T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/532
KARAR NO: 2022/488
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -UETS
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/07/2021
KARAR TARİHİ: 13/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
müvekkili alacaklı şirket tarafından muhtelif faturalar, cari hesap ve muavin dökümü gereği
ödenmeyen 202.672,02 Usd alacağın tahsili için Bursa 16.İcra Müdürlüğü 2020...E sayılı
dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını. Tahsilde tekerrür etmemek üzere başlatılan
Bursa 19.İcra Müdürlüğü 2020/... ve 2020/...E sayılı kambiyo takiplerinden yapılan
tahsilatların icra masraf ve harçlarından düşülmesinden sonra bakiye kalan 175.489,19 USD
üzerinden huzurda görülen itirazın iptali davasının açıldığını. 175.489,18 USD asıl alacağa takip
tarihinden itibaren işleyecek faiz masraf ve vekalet ücreti ile birlikte devamına karar verilmesini
takibe ve davaya konu faturalar üzerinde ‘’ İşbu fatura karşılığı döviz olarak tahsil edileceğini, fatura bedelinin Türk lirası olarak ödenmesi halinde tutarın tespitinden ödeme tarihindeki
T.C.Merkez Bankası satış kuru dikkate alınacaktır’’ ibaresinin bulunduğunu belirterek davanın kabulü ile Bursa 16.İcra Müdürlüğünün 2020...E sayılı icra dosyasına
yapılan itirazın iptaline, takibin 175.489,18 Usd asıl alacak üzerinden icra masrafları, vekalet
ücreti ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek 3095 S.K. 4/A maddesi gereğince
(%1,85) faizi ile birlikte devamına, davalının alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra
inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davalılara
tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile müvekkil şirket arasında muhtelif zamanlarda ticari olarak alım satım işleri
gerçekleştiğini, müvekkil şirketin tekstil alanında faaliyet gösterdiğini davacı taraftan tekstil ham
maddesi, iplik alımları gerçekleştirmiş ve söz konusu gerçekleşen alımlar neticesinde davacı
tarafa hiçbir borcu kalmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirtiği muhtelif faturalar
incelendiği takdirde müvekkil şirketin tüm ödemelerini düzenli bir şekilde gerçekleştirdiğinin
görüleceğini, bu ticari faaliyetler ve alım satım karşılığında müvekkil şirketin davacı tarafa bir
borcu bulunmadığını, bu kapsamda davacı tarafın iş bu davayı müvekkil şirkete yöneltmeden
önce Bursa 16. İcra Müdürlüğü 2020... E. Numaralı dosyası ile takip başlatmasına itiraz
edildiğini, müvekkil şirketin, davacı taraftan almış olduğu tüm ürünler karşılığında TL cinsinden faturalar
kesildiğini ve müvekkil şirketin, davacı tarafa ödemelerini bu kapsamda gerçekleştirdiğini, müvekkil şirketin hiçbir şekilde dövizle borçlanmadığının dosya kapsamında ve yapılacak
incelemeler ile açıkça görüleceğini. Söz konusu alım satım kapsamında kesilen muhtelif
faturaların tamamının TL cinsinden düzenlendiğini ve ürünlerin bu kapsamda müvekkil şirket
tarafından kabul görüp alındığını, TL cinsinden düzenlenmiş fatura karşılığında tahsil edilen
fatura bedellerinden sonra gerçekleşen kur farkı iddiasının müvekkili şirketin sorumluluğunda
olmadığını, Yerleşik Yargıtay Kararlarına da bakıldığı zaman dövizle borçlanma, dövizle ticari iş
yapılabilmesinde bazı kriterler bir arada arandığını, bu kriterlerden en önemlilerinden bir
tanesinin alacağının döviz cinsinden olduğunu iddia eden veya söz konusu alım satımları döviz
ile yaptığını belirten tarafın ilgili karşı alıcıya keseceği faturaların bedel kısmı mutlak suretle
döviz cinsinden olması gerektiğini, bu dosya kapsamında davacı tarafın iddia ettiği gibi herhangi
bir döviz cinsinden fatura bulunmadığını, yetki itirazının kabulüne karar verilerek dosyanın yetkili Ağrı Asliye Ticaret
Mahkemelerine gönderilmesine, davacı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun
itirazın iptali davasının reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, icra takip tarihi itibari ile davacı yanın var ise davalıdan alacaklı olduğu tutar ve faizinin borçlu bulunup bulunmadığı, tutarının neden ibaret olacağına ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce Bursa 16. İcra Dairesi 2020... esas sayılı dosyasının celp ve incelenmesinde; 202.670,02 USD Asıl Alacak 2,00 USD Asıl alacağın değişen oranlarda işlemiş 3095 S.K. 4/A
maddesi gereğince faizi olmak üzere 202.672,02 Usd toplam alacağın (Takip tarihindeki karşılığı
1 USD=6,8648TL Harca esas değer 1.391.302,88 TL) tahsilde tekerrür olmamak şartıyla yıllık
(%1,85) oranında icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline ilişkin (TBK 100md gereği)
takip başlattığı, Bursa 14.İcra Müdürlüğü 2020/2810E – 2020/2814E sayılı dosyaları – Bursa
19.İcra Müdürlüğü 2020/2791E 2020/2797E sayılı dosyaları ile tahsilde tekerrür olmamak
kaydıyla tahsili talebiyle takip başlattığı, davalı vekilinin borca, faize, faiz oranına, işlemiş ve işleyecek faiz miktarına ve borcun tüm
ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğu, Bursa 19. İcra Dairesi 2020/... Esas Sayılı Dosyasının İncelenmesinde;
117.970,00 TL Asıl Alacak 23.081,16 TL Asıl Alacağın Değişen oranlarda işlemiş avans faizi,
11.797,00 TL %10 Çek Tazminatı, 353,91 TL %0,3 Komisyon olmak üzere 153.202,07 Toplam
Alacağın İcra Masrafları, Vekalet Ücreti ve 117.970,00 TL Asıl Alacağa işleyecek Değişen
Oranlarda Avans (%13,75) faizi ile tahsili talebiyle (TBK 100md gereği) takip başlattığı, takibe
konu olarak 20.02.2019 tarihli 120.000,00 TL tutarlı 4511682 Nolu çeki gösterdiği, davalı tarafın
17.07.2020 tarihinde ödemede bulunduğunu beyan ederek takibin durdurulması talebinde
bulunduğu, talep sonrası takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak iddia ve savunmalar yönünden rapor düzenlenmesinin istenmesine, icra takip tarihi itibariyle davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesinin istenmesine, davalı şirket vekilince ticari defterlerinin mahkememizde incelenmek üzere Bursa iline getirileceği bildirilmekle, ticari defter ve dayanağı belgelerini mahkememize ibraz etmeleri konusunda 1 aylık kesin süre verilmesine, akabinde bir mali müşavir bilirkişi nın mahkememizce resen seçilmesine karar verilmiş, bilirkişinin 17/03/2022 tarihli raporunda; davacı şirketin 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği İncelenen Ticari
Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3.maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı
sistemine yüklediği, davalı şirket vekili tarafından inceleme günü sunulan Usb Bellek içinde yer alan davalıya ait
2019 Yılı ve 01-07/2020 yılları beratları bulunmaktadır. Bellek içinde yer alan defter beratlarına
göre Davalının 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği 2019-07/2020 Yılı Ticari
Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3.
Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı
sistemine yüklediği, davalı şirket vekili inceleme günü Davalı e defter kayıtlarının bulunduğunu beyan ettiği Usb
Bellek sunduğu, Usb bellek içerisinde yapmış olduğum incelemede yalnızca E-Defter
beratlarının bulunduğu, davalı tarafa ait ticari defter kayıtlarının yer almadığı tespit olunduğunu, davalı şirketin kayıtlarını talep etmek üzere tarafınca Yetki Belgesi ile Davalıyı temsil eden
Av.(053.) nolu telefondan, davalı şirket muhasebecisi ile
(0) nolu telefonundan ve davalı vekili Av.... ile () nolu
telefonundan birden fazla kez görüşülmüş ve e defter kayıtları istenmiş olmasına rağmen raporun
hazırlanış tarihi itibariyle davalı taraf defter kayıtlarını sunmadığını, bu nedenle davalı defterlerinin incelenemediğini, Bursa 16. İcra Dairesi 2020... Esas Sayılı Dosyasının İncelenmesi
Davacı vekilinin 06.07.2020 tarihinde Bursa 16.İcra Dairesi 2020/...E sayılı dosyası ile
202.670,02 Usd Asıl Alacak 2,00 Usd Asıl alacağın değişen oranlarda işlemiş 3095 S.K. 4/A
maddesi gereğince faizi olmak üzere 202.672,02 Usd toplam alacağın (Takip tarihindeki karşılığı
1 Usd=6,8648TL Harca esas değer 1.391.302,88 TL) tahsilde tekerrür olmamak şartıyla yıllık
(%1,85) oranında icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline ilişkin (TBK 100md gereği)
takip başlattığı, Bursa 14.İcra Müdürlüğü 2020/...E – 2020/...E sayılı dosyaları – Bursa
19.İcra Müdürlüğü 2020/...E 2020...E sayılı dosyaları ile tahsilde tekerrür olmamak
kaydıyla tahsili talebiyle takip başlattığı, davalı vekilinin borca, faize, faiz oranına, işlemiş ve işleyecek faiz miktarına ve borcun tüm
ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğu, Bursa 19. İcra Dairesi 2020/... Esas Sayılı Dosyasının İncelenmesi ile davacı vekilinin 18.03.2020 tarihinde Bursa 19.İcra Dairesi 2020...E sayılı dosyası ile
117.970,00 TL Asıl Alacak 23.081,16 TL Asıl Alacağın Değişen oranlarda işlemiş avans faizi,
11.797,00 TL %10 Çek Tazminatı, 353,91 TL %0,3 Komisyon olmak üzere 153.202,07 Toplam
Alacağın İcra Masrafları, Vekalet Ücreti ve 117.970,00 TL Asıl Alacağa işleyecek Değişen
Oranlarda Avans (%13,75) faizi ile tahsili talebiyle (TBK 100md gereği) takip başlattığı, takibe
konu olarak 20.02.2019 tarihli 120.000,00 TL tutarlı 4511682 Nolu çeki gösterdiği, davalı tarafın 17.07.2020 tarihinde ödemede bulunduğunu beyan ederek takibin durdurulması
talebinde bulunduğu, talep sonrası takibin durduğu, davacı tarafından sunulan ödeme belgesine
göre davalının takip sonrası 20.07.2020 tarihinde 163.285,63 TL şirket hesabına geçmek üzere
icra dairesinde ödemede bulunulduğu, takipteki asıl alacak tutarı kadar (117.970,00) davalı
şirket hesabına alacak kaydedildiği, taraflar arasındaki ticari alışverişin 2016 Yılı Aralık ayından itibaren başladığı, davacı
şirketin, davalıyı 120 Alıcılar (120.01.02.16.0455 ... Gıda İnş.Ltd.Şti. ve Çeklerin Takip
Edildiği (120 01 01 16 1668 ... Gıda İnş.Ltd.Şti ) hesaplarında takip ettiği, davacı şirketin
davalı ile aralarındaki ticari alışverişi düzenlemiş olduğu dövizli faturaları Cari hesap bazında Döviz karşılığı TL olarak takip ettiği, davacı taraf düzenlemiş olduğu faturaları ve yapmış
olduğu tahsilatları Merkez Bankası Usd Döviz Satış Kuru üzerinden kayıtlarına intikal ettirdiği, ayrıca davalı tarafından cari hesap karşılığı Düzenlenen çeklerin (120 01 01 16 1668 ...
Gıda İnş.Ltd.Şti) hesapta takip edildiği. Davacı şirket yetkilileri hesabın işleyişine ilişkin olarak
çeklerin tahsil tarihindeki döviz kuru karşılığının cari hesabın takip edildiği hesaba aktarıldığı, 2021 Yılı başı itibariyle (2020 Yılından devir) Davacının davalıdan (175.489,18USD)
1.288.178,33 TL alacaklı göründüğü, davacının 2021 Yılında fatura düzenlemediği ve tahsilat yapmadığı, 30.09.2021 tarihindeki 3.
Geçici vergi döneminde değerleme yaptığı ve bu değerleme sonucunda 30.09.2021 itibariyle
davacının, davalıdan(175.489,18 Usd ) karşılığı 1.551.903,47 TL alacaklı göründüğü tespit
edildiği, davalı tarafından düzenlenen çeklerin takip edildiği (120 01 01 16 1668 ... Gıda
İnş.Hay.Ltd.Şti.) hesabına göre ise 2020 ve 2021 yılı sonu itibariyle davalının davacıdan vermiş
olduğu çeklere ilişkin olarak 100.000,00 TL alacaklı göründüğü, ilgili çek dökümleri davacı
taraftan istenmiş olup davacı şirket yetkilileri davalının kayıtlarda görünen alacağının 2 adet
karşılıksız çıkan çekten kaynaklandığını ve karşılıksız çıkan çeklere ilişkin olarak 30.04.2019 Vadeli 1021880 Nolu 50.000,00 TL tutarlı çeke ilişkin Bursa 14.İcra Dairesi
2020/2810E sayılı dosyası ve 31.12.2018 Vadeli 1148092 Nolu 50.000,00 TL tutarlı çeke ilişkin
Bursa 14.İcra Dairesi 2020...E sayılı dosyalarından takibin devam ettiğini belirttikleri, davacının, davalıdan dava değeri kadar (175.489,18 Usd) alacaklı göründüğü, davalı tarafın
ticari kayıtlarını sunmadığından taraf kayıtlarının karşılaştırmasının yapılamadığını bildirdiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki ticari alışverişin 2016 Yılı Aralık ayından itibaren başladığı, davacı
şirketin, davalıyı 120 Alıcılar (120.01.02.16.0455 ... Gıda İnş.Ltd.Şti. ve çeklerin takip edildiği (120 01 01 16 1668 ... Gıda İnş.Ltd.Şti ) hesaplarında takip ettiği, davacı şirketin
davalı ile aralarındaki ticari alışverişi düzenlemiş olduğu dövizli faturaları Cari hesap bazında Döviz karşılığı TL olarak takip ettiği, davacı taraf düzenlemiş olduğu faturaları ve yapmış
olduğu tahsilatları Merkez Bankası USD Döviz Satış Kuru üzerinden kayıtlarına intikal ettirdiği, ayrıca davalı tarafından cari hesap karşılığı düzenlenen çeklerin (120 01 01 16 1668 ...
Gıda İnş.Ltd.Şti) hesapta takip edildiği, davacı şirket yetkilileri hesabın işleyişine ilişkin olarak
çeklerin tahsil tarihindeki döviz kuru karşılığının cari hesabın takip edildiği hesaba aktarıldığı, 2021 yılı başı itibariyle (2020 Yılından devir) davacının davalıdan (175.489,18 USD)
1.288.178,33 TL alacaklı göründüğü, davacının 2021 Yılında fatura düzenlemediği ve tahsilat yapmadığı, 30.09.2021 tarihindeki 3.
geçici vergi döneminde değerleme yaptığı ve bu değerleme sonucunda 30.09.2021 itibariyle
davacının, davalıdan (175.489,18 USD) karşılığı 1.551.903,47.-TL alacaklı göründüğü tespit
edildiği, davalı tarafından düzenlenen çeklerin takip edildiği (120 01 01 16 1668 ... Gıda
İnş.Hay.Ltd.Şti.) hesabına göre ise 2020 ve 2021 yılı sonu itibariyle davalının davacıdan vermiş
olduğu çeklere ilişkin olarak 100.000,00.-TL alacaklı göründüğü, ilgili çek dökümleri davacı
taraftan istenmiş olup davacı şirket yetkililerinin davalının kayıtlarda görünen alacağının 2 adet
karşılıksız çıkan çekten kaynaklandığını ve karşılıksız çıkan çeklere ilişkin olarak 30.04.2019 vadeli 1021880 Nolu 50.000,00 TL tutarlı çeke ilişkin Bursa 14.İcra Dairesi
2020/E sayılı dosyası ve 31.12.2018 vadeli 1148092 Nolu 50.000,00.-TL tutarlı çeke ilişkin
Bursa 14.İcra Dairesi 2020/E sayılı dosyalarından takibin devam ettiğini belirttikleri, davacının, davalıdan dava değeri kadar (175.489,18 USD) alacaklı göründüğü kanaati ile davanın kabulü ile, davalının Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 2020... esas sayılı icra takibine itirazının iptaline, İcra takibinin Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2020/... esas ve 2020/... esas sayılı dosyaları ile tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile ve yapılan tahsilatlar dikkate alınarak 175.489,18 USD asıl alacak tutarı üzerinden talepnamedeki diğer koşullar ile birlikte devamına, alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 303.297,83 tl icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 2020... Esas sayılı icra takibine itirazının İPTALİNE,
İcra takibinin Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas ve 2020/... Esas sayılı dosyaları ile tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile ve yapılan tahsilatlar dikkate alınarak 175.489,18 USD asıl alacak tutarı üzerinden talepnamedeki diğer koşullar ile birlikte DEVAMINA,
Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 303.297,83 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 103.583,02.-TL nispi harçtan peşin alınan 18.939,25.-TL harcın mahsubu ile bakiye 84.643,77.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
3-7155 Saylı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 85.872,84.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı trafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 20.058,05.-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/04/2022
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA
GİDERLERİ DÖKÜMÜ
59,30 BH
18.939,25 PH
1.000,00 BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
59,50 TL TB. VE POSTA GİD.
TOPLAM : 20.058,05.-TL