T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/1093 (Görevsizlik Kararı)
KARAR NO: 2022/480
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/12/2021
KARAR TARİHİ: 15/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Müvekkili, davalı ... ile koyun alışverişi hususunda ticaret yapmaya karar verdiğini ve bu ticaretini yaparken de işin aciliyetinden sebep tüm bu işlemleri resmiyette ... üzerinden devam ettirdiğini, taraflar arasında yaşanan sıkıntının en büyük sebebi davalının ticareti basiretli bir tacir gibi devam ettirmemesi olduğunu, hayvanların geç teslim edildiğini, hayvanlar gebe gelecekti ancak gelmediğini, hayvanlar genç gelecekti ancak gelmediğini, hayvanların kuzuları alınarak teslim edildiğini, hayvanlar saf kan romanov olarak teslim edilecek, melez olarak (kırma) teslim edildiğini, davalı müvekkili üzerinden haksız kazanç elde ederek kazanç sağladığını, hayvanların melez mi safkan mı oldukları yani orijinal olup olmadıkları kafa ve kuyruk kısmından bariz şekilde anlaşılacağını, bu sebeple en geç tensip zaptının taraflarına tebliğiyle beraber müvekkilinin hayvan satışı yaptığı bazı şahıslardan videolar ve fotoğraflar alıp dosyaya ibraz edeceklerini, hayvanların yarısı kadarının telef olduğunu, müvekkili elinde kalan hayvanları en kar edeceği şekilde satmaya çalışmış olsa da sadece 300.000,00 TL tutarında gelir elde edebildiğini, bu geliri elde etmenin yanı sıra peşinen 66.000,00 $ para harcadığını, müvekkili bu kadar kar marjı yüksek bir işten zarar ederek çıktığını, müvekkili, davalı ... ile" adı altında 200 adet Romanov Koyununun Türkiye'ye getirilmesi hususunda mutabık kalındığını, gelecek olan 200 hayvandan 10 tanesi de koç olarak gelmesi gerekmekte olduğunu, tarafların anlaştığı teslimat tarihi 2017 yılının 12. ayı içerisinde olduğunu, ödemenin yarısı peşin kalan yarısı ise teslimat sırasında yapılması hususunda tarafların anlaştığını ve müvekkili bu doğrultuda tüm ödemelerini yerine getirdiğini, müvekkiline getirilen hayvanlar 2 yaşın üzerinde olduğunu, öngörülen teslim tarihinde dahi kendisine teslim edilmediğini, müvekkili, hayvanları 04/2018 tarihi içerisinde teslim aldığını, bununla beraber gelen hayvanlar davalının ihmali sonucu 4 gün yollarda süründüğünü ve aç bırakıldığını, hayvanlara 4 gün boyunca herhangi bir besin takviyesi yapılmadığını ve adeta işkence edilmiş olmasından sebep hayvanların bir kısmı geldikten 1-2 gün içerisinde öldüğünü, ölen koyunlarla ilgili veteriner huzurunda yapılan otopsilerde bu ölümlere ciğerlerindeki sorunların sebep olduğunu, koyunların büyük çoğunluğunun kısır olduğunu, diğer koyunların da kuzularının alınarak müvekkiline gönderildiğinin tespit edildiğini, müvekkiline geç teslim edilen hayvanların bir çoğu 2 yaşından büyük olduğunu, genç teslim edilecek şartına davalı tarafın uymadığını, bununla beraber hayvanlar ne gebe teslim edilmiş ne de saf kan teslim edildiğini, teslim edilen hayvanlar melez olduğunu, davalı taraf anlaşmaya riayet etmediğini, yazışmaların yanı sıra müvekkilinin davalıya iletilmesi adına banka üzerinden gönderdiği paraların mevcut olduğunu, bunun yanı sıra müvekkili 2 sefer hayvan seçmek için Ukranya'ya gittiğini ve bu gidişlerinde toplam 15.000,00 $ tutarı davalıya elden teslim ettiğini, bu cihetle müvekkili hayvan nakliyesi ve gümrük masrafları da dahil olmak üzere;15.000,00 $ ...'a elden verilen 10.000,00 $ 'a 21.11.2017 tarihinde ... Bankası Ortabağlar Şubesi hesabına gönderilen havale, 10.000,00 $ I'na 05.02.2018 tarihinde Garanti Bankası 1059/9098333 Hesap numarasına gönderilen havale, 'a 10.000,00 $ ödeme11.000,00 $ ödeme gümrük masrafı ve nakliye masrafları dahil olmak üzere toplamda 66.000,00 $ ödeme yaptığını, müvekkili burada farklı şahıslara ödemeler yaptığını, tek muhatap davalı ... olduğunu, yurtdışından hayvanları getiren de müvekkili gibi başkaca şahısları zarara uğratan da davalının bizzat kendisi olduğunu, paraların gönderildiği diğer isimler ise ... tarafından müvekkiline para göndermesini istediği şahıslar olduğunu, müvekkili toplamda 66.000,00 USD tutarlı giderleri belirtilen tarihlerde belirtilen tutarlarda ödemeleri müvekkilinin gerçekleştirdiğini, müvekkili sağlıksız gelen ve zaman içerisinde telef olan hayvanlarının yanı sıra elinde kalan hayvanlar ile yapabildiği satışlardan elde ettiği gelir 300.000,00 TL tutarında olduğunu, hayvanların kuzuları da alınarak müvekkiline ayıplı şekilde teslim edildiğinin hesaba katıldığı zaman müvekkilinin yaşadığı gelir kaybı 3.000.000,00 TL tutarlarında olduğunu, müvekkilinin oluşan zararlardan sebep Kartal 25. Noterliği 09.05.2019 tarihinde 5987 yevmiye numaralı yazısıyla davalı tarafa ihtarname gönderilmiş olduğunu, davalı tarafın herhangi bir dönüş yapmadığını, davalarının kabulünü, yargılama gider ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı Vekili Dilekçesinde Özetle; Davaya konu ithal edilen hayvanlara ait işletme ...'e ait olduğunu, davacı ...'ın herhangi bir tacir vasfı bulunmadığını, bu sebeplerden dolayı davanın görevsiz mahkemede açıldığını, ithalatçı firma ... ihracatçı firma yani satıcı firma ise FG VELES 2007 adlı Ukrayna Devleti firması olduğunu, müvekkili ... dosyaya konu hayvan alım satım ithalatı sözleşmesinde satıcı değil aracı konumda olduğunu, müvekkillinin bu aracılık kapsamındaki görevi Haygem ve Ukrayna Devleti'nden hayvanların ithalatı için gerekli izinleri almak, alıcıyı satın alacağı hayvanların bulunduğu bölgelere götürerek hayvanları seçmesini sağlamak ve hayvanları Türkiye'ye getirilmesi adına lojistik işlemlerini yürütmek olduğunu, ithal edilen hayvanların teslim tarihi 2018 yılının Nisan ayı olduğunu, davacı ...'ın sunduğu İlçe Tarım Müdürülüğü Hayvan Düşüm belgelerinin tarihleri incelendiğinde en yakın tarihli belge dahi teslim tarihinden 6 ay sonrasına ait olduğunu, davacı facebook paylaşımlarının ekran görüntüsünden de anlaşılacağı üzere hayvanların doğum ve veriminden memnuniyeti göz önünde olduğunu, öte yandan romanov ırkı koyunlar her doğumda 3-4-5 adet koyun doğurduğu için bakımı en zor koyun ırklarının başında geldiğini, anılan koyunların bakım zorluğu ve davacının iyi bakım şartlarının sağlamaması nedeniyle koyunlarda ölümlerin meydana gelmesi hayatın olağan akışına uygun olduğunu, davacı açmış olduğu dava ile Tarım ve Orman Bakanlığı ilgili personelleri, Zonguldak Gümrük Müdürlüğü ilgili personelelleri ve Ukranya Devleti ilgili veteriner ile gümrük personellerini zan altında bıraktığını, ithal edilen hayvanlar T.C Tarım ve Orman Bakanlığı ile T.C Ticaret Bakanlığı ve Ukrayna Devleti’nin ilgili kurumları denetimi altında gerçekleştiğini, T.C Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan gerekli izinler alınırken hayvanların cinsi, niteliği, yaş ve ağırlığı ile sayısı açıkça belirtilir ve ona göre HAYGEM (Hayvancılık Genel Müdürlüğü) tarafından olur alınacağını, ithalat için gerekli olur alındığında yine HAYGEM tarafından T.C Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı bir Zooteknist ve bir Veteriner Hekimden oluşan bir seçim heyeti görevlendirilebileceğini, ilgili seçim heyeti, HAYGEM’in vermiş bulunduğu olura uygun olmak üzere, Ukranya Devletinde 1 Aylık sureyle her türlü hastalıktan ari çiftliklerde karantina altına alınan ve davacı tarafından seçilen hayvanlar arasından hayvanların herhangi bir hastalık barındırıp barındırmadığını kontrol ederek seçebileceğini, seçim heyeti seçmiş bulunduğu hayvanlara ilişkin olarak kontrol belgesi düzenleyip T.C Tarım ve Orman Bakanlığı’nın onayına sunacağını, bakanlık ise kontrol belgesinin verilen olura uygun olup olmadığını inceleyerek uygun görmesi halinde onaylayacağını, onay verdikten sonra kontrol belgelerini ilgili hayvanların Türkiye’ye giriş yapacağı gümrük müdürlüğüne göndereceğini, gümrük müdürlüğü ithal edilen hayvanların Tarım ve Orman Bakanlığı’nın göndermiş bulunduğu kontrol belgesine uygun olup olmadığını ve hayvanların herhangi bir hastalığı olup olmadığı v.s tüm hususları müdürlüğün hizmetinde olan veteriner hekimlere inceletip tespit ettirildiğini, gümrük müdürlüğü hastalıklı hayvan veya ilgili şartları taşımayan hayvan varsa ülkeye girişine izin vermediğini, bu aşamalardan sonra hayvanların Türkiye’ye giriş yapmasına izin verildiğini, öte yandan Ukrayna Devleti veteriner hekimleri tarafından ... adına ithal edilen hayvanlar gümrüğe gönderilmek için tır kamyonlara yüklenirken hayvanların hastalıklı olup olmadığı ve ithal edilen hayvanların Türkiye Devletinin ithalata uygun gördüğü hayvanların olup olmadığını tek tek değerlendirdiğini, tüm bu aşamalardan sonra ...'in ithal ettiği hayvanlar T.C Zonguldak Gümrük Limanı Müdürlüğüne geldiğini ve bütün aşamalardan geçtiğini, bu aşamalardan sonra, hayvanlarda herhangi bir kusurun, hastalığın bulunup bulunmadığı v.s tüm hususları tespit etmek amacıyla T.C Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı il-ilçe Tarım Müdürlükleri tarafından, yine veteriner hekim ve ... mühendisleri denetimine bağlı olarak hayvanların her birinin ayrı ayrı test ve analizleri yapılarak bir ay boyunca karantinaya alındığını, ithal edilen davaya konu hayvanlar bu sıkı denetim mekanizmasına tabi tutulmuş olduğunu, kendilerinin belitmiş olduğu; anlaşılan cinsten hayvanların getirilmediğini, hayvanların gebe olmaması, hayvanların genç olmaması, hayvanların aç ve hasta olması gibi iddialarının asılsız olduğunu, müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Asliye Ticaret Mahkeme'lerinin görevini belirleyen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanu'nun 5. Maddesinin 1. Fıkrası "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir." düzenlemesini getirmiştir. Ticari davaların neden ibaret olduğunu düzenleyen aynı yasanın 4. Maddesi 1. Fıkrası ise" Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda ve maddenin b,c,d,e,f, bentlerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır düzenlemesini getirmiştir.
Mahkememizce Bursa Yıldırım Vergi Dairesine müzekkere yazılarak; davalı ...' ın VUK 177 madde kapsamında tarafların tacir olup olmadığının tespiti açısından 2017 yıllına ilişkin yıllık bazda vergi beyannamesinin celbi istendiği, Bursa Yıldırım Vergi Dairesi tarafından verilen cevapta davalı ...'ın vergi mükellefiyet kaydı olmadığından, istenilen belgelerinde bulunmadığının 28/12/2021 tarihli yazı cevabı ile gönderildiği görülmüştür.
Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup; somut uyuşmazlık, TBK'nın alım satım ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, davanın mutlak ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 4/1 maddesinde "her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları"nın ticari dava olarak kabul edildiği, uyuşmazlığa konu yıllara ilişkin davalının vergi beyannamesi istendiğinde davalının vergi mükellefi dahi olmadığı, davalının herhangi bir işletmesinin bulunmadığı, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgisi bulunmayan bir davanın ticari dava sayılamayacağı, ticari sicil gazetesinde online olarak sorgulandığında davalı ...'ın tacir kaydının bulunmadığı, dava konusu ihtilafa bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu göz önüne alındığında, aşağıdaki şekilde görevsizlik karar verilmiştir.
KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde Görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,
HMK 331/2.madde gereğince; yargılama gideri harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren "2 hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu"açık olmak üzere tarafların yüzüne karşı yapılan inceleme sonunda karar verildi. 15/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır