T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/733
KARAR NO: 2022/734
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16595-95461-91780] UETS
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR : 3- ... - ...
4- ... - ... ...
5- ... - ... ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 18/09/2020
KARAR TARİHİ: 10/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Banka temizlik hizmeti alım işi yüklenicileri davalılar bünyesinde temizlik personeli olarak 28.12.2012-27.05.2020 tarihleri arasında çalışmış olan ..., 27.05.2020 tarihinde emeklilik nedeniyle işten ayrıldığını ve kendisine davacı tarafından 05.06.2020 tarih ve 43133 sayılı makam olur'u üzerine (damga vergisi dahil) 28.783,38-TL kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olduğunu, yapılan ödeme nedeni ile rücuan tazminat istemine ilişkin arabuluculuk sürecinin anlaşmazlık ile sona erdiğini, arabuluculuk süreci sona erdikten sonra davalı şirketlerden ... Çevre Sağlığı Makine San. Tic. Ltd.Sti. tarafından 28.07.2020 tarih ve 1800217 sorgu numarası ile 3.560,19 TL ödendiğini, söz konusu miktar davalı şirketin sorumlu olduğu tutarının altında olduğunu, bakiye borcunu da tahsilinin talep edildiğini, ödeme haricinde kalan bakiye bedelin 25.223,19-TL olduğunu, dava dışı işçiye yapılan ödemenin davalılardan ödeme tarihi itibariyle ileyecek avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranında rücuan tahsil edilmesi gerektiğini, banka temizlik hizmeti işleri anılan şirketlere ihale suretiyle verildiğini ve sözleşmeler imzalandığını, davacının ihale makamı olduğunu, davalıların davacıya taahhüt ettiği işi kendi şirket personelleri ile yürüttüğünü, çalışanlar ile bankanın hiçbir bağının bulunmadığını, davalı şirketler ile imzalanan tip sözleşmesi uyarınca sorumluluğun davalılara ait olduğunu, davalı şirketlerin işçisine davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı konusunda davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olmaları nedeni ile ödenen 25.223,19 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranına göre tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; davalılar ..., ..., Gökmavisi Eğitim Gıda Makina Temizlik Medikal Turizm İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Haberleşme Pos. Hizm. İlt. İnş. Veri Haz. Tem. Sağ. usulüne uygun tebligata rağmen, davaya cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
CEVAP; Davalı ... Çevre Sağlığı Makine San. Ve Tic. A.Ş. Vekili Dilekçesinde Özetle; ..., müvekkili firmanın davacı ...Ş.'nin düzenlediği ihalenin yüklenicisi olması sebebiyle ve bu ihale konusu işte, ihale şartnamelerinde belirtilen şartlarda ve sürelerde çalıştırılmak üzere 14.01.2018 - 27.05.2020 tarihleri arasında ihale konusu iş gereğince belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalışmış olduğunu, emsal kararlara göre taraflar arasında kıdem tazminatının kime ait olacağı ile ilgili bir düzenleme yoksa tarafların kıdem tazminatlarından yarı yarıya (eşit) sorumlu olacağını, davacı ile davalı müvekkili arasında davaya konu olan kıdem tazminatından kimin, ne oranda sorumlu olacağı ile ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığını, müvekkilinin bir kıdem tazminatı sorumluluğu sözkonusu olacaksa, 1475 sayılı İş Kanunu’nun halen yürürlükte olan 14.maddesi hükmü gereğince müvekkilin dava dışı işçiyi çalıştırdığı süre ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlı bir sorumluluk olacağını, dava dışı işçinin kendi döneminde çalıştığı süreye isabet eden kıdem tazminatının yarısı olan 3.560,19-TL'yi işbu davanın açılmasından önce 28.07.2020 tarihinde davacı ...'nın hesabına nakden ödemiş olduğunu, müvekkilinin işbu dava konusu kıdem tazminatından kendisi açısından bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu alacak için avans faizi istenemeyeceğini talep etmiştir.
Bilirkişi 06/12/2021 Tarihli Ön Raporunda Özetle; Davacı tarafından Hizmet Tip Sözleşmesinin 22. Maddesi ile Genel Şartnamenin Altıncı Bölümüne atıf yapılmış olması nedeni ile Genel Şartnamenin istenmesini, dava dışı çalışanın Sigortalı Hizmet Dökümünde dava dışı yüklenici nezdindeki çalışmasının 30.12.2012 tarihinde başlamasına karşın hesaplamada 28.12.2012 tarihinden başlatılmasına ilişkin bilgi ve belgelerin istenmesini, davacı tarafından çalışana yapılan kıdem tazminatı hesabında 1 yıl için 30 gün yerine 35 günlük hesaplama yapıldığı açıklamalarına yer verildiğinden bu hesaplamaya ilişkin yasal dayanağın ve alt işverenler ile bu konuda yapılmış olan sözleşme, mutabakat ya da diğer bilgi ve belgelerin davacıdan sorulmasını ve istenmesini, dava konusu çalışan ...'ın alt işverenlerin dönemlerine ait bilgi ve belgelerin çalıştığı sürelere ait hizmet cetveli halinde taraflardan istenmesini, 28.12.2012 - 13.11.2015 tarihleri arasında Gökmavisi Eğt. Gıda Mak. Temz. Med. Turz. İnş. Taah İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. (1218617) nezdindeki çalışması kapsamında 13.11.2015 tarihi itibari ile ve son bir yıl içerisinde ödenen brüt ücreti, yol, yemek, yakacak, ikramiye ve kıdem tazminatı hesabına esas diğer tüm ödemelerin aylık ve günlük miktarlarının, 14.11.2015 - 13.01.2016 tarihleri arasında ... Haberleşme Posta Hizmetleri İletişim İnşaat Veri Hazırlama Temizlik Sağlık Otomotiv Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (1279214) nezdindeki çalışması kapsamında 13.01.2016 tarihi itibari ile ve son bir yıl içerisinde ödenen brüt ücreti, yol, yemek, yakacak, ikramiye ve kıdem tazminatı hesabına esas diğer tüm ödemelerin aylık ve günlük miktarlarının, 14.01.2016 - 13.01.2018 tarihleri arasında Arçam Temizlik Medikal Gıda İnşaat Turizm Bilgisayar Kırtasiye Sanayi Ticaret Limited Şirketi (1282329) nezdindeki çalışması kapsamında 13.01.2018 tarihi itibari ile ve son bir yıl içerisinde ödenen brüt ücreti, yol, yemek, yakacak, ikramiye ve kıdem tazminatı hesabına esas diğer tüm ödemelerin aylık ve günlük miktarlarının, anılan eksiklerin eksiklerin tamamlanmasının ardından tekrar hesaplama yapmak üzere dosyanın tarafıma tevdi edilmesi halinde bilirkişi raporunda yer vermiş olduğu tespitler doğrultusunda hesaplamaların tam olarak yapılabileceğini bildirmiştir.
Bilirkişi 26/03/2022 Tarihli Ek Raporunda Özetle; Çalışanın son çalışma dönemine ilişkin ücret bordrosunda almış olduğu son brüt ücretin 102,02 TL/gün olduğu görülmekte olduğunu, ayın bordroda kendisine günlük; 4,99 TL yemek, 13,74 TL yol ücreti, 2,76 TL ikramiye ve 0,99 TL yakacak ücreti ödendiğinin görüldüğünü, bu itibarla davacının kıdem tazminatına esas giydirilmiş brüt ücret hesabı; Günlük ücret: 102,02 TL, Yemek ücreti: 4,99 TL, Yol ücreti: 13,74 TL, İkramiye: 2,76 TL, Yakacak: 0,99 TL, Giydirilmiş Brüt: 124,50 TL/gün, dosya içerisinde bulunan Yüksek Hakem Kurulu Başkanlığının 2018/1213 esas ve 1895 karar sayılı 12.12.2018 tarihli kararının "Kıdem Tazminatı, Hesaplanması ve Ödenmesi" başlıklı 24.maddesi ile, "İş Sözleşmesi İş Kanunu'nda belirtilen hallerde sona eren işçiye, kıdem tazminatı ödenmesi konusunda aşağıda belirtilen süreler dışında kanun hükümleri uygulanır. Bu Toplu İş Sözleşmesinden yararlanan işçilere her tam yılı hizmet yılı için 35 (otuzbeş) gün,...ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir." düzenlemesinin yer aldığının görüleceğini, davacının SGK kayıtlarında iş başlangıcı 30.12.2012 olarak geçmekte ise de kurum kayıtlarında 28.12.2012 olarak geçtiğinin görüleceğini, bu itibara işçi lehine olan ve alt işverenin hatasına imkan tanımayan kurum kayıtlarında belirtilen tarih esas alınarak hesaplamalarda yer verildiğini, buna göre işçiye ödenmesi gereken kıdem tazminatı; 124,50 TL x 35 = 4.357,50 TL üzerinden; 6 yıl4.357,50 x 6= 26.145,00 TL, 221 gün 4.357,50 / 365 x 221 = 2.638,38 TL, Kıdem Tazminatı Brüt= 28.783,38 TL, Damga Vergisi= (-) 218,47 TL, Kıdem Tazminatı Net = 28.564,91 TL, 28.12.2012 - 13.11.2015 (2 yıl 320 gün) tarihleri arasında Gökmavisi Eğt. Gıda Mak. Temz. Med. Turz. İnş. Taah İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğu;2 yıl, 4.357,50 x 2= 8.715,00 TL, 320 gün, 4.357,50 / 365 x 320 = 3.820,27 TL, Kıdem Tazminatı Brüt= 12.535,27 TL, Damga Vergisi= (-) 95,17 TL, Kıdem Tazminatı Net= 12.440,13 TL, A Seçeneği= 6.220,07 TL, B Seçeneği= 12.440,13 TL, 14.11.2015 - 13.01.2016 (60 gün) tarihleri arasında ... Haberleşme Posta Hizmetleri İletişim İnşaat Veri Hazırlama Temizlik Sağlık Otomotiv Turizm San. Tic. Ltd. Şti. sorumluluğu;60 gün4.357,50 / 365x60 = 716,30 TL, Kıdem Tazminatı Brüt= 716,30 TL, Damga Vergisi= (-) 5,44 TL, Kıdem Tazminatı Net= 710,86 TL, A Seçeneği = 355,43 TL,B Seçeneği= 710,86 TL, 14.01.2016 - 13.01.2018 (1 yıl 364 gün) tarihleri arasında Arçam Temizlik Medikal Gıda İnşaat Turizm Bilgisayar Kırtasiye Sanayi Ticaret Limited Şirketi sorumluluğu; 2 yıl, 4.357,50 x 1= 4.357,50 TL, 320 gün 4.357,50 / 365 x 364 = 4.345,56 TL, Kıdem Tazminatı Brüt= 8.703,06 TL, Damga Vergisi= (-) 66,06 TL, Kıdem Tazminatı Net= 8.637,01 TL, A Seçeneği= 4.318,50 TL,B Seçeneği= 8.637,01 TL, 14.01.2018 - 27.05.2020 tarihleri arasında (2 yıl 133 gün) ... Çevre Sağlığı Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi sorumluluğunun;2 yıl, 4.357,50 x 2 = 8.715,00 TL, 133 gün 4.357,50 / 365 x 133= 1.587,80 TL, Kıdem Tazminatı Brüt= 10.302,80 TL, Damga Vergisi= (-) 78,20 TL, Kıdem Tazminatı Net= 10.224,60 TL, Alt işveren sorumluluğu 1/2= 5.112,30 TL, Ödenen= (-) 3.560,19 TL, A Seçeneği Bakiye Borç Bedeli= 1.552,11 TL, B Seçeneği Bakiye Borç Bedeli= 6.664,41 TL. Taraflar arasında, davacı tarafından hizmet alımına ilişkin yapılan ihaleler uyarınca birbirini takip eden sözleşmeler ile dava dışı işçinin davacı kurum nezdinde ve değişen davalı alt işverenler nezdinde çalışmış olduğunu, dava dışı işçinin iş akdinin yaş dışında emeklilik şartlarını sağlaması nedeni ile kendisi tarafından sona erdirilmiş olduğunu ve bu halde 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14.maddesi uyarınca kıdem tazminatına hak kazanmış olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme, şartname ve diğer düzenleyici işlemlerde işçiye yapılan tazminat ödemesinden sadece yüklenicinin sorumlu olacağına dair düzenleme bulunmadığını, hesaplamalarda tarafların TBK.m.167 uyarınca dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından sorumluluklarının yarı yarıya olduğu (A seçeneği) ya da davalı alt işveren personeline yapılan ödeme nedeni ile davacı kurumun herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının (B seçeneği) kabulü ihtimallerine binaen yapılan seçenekli hesaplama tablosu; Gökmavisi işe başlama tarihi 28/12/2012, işten ayrılış 13/11/2015 A seçeneği 6.220,07 TL, B seçeneği 12.440,13 TL, ... işe başlama tarihi 14/11/2015, işten ayrılış 13/01/2016 A seçeneği 355,43 TL, B seçeneği 710,86 TL, Arçam işe başlama tarihi 14/01/2016, işten ayrılış 13/01/2018 A seçeneği 4.318,50 TL, B seçeneği 8.637,01 TL, ... işe başlama tarihi 14/01/2018, işten ayrılış 27/05/2020 A seçeneği 1.552,11 TL, B seçeneği 6.664,41 TL olmak üzere A seçeneği toplam 12.446,11 TL, B seçeneği toplam 28.452,41 TL yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Tüm Dosya Kapsamı Değerlendirildiğinde; Dava dışı işçi ...’ın davacı asıl işveren tarafından hizmet alım sözleşmesi kapsamında ödediği kıdem tazminatının rücuen alt işveren davalılardan tahsilinin gerekip gerekmediği, alt işveren davalıların sorumlulukları, ödenen kıdem tazminatı miktarından davalıların ne oranda sorumlu olacaklarının uyuşmazlık konusu olduğu, dava dışı işçinin iş akdinin yaş dışında emeklilik şartlarını sağlaması nedeni ile kendisi tarafından sona erdirilmiş olduğu ve bu halde 1475 sayılı İş Kanunun 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatına hak kazanmış olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme, şartname ve diğer düzenleyici işlemlerde işçiye yapılan tazminat ödemesinden sadece yüklenicinin sorumlu olacağına dair düzenlemenin bulunmadığı görülmekle denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulü ile 12.440,13 TL’nin davalı Gökmavisi Eğt. Gıda Mak. Temz. Med. Turz. İnş. Taah İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti’nden, 710,86 TL’nin ... Haberleşme Posta Hizmetleri iletişim İnşaat Veri Hazırlama Temizlik Sağlık Otomotiv Turizm San. Tic. Ltd. Şti’nden, 8.637,01 TL’nin Arçam Temizlik Medikal Gıda İn. Turizm Bilgisayar Kirtasiye San. Tic. Ltd. Şti’nden ... Çevre Sağlığı Makine San. Tic. Ltd. Şti tarafından yapılan 3.560,19 TL'nin tahsil sırasında değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 12.440,13 TL’nin davalı Gökmavisi Eğt. Gıda Mak. Temz. Med. Turz. İnş. Taah İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti’nden, 710,86 TL’nin ... Haberleşme Posta Hizmetleri iletişim İnşaat Veri Hazırlama Temizlik Sağlık Otomotiv Turizm San. Tic. Ltd. Şti’nden, 8.637,01 TL’nin Arçam Temizlik Medikal Gıda İn. Turizm Bilgisayar Kirtasiye San. Tic. Ltd. Şti’nden , 6.664,41 TL’nin ... Çevre Sağlığı Makine San. Tic. Ltd. Şti’nden 05/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ile tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.723,00-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 430,75-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 1.292,25-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 5.100,00- TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 430,75-TL peşin harç, 650,00 TL bilirkişi ücreti ve 735,00-TL tebligat gideri olamak üzere toplam 1.870,15-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır