T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/798 Esas - 2021/715
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2020/798 Esas
KARAR NO: 2021/715
HAKİM:...
KATİP: ....
DAVACI: ...SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ....
VEKİLİ: Av... UETS
DAVALI:...ANONİM ŞİRKETİ -... UETS
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2020
KARAR TARİHİ: 30/09/2021
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkil ...Sanayi ve Tic. LTD. ŞTİ., dava dışı... Ürünleri San. Ve Tic. LTD. ŞTİ. İle aralarında beton parke üretim paleti satış sözleşmesi tanzim edildiğini, sözleşme bedeli olarak 33.800,00 TL’lik 2 adet çek müvekkil tarafından tanzim edildiğini, Ancak anılan beton parke üretim paleti satış sözleşmesi uyarınca dava dışı satıcı müvekkile bildirdiği satım konusu malları teslim etmediğini, müvekkil şirket üzeine düşen tüm sorumlulukları yerin getirmesine rağmen dava dışı... Ürünleri Şirketi, davacı müvekkile bildirdiği satım konusu malları teslim etmediğini, müvekkilinin bedelsiz kalan çeklerinin dava dışı Ötügen Orman Ürünleri Şirketi tarafından takibe konmasından endişelenmesi sebebiyle, 24/11/2017 tarihinde, Kırıkhan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ‘Kıymetli evrakın iptali ile borçlu olmadığının tespiti’ istemli dava açılmıştır. 2017/... E. Ve 2019/... K. sayılı dosya ile görülen dava 06/12/2019 tarihinde davanın kabulüne karar verilerek dava konusu çeklerin iptaline ilişkin karar verildiğini, söz konusu senetlerin iptaline ilişkin dava süreci devam ederken, dava dışı ...Şirketi, 33.800,00 TL bedelli 2766991 Seri numaralı çek’i, Davalı...Anonim Şirketine ciro edildiğini, çeki temlik yolu ile devralan davalı şirket, Bursa İcra Dairesinin 2018/...E. numaralı dosyasıyla davacı müvekkile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını, söz konusu senetlerle başlatılan bu takibin iptali ve borçlu olmadığımızın tespiti gerektiğini, Dava dışı şirket tarafından davalı tarafa hukuka aykırı şekilde temlik edilmiş olan 15/12/2017 vade tarihli,2766991 Seri No’lu 38.800,00 TL bedelli iptal edilmiş olan çek’e dair defi’imizin kabülüne karar verilmesini,15/12/2017 vade tarihli, ... Seri No’lu 38.800,00 TL bedelli çek’in bedelsiz kaldığının tespiti ile karşı tarafa çek miktarı bakımından borçlu olmadığımızın tespitine, Bursa 4.İcra Müdürlüğü'nün 2018/...Esas numaralı icra dosyasının iptaline karar verilmesine, Dava sonuna kadar Bursa 4.İcra Müdürlüğü'nün 2018/...Esas numaralı dosyasının teminatsız olarak durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine eğer mahkeme aksi kanaatteyse uygun bir teminat karşılığında durdurulması yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, vekalet ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, arz ,talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili dava dilekçesinde özetle,Davaya konu çek, 6361 Sayılı Kanun ve TTK hükümlerine uygun şekilde temlik alındığını, müvekkilinin 6361 sayılı yasanın yüklediği yükümlülükleri yerine getirerek faktoring işlemini gerçekleştirdiğini, davacının asılsız iddialarının aksine, yapılan faktoring işleminin usul ve yasaya uygun olduğu ve müvekkilin iyi niyetli hamil olduğu açık olduğu, yasanın faktoring şirketlerine yüklediği yükümlülükler 6361 sayılı yasa md.9/2'de açıkça belirtildiğini, müvekkil, 6361 sayılı yasa md.9/2 maddesindeki yükümlülüklerin yanı sıra, istihbarat çalışması kapsamında davacı şirketi arayarak davaya konu çekin ve çekin verilmesini gerektiren ticari ilişkinin teyitini aldığını, müvekkil faktoring işlemi açısından kanundan kaynaklanan yükümlülüklerin yanı sıra istihbarat çalışması da yapmış ve müvekkilin iyi niyetli olduğunu, belirterek davanın reddini, davacının % 20 oranında tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Davanın, davacının bedelsiz kaldığını iddia ettiği çek nedeni ile Bursa 4. İcra Müdürlüğünün 2018/...Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespiti istemli olup çekin faktoring şirketçe iktisabında şahsi defilerin davalı faktoring şirkete karşı ileri sürülüp sürülemeyeceğine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Davacı keşide etmiş olduğu çek nedeniyle davalı faktoring şirkete karşı borçlu olmadığını iddia etmektedir.
Davacı ile dava dışı şirket arasındaki defilerin, davalı faktoring şirkete karşı ileri sürülebilmesinin tek yolu, davalının çeki iktisabında bilerek borçlu zararına hareket etmesidir ki bunun ispat yükü davacı üzerindedir. Oysa davalının dosyaya sunduğu faktoring sözleşmesi ve eklerinden, davalının kanun uyarınca üzerine düşen istihbarat yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu ve faturaya dayalı olarak ciro edilen çeki iktisap etmiş olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar, davacı tarafından Kırıkhan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde çekin iptali ve menfi tespit istemli dava açılmış ve bu davada çekin iptaline karar verilmiş ise,Kırıkhan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında verilen karar çekin iptali kısmı yönünden hatalıdır. Çekin üçüncü kişilerde olma ihtimaline binaen yalnızca menfi tespit hükmü kurulup, çekin iptaline karar verilmemesi gerekmekteydi. Dolayısıyla çekin iptali kısmı gözardı edilmiştir.
Yine faktoring sözleşmesi ekinde sunulan evraklardan davalı şirkete çekin teslim tarihi 11.08.2017 olup, Kırıkhan Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan davanın tarihi 24.11.2017'dir.
Davalının 6361 sayılı Faktoring Kanunu 9/2. Maddesi uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği anlaşılmakla, davacının üçüncü kişi ile arasındaki ilişkiden doğan şahsi defileri davalıya karşı ileri süremeyeceği gözetilerek menfi tespit isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 02.12.2020 Tarih, 2020/4643 Esas ve 2020/5620 Karar sayılı kararında bu husus "Dava konusu 06.03.2015 tatihli 55.000 TL’lik çek bakımından ise; bu çekte keşideci davacı, lehdar ve 1. cirantası ...Ltd. Şti., 2. ciranta davalı faktoring firmasına ciro yapan... Ltd. Şti. olup davalı faktoring ise yetkili hamildir. Davacı (keşideci), çekin lehdarına borçlu olmadığını iddia etmektedir. 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/3 maddesi “Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmünü içermekte olup iş bu çek yönünden davanın bu gerekçe ile reddi gerekirken yazılı şekilde reddedilmesi doğru olmamıştır." şeklinde ifade edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekliyle hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 59,30.-TL harcın peşin alınan 577,22.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 517,92.-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 5.070,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE,.
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okundu, usulen anlatıldı. 30/09/2021
İş bu kararın gerekçesi 05/11/2021 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı