından BSMV. ‘nin ayrı
tutulmaması gerekmektedir” itirazında, kısmen haklılık bulunduğu,
davalı Banka tarafından erken kapama komisyonu olarak tahsil edilen 435.998,00 TL. ‘dan
hesaplanan 21.799,90 TL. BSMV. kesintisinden, erken kapama komisyonu olarak tahsil
edilmesi gereken tutar üzerinden hesaplanacak BSMV. tutarının düşülmesi suretiyle
bulunacak fazla BSMV. kesintisinin de; fazla komisyon kesintisi ile birlikte iadesinin
gerekeceği, dosyaya sunulan *Hesaptan Komisyon Alınışı* ile ilgili 19.11.2019 tarihli
dekontta; 435.998,00 TL. Komisyon, 21.799,90 TL. BSMV. olmak üzere toplam 457.797,90 TL. tutarında kesinti yapıldığı, Bankalara gönderilen müzekkere cevaplarındaki erken kapama
komisyon oranları esas alınarak yapılan ortalama erken kapama komisyon oranı %4,93 üzerinden yapılan hesaplamada, kalan anapara tutarı: 2.738,140,08 TL. * % 4,93, kapama komisyonu 134.990,31 TL, Vergi BSMV 6.749,52 TL olmak üzere toplam tutar 141.739,83
TL olduğu, Bankaca tahsil edilen kapama komisyonu 435.998,00 TL, Vergi BSMV 21.799,90 TL olmak üzere toplam tutar 457.797,90
TL olduğu, iadesi gereken tutarın 301.007,69 TL kapama komisyonu, 15.050,38 TL Vergi BSMV olmak üzere toplam 316.058,07
TL olduğu, 316.058,07 TL. ‘nın; 22.10.2019 tarihinden
itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davacıya iadesi yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davalı Banka’nın Bursa Kestel Şubesi ile davacı Tanoba San. Tic. Ltd. Şti.
arasında 13.09.2017 tarihli ve 40.000,00 TL. tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi
imzalandığı, 13.05.2019 tarihinde davacı firmaya 3.000.000,00 TL. tutarlı 36 ay vadeli Taksitli
Ticari Kredi kullandırıldığı, faiz oranı % 26,50 olduğu, ödeme planına dâhil
taksitlerden 14.10.2019 vadeli 5. taksit ödenmiş olup, son ödenen taksit tarihinde
kalan anapara tutarı 2.721.312,30 TL olduğu, davacının erken kapama talebi üzerine; 435.998,00 TL. Komisyon, 21.799,90 TL. BSMV. olmak üzere toplam 457.797,90 TL. tutarında kesinti yapıldığı, davalı Bankanın uyguladığı Erken Kapama Komisyonu oranı; Erken Kapama Tutarı: 2.738.140,08 TL
, Erken Kapama Komisyonu (435.998,00 / 2.738.140,08 TL.= % 15,93 olduğu, “Genel Kredi Sözleşmesi Sözleşme Öncesi Bilgilendirme Formu ’nun 11. Maddesinde; “Müşterinin
erken ödemesi halinde erken kapama ücreti ile bu nedenle doğabilecek vergi, KKDF. gibi mali
yükümlülükleri ödeyeceği, Bankanın mahrum kaldığı faiz tutarını talep hakkı, kredi tesis/idame
yükümlülüğünü sona erdiren nedenler ve işlemiş faiz, sair tutarlar ile kredi tutarının bankaya
ödeyeceğini” hükmü; taraflar arasındaki GKS. ‘nın Erken Ödemeye ilişkin 11. maddesinde ise; “Müşteri, karz
akdi (tüketim ödüncü sözleşmesi) uyarınca kullandırılacak kredilerde bakiye borcunu vadesinden önce
ödeyerek Banka'nın mutabakatı ile hesabını kapatabilecektir. Erken ödemede Banka'nın mutabık kalması
halinde, Taksit Ödeme Tarihleri 'nden birinde veya ödeme vadesinde işlemiş faiz ile kalan anaparanın,
Banka'nın o gün itibarıyla katlanmak zorunda kalacağı maliyetler çerçevesinde belirleyeceği miktarda bir
erken kapatma ücreti ile erken ödeme nedeniyle doğabilecek vergi, KKDF gibi mali yükümlülüklerin
nakden ve defaten ödenmesi kaydıyla mümkündür. Banka'nın erken ödeme tarihi ile vade tarihi arasındaki
süre için, erken ödeme sebebiyle mahrum kalacağı, ilgili Kredi faiz oranı üzerinden hesaplanmış faiz
tutarını da talep hakkı saklıdır.” hükmü yer almakta olduğu, kredi sözleşmesinde, erken kapamaya ve erken kapama komisyonuna ilişkin herhangi bir hüküm
bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın genel kredi sözleşmesi çerçevesinde kullanılan kredinin erken kapatılması nedeniyle alınan erken kapama komisyon maliyetinin fahiş olduğu iddiasından kaynaklandığı, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmelerinin 6098 sayılı TBK’nın yürürlüğe girmesinden sonra imzalandığı ve bu sözleşmenin Kanun’un genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerine tabi olduğunun kabulü ile TBK'nın 20-25 maddelerinde düzenlenen genel işlem koşulları denetimine tabi tutulması gerekmekte olduğu, somut olayda; davacıdan tahsil edilen erken kapama komisyonuna tekabül eden
oran % 15,93 olduğu, bu itibarla, davalı banka tarafından alınan erken kapama ücretlerine ilişkin olarak miktar ve oranların sözleşmede yer almadığı gibi, sözleşmenin imzalanması aşamasında davalı banka tarafından alınan erken kapama ücretlerine ilişkin olarak önceden bilgilendirme de yapılmadığı, sözleşmede yer alan erken kapama ücreti alınacağına dair maddenin genel işlem koşulu niteliğinde olduğu, mahkememizce diğer özel ve kamu bankalarından celp edilen erken kapama komisyon oranları dikkate alınarak yapılan bilirkişi incelemesine göre, ortalama erken kapama komisyonu oranının % 4,93 olduğu, söz konusu oran üzerinden yapılan ve mahkememizce benimsenen gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi ek raporuna göre 316.058,07 TL iadesi gereken tutar olduğu anlaşılmakla, mahkememizce, davanın kısmen kabulü ile, 316.058,07-TL'nin 22.10.2019 tarihinden itibaren işleyecekavans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 316.058,07-TL'nin 22.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 21.589,93-TL harçtan peşin alınan 5.534,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 16.055,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.574,06-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, davanın kabul ve red oranına göre, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 5.596,98-TL harç, 500,00-TL bilirkişi ücreti ve 481,70-TL tebligat masrafı olmak üzere toplam 6.578,68-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 6.416,17-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre, 1.287,40-TL'sinin davalıdan, 32,60-TL'sinin davacıdan alınarak, hazineye İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim....
¸e-imzalıdır