T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/459 Esas - 2024/155
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2021/459
KARAR NO: 2024/155
BAŞKAN: ....
ÜYE: ...
ÜYE: ....
KATİP: .....
DAVACI : ... GALVANOTECHNİK KUYUMCULUK SANAYİ VE
TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .
VEKİLİ: Av. . - [16637-36271-..] UETS
DAVALI : AKBANK TÜRK ANONİM ŞİRKETİ - .
VEKİLİ: Av..... - [16371-73842-....] UETS
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden
Kaynaklanan (Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/06/2021
KARAR TARİHİ: 07/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin 1196-0043 123 / TR54 0004 6011 9603 6000 0431 23 IBAN no.lu hesabına 27.04.2020 tarihinde Akbank A.Ş tarafından hesapta bulunan 149.193,15 EURO bedeline haksız ve hukuka aykırı şekilde bloke konulduğunu, Cumhuriyet Savcılığı’ndan getireceği el koyma veya mahkemeden alınacak bir tedbir kararı olmadıkça ödemenin yapılması gerektiği, bankaca herhangi bir yasal dayanağı olmadan süresiz bloke uygulandığı ve müvekkil şirkette ciddi bir zarara sebebiyet verdiğini, davacı müvekkilin haksız blokesinin kaldırılması ve bu bloke sebebi ile uğramış olduğu tüm zararların tazmini talebiyle arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak görüşmelerde davalı tarafla anlaşma sağlanamadığını, iş bu nedenle davacı müvekkil şirketin uğramış olduğu zararların tazmini ve blokenin derhal kaldırılması sebebiyle bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu belirterek müvekkil şirketin, davalı AKBANK'ın kusuru nedeniyle uğradığı maddi zararın karşılanabilmesi için şimdilik bankanın hesapta kaldığı süre boyunca uğranılan 100 ₺’ı aşkın zararın ve 1000 ₺ maddi tazminatın haksız blokenin uygulandığı tarih olan 27.04.2020 tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu işlemler ile ilgili olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/15365 Soruşturma sayılı dosyası ile ceza soruşturması başlatıldığını, dava dilekçesinde dava konusu değerin açık ve net olarak belirtmediğini, HMK'nın 119/1-d maddesi gereği; "Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri" dava dilekçesinde bulunması gerektiğini, konusu değer bakımından para birimi gösterilmediğinden öncelikle dava dilekçesinin reddinin gerektiğini, İzmiryolu/Bursa şubesi müşterisi ... Galvanotechnik Kuyumcu San. Ltd. Şti firmasının hesabına SWİFT kanalıyla gelen 255,500 Euroluk transferlerin SWİFT amiri tarafından iadesinin talep edilmesine yönelik yapılan bildirim üzerine inceleme yapıldığını, Doğan Tepe tarafından aynı gün içerisinde İzmiryolu/Bursa Şubesi’nden 106,410 EURO olarak çekildiğini, 22.04.2020 tarihinde firma hesabına alacak kaydı yapılan 149,196 Euronun bulunduğu hesaba ise transferlerin dolandırıcılıkla bağlantısı olduğuna ve iade edilmesine yönelik Bankaya gelen SWIFT mesajlarına istinaden 28.04.2020 tarihinde 149,193 EURO tutarında bloke koyulduğunu, davacının sicil gazetesinde yer alan adresinin müvekkil bankanın İzmiryolu/Bursa Şubesi tarafından ziyaret edildiğinde firmanın aslında burada hizmet vermediğini, bu adreste bulunan bir firmanın diğer firmalara dış kaynak olarak toplantı düzenlemeleri, çağrı merkezi gibi hizmetler sağladığını ve firmaların merkez olarak bu adresi gösterdiğinin tespit edildiği, para transferlerine ilişkin ... Galvanotechnik Kuyumculuk firması ile Hojin Platech firması arasında mal satış sözleşmesi incelendiğinde; ... Galvanotechnik Kuyumculuk firması tarafından Hojin Platech firmasına Krizoplas adlı taş satışı yapıldığını, atış bedelinin 1.016,916 EUR olduğu ve 184,044 EUR tutarlı KDV’nin satış bedeline dâhil olmadığını, ... Galvanotechnik Kuyumculuk firmasının kaşesi üzerinde yer alan imzanın firmayı temsile yetkili Doğan Tepe’ye ait olduğu, ancak Hojin Platech firmasının kaşesi üzerinde yer alan imzanın teyit edilemediğini, söz konusu para transferine konu havale işleminin versiyon loglarında, havalenin otomatik olarak 17.04.2020 tarihinde İzmiryolu/Bursa Şubesi havuzuna aktarıldığı ve aynı gün içerisinde 17.04.2020 tarihinde ... Galvanotechnik Kuyumculuk firmasının 1196-43123 no.lu vadesiz EUR hesabına komisyon ve BSMV tutarları düşülerek 106,431 EUR olarak alacak kaydedildiğinin görüldüğünü, ilgili transfer bedelinin Doğan Tepe tarafından 21.04.2020’de İzmiryolu/Bursa Şubesi’nden 106,410 EUR olarak çekildiğini, söz konusu para transferine konu havale işleminin versiyon loglarında, havalenin otomatik olarak 22.04.2020 tarihinde İzmiryolu/Bursa Şubesi havuzuna aktarıldığı ve aynı gün içerisinde 22.04.2020 tarihinde ... Galvanotechnik Kuyumculuk firmasının 1196-43123 no.lu vadesiz EUR hesabına komisyon ve BSMV tutarları düşülerek 149,192 EUR olarak alacak kaydedildiğini, muhabir ve amir bankadan transferlerin dolandırıcılıkla bağlantısı olduğuna ve iade edilmesine yönelik bankaya gelen SWIFT mesajlarına istinaden 28.04.2020 tarihinde ... Galvanotechnik Kuyumculuk firmasının 1196-42123 no.lu hesabına 149,193 EUR tutarında bloke konulduğunu, dava konusu para transferleri hakkında müvekkil bankanın sorumluluğu bulunmadığını, davacının hesabına haksız ve hukuka aykırı şekilde bloke konulduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkil bankaya atfedilebilecek bir tazminat sorumluluğunun söz konusu olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte borçlar kanunu hükümlerine göre zarar ve kusurun ispatının davacıya düştüğünü belirterek davanın reddini talep edilmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, davacıya ait davalı banka nezdinde bulunan mevduat hesabına gelen bir adet 149.193,15.- EURO nedeni ile hesabın gerekçesiz olarak bloke edildiği iddiası ile hesaptaki blokenin kaldırılması ve uğranılan munzam zararın tazminine yönelik toplamda 1.100,00.-TL nin tahsiline yönelik olduğu, davalı bankanın bloke koyma hakkı bulunup bulunmadığı, ve zarardan sorumlu olup olmadığına ilişkin tazminat davasıdır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalı vekilinin beyanında blokenin hukuka uygun olduğunu, bankalar arası iletişim sistemi olan SWİFT uygulamasında dolandırıcılığa konu para nedeni ile uyarı mahiyetinde bir bildirim gelmesi üzerine bu blokenin koyulduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce celse arasında bankacılık ve uluslararası para aktarımı ve finans suçları konusunda uzman bir bilirkişini mahkeme hakimince seçilerek dosyanın ilgili bilirkişinin bulunduğu mahale gönderilmesi sureti ile istinabe yolu ile rapor düzenletilmesinin istenilmesine, İstanbul CBS nin 2021/15365 SOR nolu dosyasının istenilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yazılan talimat ile Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesince aldırılan 13/06/2022 tarihi bilirkişi raporuna göre, dava dosyasına delil olarak konan mal satım sözleşmesinde yürürlük tarihinin olmadığı, aynı mal satım sözleşmesinin 1.2 ALICI başlığı ve alıcı şirket kaşedeki adres ile Hojin’in http://hojinplatech.com/en/home-en/ internet sitesindeki adresinin tam olarak örtüşmediği, aynı mal satım sözleşmesine göre, ... Galvanotechnik Kuyumculuk Ltd. Şti. tarafından Hojin Platech firmasına Krizoplas adlı taş satışı yapıldığı, satış bedelinin 184,044 EUR KDV hariç 1.016,916 EUR olduğu, ancak, dava dosyasına yer alan imza sirkülerlerine göre, ... Galvanotechnik Kuyumculuk Ltd .Şti.’nin kaşesi üzerinde yer alan imzanın firmayı temsile yetkili Doğan Tepe’ye ait olduğu tespit edilmiş iken, her ne kadar uzmanlık alanımız dışında olmakla birlikte- bir kanaat olarak, kültürel olarak bireylerin imza şekillerinin ait oldukları ülkede kullanılan alfabe ile uyumlu olması düşüncesinden hareketle, Hojin Platech firmasının kaşesi üzerinde yer alan imzanın Güney Kore ülkesinde kullanılan alfabe şekline göre şüphe uyandırıcı olduğu, dava dosyasındaki imza sirkülerinde yer alan belge ve bilgilere göre, davacı ... Galvanotechnik Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 13.04.2020 tarihinde Doğan Tepe tarafından Bursa’da 500 bin TL sermaye ile kurulduğu, metal kaplama, kimyevi madde ticareti ve kuyumculuk faaliyetleri ile iştigal ettiği anlaşılmakla birlikte, ancak dava dilekçesinde belirtildiğinin aksine herhangi bir internet sayfasının bulunamadığı, http://hojinplatech.com/en/home-en/ internet sitesindeki bilgilere göre, dosyada adı geçen Hojin Platech firmasının ise 1979 yılında Güney Kore’de kurulduğu ve metal kaplama ile yüzey kimyasalları sektöründe faaliyet gösterdiği, dava dosyasında adı gecen ... Kimya Metal Plastik Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin https://galtekkimya.com.tr internet adresindeki bilgilere göre, ... Galvanotechnik GmBH şirketinin Türkiye’deki temsilcisinin olduğu, dava dosyasında temsilcilik sözleşmesi v.b. belge ve bilgiler yer almadığından, ... Galvanotechnik Kuyumculuk Ltd. Şti.’nin ... Galvanotechnik GmBH şirketinin Türkiye temsilcisi olduğuna ilişkin denetim yapılamadığı, T.C. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu 2021/15365 sayılı soruşturma dosyasında yer alan ve sahte e-posta adresi üzerinden gönderildiği belirtilen e-posta mesajına şirket anteti UMICORE Elektroplating şeklinde iken, gönderilen e-posta adresinin uzantısı @eu-unicore.com şeklinde olduğu, söz konusu e-posta adresindeki SWIFT bilgilerinin ise, Bank Name: AKBANK Bank Address: Nilüfer – Bursa – Turkey Account Name: ... GALVANOTECHNİK SAN ve TİC LTD ŞTİ Account Number:119643122 IBAN: TR0700046011960043122 Swift Code: AKBNKTRISXXX şeklinde olduğu, sözkonusu e-posta masajında adı geçen ve UMİICORE ps://mds.....com/en/electroplating/contact/contact-person/htt internet adresindeki iletişim kurulabilecek personel listesinde yer alan Markus Legeler'in e-posta adresinin markus.legeler@eu-unicore.com değil markus.legeler@eu.....com olduğunun anlaşıldığı, para transferlerinden 17.04.2020 tarihinde gerçekleştirilen transfere ilişkin bilgilerin yer aldığı SWIFT mesajında; SWIFT referansının “011002709” olduğu, İşlem tutarının “106,435 EUR” olduğu, İşlem amirinin “Hojin Platech Co. Ltd.” olduğu, amir bankasının “Industrial Bank of Korea”, muhabir bankanın ise “Deutsche Bank AG” olduğu, işlem lehdarı bölümünde isim ve adres bilgisinin “... Galvanotechnik GmBH- Klarenbergstrasse 53-7973525 Schwaebisch Gmuend” olarak girildiği, lehdar IBAN bilgisinin ise “TR070004601196001000043122” olarak girildiği, 46’nın AKBANK EFT kodu olduğu, 1196’nın ise İzmiryolu/Bursa Şubesi’nin kodu olduğu, 001’in USD döviz kodu olduğu, 43122’nin ise ... Galvanotechnik Kuyumculuk Ltd. Şti.’nin Amerikan doları hesap numarası olduğunun anlaşıldığı, AKBANK T.A.Ş. Teftiş Kurulu raporunda, söz konusu para transferine konu havale işleminin versiyon loglarında, havalenin otomatik olarak 17.04.2020 tarihinde İzmiryolu/Bursa Şubesi havuzuna aktarıldığı ve aynı gün içerisinde 17.04.2020 tarihinde ... Galvanotechnik Kuyumculuk firmasının 1196-43123 no.lu vadesiz EUR hesabına komisyon ve BSMV tutarları düşülerek 106,431 EUR olarak alacak kaydedildiği görülmüştür. İlgili transfer bedelinin Doğan Tepe tarafından 21.04.2020’de İzmiryolu/Bursa Şubesi’nden 106,410 EUR olarak çekildiği ifade edilmekle birlikte, Doğan Tepe imzalı dekont örneği dava dosyasında yer almadığından ilgili denetimin yapılamadığı, 22.04.2020 tarihinde gerçekleştirilen transfere ilişkin bilgilerin yer aldığı SWIFT mesajında ise; SWIFT referansının “011035123” olduğu, İşlem tutarının “149,196 EUR” olduğu, İşlem amirinin “Hojin Platech Co. Ltd.” olduğu, amir bankasının “Industrial Bank of Korea”, muhabir bankanın ise “Deutsche Bank AG” olduğu, İşlem lehdarı bölümünde isim ve adres bilgisinin “... Galvanotechnik GMBH-Klarenbergstrasse 53-7973525 Schwaebisch Gmuend” olarak girildiği, Lehdar IBAN bilgisinin ise “TR070004601196001000043122” olarak girildiği, 46’nın AKBANK T.A.Ş.’nin EFT kodu olduğu, 1196’nın ise İzmiryolu/Bursa Şubesi’nin kodu olduğu, 001’in USD döviz kodu olduğu, 43122’nin ise ... Galvanotechnik Kuyumculuk Ltd. Şti.’nin Amerikan doları hesap numarası olduğu, söz konusu SWIFT mesajlarında lehdar ünvanı olarak belirtilen ... Galvanotechnik GmbH’nin https://mds.....com internet adresinde yer alan bilgilere göre, elektrokaplama süreçleri için gerekli olan kıymetli metal elektrolit malzemelerinin tedarikçilerinden olduğu, Çin, Kore, Japonya, Brezilya ve Belçika gibi ülkelerde faaliyetlerinin bulunduğu ve merkez adresinin Klarenbergstrasse 53-7973525 Schwaebisch Gmuend/Germany olduğu, davalının cevap dilekçesinde ve AKBANK T.A.Ş. Teftiş Kurulu raporunda ... Galvanotechnik GmbH firması tarafından Hojin Platech firmasına satılan ürünlere dair faturalar tarafımızla paylaşıldığı belirtilmekle birlikte, dava dosyasında yer almadığı için, fatura toplamı ve ... Galvanotechnik GmbH şirketinin SWIFT/BIC bilgileri konusunda denetimin yapılamadığı, söz konusu SWIFT mesajlarındaki alıcı ismi (... Galvanotechnik GMBH) ile T.C. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu 2021/15365 sayılı soruşturma dosyasında yer alan e-posta mesajındaki alıcı isminin (... Galvanotechnik SAN ve Ltd. Şti.) uyumsuz olduğu, T.C. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu 2021/15365 sayılı soruşturma dosyasında yer alan bilgilere göre, muhabir ve amir bankadan transferlerin dolandırıcılıkla bağlantısı olduğuna ve iade edilmesine yönelik AKBANK T.A.Ş.’ye gönderilen 26.06.2021 tarihli iki ayrı SWIFT mesajına dayanarak 28.04.2020 tarihinde ... Galvanotechnik Kuyumculuk firmasının 1196-42123 no.lu hesabına 149,193 EUR tutarında bloke konulduğunun anlaşıldığı, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelere göre, dava konusu olayın işbu raporun SWIFT İşlemlerine İlişkin Dolandırıcılık Nasıl Yapılabilir? başlığında belirtilen Senaryo 2 "KLM firmasının ticari ilişki içinde bulunduğu yurt dışındaki bir firmaya ait e-posta adresi dolandırıcılar tarafından ele geçirilmiştir. Dolandırıcılar sahte e-postayı kullanarak KLM firmasına ekinde sahte belgelerin de bulunduğu bir e-posta göndererek, ticarete konu olan 200.000 ABD dolarının yurt dışındaki farklı bir hesaba transfer edilmesi istemiştir. KLM firması, ticaret ilişkisi kurduğu firma ile yıllardır işlerini e-posta ile yazışarak gerçekleştirmektedir. Bu yüzden e-posta ile kendisine yapılan bildirimden hiç şüphelenmez ve talebi yerine getirerek tutarı e-posta içeriğinde bildirilen hesaba gönderir. Kısa süre sonra yurtdışı firma, ödemenin hala kendisine ulaşmadığı konusunda KLM firmasına dönüş yapar. Bu sayede alıcı firmanın e-posta adresinin dolandırıcılar tarafından ele geçirildiği ve tutarın dolandırıcılara gönderildiği anlaşılır." durumuna örnek olaya uygun olarak şüpheli işlem olarak değerlendirilebileceği, bu nedenle, mevzuatta farklı karar ve hükümler olmakla birlikte, bankanın diğer mevduat sahipleri ve yatırımcılarının çıkarları dikkate alındığında, söz konusu hesaba Akbank T.A.Ş. tarafından bloke konulmasının doğal karşılanabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın tahkikat hakimliğinde iken artırılan dava değeri itibari ile mahkememiz heyetine tevdi edildiği, Kocaeli Nöb. ATM'ce bilirkişi raporu aldırıldığı, raporun birer örneğinin tebliğ edildiği, taraf vekillerinin beyan dilekçelerini sunduğu anlaşılmış, davacı vekilinin duruşmada alınan beyanında; savcılık soruşturmasında halen yapılmış bir işlem olmadığını, para ile ilgili bir el koyma durumu da söz konusu olmadığını, bilirkişi raporu ile blokenin haksızlığının tespit edildiğini, müvekkilinin mağduriyetinin söz konusu olduğunu, öte yandan davalı bankanın da bu yönde ikrar içeren mailleri olduğunu, blokenin kaldırılmasına karar verilmesini istediklerini, bilirkişi raporunda yalnızca hesaplamanın dava tarihine kadar yapılmış olduğunu, bilirkişi raporunun düzenlendiği tarih itibari ile hesap yapılmasını talep ettiklerini beyan ettiği anlaşılmış, İstanbul CBS'nin 2021/15365 Soruşturma sayılı evrakının incelenmek üzere celbine, dosya içerisine ibraz edilen bilirkişi raporlarının kesin kanaat belirtir ve hüküm vermeye elverişli nitelikte olmadığı anlaşılmakla, iddia ve savunmalar yönünden yeni bir bilirkişi raporu aldırılmasının uygun olacağı sonucuna varılmakla bir bankacı bilirkişi Hüsamettin Taşdemir ve bir nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişinin görevlendirilerek dosya kapsamına uygun rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 18/09/2023 tarihli raporunda; olayın salt bir dolandırıcılık olayı olup olmadığının taraflar yönünden detay kanıtlanmasından ziyade; bu uluslararası para transferinde, davalı bankanın fiilen uyguladığı "BLOKE" işleminde haklı olup olmadığının, bu bağlamda transfer bedelini davacı şirkete ödeyip ödememesi gerektiğinin "belge kayıtları ve sonuçları itibariyle" genel hatlarıyla ortaya konulması gerekmekte olduğu, bu nedenle doğrudan ve sadece ceza davasını ilgilendiren "olası" dolandırıcılık işleminin işbu dava konusunda ana temada tali kalacak nitelikteki ince detaylarına girilmemesi öngörülmüş, zira tarafların yapılan işlemlerdeki görev ve sorumlulukları çizgisinden devam etmek, zaten huzurdaki uyuşmazlığı aydınlatacak nitelikte görülmekte olduğu, uyuşmazlık konusuna ilişkin transfer Swift mesajındaki GMBH Alman şirketi ünvanına rağmen, bir Türk şirketinin IBAN numarasına transferin gerçekleştirilmesinde, ilk kusur sahibi ve sorumlunun başta havale amiri HOJİN PLATEC Co. Ltd. ünvanlı G. Kore şirketi ve yanında onun amir bankası INDUSTRİAL BANK OF KOREA ünvanlı G.Kore bankası ile devamında "Deutsche Bank AG" ünvanlı muhabir Alman bankası olduğu söylenebilir görülmekte olduğu, huzurdaki davalı bankanın, davaya cevap dilekçesinde de açıkça;"50,000 USD veya muadili döviz cinsinin üzerindeki para transferlerinde ise IBAN ile lehdar adı eşleşmesi sağlansa bile havale işlemi doğrudan şube sorumluluğunda işleme alınmak üzere otomatik olarak şube havuzuna aktarılmaktadır. Yurt dışından gönderilen havalenin tutarına bakılmaksızın, havale bilgilerinde eksiklik bulunması (Amir/Lehdar bilgilerinin eksik olması, IBAN formatında hata veya havale ekstresinde şüpheli açıklama bulunması vb.) durumunda gelen havaleler otomatik olarak ŞOB-Dış Ticaret’e yönlendirilmekte olup, gerekli kontroller yapıldıktan sonra işlemler “A712” ekranından ilgili şubenin havuzuna aktarılmaktadır.." denilmekte olduğu, bu noktada da USD. 50.000- tutarın üzerinde olan bu gelen havalelerin bankanın "ŞOB-Dış Ticaret" birimine yönlendirildiğinde gerekli kontrollerin yapılıp yapılmadığı hususunun öne çıkacağı, bu yönden davalı bankanın davaya cevap dilekçesindeki 15 ve 16. Bendlerdeki; "-Lehdar ve IBAN hesap sahibinin adlarının birbirleriyle uyumsuz olduğu durumlarda işlemi alan ve onaylayan şube çalışanlarının ekranlarında uyarı mesajının belirmesine yönelik sistemsel geliştirme yapıldığı belirlenmiştir. Ancak, “Tüzel kişilerde ise lehdar ünvanında yer alan ilk kelimenin tamamı ile ikinci kelimenin ilk 3 harfinin Müşteri Bilgi Bankası’ndaki bilgilerle uyumlu bulunması” ibaresi dikkate alındığında ve lehdar adının ... Galvanotechnik GMBH, IBAN hesap sahibinin adının ise ... Galvanotechnik Kuyumculuk olduğu göz önünde bulundurulduğunda davaya konu her iki transfer işleminde de lehdar ve IBAN hesap sahibinin adlarının uyumsuz olduğuna dair uyarı alınmayacağı, netice itibarıyla, amir banka olan Industrial Bank of Korea tarafından gönderilen SWIFT mesajında lehdar IBAN’ı “TR070004601196001000043122”, alıcı ismi ise IBAN no ile uyumsuz ancak çok benzer bir şekilde “... Galvanotechnik GMBH” olarak belirtilmiştir." şeklindeki uygulama tekniğine ilişkin açıklamalarının da dikkate alınması gerekmekte olup, bunlarla birlikte söz konusu havalenin altında bir sahtecilik/dolandırıcılık olup olmadığının ve esasında hesaba geçen paranın hesap sahibine ait olmadığının net kanıtlanması halinde, böyle bir kontrol eksikliğinin hesap sahibinin zararına neden olup olamayacağı esprisi de önem arz etmektedir. Yani gerçek sahibi olmadığı halde hesabına aktarılan para yönünden, hesap sahibine bir hak doğup doğmayacağı noktası ana temayı oluşturacağı, bu yönden ceza soruşturması sonuçlarının bekletici neden sayılıp sayılmayacağı hususunun mahkemeye ait olacağı, havale amiri Kore bankası tarafından paraların gönderildiği (muhabir) Deutsche Bank AG tarafından davalı Akbank'a 24.04.2020 ve 27.04.2020 tarihlerinde gönderilen SWIFT mesajları, nda; “…Amir bankanın işlemin dolandırıcılıkla ilgili olduğunu ve paranın iade edilmesinin gerektiğini belirttiğinin bildirilmiş, davalı Akbank tarafından da bu bildirimlere cevap olarak 29.04.2020 ve olayın dolandırıcılık ürünü olduğu ve paranın iade edilmesi gerektiğine ilişkin, keza yine Kore Bankası tarafından davalı Akbank'a gönderilen 29.04.2020 tarihli ödemelerin e-posta adresinin ele geçirilmek suretiyle yapıldığı ve ödemelerin durdurulması hakkındaki Swift mesajlarından itibaren, davalı bankanın yapabileceği tek şey hesap mevcudiyeti üzerine BLOKE koyup, karşı taraftan bu taleplerine ilişkin resmi adli belge talep etmektir. Davalı bankanın da bunu yaptığı ve karşı tarafın da polis soruşturma belgelerini gönderdikleri anlaşılmakta olup, bundan sonra olayın buradaki adli mercilere intikalidir ki, bu süreçte zaten MASAK devreye girmiş ve bankaca yapılan BLOKE işlemlerini 11 defa ertelemiş, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun 'da Bankalar yükümlü olarak tanımlanmış, Bankaların Kanun'un 4.maddesi kapsamında Şüpheli işlemi Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığına bildirme yükümlülüğü bulunmakta olup, şüpheli işlem bildirimi 5549 Sayılı Kanun --MADDE 4 – (1) Yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu malvarlığının yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir hususun bulunması halinde bu işlemlerin yükümlüler tarafından Başkanlığa bildirilmesi zorunludur" maddesinni yer aldığı, mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı'nın 5549 Sayılı Kanun 19/A kapsamında işlemlerin ertelenmesi yetkisi bulunmakta olduğu, davalı bankanın davaya cevap dilekçesinde ; MASAK Başkanlığı tarafından 11 defa olmak üzere 5549 Sayılı Kanun 19/A kapsamında işlemlerin ertelendiği belirtilmiştir.Ancak dava dosyasına ertelemeye ilişkin davalı banka veya MASAK Başkanlığı tarafından gönderilen bir yazı tespit edilememiş, davalı bankanın davaya cevap dilekçesinde; muhabir ve amir bankadan transferlerin dolandırıcılıkla bağlantısı olduğuna ve iade edilmesine yönelik davalı bankaya gelen SWIFT mesajlarına istinaden davacının hesabına bloke konulduğu belirtilmiş, 5549 Sayılı Kanun'un 17.maddesinde Aklama ve terörün finansmanı suçunun işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunan hallerde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 128 inci maddesindeki usûle göre malvarlığı değerlerine elkonulabileceği düzenlenmiş, dava dosyasına gelen Savcılık Soruşturma dosyasında bu madde kapsamında malvarlığı değerlerine el konulmasına dair bir karar bulunmadığı tespit edilmiş, MASAK Başkanlığı tarafından 11 defa olmak üzere 5549 Sayılı Kanun 19/A kapsamında işlemlerin ertelendiğine dair davalı banka veya MASAK Başkanlığı tarafından gönderilen kararların dava dosyasına sunulması halinde Davalı Bankanın bloke işleminin 5549 Sayılı Kanun kapsamında yükümlülüğünün yerine getirilmesi olarak değerlendirilmesi gerektiği görüş ve kanaatine ulaşılmış, davalı banka tarafından sunulan ve dosyaya Eminiyet Müdürlüğünden gelen yazılarda; davacı firmanın ticari alım satım yaptığını belirttiği Hojin Plateck Kore firması tarafından e-postanın ele geçirilmesi yolu ile dolandırıcılık yapıldığı iddiası ile başvuruda bulunduğu ve Kore'de soruşturma yürütüldüğü,Türkiye'de Emniyet Müdürlüğünden yardım talep edildiği, muhabir ve amir banka tarafından ise dava konusu para transferinin dolandırıcılık konusu olduğunun davalı bankaya iletildiği dosya kapsamındaki belgelerden tespit edilmiş, davacı firmanın ticari alım satım ilişkisinin olduğunu belirttiği, dolandırıcılık iddiasında bulunan dava dışı alım sözleşmesinin tarafı Hojin Plateck firmasına ve MASAK Başkanlığı'nın kararları veya işlemlerin ertelenmesi kararını kaldırmaması sebebiyle MASAK Başkanlığına başvuru ve/veya dava yoluna gidebileceği görüş ve kanaatine ulaşılmış, MASAK Başkanlığı tarafından 11 defa olmak üzere 5549 Sayılı Kanun 19/A kapsamında işlemlerin ertelendiğine dair davalı banka veya MASAK Başkanlığı tarafından gönderilen kararların veya 5549 Sayılı Kanun'un 17.maddesi kapsamında Savcılık kararının mevcut olmaması halinde blokenin kaldırılması gerektiği görüş ve kanaatine ulaşılmış, Euro cinsinden döviz bloke tutarına TCMB mevduat azami faiz oranlarıyla yaptığımız hesaplamalar sonucunda; 28.06.2021 Dava tarihinde 149.193,15 Anapara(kaldırılması talep edilen bloke tutarı) 19.047,67 Değişen oranlarda işlemiş faizi 19.047,67 Euro davacı zararının olacağı tespit edildiği bildirilmiştir.
Yargılama sırasında davacı vekilinin benzer nitelikteki Bursa 4. Tüketici Mahkemesinde görülen davada aldırılan bilirkişi raporunun bir örneğini dosyaya sunduklarını, dosyada alınan raporda ise bilirkişinin tamamen şahsi kanaati ile şüpheli işlem değerlendirmesi yaptığını, ayrıca parayı herhangi bir savcılık veyahut mahkeme kararı olmaksızın davalı taraf hala blokeli olarak bekletmekte olduğu, maddi zarara yönelik taleplerinin müvekkilinin tacir olması sebebiyle hem parayı kullanamadığı için uğradığı maddi zarar, hem de mahrum kaldığı faiz geliri olmak üzere iki kalemden ibaret olduğu için bu hususta hesaplama yaptırılmasını talep ettiklerini beyan ettiği anlaşılmış, mahkememizce dosyanın aynı bilirkişiye tevdi edilerek tarafların itirazlarını gerekçeli şekilde karşılar nitelikte ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine, ek raporda ayrıca ikili değerlendirme yapılarak davacının beyan ettiği zarar kalemlerine yönelik bir hesaplama da yapılmasının ve davacının paraya hala kavuşamamış olması sebebiyle uğramış olduğu zararın tespit edilmesinin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyetinin 18/01/2024 tarihli ek raporunda; Bursa C. Başsavcılığı'nın 20.10.2023 tarih, 2022/134666 Sor ve 2023/57894 karar sayılı kararında; "../..şüphelinin dosya arasına sunmuş olduğu belgeler, bahse konu belgeleri doğrulayan Ticaret Bakanlığı'nın ilgili yazısı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, şüphelinin eyleminin şifai mesafeli satış sözleşmesinden doğan edimin geç ifasından kaynaklı hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, dolayısıyla şüpheli ve müşteki arasındaki uyuşmazlığın THH veya hukuk mahkemelerinde çözülmesi zorunlu hukuki ihtilaf boyutunda kaldığı, dolayısıyla şüphelinin üzerine atılı dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla; açıklanan nedenlerle şüpheli hakkında atılı suç bakımından kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına../.." şeklindeki hükme göre, davacı firmanın davalı Akbank nezdindeki ihracat bedeli alacağı üzerindeki "BLOKE" şerhinin kaldırılması gerektiği; ayrıca; MASAK Başkanlığı'nın davalı Akbank'a gönderdiği 13 adet "bloke kaldırımının ertelenmesi" hakkındaki bildirim belgeleri de dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu ihracat bedeline bloke koyma ve bu blokenin kaldırımının ertelenmesi işlemlerinde bankanın herhangi bir görev kusurunun bulunmadığı tespit ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; her ne kadar bankaların şüpheli işlemlerde bloke koyma yetkisi mevcut olsa da bu işlemin hukuki dayanağı ve sürelerinin mevcut olduğu, işlemin şüpheli işlem olduğu kanaatine varılmış ise banka tarafından hukuki sürecin başlatılması,savcılık şikayetinin yapılması ve el koyma kararının alınmış olması gerektiği, davalı bankanın herhangi bir yasal dayanağı olmadan süresiz bloke uyguladığı anlaşılmış, bankaya hem vekaleten hem bizzat şirket yetkilisi tarafından bloke konuusnda bilgi verilmesi için başvuru yapılmış olsa da davacı tarafa sadece 5549 sayılı Kanun'un 19/A maddesi kapsamında ertelendiği bildirilmiş, başka da bir açıklama yapılmadığı, bloke işlemlerinin yasalarda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılması gerektiği, 5549 sayılı Kanun kapsamında bloke koyulmuş ise de bankanın bloke süresini haksız bir şekilde uzatmış olup kanun gereği bu bloke hakkının 7 gün olduğu, banka müşterilerinin hesaplarına tedbir ve/veya bloke konulabilmesi için savcılık veya Mahkemelerden bu hususta karar olması gerektiği, herhangi bir yasal sebep veya mahkeme/savcılık karar bulunmaksızın davacının mevduatını çekmesinin engellenmesi Bankacılık Kanunu 151.maddesi kapsamında suç olarak da düzenlendiği anlaşıldığından davacı şirket hesaplarına konulan blokenin kaldırılması isteminin kabulü ile banka tarafından konulan bloke işleminin kaldırılmasına, MASAK Başkanlığı'nın davalı Akbank'a gönderdiği 13 adet "bloke kaldırımının ertelenmesi" hakkındaki bildirim belgeleri de dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu ihracat bedeline bloke koyma ve bu blokenin kaldırımının ertelenmesi işlemlerinde bankanın herhangi bir görev kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından yerinde görülmeyen zarar ziyan talebinin reddine karar vermek gerekmiş hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı şirket hesaplarına konulan blokenin kaldırılması isteminin KABULÜ ile banka tarafından konulan bloke işleminin KALDIRILMASINA,
2-Bloke işleminde bankanın kusuru bulunmadığından yerinde görülmeyen zarar ziyan talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 105.990,39.-TL harçtan peşin yatırılan 59,30.-TL harç ile 26.438,29.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 79.492,80.-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 196.128,70.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddolunan miktar üzerinden taktir ve tayin olunan 1.100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 6.018,80.-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre(%99,93 kabul %0,07red) hesap olunan 6.014,58.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere, Üye Hakim ......'ın muhalefetiyle, oy çokluğu ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/02/2024
Başkan ..
e-imza
Üye ..
e-imza
Üye .
(muhalif)
Katip ...
e-imza
Üye Hakim Güneyt Yasin SAĞIR'ın Muhalefet şerhi; Dava blokenin kaldırılması ve bloke nedeniyle uğranılan zarar ile temerrüt faizinin ödenmesi istemlidir.
Davacı dava dilekçesinde hesaba konulan blokenin kaldırılmasını talep etmiş ise de; dosya kapsamı incelendiğinde davacının hesabına değil, kendisine yurtdışından gönderilen 149.193,15 EURO tutarlı para üzerine bloke konulduğu anlaşılmaktadır. Bu husus MASAK yazı cevabındaki ertelenen işleme ilişkin tabloda yazılı "149.196 EURO tutarındaki bakiyenin çekilmesi işleminin 5549 Sayılı Kanunun 19/A maddesi uyarınca 7 iş günü ertelenmesi" ibareden de açıkça anlaşılmaktadır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 09.04.2007 Tarih, 2006/2521 Esas ve 2007/5464 Karar sayılı kararı "Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacının hesabın kendisine ait olmadığı yolundaki muarazasının önlenmesini ve keza hesap üzerindeki blokenin kaldırılması taleplerinin eda davası niteliğinde bulunmasına göre, davalı Birleşik Fon Bankası A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanması gerekmiştir." şeklinde olup, blokenin kaldırılması isteminin bir eda davası niteliğinde olduğu açıktır.
Her dava açıldığı tarihteki koşullara tabi olup dava tarihinden sonra gelişen ve değişen durumlar mahkemenin kararına etki edemezler. Bu ilke Yargıtay'ın müstakar içtihadı olup halen uygulanmaktadır.
Dava dosyasındaki kronolojik seyir incelendiğinde, Güney Kore'de bulunan bir şirketin dolandırıldığı iddiası ile ülkesindeki yetkili makamlara başvurması üzerine, Güney Kore İnterpol birimi tarafından Türkiye'ye yazılan yazı ile bu durumun bildirildiği, bunun üzerine Güney Kore'de bulunan muhabir banka tarafından da SWİFT mesajı ile bu işlemin dolandırıcılık olarak davalıya bildirildiği, banka tarafından da işlemin şüpheli görülmesi üzerine 27.04.2020 tarihinde ilgili para üzerine bloke konulduğu ve 10 iş günü içerisinde banka tarafından MASAK'a bildirimde bulunulduğu, bu blokenin MASAK tarafından ilgili kanun gereği 7 iş günü olmak üzere müteaddit defalar uzatıldığı, dosyaya gelen yazı cevaplarından son uzatmanın ne zaman yapıldığının anlaşılamadığı fakat davalı banka tarafından dosyaya sunulan MASAK uzatma belgelerinden en az 13 kez uzatma yapıldığının anlaşıldığı, akabinde ilgili dolandırıcılık olayı nedeniyle Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı'nda yürütülen 2022/134666 Sor. numaralı soruşturma dosyasında 19.12.2022 tarihinde savcılık tarafından davalı bankaya "İlgi (a) sayılı yazıya istinaden ilgi (b) sayılı yazınızda belirtilen paranın soruşturma tamamlana dek blokeli kalmasına," şeklinde bir müzekkere yazıldığı görülmektedir. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından alınan ve hakim onayına sunulan bir el koyma kararı bulunmamaktadır. Ayrıca CBS müzekkeresine kadar MASAK tarafından uzatma yapılıp yapılmadığı bilinmemektedir. Her ne kadar Bursa CBS tarafından soruşturma neticesinde takipsizlik kararı verilmiş ise de, takipsizlik kararı itiraza tabi olup henüz kesinleşmemiş ve davalı bankaya da mahkememiz karar tarihi itibariyle henüz blokenin kaldırıldığına dair bir müzekkere yazılmamıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında; hem dava tarihinde hem de mahkememizin karar tarihinde bankanın blokesi bir idari ve adli işleme dayanmaktadır. Her dava açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilir. Dolayısıyla davalı bankanın bloke işleminde kusuru bulunmadığı gibi, mahkememiz karar tarihinde dahi Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yazılan bir bloke kaldırma müzekkeresi bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davacının hesabına dair bir ihtilaf bulunmadığından yalnızca para üzerinde bloke olduğundan, yine para üzerine konulan blokenin idari ve devamında yargısal bir işlem ile konulmuş olması ve henüz kaldırılmamış olması sebebiyle davanın reddinin gerektiği, ayrıca kabul kararı verilecekse dahi yalnızca blokenin kaldırılması şeklinde kararın; bir eda hükmü içermediği yalnızca yapma borcu yükleyen bir edim içerdiği dolayısıyla muarazayı çözmeyeceği gözetildiğinde paranın iadesine yönelik de hüküm kurulması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun tüm hesaptaki blokenin kaldırılmasına yönelik hükmüne ve gerekçesine katılmam mümkün olmamıştır.
Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24.09.2014 Tarih, 2014/7701 Esas ve 2014/14438 Karar sayılı kararında "Dava, davalı banka tarafından maaş hesabına konulan haksız blokenin kaldırılması ve tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davalı bankanın dava tarihinden sonra gerçekleştirdiği bloke işlemi nazara alınarak inceleme yapılmış ve hüküm kurulmuştur. Davacının, dava tarihinden önceye dayalı iddia ettiği maddi vakıa ile, bloke konulan hesabın/maaşın niteliği, zararının doğup doğmadığı da araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." şeklinde dava tarihinden sonraki değil önceki vakıaların araştırılması gerektiği hususunda karar verilmiştir.
Ankara BAM 21. Hukuk Dairesi'nin 09.03.2022 Tarih, 2021/1675 Esas ve 2022/283 Karar sayılı kararında ise "....Davaya konu takip ise davalı bankanın şüpheli işlem bildirimden 2 gün sonra ve MASAK'ın 7 iş günü ertelenmesine yönelik kararından 4 gün önce yapılmıştır. Bu durumda davalı bankaca, davacıya ait ....1 ve ... 3235009 no'lu hesaplar yönünden usulüne uygun verilmiş şüpheli işlemden kaynaklı çekilme işleminin 7 iş günü ertelenmesine karar verilmesinden ötürü her iki hesabın davacıya ödenmemesine yönelik işlemi usul ve yasaya uygun olmakla davacının .. ve .... no'lu hesaplar yönünden yapmış olduğu takip işleminin yerinde olmaması nedeniyle bu hesaplar yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekirken....." şeklinde değerlendirmeler mevcuttur.
Hakim .....
e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ.
59,30.-TL BH
59,30.-TL PH
100,20TEB, POSTA MASRAFI
5.800,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
TOPLAM : 6.018,80.-TL