T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/1109 Esas - 2022/478
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2021/1109
KARAR NO: 2022/478
HAKİM:
KATİP:
DAVACI: ...İNŞAAT TAAHHÜT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ: Av.
Av
DAVALILAR: 1- ... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -2
2-... FABRİKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/12/2021
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Öncesinde Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/632 Esas 2021/580 Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde, ... inşaat Ltd.Ştiye ait Beton Santralı işletme ruhsatını 10+5 yıl süre ile işletilmesi ve borçlarının bu şekilde ödenebilmesi için alacaklıları... AŞ.-... Aş.ne... Prefabrik Ltd.Şti. ile kendi aralarında eşgüdümlü sözleşmeler imzalaması kaydıyla ve dosyaya sunulu devir sözleşmesi ile devretmiş olduğunu, bu 10+5 yıllık süre içerisinde ... inşaat ltd. şirketine beton santralının devri karşılığında aylık asgari 11.000m3 kesin alımlı ve fazla üretim halini de kapsar nitelikte m3 bedeli 7.-TL ve her yıl beton m3 fiyatı artış oranında bedel artırımı yapılmak şartıyla yıllık garanti 132.000.-m3 bedeli ödeme yapılacak olduğunu, bu 10+5 yıllık sürenin sonunda bu santralın işletilmesinden elde edilen gelirler ile ... İnş. Ltd. şirketinin alacaklıları... AŞ.-... Aş.-... Prefabrik Ltd.Şti alacaklarının tamamını tahsil etmiş olacağını, Bu sürenin sonunda Beton santralı işletme ruhsatı, tüm teçhizat ve makineleri ile birlikte ... İnş.ltd.Şti.ne veya göstereceği bir şirkete devir edileceği konusunda anlaşmış olduklarını, bu anlaşma kapsamında tüm işlemler ve sözleşmeler yapılarak Beton santralı işletilmeye başlamış olduklarını, müvekkilin sahibi olduğu Devir sözleşmesi ile devir ettiği Beton santralı işletmesi ruhsatı, Bursa Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi içerisinde konumu itibariyle şehir merkezinde kalan tek ruhsatlı ve verimliliği bu sebeple en yüksek beton santralı olduğunu, bu sebeplerle aynı sektörde faaliyet gösteren ve çok güçlü ve alanında tekel konumunda olan davalılar, bu konumdaki bir beton santralı işletmesi ruhsatının hukuken yeniden alınamayacağı bilgileri dahilinde olduğu için bu inanca dayalı işlemleri yapmış olduklarını, müvekkil şirket ; hem davalılara borçlarının ödenmesi sağlanacak hem de davalılar dışındaki işçi alacakları başta olmak üzere diğer alacaklılar ile amme alacaklarının ödenmesini sağlamak suretiyle borçlarını ödemek ve hayatını idame ettirecek gelire kavuşabilmek için bu teklifi bir çıkış olarak görmüş iyi niyet ve güven duygusuyla kabul etmiş olduğunu, müvekkil şirket, davalı şirketler ile anlaşma çerçevesinde üzerine düşen tüm edimleri yerine getirmiş ve beton santralının işletilmesi mümkün olmuş olduğunu, bu bağlamda davalı şirketler tüm alacaklarını tahsil etmiş ve lüvekkile ait çok kıymetli beton santralının yasal işletme ruhsatı ile menkul araç gereç ile işletme, bina ve teferruatlarını ellerinde tutmaya ve faal çalışır halde işletmeye devam etmekte olduğunu, fakat kendi edimlerini yerine getirmedikleri gibi taraflarına da hangi şartlarda çalıştıklarına dair bilgi vermedikleri gibi herhangi bir ödemede yapmamış olduklarını, bu süreçte sadece müvekkil şirketi değil, işçi alacakları başta olmak üzere diğer alacaklıları da mağdur durumda bırakmakta ve onların alacaklarına kavuşmasını da engellediklerini, müvekkil şirketin, davalı şirketler kadar diğer alacaklılarına karşı da borç ve ödeme sorumluluğu olduğunu, müvekkil şirket tarafından beton santralının çalıştırılabilmesi için yapılan tüm işlemlerin ve devredilen haklar hem davalıların hem de diğer alacaklıların borçlarının ödenebilmesi için yapılmış olduğunu, davalı şirketlerin, konu hakkında başından beri bilgili Genel Müdürleri ile hukuk servislerin de görevli Avukatları ile işin ciddiyeti ve acil çözülmesi gereken bu durumun sonuçlandırılması şifahen çeşitli toplantı ve görüşmeler yapılarak müvekkil şirket tarafından davalılarla paylaşılmış olduğunu, ancak davalı şirketler tarafından ” “konunun yönetim kurulunda görüşülerek sonlandırılması ve karar verilmesi gereken bir konu olduğunu ve tarafımıza bilgi verileceği beyan edilmiştir’’ ancak taraflarına bir bilgi verilmediği için çözüme ulaştırılamamış olduğunu, davalı şirketler, çok taraflı anlaşmalar ile müvekkil şirket tarafından yapılmış işlem ve devirler neticesi işletmesi sağlanabilmiş beton santralı hakkında, ahde vefa göstermeyerek ve edimlerini yerine getirmeyerek haksız ve hukuksuz bir şekilde hem müvekkil şirketi hem de alacaklılarını zarara uğratmakta ile haksız ve hukuksuz şekilde adeta kaderleri ile baş başa bırakmakta olduklarını, bu kapsamda Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde 2017 Esas sayılı açmış oldukları alacak davası red edilmiş olduğunu, bu dava dosyasından anlaşılacağı üzere davalılar tarafından yapılan savunmalar ve mahkemenin gerekçeli kararında açıkça belirttiği üzere, ruhsat devir sözleşmesinde bir bedel yazmadığı ve bir bedel ödenmediği için ticari bir satım sözleşmesi olmadığına karar verilmiş ve alacak taleplerinin reddedilmiş olduğunu, bu nedenler ile dava konusu ve davalılar adına kayıtlı beton santralı ruhsatının hükmen iptali ile müvekkil şirket üzerine tescil edilmesine karar verilmesi ile mahkeme masraf ve vekalet ücretini karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların dayanağı sözleşmelerin hiçbirinin tarafı olmadığını, bu sözleşmelere atıfta bulunan başka bir akitte ibraz edilmediğini, bu nedenle davacının davayı açmakta bir hukuki menfaatinin bulunmadığını, davacının bu dava konusu ile ilgili olarak daha önce Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/ ... Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, bu davanın reddedildiğini, kesinleşmiş hükme rağmen davacının konusunun ve taraflarının aynı olduğu bu davayı açmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının mülkiyetinde olmayan bir santral ve bir kiracılık ilişkisi, ne de beton alım satımına dair bir müvekkili şirketlerle ticari ilişkisi olmadığını, davacının müvekkili şirketlerle dava dışı... Ltd. Şti. arasında yapılmış sözleşmelerden kendi adına olmayan sonuçlar çıkarmak istediğini, açtığı bu davanın usule, yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; davacıya ait olup davalıya inançlı temlik sözleşmesi ile temlik edildiği iddia olunan hazır beton tesisi iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının davacı adına tesciline ilişkin davalıya ait kaydın iptali ile davacı adına tesciline ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacının iddiasına göre aynı inançlı temlik sözleşmesi ile beton santraline ait taşınmaz ve diğer demirbaşların da devredildiği iddia edilmiş ise de bu davaya konu yapılmamıştır. Yine sözleşmeye istinaden ödenmediği iddia olunan kira bedellerine ilişkin Bursa 1. ATM'de görülen 2017/... Esas sayılı dosyada davanın reddine dair karar verilmiş ve bu karar Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.
Öncelikle iptali ve tescili istenen işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının muhteviyatının anlaşılması gerekmektedir.
14/7/2005 tarihli Bakanlar Kurulu'nda karara bağlanan ve 10/8/2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik 4/1-n maddesine göre "işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni" ifade etmektedir.
Yine aynı Yönetmelik 8. Maddesi "Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir." şeklindedir. Dolayısıyla iş yerinin devredilmesi halinde devralan kişinin başvurusu üzerine yeni bir ruhsat düzenleneceği açıkça öngörülmüştür.
Hülasa işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı, işyerinden bağımsız olarak kişiden kişiye devredilebilen bir şey değildir. Nitekim ilgili işyerine ilişkin ruhsatın ilk halinde ruhsat numarasının 103 numaralı ruhsat olduğu anlaşılmaktadır. Sonrasında işyerinin iddiaya göre inançlı temlik sözleşmesi ile devredilmesi üzerine devralan davalı adına 149 numaralı yeni ruhsatın düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Davacının işyerinden bağımsız olarak ruhsatı kullanamayacağı, işyerini işleten kişi kendisi ise zaten idareye başvurarak yeni ruhsat alabileceği, ruhsatın işyerinden bağımsız bir maddi değerinin bulunmadığı, tek başına ruhsatın iptalini ve adına tescilini istemekte hukuki yararının olmadığı anlaşılmakla davanın hukuki yarar bulunması dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70.-TL maktu harcın, 170,78.-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 90,08-TL'nin istemi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi uhdesinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 5.100,00.-TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı. 14/04/2022
İş bu kararın gerekçesi 22/04/2022 tarihinde yazılmıştır.
Katip .
✍e-imzalı
Hakim .
✍e-imzalı