T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/266 Esas
KARAR NO: 2022/309
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... (TC. ...)
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 06/04/2021
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "...." Merkezinde "...." ismi ile faaliyet gösteren Müvekkili COVID-19 sürecinde her işletme gibi birtakım zorluklar yaşamış olduğunu, ancak faaliyetlerine kısıtlı zaman diliminde devam etse de pandeminin getirileri sebebiyle panik ve korku içerisinde çalışmış olduğunu, bu süreçte müvekkili her ne kadar özenli ve basiretli bir tacir olarak hareket etse de 2013-2018 yıllarına ait defterlerinin bulunmadığını fark etmiş olduğunu, müvekkili gösterdiği tüm özen ve dikkatine rağmen işletmesine ilişkin 2013-2014-2015-2016-2017 ve 2018 senelerine ait ticari defterlerin tamamının kaybolduğunu, anılan bu sebeplerle; müvekkile ait kaybolan ticari defterlere ilişkin 2013-2018 yılları arasındaki defterlerin tamamının zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkidir.
6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyana uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." düzenlemesini getirmiş olup anılan madde hükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal 15 günlük hak düşürücü süre belirlenmiştir.
Davacı şirket 2013-2014-2015-2016-2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin, pandemi sürecinde kaybolduğundan bahisle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin tanık deliline dayandığı anlaşılmakla, mahkememize davacı tanığı ...'nun dinlenmesine karar verilmiştir.
Davacı tanığı ... :"Ben davacının sahibi olduğu, Yıldırım'da bulunan, ....Sistemleri isimli faaliyet gösteren firmanın işlerini yürütürüm. 2011 yılından beri şirketin defterleri Esra Akboyun Mali Müşavirlik adı altındaki mali müşavir tarafından defterlerimizi tutulmaktaydı. 2019 ya da 2020 yılı sonuna doğru Mali Müşavire herhangi bir borcumuz yoktu. Pandemi döneminden dolayı işler kötü gittiği için Mali Müşavire ödemeleri yapmakta zorlandık. Sorunlar oldu. Mali Müşavirin eşi bizi aradı. Evraklarınızı gelin alın dedi. Ben de yeğenim ...a söyledim. Sonra yeğenim Mesut arkadaşı ile beraber mali müşavirin adresinin olduğu Buttim'e gittiler. Tutanak altında evrakları yeğenime vermiş. Evraklar 2 gün Mesut'un kendi evinde kaldı. O ara biz yeni bir muhasebeci ile anlaşma yaptık. O günden bugüne bizim bütün evraklarımızı yeni mali müşavirimiz olan ... tutmaktadır. Evrakın kayıp olduğunu ... bize söyledi. Bu evraklar kayıp dedi. Biz de vergi dairesine giderek o günkü şartlar altında kayıp ilanı verdiler. Dava açılması gerektiğini bize söylediler. Bizim vergi dairesine 300.000,00-TL borcumuz vardı ancak yeni mali müşavirle çalışınca bu borcu kapatmaya başladık. Yapılandırma ile halen de ödemeye devam ediyoruz. Son dört taksitimiz kaldı. ... ilkokul mezunu olduğu için evrakları eski mali müşavirden alırken kontrol etmeden imza atmış. Bunu yeni mali müşavir evrakları incelediğinde eksik olduğunu anladığında ortaya çıktı. Eski müşavire sorduğumuzda ben evrakları teslim ettim. Bende kalan ticari defteriniz vs yoktur dedi. Benim olayla ilgili başka diyeceğim bir şey yoktur" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, somut olayda davacı taraf dava dilekçesinde saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin pandemi sürecinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle zayi olduğu iddiasına dayanmıştır. Dinlenen tanık beyanında ise özetle, pandemi döneminden dolayı işler kötü gittiği için ticari defterlerin bulunduğu mali müşavire ödemeleri yapmakta zorlandıklarını, sorunlar olduğunu, ...'nun ilkokul mezunu olduğu için evrakları eski mali müşavirden alırken kontrol etmeden imza attığını, bunu yeni mali müşavir evrakları incelediğinde eksik olduğunu anladığında ortaya çıktığını, eski müşavire sorduklarında evrakları teslim ettiğini, kendisinde kalan ticari defter vs olmadığını beyan ettiği görülmüştür. Tacir sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/3. uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi defterini güvenlik altına alması beklenmekte olup, oluşan hal ve şartlar çerçevesinde TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiğinin de kabul edilemeyeceği, davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, iddia edilen sebebin tacirin öngörebileceği ve aldığı koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı, basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getiremediği görüş ve kaanatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL harcın davacıdan alınarak, HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır