T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2020/74
KARAR NO:2022/757
BAŞKAN:... ...
ÜYE:... ...
ÜYE:... ...
KATİP:... ...
DAVACI :... -
VEKİLİ:Av. ... -....] UETS
DAVALILAR :1- ... -TC Kimlik no- ...
...
3-... -TC Kimlik no- ...
...
4-...- ...
VEKİLİ : AV. ...
: 5-... -TC Kimlik no- ...
...
6-... -TC Kimlik no- ...
...
DAVA: Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin)
DAVA TARİHİ: 10/01/2020
KARAR TARİHİ: 15/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 28.12.2006 tarihinde vefat etmiş olup, mirasının en yakın
mirasçılarının tamamı tarafından reddedilmiş olması nedeniyle, İstanbul 1. Sulh Hukuk
Mahkemesinin 2007/... Tereke sayılı dosyasında verilen 13.03.2008 tarihli 2008/10 sayılı
kararla müteveffanın terekesinin Türk Medeni Kanununun 612 nci maddesi
hissedarlardan müteveffa ...; toplam 34.000 hisseye karşılık 425,000.-
TL sermayeli davalı ....’de 8500 paya sahip olduğunu, davacının son olarak davalı şirketin 04/12/2013 tarihinde yapılan Olağan Genel
Kuruluna davet edildiğini ve bu toplantıya katıldığını, müvekkilinin tebligat adresi ve telefon
numarası gibi iletişim bilgileri davalı şirketin kayıtlarında mevcut olmasına rağmen, sonraki
yıllarda yapılan olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarına müvekkilinin davet
edilmediğini, şirketin faaliyetleri ile gelir-gider durumu hakkında bilgi sahibi olmadığı gibi,
kar payı dağıtımı yapılıp yapılmadığının da bilinmediğini, müteveffanın terekesinin tasfiye
işlemlerinin yürütülmekte olduğu İstanbul l.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/... Tereke sayılı
dosyasından müteveffanın şirketteki payı ile ilgili olarak bilirkişi incelemesi yaptırılması karar
verildiğini ve yazılan talimatın Bursa l.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015... Talimat numarasına
kaydedildiğini, bu dosyada düzenlenen 07/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda ise; şirket yetkilisi ve mali müşavirinden istenen bilgi ve belgelerin verilmesinden imtina edildiğini, gerekli
incelemenin yapılamadığının bildirildiğini, davalı şirketin faaliyetleri hakkında bilgi sahibi olamamaları, genel kurullara davet
edilmemeleri, kar payı dağıtılmaması, şirket yetkililerinin Mahkemeye istenilen bilgileri
vermekten imtina etmeleri yanında, müteveffaya ait şirket hissesinin paraya çevrilerek
terekenin tasfiyesinin tamamlanması zorunluluğu bulunduğundan, terekenin tasfiye
işlemlerinin yürütülmekte olduğu İstanbul l.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/... Tereke sayılı
dosyasından 07/01/2020 tarihli ek karar düzenlenerek TTK 531.maddesi uyarınca dava açmak
üzere müvekkilinin tereke tasfiye memuruna yetki verildiğini belirterek müteveffa ...’un davalı şirkette sahibi olduğu
payların TTK 531.maddesinde yer alan düzenleme uyarınca karar tarihine en yakın tarihteki
gerçek değerlerinin ödenip davacı terekenin şirketten çıkarılmasına, aksi takdirde şirketin
feshine karar verilmesi talebiyle bu davayı açmak gereği doğduğunu belirterek müteveffa ...’un (1) nolu davalı ...
Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de sahibi olduğu payların TTK 531 .maddesinde yer alan
düzenleme uyarınca karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip diğer paydaşlar
tarafından satın alınarak davacı terekenin şirketten çıkarılmasına, aksi takdirde davalı şirketin
feshine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini
talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar ... ile ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle;
6102 sayılı TTK'nın 531. maddesinin somut olaya uygulanamayacağını, zira dava için haklı sebep
bulunmadığını, davacının haklı sebep olarak dayandığı hususlar gerçeği yansıtmadığını, davacının iyi niyetli olmadığını, amacının şirkete zarar vermek olduğunu, davacıya şirketle ilgili bilgi
verilmediği hususlarının gerçek dışı olduğunu, davalı şirket kayıtlarının TTK hükümleri çerçevesinde
tüm ortakların incelemesine açık olup istendiğinde ortaklarca incelenmesi mümkün olduğunu, bu nedenlerle haklı sebebi bulunmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; davalı şirketin TTK 531.maddesi kapsamında haklı sebeple tasfiyesinin gerekip gerekmediği, davacı .... ...... uygun Terekesinin şirketten ayrılmasına karar verilmesi halinde ayrılma payı alacağının neden ibaret olacağına ilişkindir.
Mahkememizce davalı şirket kayıtları üzerinde bir SMMM bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılarak; davacı tereke . genel kurullara çağırılıp çağrılmadığı, şirketin mali durum ve ortaklık yapısının analiz edilerek raporlandırılması ile, davacı muris terekesinin ortalıklıktan çıkarılması halinde ayrılma payı alacağının TTK'nun 379/1-2-3.maddeleri göz önüne alınarak neden ibaret olacağı konularında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi ön raporunda; bilirkişi ön raporunda yazılı olduğu şekilde mahallinde gerekli ölçümlemelerin yapılması bakımından bir harita mühendisi bilirkişinin mahkememizce resen görevlendirilerek bilirkişi heyetine katılmasına karar verilmiş, daha sonra dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdii ile, dosyaya daha önce rapor ibraz eden SMMM ... raporunda davacı yana davalı şirket hisselerinin %25'ine sahip olması konusunda şirketin kendi paylarına iktisabı yönünden TTK'nun 379. Maddesinde sınırlamalar ile şirket mal varlığı değerlemesi göz önüne alınarak kanunen ayrılması gerekli yedek akçeler ayrıldıktan sonra kalan tutar itibari ile davalı şirketin öz varlıklarını kaybetmeden kanuni tanımlara uygun şekilde davacı hisse bedelini ödemesinin mümkün olup olmayacağı, işbu halde de ayrılma payı alacağının neden ibaret olacağı konularında görüş bildirmesi ve bilirkişi raporunun daha sonra görevlendirilen teknik bilirkişiler ile heyet olarak tanzim edilmesi konusundaki eksikliklerin giderilmesinin istenmiş, bilirkişi heyetinin 28/03/2022 tarihli raporunda;
şirketin 31.12.2021 tarihli kayıtlarına göre özvarlıklarının
toplamı 13.095.891.27-TLolduğu, şirketin iktisap edebileceği paylarının hesaplanması için, öncelikle esas veya çıkarılmış
sermayesinin ve kanuni yedek akçelerinin tespit edilmesi gerektiği, payların bedellerinin tamamen ödenmiş olması zorunluluğu şirketin genel kurul kararı ile
kendi paylarını iktisap edebilmesinin son koşulu, iktisap edilecek payların bedellerinin
tamamen ödenmiş olmasıdır (TTK 379/4). ödeme hem taahhüt edilen sermaye miktarını hem
de varsa payın itibari değerini aşan primini kapsaması gerektiği, pay bedellerinin
tamamen ödenmiş olması koşulu, sermayenin korunması ilkesinin bir yansıması olduğu, böylece
şirketin hem alacaklı hem borçlu olmamasının önleneceği, şirketin ödenmemiş sermayesi bulunmadığı, şirketin öz sermayesi rayiç bilançoya göre 13.095.891.27-TL, ödenmiş sermayesinin 425.000.00-TL , geçmiş yıl karları: 539.315.84-TL, genel kurul kararları ile dağıtılmamasına karar verilen karlar: 90.231.61-TL, geçmiş yıl zararları: 103,668,46-TL,
ayrılmış kanuni yedek akçeler: 43,001,93-TL, 2021 yılı net karı:44,686,74-23,275,47(vergi)= 21.411.27-TL, bu verilere göre toplam dağıtılabilir kar: 539.315.84+21.411.27= 560.727.11-TL , zararların mahsubu 560,727,11-103,668,46=457,058,65-TL, tertip yedek akçe: dağıtılabilir net karın % 5 i ödenmiş sermayenin % 20'sine
ulaşılıncaya kadar ayrılması gerektiği, ödenmiş sermaye 425.000.00-TL
, % 20'si 425.000* % 20= 85.000.00-TL, şirket 85.000-TL ye ulaşıncaya kadar her yıl karının % 5 ini 1. Tertip yedek akçeye
ayırmak zorunda olduğu, = 457,058,65*% 5=22,852,93-TL ( 1. Tertip yedek akçe)
toplam yedek akçe tutarı: 22,852,93+43,001,93=65,854,86-TL,
2. Tertip yedek akçe 2. Temettünün dağıtılmasına karar verilmesi halinde %10
olarak ayrıldığını, şirketin böyle bir karar alıp almayacağı belirsiz olduğu için 2. Tertip
yedek akçe hesaplanmadığını, olağanüstü yedek akçeler kanuni yedek akçe olmayıp ileride dağıtımına veya
sermayeye eklenmesine karar verilinceye kadar tutuldukları hesap olduğunu, yedek akçeleri düştükten sonra şirketin Rayiç Öz
Sermayesi 13,095,891,27-TL-65,854,86= 13,030,036,41-TL, ayrılması halinde ortağa verilmesi gereken ayrılma akçesi 13,095.891,27*% 25: 3,273,972,81-TL, görüldüğü gibi şirketin yedek akçelerden arındırılmış öz varlıkları13,030,036,41-TL, bu tutarın 12,057,323,61-TL'si maddi duran varlık değerlemesi ile gelen yeniden değerleme
tutarı olduğu, davacıya verilmesi gereken ayrılma akçesi 3.273,972,81-TL olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 531.maddesinde belirtilen haklı sebeple fesih talebinin kabulü için; Pay sahibinin hak veya menfaatlerini sürekli olarak, ağır ve ciddi şekilde ihlal eden ve dürüstlük kuralı gereğince davacı pay sahibi yönünden ortaklığa devamı çekilmez kılan karar, işlem ve davranışların gerçekleşmesi gerektiği, feshe dayanak gösterilen haklı nedenlerin, hiç kimse kendi eylem ve işlemlerine dayanarak kendi lehine sonuç çıkaramayacağı ilkesi gereği, münhasıran diğer ortaklardan kaynaklandığının kanıtlanması gerektiği, bu koşullar gerçekleşmiş olsa dahi, azınlık hakları değerlendirilirken aynı zamanda diğer ortakların, şirketin ve çalışanların da hukukunun korunması gerektiği, şirketin amaçlarını gerçekleştirmesini önemli ölçüde olumsuz yönde etkileyecek bir ortaklıktan ayrılma, haklı sebep olsa dahi yasanın özüne uygun olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı gerçek kişilere husumet yöneltilemeyeceğinden davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'ye karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş, şirketin serbest malvarlığı ne kadar fazla olursa olsun,
şirketin genel kurul kararı ile iktisap edebileceği kendi paylarının itibari değerlerinin toplamı,
en fazla esas veya çıkarılmış sermayesinin onda biri oranına karşılık gelen miktar kadar
olabileceği, bu miktarı aşan iktisapların yasaklandığı, paylarının onda birini aşan kısmını 3 yıl içinde elden çıkarmak zorunda oldukları, ancak TTK'NUN 531. Maddesi anlamında ortağın haklı nedenle şirket ortaklığından çıkartılmasına mahkemece karar verilmesi halinde bu oranın %20'ye kadar çıkabileceği uygulamada ve Yargıtay kararlarında kabul edilmiş olup eldeki davada da davacı ortak ...'un vefatı ile terekesinin tasfiyesine karar verildiği, davalı şirketteki payları yönünden de mirasçıların şirkete ortaklık anlamında müracatları olmadığı, iradelerinin terekenin tasfiyesine yönelik olduğu anlaşılmış olup, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre tasfiye amaçlı olarak oluşturulan terekenin süresiz olarak şirket ortaklığını sürdürmesinin kendisinden beklenemeyeceği gibi, tasfiye amacı ile de bağdaşmayacağı, anılan nedenlerle haklı sebebin davacı lehine gerçekleştiği mahkememizce takdir edilmekle eldeki davada şirketin davacı ... Terekesinin davalı... Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş ortaklığından TTK'nun 531.maddesi gereğince haklı nedenle çıkarılması mahkememizce değerlendirme konusu yapılarak haklı görülen talebi yönünden davalı şirkete karşı açılan davanın kabulü ile, davacı ... Tekesinin davalı ...Tekstil San. ve Tic. AŞ ortaklığından TTK'nun 531.Maddesi gereğince haklı nedenle çıkartılmasına ve davacının hissesi oranında hesap edilen 3.273.972,81.-TL ayrılma payı alacağının da davalı şirketten alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'ye karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Davalı şirkete karşı açılan davanın KABULÜ ile, Davacı ... Terekesinin davalı ...Tekstil San. ve Tic. AŞ ortaklığından TTK'nun 531.Maddesi gereğince haklı nedenle ÇIKARTILMASINA,
3.273.972,81 TL AYRILMA PAYI ALACAĞININ DAVALI ŞİRKETTEN ALINIP DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Harçlar Tarifesi gereği alınması gereken 223.640,87.-TL harçtan 55.911,28.-TL tamamlama harcının mahsubu ile 167.729,....-TL bakiye karar ve ilam harcının davalı ...Tekstil San. ve Tic. AŞ'den alınıp HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 121.364,11.-TL vekalet ücretinin davalı ...Tekstil San. ve Tic. AŞ'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalılar ...,..., ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine taktir ve tayin olunan 5.100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafça yapılan şağıda dökümü yazılı toplam ....623,38.-TL yargılama giderinin davalı ...Tekstil San. ve Tic. AŞ'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/06/2022
Başkan ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Katip ...
✍e-imzalı
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ.
54,40 TL BVH.
55.911,28.-TL TAMAMLAMA HARCI
907,70 TL TEB. VE POSTA GİD
2.750,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
TOPLAM : ....623,38.-TL