T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/1116 Esas - 2022/1239
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/1116 Esas
KARAR NO: 2022/1239
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 23/12/2021
KARAR TARİHİ: 01/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :20/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen 23.11.2021 tarihli "Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi" uyarınca davalıya ait araçlar, müvekkili tarafından sağlanan taşıt tanıma sistemi ile anlaşmalı Shell benzin istasyonlarından yakıt alımını gerçekleştirecekler ve tüm yakıt alımları müvekkili tarafından faturalandırılacağını, sözleşmeye göre taraflar mutabakata varmış ve 23.11.2021 tarihi itibari ile 3 yıllık olmak üzere işbu sözleşme imza altına alınmış ve yürürlüğe girmiş olduğunu, davalı şirket sözleşmeye aykırı olarak 20.04.2021 tarihinden sonra yakıt alımını bıraktığını ve davalı şirket ile yapılan görüşmelerde yakıt alımının yerine getirilmesi, bu şekilde sözleşmenin devam edemeyeceği yönünden görüşmeler gerçekleşmiş olmasına rağmen sonuç alınamadığını, bu sebeplerle, müvekkili şirket sözleşme şartlarına uygun olarak 27 araç için erken fesih bedeli faturası düzenlemiş ve davalıya tebliğ ettiğini, faturanın tahsil edilememesi ve hukuka aykırı bir takım iddialarda bulunulması üzerine Bursa 18. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4718 Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız takipte ödeme emri düzenlenmiş ve usulüne uygun olarak davalı şirkete tebliğ edildiğini, bunun üzerine davalı icra takibine itiraz ettiğini, müvekkili tarafça her na kadar arabuluculuk bürosuna başvuru yapılmış ise de anlaşma sağlanamadığını, anılan bu sebeplerle; davalının icra takibine itirazının iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekaleti ücretin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın davasını kabul etmediklerini, taraflar arasındaki sözleşme 23/11/2020 tarihinde imzalandığını, dava dilekçesinde sözleşme tarihi 23/11/2021 olarak belirtildiğini ve hatalı olduğunu, taraflar arasındaki imzalanan sözleşmesi süresinin 1 yıl olarak belirlendiğini, sözleşmenin 4.Maddesinde matbu olarak sözleşme süresi 3 yıl olarak yazılı olsa da sözleşmenin başlangıcında " Finansal Çalışma Koşulları" başlıklı tablo da, sözleşme süresi ıslak kalemle (elle) 1 (bir) yıl olarak yazıldığını, yani sözleşme süresinin 1 yıl olduğunu, Covid 19 Nedeniyle oluşan Pandemi Döneminde Servis Hizmet Taşımacılığı büyük sekteye uğradığından yakıt alımları ileri derecede düştüğünü, bu duruma tarafların ve dolayısıyla müvekkili şirketin müdahale gücü bulunmadığını, davacı taraf bu durumu bilmesine rağmen sözleşmenin 6. Maddesindeki fesih maddesinine dayanarak fark faturası adı altında cezai nitelikte fatura düzenlediğini, müvekkili şirket haksız olarak düzenlenen fatura ve fauturaya dayalı alacağa haklı olarak itiraz ettiğini, müvekkili şirketlerler (Or-Kun Tur Servis Taşimaciliği ve Turizm A.Ş. Ve Yenikaya Tur. Ser. Taş. Tic.Ltd. Şti ile Bursa Büyükşehir Belediyesi ve Bursa Valiliği arasında oluşan problemler nedeniyle müvekkili şirketlere ait bir kısım araçlar trafikten men edildiğini, bu nedenle yakıt alımı azalmış zaman zaman çok düşük seviyelere geldiğini, bu durumlar sözleşmeden sonra müvekkili insiyatifi dışında gelişen olaylar nedeniyle oluştuğunu, dava dilekçesinde müvekkili şirkete ait araç sayısından olduğu fazla belirtildiğini, ancak 21 adet plakadan sadece 11 adet araç davacı şirketten yakıt alımı yapmakta olduğunu, müvekkili şirket araçlarına alacağı yakıt için kredili hesap açtırmayıp, tüm yakıt ödemelerini peşin yapmakta, alacağı yakıt tutarını daha önceden davacı hesaplarına peşin olarak yatırıldığı, davacı hesaplarına yatırılan bu peşin yakıt ödemesine karşılık, davacı taraftan yakıt aldığını, yani davacı taraf müvekkili şirkete bir kredi hakkı veya zamana yayılmış ödeme hakkı sağlamadığını, müvekkili şirket tarafından peşin öde ve yakıtını al pozisyonu üzerinden yakıt alımı yapıldığını, taraflar arasında daha sonra düzenlenmiş bulunan "Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi Ek Protokolü" Sözleşmesinde, Müşterinin teminat ve ödeme şekli ön ödeme havale olduğundan, ana sözleşmede belirtilen DSB Doğrudan Borçlandırma Sistemi hesabıyla ilgili tüm maddelerin geçersiz olduğu iş bu ek protokol ile taraflarca kabul edildiğini, davacı tarafın yakıt istasyonlarında teknik problemler oluştuğu, müvekkili şirket araçlarına zaman zaman yakıt verilme işlemleri yapılamadığını, bu durum servis taşımacılığında gecikmelere ve sorunlara sebebiyet verdiğini, sözleşmede % 9,25 'lik iskonto uygulanacağı öngörülmüş olmasına rağmen iskonto bedelinin genelde uygulanmadığını, genelde iskonta indiriminin %9 kısmını ayın sonunda yansıtıyorlar % 0,25 kısmı hiç yansıtmadıklarını, taraflar arasında daha sonra düzenlenmiş bulunan "Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi Ek Protokolü" Sözleşmesinde, "Müşterinin teminat ve ödeme şekli ön ödeme havale olduğundan, ana sözleşmede belirtilen DSB Doğrudan Borçlandırma Sistemi hesabıyla ilgili tüm maddelerin geçersiz olduğu iş bu ek protokol ile taraflarca kabul edilmiştir." hükmüne yer verildiğini, dolayısıyla kök sözleşmedeki Doğrudan Borçlandırma Sistemi hesabıyla ilgili tüm maddelerin geçersiz olduğu hükmü kararlaştırılmış olduğunu, sözleşmenin 6. Maddesinin birinci bendine göre "Taraflardan herhangi birinin bu sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimlere uymaması durumunda diğer taraf sözleşmeyi 3 ay önceden bildirmek şartı ile tek taraflı olarak fesh etme hakkına sahiptir..." hükmüne yer verildiğini, yine sözleşmenin 6. Maddenin 3. Bendinde "Filotim gerek gördüğü takdirde herhangi bir mükellefiyete bağlı olmaksızın iş bu sözleşmeyi 30 gün öncesinden ihbarda bulunarak tek taraflı fesh edebilir..." hükümlerine yer verildiğini, davacı taraf sözleşmenin 6. Maddesindeki fesih bildirimini süresinde yapmadan doğrudan fesih maddesini dayanak göstererek davaya konu faturalanadırma işlemini yaptığını, karşı taraf sözleşme şartlarına uyulmadığı vb. hususlarda müvekkili şirkete herhangi yazılı veya sözlü uyarıda da bulunmadığını, davacı taraf sözleşmeye ve hukuka uygun olmayan şekilde doğrudan ceza - fark faturası düzenleyerek uygulamaya son verdiğini, davacı tarafın haksız davasının reddine karar verilmesini, %20 icra inkar tazminatına mahküm edilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Bursa 18. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4718 Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.
Mahkememizce, Bursa 18. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4718 Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından 08/06/2021 tarihinde, erken fesih bedeli faturasının tahsili amacıyla, davalı aleyhine 47.790,00-TL fatura, 285,10-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.075,10-TL miktar üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin 15/06/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce, tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerine müzekkere yazılarak, tarafların 2020,2021 yıllarına ait BA/BS formlarının dosyamıza celbedildiği görülmüştür.
Mahkememizce, Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, davacı vekilinin dilekçe ekinde sunmuş olduğu araç listesinde bildirilen araçların Trafik Tescil Kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenildiği, gelen yazı cevabı ile; ilgi yazı ile istenilen 16S1029, 16S1393, 16S1437, 16S1458, 16S5257, 16S5253, 1685255, 16S5254, 16S4457, 16S8397, 16S8718, 16S8722, 16S8723, 16S8724, 16S8565, 16S8698, 16S4648, 16BBP43, 16TCK73, 16S3618, 1688721 plakalı araçlara ait araç tescil özet raporları düzenlenerek ekte gönderildiği, yazıda belirtilen 1683618 plakalı araca ait güncel tescil bilgileri tablo düzenlenerek ekte gönderildiği, yazıda belirtilen 58001619, 58001531, 58001618, 58001615 plakaların hatalı formatta belirtildiği için sorgulamasının yapılamadığına dair bilgi verildiği görülmüştür.
Mahkememizce, Türkiye Noterler Birliği'nin yazı cevabına istinaden davacı vekiline bu hususta beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, ancak davacı vekilinin süresi içerisinde beyanda bulunmadığı görülmüştür.
Mahkememizce, dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak taraflar arasında imzalanan 23.11.2021 tarihli "Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi" gereğince, davalı tarafından sözleşmede taahhüt edilen miktarın altında akaryakıt alımı yapılıp yapılmadığı, davacı tarafından kesilen takibe konu faturanın sözleşmeye uygunlu denetlenerek netice itibariyle icra takip tarihi itibariyle davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizin belirlenmesine ilişkin rapor düzenlenmesine karar verildiği, bu nedenle davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi yönünden bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek, dosya tüm ekleri ile birlikte konusunda uzman SMMM bilirkişi Ayhan Aydın'a teslim edilmiştir.
21/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Bursa 3.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1116 Esas Sayılı mevcut dava dosyası, davalı şirkete ait
2020 yılı fiziki (yevmiye) defterinin , 2021 yılı e defter (yevmiye) defterinin incelenmesi sonucu; davalı şirketin 2020 yılı fiziki (yevmiye) defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırılmış olduğu,
davalı şirket 2021 yılında ticari defterlerini (yevmiye) e defter olarak tuttuğu, (yevmiye) defterlerinin
e-defter beratlarının (ilk ayı) ve (son ayı) kanuni sürelerde oluşturulduğu,
davalı şirket; 16 S 1029, 16 S 1393, 16 S 1437, 16 S 1458, 16 S 5257, 16 S 5253, 16 S 5255,
16 S 5254, 16 S 4457, 16 S 4648, 16 BBP 43, 16 TCK 73, 16 S 3618, 16 S 8397, 16 S 8718,
16 S 8722, 16 S 8723, 16 S 8724, 16 S 8565, 16 S 8698, 16 S 8721 plakalı araçların (21 adet)
Taşıt Tanıma Sistemi ile Davalı şirket (shell) istasyonlarından 11.12.2020-17.05.2021 tarihleri arasında
yakıt almış olduğu,
davacı şirket ile davalı şirket arasında 23.11.2020 Tarih Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi
ve Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi Ek Protokol imzalanmış olduğu,
sözleşme süresinin 1 yıl olduğu, iskonto oranının %9,25 olduğu, çalışma koşulunun ön ödemeli
olduğu,
taraflar arasında imzalanan sözleşmede davalının taahhüt ettiği alım miktarı
bulunmadığı, davalı şirket ilk önce Davacı şirketin banka hesabına para yatırmakta ve ondan sonra yakıt almaya devam etmekte olduğu, davalı şirketin ticari defterlerinde de davalı şirketin, davacı şirketten
764,43 TL alacaklı gözüktüğü,
Tablo 1 de detaylı belirtildiği üzere; davacı şirket tarafından, davalı şirkete düzenlenen faturaların
bedelinin 393.736,48 TL olduğu, davalı şirkete sağlanan toplam iskontonun 39.106,67 TL olduğu,
davalı şirketin, davacı şirketten toplam 65.248,74 Litre yakıt almış olduğu,
dava dosyasında mevcut whatsapp yazışmalarına göre, davalı şirketin araçlarının yakıt alırken (davacı
şirket) yakıt istasyonlarında taşıt tanıma sistemlerinde sistemsel aksamaların yaşanmış olduğu, davacı şirket tarafından, davalı tarafa düzenlenen ve icra takibine konu olan e fatura ; 26.05.2021 tarih, FLT2021000004435 numaralı, erken fesih bedeli açıklamalı, 27 adet araç yönünden toplam 47.790,00
TL bedelli fatura olduğu, davalı şirket tarafından, davacı şirkete söz konusu faturaya karşılık 28.05.2021 tarihli iade faturası düzenlendiği, daha sonra davacı tarafından, davalı şirkete düzenlenen ve icra takibine konu olan e faturanın, taraflar arasında
karşılıklı iade faturası kesilerek devam ettiği, davalı şirketin ticari defterlerinde davalı şirketin, davacı şirketten 764,43 TL alacaklı gözüktüğü,
Mahkemece davalı şirket tarafından erken fesih edildiği yönünde karar verilmesi halinde
(21 araç) tutarın 37.170 TL olduğu, işlemiş faizin 221,75 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi yönünden, İstanbul Çağlayan Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/58 Talimat sayılı dosyası ile, davacı taraf ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu SMMM bilirkişi Dursun Ali CAN tarafından tanzim edilen raporun dosyaya ibraz edildiği görülmüştür.
08/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süreleri içerisinde yaptırıldığı, defterlerin ve ihtiva ettiği kayıtların davacı şirket lehine delil olma vasfını haiz olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmede aylık/yıllık yakıt alım miktarlarına ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı, bu nedenle taahhüt edilen miktarın altında akaryakıt alımı yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği, sayın mahkemece davacı tarafın fesih işleminin sözleşmeye uygun olmadığının değerlendirilmesi halinde davacı şirketin davalı şirkete olan cari hesap borcunun 764,43 TL, davacı tarafın fesih işleminin sözleşmeye uygun olduğunun değerlendirilmesi halinde ise davacı şirketin, davalı şirketten olan cari hesap alacağının (31.500,00 TL- 764,43 TL) 30.735,57 TL olacağı, yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafça, davalı şirket ile 3 yıllık olmak üzere Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi imza altına alındığını, davalı şirketin 20.04.2021 tarihinden sonra sözleşmeye aykırı olarak yakıt alımını bıraktığını bu sebeplerle, sözleşme şartlarına uygun olarak 27 araç için erken fesih bedeline ilişkin kesin faturaya dayalı takibe itirazın iptalini talep etmişse de, taraflar arasında 23.11.2020 tarihli Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi ve Taşıt Tanıma Sistemi Müşteri Sözleşmesi Ek Protokol imzalanmış olduğu,
sözleşme süresinin 1 yıl olduğu, çalışma koşulunun ön ödemeli
olduğu,
davalı şirket ilk önce davacı şirketin banka hesabına para yatırmakta ve ondan sonra yakıt
almaya devam etmekte olduğu, davalı şirket; 16 S 1029, 16 S 1393, 16 S 1437, 16 S 1458, 16 S 5257, 16 S 5253, 16 S 5255,
16 S 5254, 16 S 4457, 16 S 4648, 16 BBP 43, 16 TCK 73, 16 S 3618, 16 S 8397, 16 S 8718,
16 S 8722, 16 S 8723, 16 S 8724, 16 S 8565, 16 S 8698, 16 S 8721 plakalı araçların (21 adet)
Taşıt Tanıma Sistemi ile davalı şirket (shell) istasyonlarından 11.12.2020-17.05.2021 tarihleri arasında
yakıt almış olduğu, fesih bedeli olarak düzenlenen faturada yer alan taşıt sayısı ile taşıt tanıma
sisteminde kayıtlı taşıt sayısı birbiri ile uyuşmadığı, davacı taraf, taşıt tanıma sisteminde
kayıtlı taşıt sayısının 21 adet olmasına rağmen 27 taşıt için fesih bedeli faturası düzenlediği, davacı taraf, davalının 20.04.2021 tarihinden sonra yakıt alımını durdurması
sebebiyle erken fesih bedeline ilişkin faturanın düzenlendiğini belirttiği, erken fesih
bedeline ilişkin düzenlenen fatura 26.05.2021 tarihli olduğu, taşıt tanıma sistem çıktılarında
davalının yakıt alımına ilişkin son işlem tarihinin 17.05.2021 olduğu görüldüğü,
Sözleşmenin 5. maddesinde; taraflardan herhangi birinin sözleşme ile yüklenmiş
olduğu edimlere uymaması durumunda diğer tarafın 3 ay önceden bildirmek şartı ile
sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkına sahip olduğu hususu düzenlendiği, davacının düzenlediği fesih bedeli faturası ile davalının yakıt alımının durduğu tarih aynı ay
içerisinde olduğu, dolayısıyla davacı tarafça sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemelere uygun davranılmadığı, kaldı ki taraflar arasında imzalanan sözleşmede davalının taahhüt ettiği alım miktarına ilişkin bir düzenleme de bulunmadığı, dolayısıyla davacı tarafça takibe konu edilen eken fesih bedeline ilişkin kesilen faturanın yerinde olmadığı gibi davalı tarafça da söz konusu faturanın iade edildiği, davalı şirketin ticari defterlerinde davalı şirketin, davacı şirketten 764,43 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın takibe itirazında haklı olduğu sonucuna varılarak Mahkememizce davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 580,63-TL harcın mahsubu ile, bakiye 499,93-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- 6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2022
Katip 221345
¸e-imzalıdır
Hakim 150129
¸e-imzalıdır