T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/432
KARAR NO: 2022/297
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -.... UETS
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...UETS
Av. ... -....UETS
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/06/2021
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :24/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin mimar olduğunu ve 2017 yılının Aralık ayında, davalı ...'a ait, açık adresi ... Parsel'de bulunan taşınmaz için ... yapıldığını, Bursa Osmangazi Belediyesinden onaylatıldığını ve müteakiben inşaat ruhsatı alındığını, taşınmazda bulunan eski bina yıkılarak yeni projeye dair inşaat başladığını, 2018 yılı Haziran ayında, taşınmaz üzerindeki inşaat devam ederken, davalı tarafından, daha önceden müvekkili tarafından yapılan proje üzerinde tadilat projesi yapılması talebinde bulunulduğunu, bu talep üzerine müvekkili ile davalı anlaşmışlar ancak yazılı bir ücret sözleşmesi yapmadıklarını, ücret sözleşmesi yapılmadığı için esas alınacak ücret 2019 yılı mimarlar odası asgari ücret tarifesi olduğu ve buna göre ücret 91.379,20 TL olduğunu, 04.12.2018 tarihinde müvekkili tarafından tadilat projesi için çizilen mimari proje, Bursa ... Belediyesi tarafından ön-onay aldığını, gerekli çoğaltmaların yapıldığını, işlem sırasına göre ruhsat için gereken takım içerisindeki diğer projelerin çizimleri için diğer müellifler tarafından çalışmalar başladığını, davalı ... ödemeleri tamamlamak yerine mimari proje müellifi olan müvekkiline Bursa 17. Noterliği 14.10.2019 tarih... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle geri kalan ödevlerin tamamlanması için ihtarname gönderdiğini, müvekkili davalının ihtarına cevaben Kocaeli 7. Noterliği 31.10.2019 tarih .. yevmiye numaralı ihtarnamesiyle kendisine yalnızca 6493,25 TL ödeme yapıldığını 84.885,95 TL hak ediş alacağının hala bulunduğunu, TBK m. 97 uyarınca karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde bir sözleşmenin ifasını talep eden tarafın kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerektiğini, buna göre hakediş ödemelerinin tamamlanması durumunda geri kalan ödevlerin yapılacağını, hakediş ödemelerinin ... tarafından tamamlanması hususunda ihtarın ulaştığı tarihten itibaren 7 gün süre vererek ihtaratta bulunduklarını, buna göre davalının temerrüde düşme tarihi 11.11.2019 olduğunu, müvekkilin ihtarı sonuçsuz kalınca Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü 2020/...esas sayılı takibini başlattığını, müvekkili 04.02.2020 tarihinde Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü 2020/...tarihli takibiyle; 66.834,31 TL asıl alacak, temerrüt tarihi olan 11.11.2019 tarihinden takip tarihine kadar asıl alacağa işleyen 2677,04 TL tutarındaki takip öncesi faizi olmak üzere toplamda 69.511,35 TL'nin davalıdan tahsilini talep ettiğini, davalı ... takibin açılmasından sonra müvekkiline 8.501,5 TL daha ödeme yaptığını, davalı- takip borçlusunun Bursa 4. İcra Müdürlüğü 2021/... esas sayılı takibine vaki itirazının iptalini, Bursa 4. İcra Müdürlüğü 2021... esas sayılı takibinin 61.009,85 TL asıl alacak ve bu alacağa ilk takip tarihi olan 04.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle devamını, borçlunun alacağın %20'si oranında icra inkar tazminata mahkumiyetine ve davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin borçlu üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı Vekili Dilekçesinde Özetle; Davalı müvekkilinin otel inşaatı sürecinde yapılacak projeler için ... ile anlaştığını, ... de yapılacak işleri kendisi ve maiyetinde bulunan mühendis ve mimarlarla birlikte takip ettiğini, davacı da kendisine iş tevdi edilen mimarlardan birisi olduğunu, Burak ŞAHİNTÜRK ile ... amca çocuğu olduğunu, ... de ...'ün eşi olduğunu, iş ve çalışma anlaşmaları müvekkili ile ... arasında yapıldığını, Burak ve ..., ... ile muhatap olduklarını, davalı müvekkilinin, davacı ile proje konusunda gerek şifahi yolla gerekse de yazılı bir sözleşme üzerinden bir anlaşması bulunmadığını, bu anlamda davalı müvekkillinin inşaat projesi için hususi olarak davacı ile anlaştığı yolundaki iddiaların gerçek dışı olduğunu, davalı müvekkilinin anlaştığı ..., ...'ü şantiye şefliği için görevlendirdiğini, davacı, şantiye şefliği görevi esnasında görevinin gereklerini yerine getirmediğini, bu nedenle davalı müvekkili tarafından öncelikle gereken işlerin tamamlanması, ödevlerin yerine getirilmesi amacıyla Bursa 17. Noterliği'nin 14/10/2019 tarih... yevmiye numaralı ihbarnamesi davacıya tebliğ ettirildiğini, davacı tarafından işlerin aksatılmaya devam edildiğini, çizimler ve gereken evraklar süresi içerisinde ilgili kurumlara teslim edilmediği için Bursa 15. Noterliği'nin 11/12/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile davacının şantiye şefliği hizmet sözleşmesi fesih edildiğini, davacının Kocaeli 7. Noterliği 31.10.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı müvekkilinden talep ettiği ücret haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı müvekkili, ... ile proje için toplamda 45.000,00 TL'ye anlaşmış olduklarını, süreç içerisinde işler eksik kalmasına rağmen davalı müvekkili tarafından ...'e 40.000,00 TL ödeme yapıldığını, işlerin gecikmesi dolayısıyla da yeni mühendisler tedarik edildiğini, yeniden ödeme yapılmak durumunda kalındığını, bu anlamda davacının iddia ettiği gibi davalı müvekkili ile davacı inşaat projesi konusunda bir anlaşma yapmadığını, davacının hakedişler konusunda muhatabı ... olduğunu, bu sebeplerle davalı müvekkili ile davacı arasında yazılı veya sözlü bir anlaşma bulunmadığından davacının davalı müvekkilinden talep ettiği alacak mevcut ve gerçek bir alacak niteliğinde olmadığını, alacağın talebi konusunda davalı müvekkili aleyhine başlatılan takip de haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yapılacak yargılama neticesinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın ve icra inkar tazminatı talebinin reddini, davacı aleyhinde haksız icra takibi nedeni ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Davacıya ait Gelir İdaresi Başkanlığı Uludağ Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden celp edilen, 2017-2019 yılı vergi beyannamelerine ilişkin bilgilerin incelenmesinde; gerek davanın ticari dava olup olmadığı gerekse de tarafların tacir olup olmadığı hususunun netleştirilmesinin gerektiği, davalının tacir olup olmadığına ilişkin tereddüt bulunmamakla birlikte davacının tacir olup olmadığının değerlendirilmesinin gerektiği, bu hususta 2007/12362 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 1/a maddesinde "Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," şeklinde düzenlemenin bulunduğu, bu düzenleme gereği VUK 177 inci maddesindeki vergi beyannamesinin verildiği yıllın yeniden değerleme oranına göre tahlil edilmesinin gerektiği, davacının 2017 yılına ait beyan ettiği yıllık hasılat miktarının 1.498,17-TL olduğu, bu değerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177/2 maddesinin hasılat miktarına ilişkin 2017 değerleme oranının 90.000,00-TL'nin tamamından az olduğu, davacının 2018 yılına ait beyan ettiği yıllık hasılat miktarının 0,00-TL olduğu, bu değerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177/2 maddesinin hasılat miktarına ilişkin 2018 değerleme oranının 100.000,00-TL'nin tamamından az olduğu, davacının 2019 yılına ait beyan ettiği 1. dönem hasılat miktarının 0,00-TL olduğu, bu değerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177/2 maddesinin hasılat miktarına ilişkin 2019 değerleme oranının 120.000,00-TL'nin tamamından az olduğu, bu sebeple davalının tacir kabul edilmemesi gerektiği,
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Asliye Ticaret Mahkeme'lerinin görevini belirleyen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanu'nun 5. Maddesinin 1. Fıkrası "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir." düzenlemesini getirmiştir. Ticari davaların neden ibaret olduğunu düzenleyen aynı yasanın 4. Maddesi 1. Fıkrası ise" Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda ve maddenin b,c,d,e,f, bentlerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır düzenlemesini getirmiştir.
Davada öncelikle dava şartları hususunda değerlendirme yapmak gerekmiştir. 6100 Sayılı HMK'nın 1.maddesinde; görevin kamu düzenine ilişkin olduğu düzenlenmiş olup aynı yasanın 114/1-c maddesinde; görevin dava şartı olduğu belirtilerek, mahkemenin görevli olup olmadığını davanın her aşamasında mahkemenin kendiliğinden araştıracağı hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda davalı taraf tacir olmayıp, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı anlaşıldığından bu hususla ilgili yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
3-Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde Görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi takdirde davanın açılmamış sayılacağının ihtarına,
4-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Barsa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır