T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/743 Esas
KARAR NO: 2021/779
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...(TC. ...)
VEKİLLERİ: Av. ... -... UETS
Av. ... - ...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -... UETS
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ: 24/09/2020
KARAR TARİHİ: 12/10/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekilinin 27/10/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... tarafından davalı kooperatifin ...No'lu üyesi iken, maliki bulunduğu ... kayıtlı dükkanı 2013 yılı haziran ayında satıldığını, müvekkili ... maliki bulunduğu taşınmazın satışından sonra, İnegöl 1. Noterliği'nin 12/11/2015 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle ... Yapı Kooperatifi üyeliğinden istifa ettiğini davalı tarafa bildirdiğini, ancak davalı tarafça, hukuka ve mevzuata aykırı şekilde, Bursa 10. Noterliği'nin 15/12/2015 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili istifasının kabul edilmediğinin belirtildiğini, davalı kooperatif tarafından müvekkile, 11/05/2018 tarihinde yapılacak Genel Kurul'a üye olarak katılması talebini içerir bir mektup gönderildiğini, iş bu mektuba cevaben müvekkili tarafça 09/05/2018 tarihli dilekçe ile İnegöl 1. Noterliği'nin 12/11/2015 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle.... Yapı Kooperatifi üyeliğinden istifa ettiği hatırlatılarak üyelik kaydının sona erdiği ve kayıtların düzeltilmesi talep edildiğini, 09/05/2018 tarihli dilekçenin 11/05/2018 tarihinde davalıya teslim edildiğini, müvekkili davalı tarafça 27/03/2019 tarihli Genel Kurul'a davet edilmesi üzerine Bursa 6. Noterliği'nin 25/03/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili kooperatif üyeliğinden istifa etmiş olduğu ısrarla vurgulanarak müvekkili kooperatifin üyesi olmadığının tespit edilmesi ve kayıtlarının işbu hususa göre düzeltilmesi talep edildiğini, ancak davalı tarafça ihtarnameye hiçbir şekilde cevap verilmemiş olup halen müvekkili kooperatifin üyesi göründüğünü, ancak istifanın göz ardı edilerek halen Genel kurul'a ısrarla davet edildiğini, ayrıca müvekkili istifasının kayda alınmadığından uzun zaman kooperatif üyelik aidatlarını ödemeye devam ettiğini, Müvekkili 1163 sayılı Kooperatif Kanunu genel hükümleri çerçevesinde istifa hakkını kullandığını, davalı kooperatifin ana sözleşmesi Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 07/09/1973 tarihli ve ... sayılı ilanı ile yayımlanmış ve Ana Sözleşme Madde 6'da Kooperatifler Kanunundan daha kısa bir bildirim süresi kabul edilerek "Her ortak dilediği zaman, yönetim kuruluna hesap senesi sonunda en az 2 ay evvel yazı ile başvurmak sureti ile ortaklıktan çıkabilir." hükmüne yer verildiğini, anılan bu sebeplerle; müvekkili ...'nin, davalı ... Yapı Kooperatifi üyeliğinin istifa nedeniyle sona erdiğinin tespit edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; davalı vekilinin 30/10/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; iş yeri sahipliği ve üyelik birbirinden ayrılamayacağı için davacı dükkanlarını satarken üyeliğini de sattığı kişiye devretmek zorunda olduğunu, zira mülkiyeti üyelikten ayırmanın mümkün olmadığını, satılan dükkan kooperatif çatısı altındadır ve kooperatifin tüm hizmetlerinden yararlanmakta olduğunu, iş yeri kooperatifin üyelerine sağladığı güvenlik, çöp toplama, sokakların bakımı gibi pek çok hizmeti yürüttüğünden bu hizmetlerin bedeli olarak aidat ödemek zorunda olduğunu, dükkan ve üyelik birlikte devredilmesi gerekirken bu işlemin yapılmamış olması davacının kendi hatası olduğunu, bunu telafi etmek yerine istifa ederek kendini kurtarmak istediğini, ayrıca Kooperatifler Kanunu Ortaklıktan çıkmanın çıkma zamanını düzenleyen 12.maddesinde "çıkış ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır" demektedir. davacının da dile getirdiği ana sözleşmede ise en az iki ay öncesi haber verilerek yapılır denildiğinin belirtildiğini, Kanunun bahsettiği hesap senesi sonu için o yılın 31 Aralığı olarak kabulü gerekeceğini, davacı istifa ile ilgili ihtarı İnegöl 1.Noterliğinden 12/11/2015 tarihinde çektiğini, bu nedenle ihtar 31Aralık 2015 tarihinden en az 6 ay veya 2 ay öncesi yapılması gerekirken bu yapılmadığından da usulen uygun bir istifa da söz konusu olmadığını, anılan bu sebeplerle; açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
Dava; davacının...Yapı kooperatif üyeliğinden istifası nedeniyle, üyeliğinin sona erdiğinin tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce 25/05/2021 tarihinde Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, davalı,... Yapı Kooperatifi (VD:...)'nin ana sözleşmesinin mahkememize gönderilmesi istenildiği, ancak yazımıza cevap verilmediği bu nedenle mahkeme kalemince Ticaret Sicil Gazetesi Resmi Sayfasından online olarak anasözleşme örneğinin çıktısının alınarak, dosya içerisine alındığı, görülmüştür.
Mahkememizce 08/10/2020 tarihinde Bursa Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalı ...i Yapı Kooperatifi (VD:...)'nin 2010-2020 yılları arasında yapılan genel kurul toplantı tutanakları, kooperatif ana sözleşmesinin ve hazirun cetvelinin celbi istendiği, Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 12/02/2021 tarihli cevabı yazısı ile, yapılan inceleme neticesinde; davalı ...'nin 2010-2020 arasına ait tüm evrakların bir sureti yazı ekinde gönderildiği, kooperatif anasözleşmenin ise İl Müdürlüğü mülga Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünden teslim alınan evrak içerisinde bulunmadığı kooperatif anasözleşmenin Ticaret Sicil Memurluğundan istenilmesi yönünde bilgi verildiği, yazı ekinde iki adet klasör dosya ile ilgili evrak suretlerinin gönderildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ortaklıktan çıkmayı kabulden kaçınma başlığı altında düzenlenen 13.maddesindeki "Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir." hükmü aynı kanunun Bildirme süresi ve çıkma zamanını başlığı altında düzenlenen "Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir." hükmü, Ortaklıktan çıkmanın sınırlandırılması başlığı altında düzenlenen 11 maddesindeki " Kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, anasözleşme ile en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir. Haklı ve önemli sebeplerle bu süreden evvel çıkabileceği hususunda Anasözleşmeye hüküm konulabilir. Hükmü, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/23-2538 Esas, 2018/440 Karar sayılı kararında "1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 13. maddesinde ortağın ana sözleşmeye uygun olarak istifa etmesine rağmen kooperatifin istifayı kabulden kaçınması hâlinde ortağın çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirmesiyle çıkmanın gerçekleşeceği düzenlenmiş olup, davacı kooperatif ana sözleşmesinin 13. maddesinde de bu hükme paralel bir düzenleme yer almıştır. Ortağın istifa bildirimi yenilik doğurucu nitelikte olup, kooperatife ulaştığı anda sonuç doğurur. Bu durumda ortağın yenilik doğurucu nitelikteki istifa iradesini ilk olarak noter vasıtasıyla kooperatife duyurması ortaklıktan çıkmanın gerçekleşmesi için yeterlidir. Ne var ki 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/son maddesindeki “…ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." şeklindeki kararı bir bütün halinde incelendiğinde, kooperatif üyesinin üyelikten çıkmasının ana sözleşmeyle en fazla beş yıl sınırlandırılabileceği, kooperatif üyesinin kooperatif ana sözleşmesinde kısaltılmadığı sürece hesap yılı sonundan önceki 6 ay içerisinde bildirimde bulunarak kooperatif üyeliğinde ayrılabileceği, noter aracılığı ile bildirim halinde bildiri tarihinde kooperatif üyeliğinden üyenin ayrılmış olacağı düzenlenmiştir.
Mahkememizce Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Resmi Sayfasından alınan, davalı Kooperatife ait 07/09/1973 tarihli ve ... sayılı ilanının örneği temin edilmiş olup,; 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu Ana Sözleşme Özeti başlığı altında 6. Maddesi ile " her ortak dilediği zaman yönetim kuruluna, hesap süresi sonunda en az iki ay evvel yazı ile başvurmak sureti ile ortaklıktan çıkabilir." hükmüne yer verildiği görülmüş olup, bu hükümle 1163 sayılı kanunun 12.maddesindeki süre kısaltılarak hesap senesi öncesinden 2 ay önce çıkma talebiyle hesap sonu itibariyle kooperatif üyeliğinden çıkılabileceği açıkça düzenlenmiştir. Ana sözleşme hükmü gereğince davacının kooperatif üyeliğinden çıkabileceği sabit olmakla birlikte tartışılması gereken bir diğer husus üyenin kooperatif üyeliğinden ayrılma tarihine ilişkindir. Her ne kadar 13.maddede noter ihtarının tebliği tarihinde kooperatif üyeliğinden ayrılınacağı belirtilmişse de, bu maddenin öncelikle kooperatife başvuru yapılmasını , başvurunun işleme alınmaması durumunda noter ihtarının çekilmesi ile kooperatiften ayrılacağının düzenlediği görülmektedir. Davacı İnegöl 1. Noterliği'nin 12/11/2015 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle istifasını bildirmiş olup, dosya kapsamından davacının daha önce davalı kooperatife başvurduğuna ilişkin bilgi bulunmamaktadır. İhtarname tarihi incelendiğinde 2015 yılı hesap yılı sonundan 2 ay önce başvuru yapılmadığı göz önüne alındığında davacının iradesinin 2016 yılı hesap sonuna ilişkin olduğu, davalı kooperatifçe davacının talebi yerine getirilmediğinden eldeki davayı açmakta davacının güncel korunması gereken hukuki yararının bulunduğu değerlendirilerek davanın kabulü ile, davacının davalı...Kooperatiften 2016 yılı hesap yılı sonu itibariyle kooperatiften ayrıldığının tespitine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile davacının davalı...Kooperatiften 2016 yılı hesap yılı sonu itibariyle kooperatiften ayrıldığının TESPİTİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 59,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 4,90-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvuru harcı, 54,40-TL peşin harç, 42,60-TL tebligat giderinden oluşan toplam 151,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır