T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/752 Esas - 2023/260
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/752
KARAR NO: 2023/260
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI : ... ... TECHNİK A/S -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - 0004048924900011 [25959-59905-70179] UETS
VEKİLİ: Av. ...... - [16365-63980-...... UETS
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/09/2020
KARAR TARİHİ: 08/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :17/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın ön mühendislik sözleşmesi uyarınca muaccel hale gelen 250.000Euro bakiye alacağını müvekkili şirkete ödemekle yükümlü olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca müvekkili şirketin edimlerini yerine getireceği iş takviminin belirlendiği gibi davalının yapacağı ödemelerin miktarının ve ödemelerin vadelerinin de belirlendiğini, sözleşmenin "Ücretler" başlıklı 5. maddesinde 08.04.2019-08.05.2019 dönemi için 75.000 Euro, 08.05.2019-08.06.2019 dönemi için 150.000 Euro, 08.06.2019-08.07.2019 dönemi için ise 500.000 Euro ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, davalı tarafın sözleşmeyi feshettiği 29.06.2019 tarihinden önce 08.06.2019-08.07.2019 tarihi için ödenecek 500.000 Euro'nun yarısını müvekkili şirkete ödediğini, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan tüm edimlerini yerine getirmesi sonucunda 08.06.2019-08.07.2019 dönemine tekabül eden tüm ücrete hak kazandığını, müvekkili şirketin hâlihazırda sözleşmede belirlenen iş takvimine uygun olarak kendi edimlerini yerine getirdiğini, sözleşmenin feshedilmesi sebebiyle davalının müvekkili şirketin malzemeler için yapılan masrafların iptal bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkili tarafından Beyoğlu 7. Noterliğinin 19478 yevmiye numaralı ve 11.12.2019 tarihli ihtarnamesi gönderilerek hem sözleşme uyarınca bakiye 250.000 Euro'nun hem de sözleşmenin feshi sebebiyle daha önceden sipariş edilen malzemelere ilişkin iptal bedeli olan 143.373 Euro tutarın ödenmesinin davalıdan talep edildiğini, davalının ise buna karşılık olarak Bursa 4. Noterliğinin 6723 yevmiye numaralı ve 19.12.2019 tarihli ihtarnamesi ile taraflar arasında açık bir yanlış anlaşılma olduğunu, kendilerinin kabul edilemez koşullar ve çözümlerin kabulüne zorlandığını, karşılıklı güven kaybı yaşandığını ve bu sebeple ön mühendislik sözleşmesinin feshedildiğini bildirdiğini, davalının sözleşmeyi feshettiği tarih nazara alındığında, müvekkili şirketin TMK'nın 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük yükümlülüğü gerekse de basiretli tacir gibi davranma yükümlüğü gereğince zararın artmasını engellemek amacıyla malzemeler için verdiği siparişleri iptal etmek zorunda kaldığını, yaptığı bir kısım ödemelerin tedarikçi firmadan iade alınamadığını, hal böyle iken davalının kötüniyetle ve müvekkili şirketi aldatma iradesiyle hareket ettiği kuşkuya yer kalmayacak şekilde açık olduğunu beyan ederek taraflar arasındaki ön mühendislik sözleşmesinin davalı tarafından haksız bir biçimde feshedildiğinin tespitine, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan fiili zararın tazmini için şimdilik 10.000 Euro ve sözleşme kapsamında doğmuş ve fakat ödemesi yapılmayan alacağın şimdilik 10.000 Euro'su olmak üzere şimdilik toplam 20.000 Euro'nun davalıdan tahsili ile ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 13.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin Denizli'de bulunan Doğalgaz Çevrim Santralinin Biokütle Santraline dönüştürülmesi projesinin gerçekleştirilmesi için gerekli olan kazan tedariki çerçevesinde öncelikle davacının Ön Mühendislik yapılması konusunda yönlendirici eylemleri sonucu gönderdiği mektubunun müvekkili tarafından onaylanması ile sözleşmeye dönüştürüldüğünü, müvekkili tarafından tüm edimlerin yerine getirildiğini ve bu çerçevede 475.000 Euro ödeme yapıldığını, hal böyle olmasına rağmen kötü niyetli davacının haksız çıkar elde etmek ve müvekkilinin asıl amacı olan kazan tedariki konusundaki hedefinin gerçekleşmesini öteleyerek kazan tedariki çerçevesinde daha fazla kazanç elde etmek için dava konusu Ön Mühendislik hizmetinin müvekkili yönünden çekilmez hale geldiğini, Ön Mühendislik çalışmaları sırasındaki görüşmelerde davacının güvenilmez tavırları sonucu Kazan Tedarik Sözleşmesi yapılmadan sona eren işlemlerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, taraflar arasında karşılıklı görüşmesi sürdürülen "Kazan Tedarik Sözleşmesi"ne ait ticari ve teknik sözleşme koşullarında davacı tarafın uzlaşmaz bir tutum ile bu sözleşmenin imzalanmasını gerçekleştirmediğini ve müvekkilinin yatırımının başlamadan sona ermesine sebep olduğunu, davacı tarafından müvekkilinin yanıltılması ve aldatılması anlamına gelen kabul edilemez önerileri sonucunda taraflar arasındaki güven ilişkisinin ortadan kalktığını, bu nedenle Ön Mühendislik Sözleşmesinin çekilmez hale geldiğini, bu nedenle müvekkili tarafından 29.06.2019 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, davacının dava dilekçesinde soyut faturalara dayandığını, müvekkilinin dava konusu Ön Mühendislik hizmeti çalışmaları kapsamında davacı tarafından tamamlanmayan işler için dahi avans niteliğinde ciddi miktarda ödemeler yaparak davacının hizmetinin önünde gittiğini ve hatta davacıdan alacaklı hale geldiğini, bütün bu hususların yargılama sırasında yapılacak bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını, davacının müvekkilinin yatırımı konusunda uzman şirket olması nedeniyle müvekkili tarafından güvenle başlayan ilişkiyi kötü niyetli davranışları sonucu bozan durumda olduğunu, sadece bununla kalmayıp, müvekkilinin projesinin gerçekleşmemesi ve ciddi manada zarara uğramasına da sebebiyet verdiğini, davanın haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasında akdedilen ön mühendislik sözleşmesinin haksız feshedilip feshedilmediğinin tespitine ilişkindir.
Mahkememizce her ne kadar davacı davasını 20.000-Euro üzerinden açmışsa da davacının sözleşmenin haksız şeklide fesih edildiğinin, tespitini talep ettiği, sözleşme bedelinin eksik kalan miktar açısından 250.000-Euro olduğu konusunda taraflar arasında ihtilafın bulunmadığı, zarara ilişkin davacı vekilinin 20.000-Euro talep ettiği, bu hususta davasını kısmi olarak açabileceği, bu sebeple dava değerinin 270.000-Euro olduğunun tespiti ile, 5235 sayılı kanunun 5 inci maddesinin 3 fıkrasına uyarınca 500.000 TL’nin üzerinde olduğu anlaşılmakla dosyanın heyete tevdiine, dava değerinin 1 nolu ara kararda izah edildiği üzere 270.000-Euro olduğu anlaşılmakla davacı tarafında dava tarihinde 20.000-Euro üzerinden harç yatırıldığı göz önüne alınarak eksik kalan 250.000-Euro harcın dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanarak yatırılması için davacı vekiline gelecek celseye kadar süre verilmesine, bu süre içerisinde eksik kalan harcın yatırılmaması halinde dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına, Harçlar Kanunu 27/son maddesi uyarınca verilen sürede eksik kalan harç yatırılması halinde işlemlere devam edilebileceğinin ihtarına karar verilmiştir.
Dosyanın mahkememiz tahkikat Hakimliğinde iken mahkeme geçen celse 2 nolu ara kararı uyarınca dava değerinin tamamlanarak eksik peşin nispi harcın yatırıldığı ve tamamlanan dava değeri itibari ile dosyanın heyete tevdii edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacının Danimarka Ülkesinde kurulu bulunan şirket yönünden Danimarka ülkesinin 1954 tarihli Lahey sözleşmesi taraf olduğu anlaşılmakla her iki ülkesindeki karşılıklılık anlaşması gereğince davacı şirketin 5718 Sayılı MÖHK Madde 1 gereği teminattan muafiyetine, davanın yeniden belirlenen değeri üzerinden peşin, nispi, harç yatırılmış olmakla bu konuda yeniden ara karar oluşturulmasına yer olmadığına, taraf vekillerine dava, cevap ve diğer beyan dilekçeleri ve delil listelerinde gösterdikleri ve henüz sunmadıkları yazılı delilleri var ise (Yabancı dilde olan evraklar için orijinal dilde ve tercümeleri şekilde ayrı ayrı) (Noter ihtarnamelerinin tebliğ şerhli, noter onaylı örnekleri ile birlikte) sunmaları konusunda bir daha ki duruşma gününden 10 gün öncesine kadar süre verilmesine, taraf vekillerine dinletmek istedikleri tanıklarının açık kimlik ve adreslerini 5 nolu bentte yazılı olan dilekçeleri ile birlikte ve aynı süre içerisinde bildirmelerine, tanıkların dinlenip dinlenmeyeceği ve Bilirkişi incelemesi yaptırılıp yaptırılmayacağı konusunda bir daha ki celse karar oluşturulmasına karar verilmiştir.
Akabinde davalı tanıklarının dinlenmesi yönünden Denizli Honas adresleri itibariyle Asliye Hukuk (Ticaret ) Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, Denizli Nöbetçi ATM'ye yazılan talimata ikmalen cevap verildiği, alınan tanık beyanlarının dosyamız içerisine gönderildiği, davalı vekilinin ıslah edilmiş cevap dilekçesi ve bir kısım beyanlarından ibaret dilekçesi ve eklerini 21/12/2021 tarihli olarak dosyamız içerisine ibraz ettiği anlaşıldı.
Sonrasında dosyanın bütün halinde İstanbul Nöbetçi ATM'ye gönderilerek, dava dosyası, ibraz edilen deliller, taraflar arasında düzenlenen 08/04/2019 tarihli ön mühendislik sözleşmesi ile süreci ve anlaşma şart ve detaylarını gösteren taraflar arasındaki tüm mail yazışmaları, ihtarname içerikleri, dinlenen tanık anlatımları dikkate alınarak davacı yanın tarafların kabulünde olan 08/04/2019 tarihli ön mühendislik sözleşmesinden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davacı şirket tarafından sunulan projelerin teknik şartnamede taahhüt edilen verimlilik oranlarına uygun olup olmadığı, proje özelinde gerçekçi ve amacı gerçekleştirmeye uygun ve elverişli olup olmadığı, netice itibari ile davalı tarafça sözleşmenin feshedildiği tarihte dikkate alınarak davalının sözleşmesi feshinin haklı sayılıp sayılmayacağı, her halükarda davacı yanın sözleşme çerçevesinde yapmış olduğu masrafların hesabında sipariş edilen ürünlerin bu iş ile ilgili olup olmadığı, işbu projede kullanılıp kullanılmadığı, bu işe özel üretilmiş ürünler olup olmadığı yani başka bir projede kullanılmasının mümkün olup olmadığı, tutar ve değerinin neden ibaret olacağı konularında rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verilmiş, bilirkişi olarak Biyokütle Yakıt Santrali konusunda uzman Makine Mühendisi bir bilirkişi ile bir Hesap Uzmanı bilirkişilerin resen seçilmesine karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 07/09/2022 tarihli raporunda taraflar arasındaki 08.04.2019 tarihli Ön Mühendislik Sözleşmesi incelendiğinde, davacı şirketin sözleşmeye uygun davrandığı, projede verilmesi gereken tüm teknik belgelerin teslim edildiği, davacı şirketin sunduğu projelerin teknik şartnamede taahhüt edilen verimlilik oranlarına uygun olduğu, projenin sözleşmeye uygun olduğu, uygulanmasının mümkün olduğu, davalının "teknik yetersizlik, belirlenen sürede projenin tamamlanamayacağı" şeklindeki gerekçelerinin haklı olduğunun söylenemeyeceği, dolayısıyla davalının sözleşmeyi haklı gerekçelerle feshetmediği, davacının yaptığı tüm masrafların sözleşmeye uygun olduğu, yapılan masrafların tamamının sözleşmenin gerçekleşmesi için gerekli olduğu, tüm harcama kalemlerinin projeye özgü olduğu, yapılan işlem, önceden doğalgazla çalışan sistemin biokütleyle çalışacak hale getirilmesi olduğu, dolayısıyla kendisine özgü bir proje olup sıradan, rutin bir proje olduğu söylenemeyeceği, bu nedenle üretilen ürünlerin her biri bu projeye özgü olduğu ve ancak esaslı revizyondan geçirilerek aynı karakterde bir projede kullanılabileceğinden başka bir projede aynen kullanılmasının mümkün olmayacağı, davacı şirketin sözleşme hükümlerine göre talep edebileceği maddi zararının 250.000 Euroluk yarı ödeme bedeli ve 143.373 Euroluk malzeme bedeli toplamı olduğu tespit ve takdir edilmiş, davacı dilekçesinde haksız fesih nedeniyle uğranılan fiili zararın tazmini için şimdilik 10.000 Euro ve sözleşme kapsamında doğmuş fakat ödemesi yapılmayan alacağın şimdilik 10.000 Euro'su olmak üzere şimdilik toplam 20.000 Euronun ve ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 13.12.2019 tarihinde itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmekte olduğu, davacının 393.373 Euro talep edebileceği, dava dilekçesinde 20.000 Euro talep ettiği, Taleple Bağlılık İlkesi Gereği 20.000 Euro talebinin yerinde olduğunun bildirildiği, davacının Beyoğlu 7.Noterliğinin 11.12.2019 tarih 19478 yevmiye sayı ile davalıya gönderdiği ihtarname ile davalıyı temerrüde düşürdüğü, ihtarnamede 393.375 Euronın tebliğ tarihinden itibaren yedi (7) gün içinde ödenmesini talep ettiği ve ihtarnamenin 13.12.2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiği görülmekte olup, davacının 20.12.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 1 ve 2 maddesine uygun olarak avans faiz talebinin yerinde olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Daha sonra dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdi ile ibraz edilen bilirkişi raporunun mahkemece sorulan soruların tümüne cevap verir ve kesin kanaat içerir tarzda düzenlendiği görülmekle birlikte bu kanaatin dayanağı olan teknik veri ve görüşlerin kaynağının neden ibaret olduğunu, sözleşme, yazışma, ticari defterler, fatura içerikleri, teknik proje detayları, sektörel veriler gibi yazılı delillere dayandırmadığı, bu hali ile düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya elverişli sayılamayacağı ve bu hali ile adli bilirkişilerin bilirkişilik görevine gereği gibi ifasından söz edilemeyeceği, mahkememiz heyetince taktir edilmekle bu kapsamda teknik bilirkişi heyetinin dosya kapsamına, delillere nüfus edecek şekilde dosyayı yeniden detaylı şekilde inceleyerek ara kararda belirtilen hususlar doğrultusunda hazırlanacak raporun anılan hususları içerir şekilde hükme esas alınmaya elverişli şekilde düzenlenerek sunulması ve yargılamanın daha fazla gecikmesine sebebiyet verilmemesi bakımından raporun dosyanın kendilerine sunulduğu tarihten itibaren 30 günlük kesin süre içerisinde sunulmasının ihtar edilmesi konusunda talimat mahkemesinin görevlendirilecek şekilde yeniden talimat yazılmasına karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 29/12/2022 tarihli ek raporunda davacının yerleşik yerinin Danimarka olması nedeniyle davacı kayıtları ve ticari defterleri konusunda bir inceleme yapılamadığı, mali inceleme neticesinde, davacının sözleşmenin 5. Maddesinde belirtilen 08.06.2019-08.07.2019 dönemi için 500.000 Euro ödenecek tutarın yarısını olan 250.000.- Euro yu davalıdan tahsil edemediği, kazan siparişi malzemelerinin iptali için 3. şahıslara 143.373.- Euro ödemek zorunda kaldığı, mali açıdan kök raporu değiştirecek bir hususun bulunmadığı, teknik yönden yeniden yapılan incelemede, kök rapordaki görüşlerinin aynen sürdüğünün bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda; taraflar arasında 08.04.2019 tarihinde davalının Denizli ilinde kurulumu yapılacak olan biokütle yakma kazanı inşası için 08.04.2019 08.07.2019 tarihleri arasını kapsayacak şekilde Ön Mühendislik sözleşmesi düzenlendiği, düzenlenen sözleşmenin 5. Maddesinde " Mühendislik çalışmaları ve dokümanlar için ilk aya ( 08 NİSAN 08 MAYIS 2019) ait ödeme şöyledir: 75.000 EURO KDV hariç, Mühendislik çalışmaları ve dokümanlar için ikinci aya ( 08 MAYIS 08 HAİRAN 2019) ait ödeme şöyledir: 150.000 EURO KDV hariç, Mühendislik çalışmaları ve dokümanlar için üçüncü aya ( 08 HAZİRAN 08 TEMMUZ 2019) ait ödeme şöyledir: 500.000 EURO KDV hariç, eğer tedarik sözleşmesi yürürlüğe girmezse, ... Enerji satın alınan kazan malzemelerinin iptal maliyetini karşılayacaktır. Bu iptal ücretinin tutarı çelik haddehanesi koşılları doğrultusunda belirlenecek olup 100.000.- EURO olarak tahmin edilmektedir." yer aldığı, 6.Maddesinde " Taksitler ... Enerjinin Kombine Çevrimli Santral den biyokütle yakıtlı santrale dönüştürülmesi için bir biyokütle yakıtlı kazan tedarik edilmesine yönelik sözleşme konusu siparişin ilk peşinatlarını içine alacaktır. İşbu mektup anlaşması tarafınızca imzalanmış olarak elimize geçtiği ilk ay için bedelin % 50 sini ve ilk ay sonuçlandığında da bedelin % 50sini fatura edeceğiz, İkinci aya ait tutar ayın başında % 50 ve ikinci ayın sonunda % 50 şeklinde fatura edilecektir. Üçüncü aya ait tutar ayın başında % 50 ve ikinci ayın sonunda % 50 şeklinde fatura edilecektir. Ödemeler 8 gün içinde yapılacaktır. Eğer santrale ilişkin sözleşme 08 TEMMUZ 2019 tarihinden önce bütünüyle yürürlüğe girer ve işlerlik kazanır ise, dokümanlar ve basınçlı parça malzemeleri için ödenen bedel sözleşme uyarınca yapılan dördüncü ön ödemeden düşülecektir."şeklinde olduğu, eğer sözleşme 08 TEMMUZ 2019 tarihine kadar bütünüyle yürürlüğe girmez ve işlerlik kazanmaz ise, taraflar olası devam yönünde sair surette bir anlaşmaya varmadıkça proje durdurulacaktır." denilmekte olduğu, davalının, 29.06.2019 162 sayı ile davacıya gönderdiği mektupta, "….Projenin yapılabilmesi için şirketimiz açısından tamamlanması gereken en önemli iki parametreden biri ana para temini, ikincisi ise yatırım tutarının kalan kısmına ait kredi temininin sağlanmasıdır. Proje kapsamında kullanılacak ana paranın mevcut santralimizdeki gaz türbininin satışından elde edilecek gelirden karşılanması planlanmış olup bu satış halen gerçekleşmemiştir. Bununla beraber EPDK nezdinde üretim lisansı başvurumuzun ve sonuçlandırılmaması ve ne zaman sonuçlanacağının belirsizliğini koruması nedeniyle kredi temini süreçlerine de henüz başlanılamamıştır. Bu nedenlere bağlı olarak üzerinde anlaştığımız ticari koşullarda firmanıza ödeme yapılması ve kalan kısımlara ait ödeme garantilerinin verilmesi mümkün görülmemektedir. Şirketimiz yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı bu koşullar altında risk almayarak projeye devam etmeme ve ön mühendislik sözleşmesini de sonlandırma kararı almıştır." Diyerek ön sözleşme yi fesh ettiğini bildirdiği, davacı şirketin, davalının birinci, ikinci ve üçüncü dönemin ilk parti ödemelerini yaptığını belirterek, üçüncü döneme isabet eden ödemenin yarısı olan 250.000.- Euro ve sözleşmenin fesh edilmesi nedeniyle sözleşmedeki edimlerini yerine getirmek için satın aldığı materyallerin masraflarını karşılamak adına iptal bedeli ödeme yükümlülüğü altına girdiği 143.373.- Euro toplam 393.373.- Euro talep etmekte olduğu, davacı şirketin, 393.373.- Euro ödemenin yapılması için ... Enerji Elektrik Üretim San. Ve Tic. A.Ş. ne Beyoğlu 7. Noterliğinin 11.12.2019 tarih, 19478 yevmiye sayı ile göndrdiği ihtarnamede "...Müvekkilimiz ... ... Technik a/s ("AET") ile ... Enerji Elektrik Üretim Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ("..."). ... Enerji Biokütle Santrali projesinin gerçekleştirilmesi kapsamında 8 Nisan 2019 tarihli bir ön mühendislik tedarik sözleşmesi (Sözleşme") akdettiği, sözleşme uyarınca AET 8 Nisan 2019 tarihinde başlayıp 8 Temmuz 2019 tarihinde sonlanacak şekilde üç aylık bir süre boyunca ön mühendislik çalışmaları yürütmüş ve ... Enerji Biokütle Santrali projesi kapsamında kurulumu yapılacak olan biokütle yakma kazanının belirli parçalarının imalatına başlandığı, AET. Sözleşme kapsamında çalışmalarını sürdürürken 29 Haziran 2019 tarihinde (Fesih Tarihi``) ...'un Sözleşme'yi yalnızca ...'a ilişkin olan sebeplerle feshettiğine dair bildirimini aldığı, ancak ..., AET'nin Fesih Tarihi'ne kadar Sözleşme'den kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasının karşılığında ödenmesi gereken, Sözleşme'nin 5. ve 6. maddeleri uyarınca, Sözleşme'nin üçüncü ayına (8 Haziran 2019 -8 Temmuz 2019) ilişkin ödemenin yarısına tekabül eden. 3293 numaralı ve 19 Temmuz 2019 tarihli fatura tutarı olan 250.000,00 Euro'yu AET`ye ödemediği, ayrıca AET yalnızca Sözleşme'de ifade edilen tedarikleri sağlayabilmek amacıyla kazan materyalleri satın aldığı ve ... sözleşme'nin 5. maddesi uyarınca satın alınan kazan materyallerinin masraflarını karşılamak üzere bir iptal bedeli ödemekle yükümlü olup, 3294 numaralı ve 8 Ağustos 2019 tarihli faturada gösterilen 143.373,00 Euro olan bu iptal bedelini de AET'ye ödemediği, sonuç olarak, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile, işbu ihtarnamenin taraflarına tebliğinden itibaren 7 (yedi) gün içinde AET nin toplam 393.373,00 Euro alacağını, işlemiş faizleri ile birlikte, AET'nin aşağıda belirtilen hesap numarasına ödemenizi talep eder ve talep edilen miktarın yukarıda belirtilen sürede ödenmemesi halinde, ... aleyhine başta icra takibi ve dava yolu olmak üzere her türlü hukuki yola başvuracağımızı ihtaren bildiririz." açıklamasıyla ihtar edildiği ve ihtarnamenin 13.12.2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiği görülmüş, davalı şirket söz konusu ihtarname karşılığında, davacıya Bursa 4. Noterliğinin 19.12.2019 tarih, 6723 yevmiye sayı ile gönderdiği ihtarnamede; "Muhatap ile müvekkil arasında akdedilen Ön Mühendislik Sözleşmesi'nin muhatap tarafından yerine getirilmesi zorunlu olan edimleri tamamlanmadan müvekkil tarafından fesih tarihine kadar tüm ödemeler zamanında yapılmıştır. Ancak, tarafların anılan sözleşme uygulamasını doğrudan etkileyen Kazan Tedarik Sözleşmesi'ne ait ticari ve teknik sözleşme koşullarında uzlaşı sağlayamadığı ve imzalayamadığı da tartışmasızdır. Muhatabın, Ön Mühendislik Sözleşmesi imzalanmadan Kazan Tedarik Sözleşmesi kapsamında müvekkil tarafından ileri sürülerek henüz anlaşma sağlanmamış konulardaki itiraz ve talepleri Ön Mühendislik Sözleşmesinin imzalanmasını müteakip sürdürülen görüşmeleri sonucunda taraflar arasında açık bir yanlış anlaşılma ve değerlendirme olduğu tespit edilerek, müvekkil tarafından kabul edilemez koşullar ve farklı çözümlerin kabulüne zorlanıldığından, karşılıklı güven kaybı oluşmuş ve sözleşme koşullarında mutabakat sağlanamadığından 29/06/2019 tarihli fesih bildirimi yazısıyla Ön Mühendislik Sözleşmesinin feshi yoluna gidilmek zorunda kalındığı, taraflar arasında söz konusu ve bir bütün olan sözleşmelerden kaynaklanan ihtilafın devam etmekte olduğu, sözleşmede muhatap tarafından yerine getirilmesi gereken edimler yerine getirilmediği, bu nedenlerle muhatabın işbu cevaba konu olan ihtarnamesinde talep ettiği alacak tahakkuk etmemiş, bir alacak olduğu, davalı tanığı Ahmet Cem Çokrak ifadesinde, elektrik mühendisi olduğunu, davalı şirkette çalıştığını, 2018 yılında doğalgazla çalışmayı bırakmak zorunda kaldıklarını, piyasa araştırması yaparak davacı şirkete ulaştıklarını, davacının kendilerine yüksek verimle çalışan biokütle kazanı tedarik edeceğini beyan ettiğini, ayrıca yurt dışından ucuz kredi temin edeceğini de söylediğini, o sıralarda elektriği devlete satmanın mümkün olduğunu, bu nedenle 2020 Ekim ayı sonunda faaliyete geçmeleri gerektiğini, davacıyı seçme nedenlerinin, yüksek verimlilik oranı ve finansmanda yardımcı olacağı olduğunu, aralarındaki sözleşmenin imzalandığını, sözleşmedeki bedele bile dikkat etmediklerini, bu bedelin ana sözleşmedeki bedelden mahsup edileceğini, biokütle kazanının nasıl olacağı konusunda kendilerine bilgi verildiğini, danışmanlara sorduklarında davacı tarafından verilen oranların sadece kağıt üzerinde olduğunu, fiiliyatta bahsedilen verimin alınmasının söz konusu olmayacağını söylediklerini, kredi temini konusunda da bir gelişme olmadığını, sözleşmenin 3 aylık olması nedeniyle sözleşmeyi feshetmek zorunda kaldıklarını belirtmiş, davalı tanığı Emrah Turan ifadesinde, davalı şirkette proje müdürü olduğunu, biokütle alanında tecrübesi olmadığından yabancı şirketten yardım alma ihtiyacı duyduklarını, davacı şirketi bulduklarını, EPDKdan belirli bir sürede işlemleri yapmaları gerektiğini, davalının projeleri kendilerine göndermesi gerekirken göndermediğini, kazan tasarım imalat çizimleri, konstrüksiyon projeleri, kazan yük planları ve basınç parçaları olduğunu, bunlardan birkaç tanesinin gönderildiğini, gerisinin hiç gönderilmediğini, bunun yanında kazanın yük planının sözleşmenin feshinden sonra gönderildiğini, kendilerinde uzman olmadığından danışmanla çalıştıklarını, davacının belgelerini danışmanlara gösterdiklerinde kendilerine vaat edilen verimlilik oranının ortaya çıkmayacağını söylediklerini, bu sebeple sözleşmeyi feshettiklerini belirtmiş, taraflar arasındaki 08.04.2019 tarihli Ön Mühendislik Sözleşmesi incelendiğinde, davacı şirketin sözleşmeye uygun davrandığı, projede verilmesi gereken tüm teknik belgelerin teslim edildiği görülmüş, davacı şirketin sunduğu projelerin teknik şartnamede taahhüt edilen verimlilik oranlarına uygun olduğu görülmüş, projenin sözleşmeye uygun olduğu, uygulanmasının mümkün olduğu görülmüş, davalının "teknik yetersizlik, belirlenen sürede projenin tamamlanamayacağı" şeklindeki gerekçelerinin haklı olduğunun söylenemeyeceği, dolayısıyla davalının sözleşmeyi haklı gerekçelerle feshetmediği kanaatine varılmış, davacının yaptığı tüm masrafların sözleşmeye uygun olduğu, yapılan masrafların tamamının sözleşmenin gerçekleşmesi için gerekli olduğu tespit edilmiş, tüm harcama kalemlerinin projeye özgü olduğu görülmüş, yapılan işlemin, önceden doğalgazla çalışan sistemin biokütleyle çalışacak hale getirilmesi, dolayısıyla kendisine özgü bir proje olup sıradan, rutin bir proje olduğu söylenemeyeceği, bu nedenle üretilen ürünlerin her birinin bu projeye özgü olduğu ve ancak esaslı revizyondan geçirilerek aynı karakterde bir projede kullanılabileceğinden başka bir projede aynen kullanılmasının mümkün olmayacağı anlaşıldığı, davacı şirketin sözleşme hükümlerine göre talep edebileceği maddi zararının 250.000 Euroluk yarı ödeme bedeli ve 143.373 Euroluk malzeme bedeli toplamı olduğu tespit ve takdir edilmiş, davacı tarafın dilekçesinde haksız fesih nedeniyle uğranılan fiili zararın tazmini için şimdilik 10.000 Euro ve sözleşme kapsamında doğmuş fakat ödemesi yapılmayan alacağın şimdilik 10.000 Euro'su olmak üzere şimdilik toplam 20.000 Euronun ve ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 13.12.2019 tarihinde itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmekte olduğu anlaşılmış, 393.373 Euro talep edebileceği, dava dilekçesinde 20.000 Euro talep ettiği, Taleple Bağlılık İlkesi Gereği 20.000 Euro talebinin yerinde olduğu, davacının Beyoğlu 7.Noterliğinin 11.12.2019 tarih 19478 yevmiye sayı ile davalıya gönderdiği ihtarname ile davalıyı temerrüde düşürdüğü, ihtarnamede 393.375 Euronın tebliğ tarihinden itibaren yedi (7) gün içinde ödenmesini talep ettiği ve ihtarnamenin 13.12.2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiği görülmekte olup, davacının 20.12.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 1 ve 2 maddesine uygun olarak avans faiz talebinin yerinde olduğu kanaatine varıldığından davanın kabulü ile, 250.000 EURO ön sözleşme bedeli bakiyesi ile 10.000 EURO zarar ziyan bedelinin 13/12/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, zarar ziyan kalemine ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 250.000 EURO ön sözleşme bedeli bakiyesi ile 10.000 EURO zarar ziyan bedelinin 13/12/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
Zarar ziyan kalemine ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına,
2-Alınması gereken 159.845,40.-TL nispi harçtan peşin alınan 3.073,95.-TL harç ile 38.425,00.-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 118.346,45.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 216.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 44.191,35.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilleri ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/03/2023
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ.
54,40.-TL BVH.
3.073,95 TL PH.
38.425,00.-TL TAMAMLAMA HARCI
638,00.-TL TEB. VE POSTA GİD.
2.000,00.-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
TOPLAM :44.191,35.-TL