T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/13
KARAR NO: 2022/283
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -UETS
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - UETS
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 08/01/2021
KARAR TARİHİ: 18/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin davalı bankanın Bursa Nilüfer Şubesinden 15.03.2019 tarihinde ipotek
karşılığı 7886748 no.lu 60 ay vadeli ticari kredi kullandığını, krediyi erken kapatmak istediğini,
buna istinaden davalı bankanın 108.557,00 TL erken kapama ücreti talep ettiğini, bu konuda
mail yolu ile açıklama istenmiş ise de davalı bankaca hiçbir açıklamada bulunulmadığını ancak
17.01.2020 tarihli hesap ekstresi verildiğini ve ekstrede yapılan işleme ilişkin bir açıklamanın bulunmadığını, konu ile ilgili olarak 04.11.2020 tarihinde dava şartı arabuluculuk süreci başlatılmış ise de
23.11.2020 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı tarafça uygulanan oran dahi belirlenemeyen erken kapama ücretinin hakkaniyete
aykırı şekilde tahsil edildiğini, davacı ile davalı arasında imzalanan kredi sözleşmesinin bir nüshasının davacıya verilmediğini, sözleşmenin matbu bir sözleşme olduğunu, kesilen masraflara ilişkin açıkça ve ayrıca bilgi verilmediğini, davacının özgür iradesinin usulüne uygun oluşturulmadığını,
davacının talebine rağmen erken kapamaya ilişkin açık ve anlaşılır bir oranın bildirilmediğini, alınan ücretin diğer bankalarca tahsil edilenin çok üzerinde olduğunu, mahkemece diğer bankalara sorulması halinde müvekkilinin haklılığının ortaya çıkacağını (19 HD. 15.04.2019 T.
– 2019/1303 E.– 2019/2961 K. sayılı karar), ayrıca yerleşik Yargıtay kararları ve dürüstlük
kuralı gereği diğer bankaların aldığı erken kapama emsal oranların ortalaması üzerinde bir
erken kapama ücreti alınamayacağını, nitekim 11.03.2020 tarihinde “Bankalarca Ticari
Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde
(Sayı:2020/4) Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ (Sayı: 2020/8) 'de % 1 ve % 2 oranları
belirlenerek haksız alınan bu ücretlerin tahsiline son verildiğini,
davalı tarafın tahsil ettiği erken kapama ücretinin TBK. ‘nun 20. ve 25. maddelerine de
aykırılık teşkil ettiğini,
talep edilen alacağın kendilerince tam olarak belirlenemediğini, talep konusunun bölünebilirlik
ve bu nedenle HMK.'nun 107 ve 109. maddeleri gereği davanın *kısmi belirsiz alacak* niteliğinde olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı tutularak 80.000,00 TL taleplerinin gerekirse artırılacağını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla davalı
tarafça davacıdan hakkaniyete uygun tahsil edilmeyen erken kapama ücretinden hakkaniyete uygun oran üzerinden alınacak erken kapama ücretinin mahsubuyla fazla alınan ücretin
başvuru tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte iadesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı Vekili Dilekçesinde Özetle; Davacıya davaya konu kredi özelinde indirim yapıldığını, davacıdan esasen tahsil edilmesi
gereken daha az erken kapama maliyeti tahsil edildiğini, müşteriden tahsil edilmesi gereken tutarın 109.256,03-TL olmasına karşın, erken kapama maliyeti olarak
108.557,00- TL tahsil edildiğini, erken kapama ücreti/komisyonu, bankaları ve
müşterilerinin arasında imzalanan kredi sözleşmesi kapsamında, müşterinin taraflarca
başlangıçta yapılan sözleşme ve ödeme planına karşın, kredisini erken kapatmak
istenmesi sonucu sözleşme gereği beklenen faiz gelirinin elde edilememesine bağlı sözleşmesel bir alacak olduğunu, bankaların verdikleri kredilerin en önemli kaynaklarını, belli bir maliyet
karşılığı kişi ve kuruluşlardan sağladığı vadeli mevduatlar ile yurt içi ve yurt dışı
piyasalardan yaptığı borçlanmalar oluşturtuğunu, bu kapsamda; genel olarak
bankaların, kullandırdıkları kredinin vadesi ile uyumlu olarak borçlanmaları gerektiğinin açık olduğunu, kişi ve kuruluşlardan sağlanan fonlar, belirlenen vadelerde ve faiz oranı üzerinden geri ödendiğinden, bankaların bu kaynakları kişi ve kuruluşlara kredi olarak
vermesi sırasında bu vadeler çok büyük önem taşıdığını, zira sağlanan fonların vade
ve faiz oranları dikkate alınmaksızın bu fonların kredi olarak kullandırılması halinde
bankalarca yaratılan fonların maliyetlerinin karşılanamaması riski
doğabileceğini, kredinin erken kapanması halinde alınan erken kapama komisyonu/ücretinin fazla
olup olmadığının tayini davacının talebinin aksine sadece bir ya da iki bankanın
bildireceği ve üstelik asgari kabilinden olan oranların ortalamaları alınarak belirlenemeyeceğini, objektif kriterler ve somut kredi özellikleri çerçevesinde bir maliyet hesabı yapılması zorunlu olduğunu, bu nedenle; emsal yargı kararları da gözetildiğinde, piyasadaki emsal araştırması ancak dava konusu kredinin vadesi, anapara tutarı, kredi kapama bakiyesi, faizi, döviz cinsi, kalan vadesi, erken kapama tarihi gibi bilgilerin
diğer bankalara bildirilmesini, sabit bir oranla değil hesaplama yapılması talebi ile
müzekkere yazılması ile tespit edilebileceğini, dava konusu krediden alınacak erken kapama maliyeti tutarının hesaplanmasını
talep ettiklerini, haksız, ahde vefa ilkelerine, emsal içtihat ve kararlara aykırı, gerçeğe
uymayan ve hukuken korunmayan taleplere dayalı davanın esastan reddini,
mahkemeniz aksi kanaatte ise, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararının 20.02.2020 tarihli kararı da dikkate alınarak, diğer bankalara müzekkere yazılarak dava konusu
kredinin vadesi, tutarı, ödeme planı, erken kapama tarihi, faiz oranı, kalan bakiye
süresi belirtilerek, sabit bir oran bildirilmemesini, dava konusu krediye benzer bir
kredinin erken kapatılması halinde tahsil edilecek erken kapama maliyeti tutarının hesaplanarak bildirilmesi için müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, işbu müzekkere cevaplarının dosyanıza sunulması sonrasında dosyanın konunun
uzmanı bilirkişi heyetinden rapor alınmasını,
yargılama giderleri ile vekâlet ücretlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını, karar
verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi 07/12/2021 Tarihli Raporunda Özetle; Davalı Banka’nın Nilüfer Bursa Şubesi ile davacı ... arasında15.03.2019 tarihinde 600.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını ve davacıya
bu sözleşmeye istinaden 600.000,00 TL tutarlı 486-7886748 no.lu 60 ay vadeli taksitli ticari kredi kullandırıldığını, davacı 15.01.2020 (10. taksit) tarihinde 541.075,19 TL tutarındaki anapara borcunu
erken kapattığını ve davalı Banka davacıdan 17.01.2020 tarihinde 108.557,00 TL kredi erken
kapama komisyonu tahsil edildiğini, erken kapatılan anapara borcu için tahsil edilen erken
kapama komisyonu oransal olarak değerlendirildiğinde;108.557,00 TL / 541.075,19 TL. =%20
, % 20 oranında komisyon tahsil edildiğinin anlaşıldığı, somut olayda erken kapama komisyonu; 17.01.2020 tarihinde tahsil edildiğini, kapatılan anapara tutarı 541.075,19 TL * % 3,76 = 20.344,43 TL, bankaca tahsil edilen 108.557,00 TL, fazla tahsil edilen tutar 88.212,57 TL olduğu, emsal banka komisyon oranları ortalaması esas alınarak
yapılan hesaplama sonucunda, davalı bankaca tahsil edilmesi gereken tutarın
88.212,57 TL üzerinde komisyon tahsil edildiğini, davacının talebi ise
dava dilekçesinde 80.000,00 TL olarak açıklandığını, bu tutarın arabuluculuğa
başvuru tarihi olan 04.11.2020 tarihinden itibaren ticari avans faizi üzerinden tahsili
talep edildiğini, bu nedenle Taleple Bağlılık ilkesi gereği, 80.000,00 TL'nin 04.11.2020
tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davacıya iadesi yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Davacı Vekili 21/01/2021 Tarihli Dava Arttırım Dilekçesinde Özetle; Uzman bilirkişi tarafından hesaplanan ve 07.12.2021 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenen taleplerinin 80.000,00 TL’den 88.212,57 TL olacak şekilde HMK M.107 uyarınca arttırdıklarını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere, davalı tarafça davacıdan hakkaniyete uygun tahsil edilmeyen erken kapama ücretinden hakkaniyete uygun oran üzerinden alınacak erken kapama ücretinin mahsubuyla fazla alınan 88.212,57-TL ücretinin başvuru tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte iadesiyle tahsilini; yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Değerlendirildiğinde; Dava; davacı ... tarafından, davalı Garanti Bankası A.Ş'ye açılmış bir alacak davası olduğu, davalı bankanın Nilüfer Şubesi ile davacı arasında 600.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı ve davacı bu sözleşmeye istinaden 600.000,00 TL tutarlı 486-7886748 nolu 60 ay vadeli taksitli ticari kredi kullandığı, bu kredinin geri ödenme süreci içerisinde 15.01.2020 (10. taksit) tarihinde davacının talebi üzerine kalan borcun tamamının kapatılması esnasında banka tarafından 108.557,00-TL taksitli ticari kredisi erken kapama ücreti adı altında kesinti yapıldığı, kullandırılan kredi ile erken kapama ücretinin miktarı hususunda çekişme olduğu, çekişme davalı bankanın davacıdan tahsil ettiği 108.557,00-TL erken kapama ücretinin haklı olup olmadığı noktasında toplandığı görülmüştür.
Yargıtay Hukuk Genel Kurul'unun 2019/11-567 Esas, 2019/1346 Karar sayılı kararında"O hâlde, kredinin erken kapatılmasının her iki tarafın da menfaatine olduğu, tarafların serbestçe erken kapama ücretini belirleyebilecekleri, ancak bunun sınırının dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı olduğu, tüketici kredisi niteliğindeki konut finansmanı kredilerinin erken kapatılması hâlinde dahi erken kapama ücreti (%1 ve %2) alınmasının mümkün olduğu gözetilerek diğer bankaların dava konusu krediler ile aynı özellikteki (kullanım tarihi, vade tarihi, taksit ödeme aralığı, miktarı, erken kapama tarihi) kredilerin erken kapatılması hâlinde alacakları erken kapama ücreti tespit edilerek, her iki tarafın menfaatleri de dikkate alınıp TMK’nın 2. maddesi çerçevesinde yukarıda bahsedilen hususlarda gözetilerek erken kapama ücretinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu itibarla mahkemece, davalı bankanın genel kredi sözleşmesinde açıklanan biçimde hesaplanacak erken kapama ücreti alabileceğinin kabulü ile davacı tarafça alınan ücretin fahiş olduğu ileri sürüldüğünden davacıdan tahsil edilen erken kapama ücretinin dürüstlük kuralına ve hakkın kötüye kullanılması yasağına uygun olarak tespit edilmesi için diğer bankaların aynı veya yakın miktar, aynı tür ve aynı vadeli kredilerin erken kapatılması hâlinde uyguladıkları erken kapama oranları da gözetilerek ve tarafların kredinin erken kapatılması ile elde ettikleri menfaatlerde dikkate alınarak davalı bankanın aldığı erken kapama ücretinin bankacılık uygulamalarına ve özellikle TMK’nın 2. maddesine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekmektedir." şeklinde ifade edildiği üzere mahkememizce emsal banka uygulamaları sorulmuş olup, gelen banka cevapları doğrultusundan ortalama emsal erken kapatma bedelleri ve kredinin niteliği uyarınca aldırılan bilirkişi raporuna göre davalı bankaca tahsil edilmesi gereken tutarın 20.344,43 TL olacağı ancak bankaca 108.557,00 TL erken kapatma bedelinin fahiş olarak tahsil edildiği, bankaca 88.212,57 TL fazla erken kapama bedeli tahsil ettiği kanaatine ulaşılmakla davanın kabulü ile; 88.212,57-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile 88.212,57 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 6.025,80-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 1.233,21-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 4,792,59-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 12.267,63- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 853,88-TL peşin harç, 750,00 TL bilirkişi ücreti, 379,33-TL tamamlama harcı ve 332,00-TL tebligat gideri olamak üzere toplam 2.374,51-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/03/2022
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır