T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/822 Esas - 2021/769
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/822
KARAR NO: 2021/769
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI : ... -TC Kimlik no- ...
VEKİLİ: Av. ... UETS
DAVALI : ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ...UETS
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 20/10/2020
KARAR TARİHİ: 06/10/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...sicil numarasına kayıtlı olup, 2003 yılında ... Ticaret Ltd.Şti adı ile kurulduğunu, akabinde şirketin ünvanının 21/01/2004 tarihli ticaret sicil gazetesinde ... Ticaret Danışmanlık Ltd.Şti olarak tadil edildiğini, son olarak 19/07/2010 tarihli ticaret sicil gazetesinde şirket ünvanının bugünkü ... Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti olarak ilan edildiğini, davalı şirket tarafından 2019 yılı yönetim kurulu faaliyet hesaplarının okunması, Müdür/Müdürler kurulunun görüşülmesi sebebiyle 10.10.2020 tarihinde şirket merkez adresinde saat 10:00'da TTK 416.maddesi uyarınca çağrılı olarak olağan genel kurul toplantısına dair karar alındığını, davalı şirket yönetim kurulu tarafından alınan olağan genel kurul toplantısı yapılmasına dair karar doğrultusunda 10/10/2020 tarihinde davalı şirketin merkez adresinde saat 10:00'da olağan genel kurul toplantısının gerçekleştirildiğini, şirket hesaplarından şirket amir ortağı ...'a ait ...Bankasına şahsi kredi kartı borcunun 2019 yılı ve devamında ödenmesi, şirket amir ortağı olan ...'a ait şahsi adına kayıtlı 12 metre tekne-yatına ilişkin motor arıza bakım ve sair masraflarına ilişkin faturaların şirket banka hesaplarından ödenmesi, şİrket amir ortağının sosyal vc şahsi işleri ile üyesi olduğu ... Başkanlığı için aktifivite-reklam-organizasyon gideri adı altında şirket hesaplarından yaptığı ödemelerin tespiti, şirketin ortağı olan ..., diğer ortağı olan oğlu ... ve ortak eşi ...ın şirket alacak ve borçlu durumunun var olup olmadığının tespiti, şirket ticari defterlerinde stok ham madde olarak gözüken stok sayımı arasındaki değer-nitelik-nicelik farklarının bulunup bulunmadığı, yıllardır dağıtılmayan kar payı ile kasada bulunan nakit bedele rağmen; şirketin bankalardan yüksek faiz ile kredi borcuna girmesi ve 3.kişi şirket alacaklılarının borçlarının ödenmemesi, borcun faizlenmesi ile vergi ve SGK borçlarının ödenmemesi nedenleri ile dağıtılmayan kar payları bedelinin tespitine ilişkin gündemde şirkette özel denetçi tayini talepleri yazılı olarak sunulmuş ise de gerekçesiz olarak reddedildiğini belirterek 10/10/2020 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında TTK 438. Maddesi uyarınca özel denetim yapılması taleplerinin haksız ve gerekçesiz ve hukuki dayanaktan yoksun şekilde reddedilmesi sebebiyle davalı şirketin bilanço ve gelir gider tablosu hesaplarının, buna dayanak kayıt, belge ve bilgilerin gerçekliği ve doğruluğu ile davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'nin zarara uğrayıp uğramadığının açıklığa kavuşturulması ile ilgili olarak "Özel Denetçi " atanarak özel denetim yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bu davada taraf olarak ... Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'ni göstermiş ise de 19/10/2020 tarihli T.C.Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğü Ticaret Sicil Tasdiknamesi ile tasdik edildiği üzere davaya konu şirket nevi değişikliği sonucu ... Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti olduğunu, herhangi bir karışıklığa neden olmaması için davalı şirket ünvanının düzeltilmesini talep ettiklerini, özel denetçi isteme hakkının amaçları pay sahibinin haklarını korumak ve pay sahibinin haklarını kullanırken bilinçli olmasını sağlamak olması sebebiyle özel denetçi istenebilmcsi için daha kolay bir yol olan bilgi alma ve inceleme hakkının 437. maddenin 1. Fıkrasında ön koşul olarak öngörüldüğünü, ayrıca pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için bilgi alma ve inccleme hakkı sonrası istenilen bilgiler alınamamış va da eksik alınmış olabileceğini, oysaki diğer yıllara ilişkin tüm genel kurullarda olduğu gibi 10/10/2020 tarihinde yapılan Genel Kurul öncesi ve Genel Kurul sırasında da davacı tarafa müvekkil şirkete ilişkin yıllık faaliyet raporu, bilanço, kar/zarar hesapları verildiğini, davacı tarafından bugüne dek bunlardan başka bir bilgi talebi olmadığını, iş bu davanın, söz konusu yasa hükmü gereğince de davacı tarafın bilgi alma ve inceleme talebinde bulunmadığı gibi, bu bilgileri alamamış vcva eksik almış olamayacağından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; davalı şirkete Özel Denetçi atanmasını gerektirir bir durum olup olmadığı özel denetçi tayini gerekli ise hangi konulara ilişkin olarak denetim yapılması gerektiğine ilişkin şirkete özel denetçi tayini davasıdır.
Türk Ticaret Kanunun 438.maddesinde herhangi bir pay sahibinin sahiplik haklarını kullanabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmış ise, belirli olayların özel bir denetim ile açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer olmasa bile genel kuruldan isteyebileceği, genel kurul tarafından istem onaylandığı takdirde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden şirket veya herhangi bir pay sahibinin 30 gün içerisinde özel denetçi atanmasını isteyebileceği, istemin genel kurul tarafından reddedildiği takdirde sermayenin en az 10'da 1'ini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibari değeri toplamı en az 1.000.000,00 TL olan pay sahipleri tarafından şirket merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesinde 3 ay içerisinde denetçi atanmasının istenebileceği düzenlenmiştir.
Davalı Şirket tarafından 2019 yılı yönetim kurulu faaliyet raporu, bilanço gelir gider tablosu,hesaplarının okunması, Müdür/Müdürler kurulunun ibrası, nevi değişikliği konuları) görüşülmesi sebebiyle 10.10.2020 tarihinde şirket merkez adresinde saat 10:00'da TTK madde 416 uyarınca çağrılı olarak olağan genel kurul toplantısı yapılmasına dair karar alındığı, davaalı şirket yönetim kurulu tarafından alınan olağan genel kurul toplantısı yapılmasına dair karar doğrultusunda, 10.10.2020 tarihinde davalı şirketin merkez adresinde saat 10:00'da olağan genel kurul toplantısının gerçekleştirildiği, ilgili genel kurul toplantısında görüşülmek üzere; TTK md 438 gereği 10.10.2020 tarih ve saat 10:00'da Şirket adresinde gerçekleşen "olağan genel kurulda” şirket hesaplarından şirket amir ortağı ...'a ait| ...Bankası'na ait şahsi kredi kartı borcunun 2019 yılı ve devamında ödenmesi, şirket amir ortağı olan ...'a ait şahsi ve adına kayıtlı “12 metre tekne-yatına” ilişkin motor arıza bakım ve sair masraflarına ilişkin faturalarını şirket banka hesaplarından ödenmesi, şirket amir ortağının sosyal ve şahsi işleri ile üyesi olduğu ... Başkanlığı için aktivite-reklam-organizasyon gideri adı altında şirket hesaplarından yaptığı ödemelerin tespiti, şirketin ortağı olan ..., diğer ortağı olan oğlu|... ve ortak eşi ...ın şirket alacak ve borç kayıtlarındaki durumunun tespiti ve alacak-borçlu durumunun var olup olmadığının tespiti, şirket ticari defterlerinde stok ham madde olarak gözülten bedel ile gerçek ham madde ve stok sayımı arasındaki değer-nitelik-nicelik farklarının bullnup bulunmadığı ile, şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde "tek düzen defter” incelemesi yapılması ile, yıllardır dağıtılmayan kar payı ile kasada bulunan nakit bedele rağmen; şirketi bankalardan yüksek faiz ile kredi borcuna girmesi ve 3. kişi şirket alacaklılarının borçların ödenmemesi, borcun faizlenmesi ile vergi ve SGK borçlarının ödemmemesi nedenleri ile; dağıtılmayan kar payları bedelinin tespitine ilişkin gündemde şirkette özel denetçi tayini talepleri yazılı olarak da sunulmuş ise de; gerekçesiz olarak reddedildiğinden eldeki iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce 24/03/2021 tarihli oturumda, dava dosyası ibraz edilen deliller kapsamına göre özel denetçi atanması konusunda dosya ve şirket kayıtları üzerinde taraf vekillerinin iddia ve savunmaları değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve bu itibarla Bağımsız Denetçi SMMM ...'den 12/08/2021 tarihli rapor aldırılmıştır. Bilirkişi raporunda;
şirketin 31.12.2019 tarihinde şirketin kasasında 527.103,59.-TL nakit ve
banka hesaplarında 1.735.814,55.-TL para olduğu, buna karşılık 2.889.494,10.-TLsi kısa
vadeli, 871.062,40.-TL’si uzun vadeli olmak üzere toplam 2.606.876,95.-TL’lik banka kredi borcu olduğunun görüldüğü,
31.12.2020 tarihinde şirketin kasasında 707.379,18.-TL nakit ve banka hesaplarında 354.775,03.-
TL para olduğu, buna karşılık 1.312.167,30.-TL’si kısa vadeli, 724.126,72.-TL’si uzun vadeli olmak üzere toplam 2.036.294,02.-TL’lik banka kredi borcu olduğunun görüldüğü, genel olarak
bakıldığında kasada ve bankada bu kadar nakit tutulmasının şirket kaynaklarının etkin
kullanılmadığını gösterdiği,
şirketin ödenmeyen vergi ve SGK borçları yönünden yapılan incelemede; 2019 yılı sonunda
360 Ödenecek Vergi Ve Fonlar hesabının bakiyesinin 90.136,55.-TL, 361 Ödenecek Sosyal
Güvenlik Kesintileri hesabının bakiyesinin 45.316,49.-TL olarak göründüğü, şirketin 2019
yılındaki cirosunun (Net Satışlarının) 9.457.440,28.-TL olduğu ve bu ciro tutarında hesaplarda
görülen ödenecek vergi ve SGK primleri bakiyesinin olağan olduğu, 2020 yıl sonunda 360 Ödenecek Vergi Ve Fonlar hesabının bakiyesinin 121.598,22.-TL, 361 ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabının bakiyesinin 57.078,30 TL olarak göründüğü, şirketin 2020 yılındaki cirosunun (Net Satışlarının) 2.727.855,37 TL olduğu ve bu ciro tutarında hesaplarda görülen ödenecek vergi ve SGK primleri borç bakiyesinin ciroya oranla yüksek
olduğu, dağıtılmayan kar payları bedelinin tespitine, 31.12.2020 tarihli (son Kesinleşen
Bilanço) bilançoya göre geçmiş yıl karlarının 2.260.615,58 TL ve geçmiş yıl
zararlarının 288.455,81.-TL olduğunun görüldüğü, Şirket Özkaynağının 4.402.577,50.-TL olduğu, şirketin 31.12.2020 tarihli bilançosuna göre dağıtılabilir karının Brüt
1.972.159,77.-TL olduğu, Olası bir Kar dağıtımında davacının apel borcu olan 147.000.-TL’nin mahsubunun gerektiği,
şirket banka ekstrelerinin incelenmesinde Şirketin ...Bankası hesabından 09.07.2019
tarihinde “...- Iban Merkez şubesi gönderilen havale, 2018 yılı Kar payı Ödemesi”
açıklamasıyla 10.000.-TL’lik ödeme yapıldığı, şirket ticari defter kayıtlarında;
09.07.2019 tarih ve 4439 yevmiye madde no ile 331.03-Ortaklara borçlar hesabına borç,
102 banka hesabına alacak kaydedildiği, aynı kayıt içerisinde 570.09- 2018 Geçmiş
Yıllar Karları hesabı borçlandırılarak 331.03 hesabın kapatıldığı, yani
şirket ortağı ...’a 2018 yılı kar payı ödendiğine dair kayıt yapıldığı, davalı vekilinin cevap dilekçesindeki TTK’nın Genel Kurulun Reddi başlıklı 439/1 fıkrası
uyarınca, davacı tarafın halen ödenmemiş 147.000 TL sermaye borcu bulunmakta olup, hali
hazırda sermayenin ondabiri pay sahibi olmadığını, bu hususun mahkemece dikkate alınmasını
istedikleri; dava tarihi itibariyle Ticari defter kayıtları ve bilançosu incelendiğinde; Toplam
Sermayenin 2.100.000,00.-TL olduğu, davacı ...’un 210.000,00 TL sermaye
taahhüdüne karşılık 147.000,00 TL ödenmemiş sermaye payı olduğu ve 501.00.02 hesapta
kayıt altına alındığı bildirilmiştir.
Eldeki davada TTK m.439/2'de belirtilen mahkeme tarafından özel denetçi tayin edilmesinin şartlarının sağlandığı, şirketin amir ortağı ...'ın şahsi kredi kartı ve nakit çekim bedeli 627.236,75 TL'nin şirket hesabından karşılandığı, şirket defterlerine 760- 770 kodu ile kayıt altına alınan giderlerin şirket kasasından çıkmasına rağmen fatura vb delil ile ispatlanamadığı, ...'a ait 12 metrelik yatın bakım ve onarım masrafının şirket tarafından karşılandığı, yine ... tarafından şirket hesabından çekilen 207.000 TL'lik nakit bedelin hangi amaçla çekildiğinin ve nerede harcandığının belli olmadığı, ...'taki başkanlık adayı için reklam ve organizasyon bedellerinin üstünde ...fotoğrafı bulunan "şarap" hediyeleri dahil şirket hesabından karşılandığı, şirket kasa ve banka hesabında bulunan nakit bedelinin şirket kaynaklarının etkin kullanılmadığını, vergilendirilenmeyen gider kaydı ile şahsi ve lüks harcamaların yapıldığını, gayriresmi ve kayıt dışı olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre 10.10.2020 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında TTK md 438 uyarınca özel denetim yapılması talebinin reddedilmesi sebebiyle, davalı şirketin bilanço ve gelir gider tablosu hesaplarının, buna dayanak kayıt, belge ve bilgilerin gerçekliği ve doğruluğu ile davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin zarara uğrayıp uğramadığının açıklığa kavuşturulması ile ilgili olarak ''ÖZEL DENETÇİ'' atanmasına karar verildiği anlaşılmakla; SMMM ... davalı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne ÖZEL DENETÇİ olarak ATANMASINA, Özel denetim konularının davalı şirketin bilanço ve gelir-gider tablosu hesaplarının ve buna dayanak kayıt bilgi ve belgelerinin gerçekliğini ve doğruluğunun denetlenmesi kapsamında ve dava dilekçesinde yazılı konularla sınırlı tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, SMMM ... davalı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne ÖZEL DENETÇİ olarak ATANMASINA,
Özel denetim konularının davalı şirketin bilanço ve gelir-gider tablosu hesaplarının ve buna dayanak kayıt bilgi ve belgelerinin gerçekliğini ve doğruluğunun denetlenmesi kapsamında ve dava dilekçesinde yazılı konularla SINIRLI TUTULMASINA,
Özel denetçi için 1.500,00.-TL ÜCRET TAKTİR VE TAYİNİNE,
Giderin davalı şirket tarafından KARŞILANMASINA,
Özel denetim raporu sunulduğunda bilahare tarafların tebliğ ile BİLGİLENDİRİLMESİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin olarak alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından giderlerin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, TTK 440/2 maddesi uyarınca kesin olarak oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/10/2021
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza