T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/446 Esas - 2022/986
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/446 Esas
KARAR NO: 2022/986
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
DAVALI : MADENCİLİK HAFRİYAT TURİZM İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. F
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 22/06/2021
KARAR TARİHİ: 06/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından 30/09/2016-2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, sigortalı ... Manyezit Sanayi Anonim Şirketi adına 17315971 numaralı Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, Sigortalının Sobran Köyü Suludere ... Tesisleri Kütahya adresinde bulunan fabrikasında yer alan sinter anbarı eleme tesisinde yer alan duvar ve zemini koruma amaçlı kaplanmış olan saç levhalar taşeron firma olan davalının loader operatörlerinin kepçe ile çarpması neticesinde yerinden sökülmüş ve aşınmış olduğunu, söz konusu hasar sebebi ile müvekkili şirket tarafından yapılan eksper incelemesi neticesinde sigortalısına 3.007,88 TL hasar ödemesi yapıldığını, hasar dolayısıyla davalının %100 kusuru söz konusu olup, TBK md 66 ve 166 hükümleri uyarınca davalı oluşan zararın tamamından sorumlu olduğunu, TTK'nin 1472. Maddesi gereği müvekkil şirket, yapılan ödeme ile sigortalısının haklarına halef olduğunu, müvekkili tarafından oluşan hasarla ilgili rücu ihtarı davalıya gönderilmiş olup davalı tarafça ödeme yapılmadığını, rücu alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2018/12881 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, müvekkili tarafça her ne kadar arabuluculuk bürosuna başvuru yapılmış ise de anlaşma sağlanamadığını, anılan bu sebeplerle; davalının icra takibine itirazının iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi ile yargılama giderleri ve vekaleti ücretin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu zararın meydana gelmesine müvekkilin kusur ya da ihmalinin sebebiyet vermediğini, sigortalıya ait işyerinde meydana gelen yıpranma ve hasarlar olayın doğal akışından meydana gelebilecek aşınmalar olduğunu, dolayısıyla davacı tarafın dava dilekçesinde alınan ekspertiz raporuna ve sigortalısına yaptığı ödeme ile halefiyet ilkesine dayanarak müvekkili şirketin kusurlu olduğu görüntüsünü yaratmaya çalışmakta ise de davacı tarafın zarar olarak addettiği olgu işin doğal sürecinden kaynaklı aşınma ve yıpranmalar olduğunu, işin, mahiyeti gereği iş makineleri ile gerçekleştirilmesi zorunlu olduğundan bu tarz olağan yıpranmaların oluşması kaçınılmaz olduğunu, dolayısıyla müvekkili tarafa yüklenebilecek herhangi bir kusurun mevcut olmadığını, davacı tarafından iddia edilen zararların, müvekkilinin kusurlu yahut ihmali davranışlarından değil işin doğal sürecinden kaynaklanmakta olduğunu, sonuç olarak davaya konu yıpranma ve hasarların işletme şartlarının gereği olarak dökme ham maddenin yüklenmesi, boşaltılması ve istiflenmesi esnasında iş makinası ile yapılan manevralar neticesinde zaman içerisinde işin doğası gereği oluştuğunu, dava dışı şirkete ait işyerinde meydana gelen yıpranma ve hasarlar zaman içerisinde olayın doğal akışı ile meydana geldiğini, davacı tarafça mesnetten yoksun somut bir vakıa ortaya konmaksızın ileri sürülen iddiaların hiçbiri gerçeği yansıtmadığını, tüm bu sebeplerle karşı tarafın iddialarını kabul etmediğini, işbu dava dosyası incelendiğinde müvekkilin dava dışı şirket ile çalışmaya devam ettiği ve dava konu olaydan önce de benzer şekilde zararın meydana geldiği, davalıya yapılmış yazılı bir uyarının da bulunmadığı, müvekkilin ham madde yükleme, boşaltma, kürüme vs. İşlerini yaptığı ve yapılan işlerin mahiyeti, çalışan araçların niteliği ve çalışma alanı gözetildiğinde davalının üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmiş olmasına rağmen işin niteliği gereği anılan zararın oluştuğu ortaya çıkmış olduğunu, anılan bu sebeplerle; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekaleti ücretin davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER; Poliçe ve hasar dosyası, Bursa 1. İcra Müdürlüğü'nün 2018/12881 Esas sayılı icra takip dosyası, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2018/12881 Esas sayılı icra takibine, itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.
Mahkememizce, Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2018/12881 Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından 12/11/2018 tarihinde iş makinası çarpması sonucu meydana gelen hasarın rücusundan doğan alacağın tahsili amacıyla, 726,70-Euro asıl alacak,52,42-Euro işlemiş faiz, olmak üzere toplam 779,12-Euro üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin 27/11/2018 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce, Kütahya Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak, ... Manyezit San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait Kütahya ili, Sobran Köyü Suludere ... Tesisleri Kütahya adresinde bulunan fabrikada resen seçilecek inşaat mühendisi, makine mühendisi ve sigortacı bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak; 27.03.2017 tarihinde fabrikada yer alan sinter ambarı eleme tesisi 1 de yer alan duvar ve zemini koruma amaçlı kaplanmış olan saç levhaların taşeron firma olan davalının loader operatörlerinin kepçe ile çarpması nedeniyle hasar oluşup oluşmadığı, hasar bedelinin ne olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından karşılanan zararın poliçe kapsamında olup olmadığı, netice itibari ile davacının poliçe kapsamından davalıdan rücuen tazminini talep edebileceği miktar ve faizin belirlenmesi yönünde rapor düzenlenmesine ayrıca, davalı tarafından bildirilen tanık Yusuf İlgin ile davacı vekili tarafından bildirilen tanıkların adreslerinden çağrılarak keşif gün ve saatinde keşif mahallinde dinlenmelerine karar verilmiştir.
Kütahya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/11 Talimat sayılı dosyası ile dava dışı ... Manyezit San. Ve Tic. A.Ş'ye ait Kütahya ili Sobran Köyü Suludere ... Tesisleri Kütahya adresinde Makine Mühendisi bilirkişi Prof Dr. ... .... ve İnşaat Mühendisi bilirkişi .... .... ..... refaketinde yapılan keşif sonrası tanzim edilen bilirkişi raporunun dosya ibraz edildiği, davalı tanığı Yusuf İlgin'in keşif mahallinde dinlendiği görülmüştür.
11/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 25/02/2022 tarihinde mahkeme heyeti ile birlikte Eskişehir yolu üzerinde bulunan ... Mahyezit San. A.Ş Kütahya adresindeki fabrikada MHF tesisi ürün boşaltma sahası incelenerek daha önce hasarlandığı belirtilen tesisin alt yan duvarlarının fotoğrafları çekildiği, keşif tarihinde tesisin faal olarak çalıştığı ve hasarlanan yan duvar kısımlarının hasarının giderildiği görüldüğü, dosyadaki bilgilerden yararlanılarak bahse konu tesisteki hasarın onarım bedeli (işçilik dahil) ve hasarlı malzemelerin hurda bedeli dava tarihin göre toplam fiyatının 50.846,08-TL, dava tarihi itibariyle toplam hurda bedelinin ise 19.718,98-TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizin 26/04/2022 tarihli ara kararı gereğince; Dosyada alınan bilirkişi raporun kusur ve illiyetin tespiti yönünden talimat yazımız doğrultusunda, gerekçeli ve denetime elverişli olmadığı anlaşılmakla, dosyanın daha önceki bilirkişiler İnşaat Mühendisi Ali Emre Şerafettinoğlu ve Makine Mühendisi Özer Aydın ile mahkememizce resen seçilecek olan 1 sigorta uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan dilekçeleri de dikkate alınarak , ... Manyezit San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait Kütahya ili, Sobran Köyü Suludere ... Tesisleri Kütahya adresinde bulunan fabrikada 27.03.2017 tarihinde fabrikada yer alan sinter ambarı eleme tesisi 1 de yer alan duvar ve zemini koruma amaçlı kaplanmış olan saç levhaların taşeron firma olan davalının loader operatörlerinin kepçe ile çarpması nedeniyle hasar oluşup oluşmadığı, hasar bedelinin ne olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından karşılanan zararın poliçe kapsamında olup olmadığı, netice itibari ile davacının poliçe kapsamından davalıdan rücuen tazminini talep edebileceği miktar ve faizin belirlenmesi yönünde gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli ek rapor tanzim edilmesi bakımından, dosyaya aktüer bilirkişi Erdem Erbey Şenyurt'un dahil edildiği görülmüştür.
24/06/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Dava konusu hasarın; boşaltma alanındaki yan duvar saçlarının hasara uğramasının nedeni olarak davalı firmaya ait iş makinasının işin yürütüm şartları yani iş makinasının manevraları sonucunda işin doğası gereği oluştuğu, hasar tarihi itibariyle meydana gelen zarar tutarının sovtaj tutarının tenzil edildiğinde 13.816,2 TL olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı şirkete 28.07.2017 tarihinde 1.557,21 Euro sigorta tazminatı ödemesi yapıldığı, hasarın ve ödemenin 17315971/0 no.lu poliçe 30.09.2016-30.09.2017 vadeli işyeri sigortası poliçesi teminatı kapsamında olduğu, davacının kusuru oranın davalı şirkete rücu edebileceği, ancak davalının hasarın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, bu nedenle rücu şartlarının oluşmadığı, Sayın mahkemeye seçenekli hesaplama sunmak üzere davalı şirketin %100 kusurlu olduğunun kabul edilmesi halinde davacı şirketin 2.072,43 TLTL asıl alacak ve takip tarihi itibariyle 329,90 TL İşlemiş ticari avans faizi veya 187,99 TL İşlemiş yıllık ;%7 temerrüt faizi ile birlikte davalı şirkete rücu edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 6098 sayılı TBK'nın 66'ıncı maddesinde adam çalıştıranın sorumluluğunun düzenlenmiştir. Anılan maddede; "Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz. " hükmü öngörülmüştür. Bu madde gereğince adam çalıştıranlara genel nitelikte objektif bir özen yükümlülüğü yüklenmiş ve adam çalıştıranın bir özel hukuk ve bağımlılık ilişkisi içerisinde çalışanlarının kendilerine bırakılan işleri gördükleri sırada hukuka aykırı bir fiille üçüncü kişilere vermiş oldukları zarardan sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre adam çalıştıranın sorumluluğu, kusursuz sorumluluk türlerinden özen sorumluluğudur. Başka bir deyişle adam çalıştıranın sorumluluğunun kaynağı, adam çalıştıranın çalışanlarını seçerken ve onları çalıştırırken çalışanlar üzerindeki denetim ve gözetim ödevini yerine getirmemesine, kanun tarafından kendisine yükletilen bu tür objektif bir ödevi ihlal etmesine dayanmaktadır (Eren, Fikret; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara, 2017, s. 643).
Adam çalıştıran, yapılacak iş için uygun fikri, mesleki bilgi ve yeteneklere sahip bir kişi seçmekle yükümlüdür. Seçeceği yardımcı kişinin yapacağı iş için vasıflı, yeterli eğitim görmüş, yeni bilgi, yöntem ve tekniği özümsemiş ve izlemiş olmasını arayacaktır.
Adam çalıştıranın sorumluluğu bir kusur sorumluluğu olmadığı için sorumluluk, kendisinin veya emrinde çalışan yardımcı kişinin kusurlu olup olmamasına bakılmaksızın, kusurdan bağımsız olarak doğmaktadır. Sorumluluğun doğması için objektif özen yükümlülüğünün ihlaliyle meydana gelen zarar arasında, uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir (Eren, s. 644).
6098 sayılı TBK’nın 66’ncı maddesinde ayrıca adam çalıştırana sorumluluğu kaldıracak nitelikte bir kurtuluş kanıtı getirme imkânı tanınmıştır. Buradaki kurtuluş kanıtı niteliği itibariyle bir kusursuzluk kanıtı olmayıp, sorumluluktan kurtulma kanıtıdır. Bu nedenle adam çalıştıran zararın meydana gelmemesi için somut durumun gerektirdiği her türlü objektif dikkat ve özeni göstermiş olduğunu ispat ederse sorumluluktan kurtulacaktır.
Somut olayda davalının adam çalıştıran sıfatıyla sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiği,davalı şirketin dava dışı sigortalı ... Manyezit A.Ş.nin Suludere Başçam Tesisleri Kütahya adresinde yer alan tesisinde yer alan duvar ve zemin koruma amaçlı kaplanmış olan saç levhanın loader operatörlerinin kepçe ile çalışması neticesinde verdiği hizmet nedeniyle meydana gelen aşındırma sonucu davacı sigorta şirketinin 1.557,21 Euro ödeme yaptığı ve söz konusu hasara davalının sebebiyet verdiği iddiası ile sigortalıya ödenen hasar bedelinin 726,70 EUR kısmı ve ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyen 52,42 EUR olmak üzere toplam 779,12 EUR üzerinden, Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2018/12881 E. Sayılı dosyası ile rücuen tahsili için davalı aleyhine takip başlattığı, davalının cevap dilekçesi ile meydana gelen zararın işin mahiyeti gereği olduğuna yönelik savunmada bulunduğu, tarafların iddia ve savunmalarının tetkiki için yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporuna göre, zararın meydana geldiği depolama alanında iş makinalarının yükleme, boşaltma ve istifleme işlemleri yapmakta olduğunu, bu işlemler gerçekleştirilirken iş makinalarının saha içerisinde birçok manevra yapması gerektiği, iş makinalarının betonarme yapıya zarar vermesinin engellenmesi için stok sahasının taban ve yan yüzeylerinin saç plakalarla kaplandığı, bu nedenle iş makinalarının çalışması sırasında betonarme yapı yerine stok sahasındaki saç plakaların hasara uğradığı, hasarlı olduğu iddia edilen saç plakaların tespitten önce sökülü olduğundan görülemediği, sahadaki kaplama saç plakaların işletme şartlarının gereği olarak hammaddenin yüklenmesi, boşaltılması ve istiflenmesi esnasında iş makinesi ile yapılan manevralar neticesinde zaman içerisinde işin doğası gereği oluştuğunun tespit edildiği, yapılan keşif, anılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalının ham madde yükleme, boşaltma, kürüme vs işlerini yaptığı ve yapılan işlerin mahiyeti, çalışan araçların niteliği ve çalışma alanı gözetildiğinde davalının üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmiş olmasına rağmen işin niteliği gereği anılan zararın oluştuğu, davalının zararın oluşmasında sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile, bakiye 21,40-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 4.780,83-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 39,00 TL tebligat giderininin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/10/2022
Katip 221345
¸e-imzalıdır
Hakim 150129
¸e-imzalıdır