T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/186 Esas
KARAR NO: 2022/982
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... (TC. ...)
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... (TC. ...) ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/03/2021
KARAR TARİHİ: 06/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :21/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nce takip edilen 2020/2161 Esas sayılı dosyada, haksız takip yapılmakta olup açıkça borca itiraz edildiğini, Bursa 10. İcra Hukuk Mahkemesi 2020/176 E. Sayılı dosyaya. 2020/507 K. Sayısı ile mahkemece davanın reddine, takibin devamı yönünde karar verildiğini, müvekkili ev sahibi olmak için ... Cephe Koop. İnşaat İzo. Dek. San. Tic. Ltd. Şti ile anlaşmaya varmış ve aylık ödemeler üzerinde senetler düzenlendiğini, iş bu takip konusu senet ise ... Cephe Koop. İnşaat İzo dek. San. Tic. LTd. Ştiden satın alınan 554 Ada, 53 parsel, Yenigün Mah. Yenişehir/Bursa'da bulunan D Blok'un bağımsız bir bölümü için düzenlenmiş ve alacaklı tarafa verildiğini, senetteki lehtar olan yukarıdaki şirkete söz konusu taşınmazın mülkiyetinin müvekkili tarafa devri için 235.000,00-TL üzerinde anlaşılmış ve bunun 220.000,00-TL'sinin ödendiğini, son kalan 15.000,00-TL için ise işbu senet düzenlenmiş ve ekte sunulan senedin orijinal halinde ''554 Ada, 53 Parsel ... İnşaat tarafından Yapılan D Blok'un Yapı Kullanım Belgesi Alındığında Tahsil edilecektir.'' yazılarak vade belirtildiğini, bonoda sonradan değişiklikler yapılmış olup, senedin yukarıda belirtilen yapı kullanım belgesi alındığında tahsil edilecektir yazan, senedin sol kısmı kesilerek senedin vadesi gelmeden takibe koyduklarını, senet üzerinde yapılan her tahrifin yanına keşidecinin HMK m.207 gereği imza veya paraf atması gerektiğini, işbu senette de böyle bir tahrifat açık ve ortada olduğu halde, görüldüğü üzere senetteki tahrifi onayacak herhangi bir paraf veya imza atılmamış olduğunu, anılan bu sebeplerle; açık bir şekilde iyi niyet içermeyen bu takibin dayanağı senet üzerindeki tahrifatın kanıtlanması ile senedin geçersizliğine hükmedilmesine ve kötü niyetle başlatılan icra takibinin iptaline, menfi tespit davası açmaya zorlayan takibinde haksız ve kötü niyetli görülen davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra tazminatı ödemesine hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücreti karşı tarafa yükletilmek üzere davanın kabulü yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurda görülmekte olan iş bu davanın süresinde açılmamış olup, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları nedeniyle reddi gerektiğini, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki söz konusu olmadığını, dava dilekçesi kapsamında da ticari bir ilişki ile söz konusu senedin imzalandığına dair bir açıklama söz konusu olmadığından, Ticaret Mahkemesi'nin görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacı yan keşide edilmiş olan senedin sol kısmının kesilerek vadesi gelmeden takibe koyulduğu ve senet üzerinde yapılan her değişikliğin keşideci tarafından imza veya paraf ile onaylanması gerektiğini savunduğunu, müvekkili dava konusu senedi iyi niyetli olarak ve hukuka uygun bir şekilde iktisap ettiğini, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 559.maddesine göre;'' Poliçeden dolayı kendisine müracaat olunan kimse keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayana defileri müracaat bulunan hamile karşı ileri süremez ; meğer ki hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunu zararına hareket etmiş olsun . '' davalı müvekkili iyi niyetli olduğunu tekrardan belirterek ; kötü niyet senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkığını bilmek veya bilebilecek durumda olduğunu, ağır kusur ise ;örneğin, hamilin hüviyetinin sorulmaması gibi - senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade ettiğini, Yine TTK'nun 598/2 maddesindeki ''poliçe hamilin elinden herhangi bir suretle çıkmış bulunursa ...'' ibaresi poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını yani çalınmasını , tehdit yada hile ile alınmasını , kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade ettiğini, ancak senedi çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin sahte ciro ile devretmesi halinde bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan hamilin korunduğunu, dava konusu senedin ciro kısmında herhangi bir kopukluk söz konusu olmayıp senet müvekkil tarafından hukuka uygun olarak devralındığını, hukuka uygun olmakla beraber iyi niyetli olduğunu, davacı tarafından senette tahrifat olduğu iddia edilse de bu durumu davalı müvekkilin bilme durumu söz konusu olmadığını, sonuç olarak davacı tarafça kambiyo senedi vasfı taşımayan bir delile dayanılması davalı müvekkilin kötü niyetli olduğunu göstermediğini, Bursa 10.İcra Müdürlüğünde başlatılan 2020/2161 E. Sayılı takibe konu olan kambiyo senedin üstünde herhangi bir şart olmadığı, senedin üzerinde tahrifat yapıldığına dair bir belirti olmadığı ve dolayısıyla davalı müvekkilin kötü niyetli olarak senedi iktisap ettiğinin söylenemeyeceği ayrıca, davacı tarafın imzası olmayan bir senet aslına dayanarak davanın kabulü ile takibin iptalini talep etmesi hukuka aykırı olduğunu, anılan bu sebeplerle; davanın reddine, davalı müvekkili adına talep edilen kötü niyet tazminatının reddine, yargılama giderleri ve vekaleti ücretin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Davacı aleyhine Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nün 2020/2161 Esas sayılı dosyasında, kambiyo senetlerine özgü takip nedeniyle, takibe konu bonoda tahrifat iddiası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce, Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nün 2020/2161 Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davalı ... vekili tarafından 18/02/2020 tarihinde, 15.000,00-TL miktarlı 05/12/2018 tanzim tarihli 31/11/2019 vade tarihli senet alacağının tahsili amacıyla, davacı ... ve dava dışı İsmail Sağ aleyhine, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce Bursa 10. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/176 Esas ve 2020/507 Karar sayılı dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı ... ve dava dışı İsmail Sağ'ın takip alacaklısı davalı ... aleyhine icra emrine itiraz davasına ilişkin yapılan yargılaması sonucunda 12/10/2020 tarihinde özetle; senet metninde herhangi bir yırtık veya kesik bulunmadığı, davacılar tarafından 13/07/2020 tarihinde sunulan senet fotokopisindeki "554 ada, 53 parsel ... İnş tarafından yapılan D Blk'un yapı kullanım belgesi alındığında tahsil edilecektir" ibaresinin yazılı olduğu kısmın senet aslında bulunmadığı, senedin Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nün 2020/2161 esas sayılı dosyası içinde mevcut Av. ... tarafından aslıgibidir yapılmış örneği ile aynı olduğu, ön ve arka yüzünde de teminata ilişkin bir ibarenin olmadığı, senede atıf yapan ayrı bir belge (İİK’nun 169/a maddesinde öngörülen) ile de senedin teminat senedi olduğu kanıtlanamadığından davacıların bu itirazı yerinde görülmediğinden reddine karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce, dosyanın bir grafolog bilirkişiye tevdi ile, davaya konu bono aslı ile dava dilekçesine ekli bono fotokopisinin karşılaştırılarak davaya konu bono aslı ile fotokopi üzerindeki yazı ve rakamların aynı olup olmadığı, davacı tarafın iddiası gereği bononun yan tarafı kesilerek tahrifat yapılıp yapılmadığı yönünde rapor düzenlenmesine karar verilerek dosya tüm ekleri ile birlikte konusunda uzman grafolog bilirkişi ...' e teslim edilmiştir.
14/12//2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tetkik konusu senet belge fotokopisi ile tetkik konusu senet belge aslının birbirleri arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmaları neticesinde; fotokopi senedin sol tarafındaki “554 Ada, 53 parsel ... inşaat tarafından Yapılan D Blok'un Yapı Kullanım Belgesi Alındığında tahsil edilecektir” el yazılarının senet aslı üzerinde bulunmadığı, fotokopi senet üzerindeki mevcut diğer el yazıları ile senet aslı üzerinde aynı alanlarda yer alan el yazılarının aynı el yazıları olduğu, senet aslı üzerinde “ÖDEYECEK” kısmındaki mevcut imzaların, fotokopi senet üzerinde bulunmadığı görülmüş olup, tetkik konusu senet aslının, orijinalinde, fotokopi senet üzerindeki mevcut el yazılarını ihtiva eder şekilde düzenlendiği, bu şekilde fotokopisinin alınmasından sonra, senet aslı üzerine imzaların atılmasını müteakiben, eksik kalan diğer el yazılarının tamamlandığı, fotokopi senedin sol tarafındaki el yazıları yer almayacak şekilde senet aslının kesildiği ve bu suretle tahrifat yapıldığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamında mevcut davacı asilin alınan rakam ve yazı örnekleri gereğince bono aslında bulunan vade tarihlerine ilişkin yazı ve rakamların davacının el ürünü olup olmadığı yönünde ek rapor düzenlenmesine karar verilerek rapor tanzimi için dosya tüm ekleri ile birlikte kök rapor hazırlayan bilirkişi ...'e teslim edilmiştir.
09/03/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Tetkik konusu senet belge üzerinde vade tarihi olarak yazılı mevcut "30.11.2019" ve "30 Kasım 2019" el yazıları ile ...'un huzurda alınmış mevcut mukayese el yazıları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırma neticesinde; el yazılarının genel şekli ve işleklik derecesi, ortak harf ve rakam karakterlerinin tersimi, kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görülmüş olup, tetkik konusu senet belge üzerinde vade tarihi olarak yazılı mevcut "30.11.2019" ve "30 Kasım 2019" el yazılarının, mevcut mukayese el yazılarına istinaden, ... eli ürünü olmadığının değerlendirildiği, ...'e ait mevcut mukayese el yazılarının (Resim 2 ve 3) genel şekli ve işleklik derecesi ile ortak harf ve rakam karakterlerinin tersimi yönünden Resim 1'deki mevcut el yazıları ile farklılıklar gösterdiğinin tespiti yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce, davacı vekili tarafından keşideci İsmail Sağ hazır edildiğinde yazı ve imza örneklerinin alınmasına karar verilerek tanığın imza ve yazı örnekleri alındığında, 01/06/2022 tarihli ara karar ile, dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi ile, davaya konu bono aslı ile dava dilekçesine ekli bono fotokopisinin karşılaştırılarak dosyada mevcut olan keşideciye ait yazı ve imzaların, keşideci İsmail Sağ'a ait olup olmadığı yönünden rapor düzenlenmesine karar verildiği, ancak kök rapor ve ek rapor hazırlayan bilirkişinin bilirkişilikten çekilmiş olması sebebiyle, dosya tüm ekleri ile birlikte rapor tanzimi için grafolog bilirkişi Halil Mutlu'ya teslim edilmiştir.
21/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tarafına tevdi olunan, tetkik konusu senet aslı ve senet fotokopisinin sorulan hususlar doğrultusunda çeşitli
optik aletler (miscope foransic uv-ır filtreli mikroskop, uv-ır
büyüteç-m.n. hs525, 325-420 nm uv-ır lamba, 100x mikroskop-s.n:1500522,
400x hdmı kameralı mikroskop, 400x dijital mikroskop, renk analizi
yazılımı çeşitli lup) altında ve bilgisayar ortamında adli grafolojik
ve grafometrik metodlarla ayrı ayrı yapılan karşılaştırılmalarında;
asıl senet ve fotokopi senetin birebir karşılaştırılma ve incelenmelerinde;
inceleme konusu senet aslı ilk önce fotokopi senetdeki gibi iken, bu haliyle
fotokopisi çekilmiş,
fotokopi senet kırmızıl çerçeve içerisine alınarak işaretlenmiş “554 Ada, 53
parsel ... inşaat tarafından Yapılan D Blok’un Yapı Kullanım Belgesi
Alındığında tahsil edilecektir” şeklindeki el yazılarının asıl senet de olmadığı,
fotokopi senet de yeşil çerçeve içerisine alınarak işaretlenmiş, boş olan
bölümlerinin de asıl senet üzerinde doldurulmuş olduğu, fotokopi senet de yeşil çerçeve içerisine alınarak işaretlenmiş, ödeyecek
bölümünde bulunmayan imzaların, asıl senette mevcut oldukları,
her iki senet üzerinde işaretli bölümler dışında kalan tüm yazıların birebir aynı
(aynı şahıs eli ürünü) oldukları,
görülmüş olup, sayılan bulgulara atfen; fotokopi senetin sol tarafında bulunan
“554 Ada, 53 parsel ... inşaat tarafından Yapılan D Blok’un Yapı Kullanım
Belgesi Alındığında tahsil edilecektir” şeklindeki el yazılarının olduğu bölümün asıl
senet den kesilerek yok edilmek suretiyle senetde tahrifat yapılmış olduğu sonucuna
varıldığı, inceleme konusu yukarıda belirtilen senetler üzerindeki yazılar, rakamlar ve borçlu
İsmail Sağ adına atılı olan imzalar ile İsmail Sağ’ın dosyada mevcut mukayese yazıları,
rakamları ve imzaları aralarında;
ortak harf ve rakamların tersimleri, yuvarlak harf ve rakamların başlama ve
bitiş yerleri, harf bağlantıları, noktalamalar, imzaların genel şekli ve tersim tarzları,
imzaların başlama ve bitiş yerleri, imza içerisindeki el hareketlerinin yapılışları,
işleklik ve meyilleri, dönüşler, kaligrafik-karakteristik özellikler gibi grafolojik
bulgular yönünden;
her iki senetdeki yazı ve rakamlar ile aralarında farklılıklar görülmüş olup,
senetler üzerindeki yazılar ve rakamların, dosyada mevcut mukayese yazı ve
rakamlarına atfen, İsmail Sağ eli ürünü olmadıkları kanaatına varıldığı, asıl senet üzerinde borçlu İsmail Sağ adına atılı olan 2(iki) adet imza ile
aralarında benzerlikler görülmüş olup, asıl senet üzerindeki borçlu İsmail Sağ
adına atılı olan 2(iki) adet imzanın İsmail Sağ eli ürünü oldukları kanaatına
varıldığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafın, Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nün 2020/2161 Esas sayılı dosyasına konu senetteki imzaya itirazı bulunmamaktadır.
Davacı taraf iş bu takip konusu senedin ... Cephe Koop. İnşaat İzo dek. San. Tic. LTd. Ştiden satın alınan 554 Ada, 53 parsel, Yenigün Mah. Yenişehir/Bursa'da bulunan D Blok'un bağımsız bölümü için düzenlenerek alacaklı tarafa verildiğini, senetteki lehtar olan şirkete söz konusu taşınmazın mülkiyetinin devri için 235.000,00-TL üzerinde anlaşıldığını ve bunun 220.000,00-TL'sinin ödendiğini, son kalan 15.000,00-TL için ise davaya konu senedin düzenlendiğini, dilekçe ekinde sunulan senedin orijinal halinde ''554 Ada, 53 Parsel ... İnşaat tarafından Yapılan D Blok'un Yapı Kullanım Belgesi Alındığında Tahsil edilecektir.'' yazılarak vade belirtildiğini, bonoda sonradan değişiklikler yapılarak yapı kullanım belgesi alındığında tahsil edilecektir yazan senedin sol kısmı kesilerek senedin vadesi gelmeden takibe koyulduğunu belirterek takibe konu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf senet üzerinde tahrifat bulunmadığını, senedi iyi niyetli olarak hukuka uygun şekilde iktisap ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Bononon/senedin teminat senedi olduğu senet metninden anlaşılan hallerde, bono kayıtsız/koşulsuz borç vaadi içermediği için hükümsüzdür ve bu hükümsüzlük düzenleyen tarafından lehtar/hamile karşı ileri sürülebilen mutlak def'idir. Bu halde bononun üçüncü kişiye ciro + teslim edilmiş olması herhangi bir değişiklik yaratmaz. Burada senet metninden anlaşılan bir (hükümsüzlük) def'i vardır ve bu def'i üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir.
Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen senet belge fotokopisi ile takibe konu senet belge aslının birbirleri arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmaları neticesinde alınan bilirkişi raporlarına göre; fotokopi senedin sol tarafındaki “554 Ada, 53 parsel ... inşaat tarafından Yapılan D Blok'un Yapı Kullanım Belgesi Alındığında tahsil edilecektir” el yazılarının senet aslı üzerinde bulunmadığı, fotokopi senet üzerindeki mevcut diğer el yazıları ile senet aslı üzerinde aynı alanlarda yer alan el yazılarının aynı el yazıları olduğu, senet aslı üzerinde ödeyecek kısmındaki mevcut imzaların, fotokopi senet üzerinde bulunmadığı görülmüş olup, tetkik konusu senet aslının, orijinalinde, fotokopi senet üzerindeki mevcut el yazılarını ihtiva eder şekilde düzenlendiği, ayrıca davaya konu senet üzerinde vade tarihi olarak yazılı mevcut "30.11.2019" ve "30 Kasım 2019" el yazıları ile ...'un huzurda alınmış mevcut mukayese el yazıları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırma neticesinde; el yazılarının ... eli ürünü olmadığı, yine inceleme konusu asıl ve fotokopi senetler üzerindeki yazılar ile rakamların borçlu İsmail Sağ’ın dosyada mevcut mukayese yazı ve rakamlarına atfen İsmail Sağ eli ürünün olmadığının tespit edildiği, dolayısıyla bu şekilde fotokopisinin alınmasından sonra, senet aslı üzerine imzaların atılmasını müteakiben, eksik kalan diğer el yazılarının tamamlandığı, fotokopi senedin sol tarafındaki el yazıları yer almayacak şekilde senet aslının kesildiği ve bu suretle tahrifat yapıldığı, davaya konu senedin kayıtsız ve şartsız muayyen bir bedelin ödeme vaadini bu hali ile taşımadığı için hükümsüz olduğu ve senet metninden anlaşılan def'inin üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebileceği anlaşılmakla Mahkememizce davanın kabulü ile, Bursa 10. İcra Müdürlüğünün 2020/2161 Esas sayılı icra takip dosyasına konu 05/12/2018 tanzim tarihli, keşideci İsmail Sağ olan, 30/11/2019 vade tarihli ve 15.000,00 TL bedelli bono sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin davacı borçlu yönünden durdurulmasına, karar kesinleştiğinde takibin davacı borçlu yönünden iptaline karar verilmiş, yasal koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, Bursa 10. İcra Müdürlüğünün 2020/2161 Esas sayılı icra takip dosyasına konu 05/12/2018 tanzim tarihli, keşideci İsmail Sağ olan, 30/11/2019 vade tarihli ve 15.000,00 TL bedelli bono sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, takibin davacı borçlu yönünden DURDURULMASINA, karar kesinleştiğinde takibin davacı borçlu yönünden İPTALİNE,
2-Yasal koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 1.060,70 -TL karar ve ilam harcından peşin alınan 265,18-TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 795,52-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 332,98-TL harcç, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 106,50-TL tebligat giderinden oluşan toplam 1.439,48-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır