T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/989
KARAR NO: 2022/39
HAKİM: ... ...
KATİP: ....
DAVACILAR: 1- ... - ...
2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -.... UETS
DAVALI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ....UETS
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/12/2020
KARAR TARİHİ: 13/01/2022
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkil şirket ile davalı arasındaki ilişki gereği Bursa 17. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyasında takibe konu edilen ... Bankası Cumhuriyet Şubesi 6225995 seri numaralı 60.000,00 TL. bedelli çekin, müvekkil şirket tarafından davalı yana verildiği, takibe konu edilen çek bedelinin müvekkil şirket tarafından ödenemediğinden, davalı yanın muvafakati ile davalı yana takibe konu çeke karşılık 31/05/2019 vade tarihli 60.000,00 TL. tutarında ekte sunulu ... Heykel Şubesi 0368804 seri no.lu yeni bir çek verildiği, buna ilişkin bilgilerin davalı banka kayıtlarında mevcut olduğu, ilk verilen çekin Müvekkillerin talebine rağmen iade edilmediği, Davalı yanın takibe konu edilen çek bedeline karşılık olmak üzere verilen 31/05/2019 vade tarihli 6.000,00 TL. tutarında ... ... Heykel Şubesi 0368804 seri no.lu çek ile tahsilatını yaptığı, takibe konu edilen çek bedeline karşılık olmak üzere verilen ... Heykel Şubesi'ne ait çekin tahsil edilip edilmediği hususunun sorulması talep edilmiştir. Ayrıca yine takibe konu edilen çek bedeline karşılık olmak üzere müvekkil şirket tarafından davalı yana 31/05/2019 vade tarihli 60.000,00 TL. tutarında ... ... Heykel Şubesi0368804 seri no.lu çek verilip verilmediği hususunun da davalı yana müzekkere yazılarak sorulması talep edilmiştir. Yukarıda ayrıntıları açıklanan, takibe konu edilen çek bedeline karşılık olmak üzere verilen çek bedelinin tahsil edildiği, alacak konusu için mükerrer icra takibi başlatıldığı, bu nedenle davalı yanca Bursa 17. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyasında takibe konu edilen ... Bankası Cumhuriyet Şubesi 6225995 seri numaralı 60.000,00 TL. bedelli çek nedeni ile müvekkillerin ayrı ayrı davalı yana borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmektedir. Takibe konu edilen çek nedeni ile müvekkil şirketin devam eden ticari hayatını sekteye uğratma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu, gerek bankalar gerekse kamu kuruluşları nezdinde ticari itibarını kaybedeceği, müvekkilin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı, bu nedenle telafisi mümkün olmayan zararların önüne geçmek için Mahkeme uygun gördüğü takdirde, icra takibinin davanın kesinleşmesine kadar durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, müvekkiller yönünden ayrı ayrı icra takibinin davanın kesinleşmesine kadar durdurulması yönünde İhtiyati Tedbir Kararı verilmesini Davanın kabulü ile birlikte 17. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyasında başlatılan takibe ilişkin davacı müvekkillerin, davalı yana borçlu olmadığının ayrı ayrı tespitine ve takibin iptaline, takibe konu çekin müvekkile iadesine, haksız ve kötü niyetli olarak alacağını mükerrer olarak tahsile girişen ve davacı müvekkillerin ticari itibarını zedeleyen , davalı aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile birlikte vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesin özetle; Davacıların borçları nedeniyle ciro ederek müvekkil bankaya tevdi ettiği 20.04.2019 tarihli ... Mutf. Eş. Teks. San.ve Tic. Ltd. Şti. keşideli 6225995 numaralı 60.000 TL. bedelli çek için Bursa 17. İcra Müdürlüğü 2019/... Esas sayılı dosyası nedeniyle icra takibi başlatıldığı, ödeme emirlerinin tüm borçlulara tebliğ edilerek icra takibinin kesinleştiği, borçlulara ait menkul mal bilgisine ulaşılamadığı, Arabuluculuk başvurusu ve toplantısı hakkında müvekkilin bilgilendirilmediği, bu nedenle arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın reddinin gerektiği, müvekkil bankanın Türkiye çapında faaliyette bulunduğu, yasal tüm adreslerinin kolayca tespit edilebilecek mahiyette olduğu, arabuluculuk davet mektubunun yasal yollarla tebliğ edilmediği, tutanakta yazan mail adresinin hatalı olduğu, müvekkilin kullandığı mail adresinin “com.tr” uzantılı olması gerekirken, tutanakta yazılı mail adresinin ise “com” uzantılı olduğu, ayrıca telefonla bilgi verildiği yazılmışsa da; hangi tarihte arandığı, kiminle görüşüldüğü dahi belli olmadığı, icra dosyasında vekil olarak kayıtlı olunduğu halde şifahi dahi hiçbir bilgi verilmediği, bu nedenle ortada geçerli bir arabuluculuk süreci ve tutanağı olmadığı, arabuluculuk tutanağının kamu düzenini ilgilendiren hususlardan olduğu, Sayın Mahkemenin bahsedilen usulsüzlüğü resen değerlendirmesi gerektiği, Davacının dilekçesinde, Ödenmeyen çek yerine başka bir çek verildiğinden bahsedildiği, bu ödemenin ispatının ancak ve ancak yazılı belge ile mümkün olup, yazılı olarak ispat yükünün davacıya ait olduğu, tarafların karşılıksız kalan çek yerine, başka bir çek ile ödemeyi kabul ettiğine dair yazılı bir belge bulunmadığı, basiretli tacirin çeke karşılık çekle ödeme yaptığına dair yazılı belge sunmak suretiyle iddiasını ispat yükünün tamamen davacı taraf üzerinde olduğundan hukuki dayanaktan yoksun davanın bu nedenle esastan reddini talep ettikleri, Davanın ticari dava olduğu, yazılı olarak ispatı gereken davalardan olduğu, delil listesinde bildirilen tanık deliline karşı muvafatakatlarının olmadığı, davacının kötü niyetli olarak huzurdaki davayı açtığı, icra takibinin semeresiz kaldığı, borçluya ait mal varlığı olmadığı, davacının ticari faaliyetinin fiilen son bulduğu, ticari itibarının da sarsılması durumunun da gerçek olmadığı, izah edilen nedenlerle takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere icra dosyası borcunun tamamı ve zarar ziyana karşılık %15 teminat yatırılması dışında tedbir talebine itiraz ettikleri, bu nedenlerle İhtiyati tedbir talebinin reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın geçerli bir arabuluculuk tutanağının bulunmaması nedeniyle usulden, Mahkeme aksi kanaatte ise yukarıda arz edilen nedenlerle davanın esastan reddi ile kötü niyetli dava nedeniyle davacılar aleyhine hükmedilecek %20 kötü niyet tazminatının müşterek ve müteselsilen davacılardan tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava davacının bankadan kullanmış olduğu kredilere karşılık verdiği çekin karşılıksın çıkması üzerine verilen ikinci çekte tahsilat yapıldığı ve fakat ilk çekin de, Bursa 17. İcra müdürlüğünün 2019/... esas sayılı takip ile takibe konu edilmesi nedeni ile bu çek nedeni ile borçlu olunmadığının tespiti istemli olduğu, davacının davalı bankaya başkaca borcu bulunup bulunmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2019... esas sayılı dosyası fiziki olarak celp edilerek incelenmiştir.
Dava dosyası, ibraz edilen deliller ve banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, mahkememizce resen bilirkişi olarak atanan bankacı bilirkişi .... tarafından düzenlenen 17/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;'' Davacı banka kredi müşterisi Lesa Tekstil Ltd. Şti.'nin iskonto için tevdi ettiği,...Tic. Ltd. Şti. tarafından ... emrine keşide edilen 20.04.2019 tarihli 6225995 Seri No.lu 60.000,00 TL.'lik çeki, 31.12.2018 tarihinde iskonto işlemine tabi tutarak 5.593,18 TL. peşin faiz, 220,61 TL. komisyon, 525,00 TL. nakit işlem masrafı kesintisi yaparak net 52.600,00 TL. tutarı firmanın T. Garanti Bankası A.Ş. nezdindeki hesabına aktarmıştır. Alacaklı banka tarafından vadesinde ödenmeyen söz konusu çekle ilgili olarak Lesa Tekstil Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. ve ... aleyhine 26.08.2019 tarihinde Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile icra takibi başlatılmıştır. İcra takibinde 60.000,00 TL. çek 4.160,00 TL. işlemiş avans faizi, 6.000,00 TL. çek tazminatı ve 180,00 TL. komisyon olmak üzere 70.340,00 TL. tutarındaki toplam alacağın 9619.50 avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir. Davanın konusu Lesa Teksktil Ltd. Şti. ve ... tarafından açılan menfi tespit davasıdır. Davacılar ödenmeyen ... Bankası çeki yerine, ONB Finansbanka ait 31.05.2019 tarih 0368804 seri no.lu 60.000,00 TL. tutarlı çeki tevdi ettiklerini bu çekin ödendiğini bu nedenle kendilerine iade edilmeyen ... Bankası çeki ile icra takibi başlatılarak talepte bulunulmasını mükerrer takip olduğu iddiası ile huzurdaki menfi tespit davasını ikame etmişlerdir. Şubede tarafımızdan yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususlar aşağıda açıklanmıştır.
1- 31.12.2018 tarihinde iskonto edilen 60.000,00 TL. tutarlı iskonto çeki vadesinde ödenmemiş ve davacı banka sistemi söz konusu tutarı otomatik olarak 9161006045 Maliyet referanslı İSK hesabına aktarmıştır.
2- 24.06.2019 tarihinde yukarıda ayrıntıları açıklanan ... ... çeki portföye alınmış 03.06.2019 tarihinde 9161- 1115084-30 Anapara ödemesi izahatı ile tahsil edilmiş ve ödenmeyen ... Bankası çeki hesabına kredi kapaması olarak aktarılmıştır.
3- Bu durumda ödenmeyen ... Bankası çeki tutarı olan 60.000,00 TL. Yerine işleme alınan ... çekinin tahsili ile ödenmiştir.
4- Bu durumda talep edilmesi gereken tutarın 24.04.2019 tarihinden 03.06.2019 tarihi aralığındaki faiz ve BSMV olması gerekir. Bu nedenle bu tarihler arasındaki avans faiz oranından hesaplanan faiz ve BSMV tutarı aşağıda açıklanmıştır.
24.04.2019 — 03.06.2019 / 40 gün avans faizi:
60.000,00 TL. * 40 gün * 94 19.50 / 360 - 1.300,00 TL
1.300,00 TK. * 65 BSMV. 5. 65,00TL.
TOPLAM 1.365,00 TL.
Sonuç olarak: İcra takip tarihi itibariyle davacı borçluların toplam borç tutarı 1.300,00 TL.
faiz, 65,00 TL. BSMV olmak üzere toplam 1.365,00 TL. 'dır.'' şeklinde raporunu sunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının vermiş olduğu ikinci çekin tahsil edilmesi suretiyle ilk verilen ve davamıza konu edilen çek nedeniyle borçlu olunmadığı, davacının davalıya başkaca bir borcunun bulunmadığı gelen bilirkişi raporu ve davalıya ait bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır. Bilirkişi tarafından faiz hesabı yapılarak borcun 1.365,00 TL olacağına yönelik tespitleri mevcuttur. Bu borcun diğer çekin ödenmesine kadar geçen süreçte işleyen faize yönelik bir borç olduğu, bu çek kaynaklı istenebilecek bir borç olmadığı, nitekim davacının takip talebinde de böyle bir kalem bulunmadığı anlaşıldığından, bu tespite itibar edilmemiş ve davanın tam kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜ ile,
a)Davacıların Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip yönünden borçlu olmadıklarının tespitine,
b) Yapıkredi bankası Cumhuriyet şubesine ait 6225995 seri numaralı 60.000,00.-TL bedelli çekin davacıya iadesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 4.098,60.-TL harçtan, peşin olarak alınan 1.024,65.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.073,95.-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan 680,50.-TL yargılama gideri ve 1.024,65 TL peşin harç toplamı olan 1.705,15.- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili yararına AAÜT ile hesaplanan 8.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk masrafı olan 1.320,00.-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okundu, anlatıldı. 13/01/2022
İş bu kararın gerekçesi 07/02/2022 tarihinde yazılmıştır.
Katip ....
Emzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.