T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/586 Esas - 2023/425
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2021/586
KARAR NO:2023/425
BAŞKAN:....
ÜYE:.....
ÜYE:..
KATİP:...
DAVACI :... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ..
VEKİLİ:Av. ... - [16224-22188-....] UETS
DAVALILAR :1- ... -TC Kimlik no- ...... Yiğitler Mah. Otosansit Sanayi Sitesi 25.Blok 3.Cad.8.Sk.No:25 Yıldırım/ BURSA
VEKİLİ:Av..... - [16569-65961-....] UETS
:2- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ..... Torun Center, Fulya Mahallesi, Büyükdere Caddesi No:74/D Şişli/ İSTANBUL
VEKİLİ : Av. ...... - [15139-31871-.] UETS
:3- ... -TC Kimlik no- ....
Bademli Mah. Şair Sk. No:3 İç Kapı No:1 Mudanya/ BURSA
VEKİLİ: Av. REŞİT AZMİ BİLGİN - [16646-46557-88024] UETS
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 17/08/2021
KARAR TARİHİ: 12/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :10/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Tekstil Tic. Ve San. A.Ş.’ne (“Sigortalı”) ait Barakfakih Mah. 20. Cadde Çeçenler Tekstil No:12A Kestel/Bursa” adresinde bulunan fabrika müvekkil şirket nezdinde 0001-1110-01006656 no.lu, 22.02.2019 – 22.02.2020 vadeli Modüler Kurumsal Sigorta Poliçesi ile sigorta korumasına alındığını, anılan adreste 05.09.2019 günü yangın çıkması neticesinde hasar meydana geldiğini, rizikonun meydana gelmesinin ardından müvekkil şirket tarafından eksper raporu hazırlatılarak hasarın tutarı tespit ettirildiğini, riziko neticesinde sigortalanan maldaki zararın 3.016.661,24-TL olduğu tespit edildiğini, anılan tazminat tutarının iki ayrı işlem ile ödendiğini, toplam tutarın 1.980.000,00-TL’lik kısmının sigortalının borçlu konumunda olduğu İstanbul 19. İcra Müdürlüğü’nün 2019/38189 E. Sayılı dosyasından müvekkil şirkete gönderilen 89/1 haciz ihbarnamesine istinaden icra dosyasına, 1.036.661,24-TL’lik kalan kısmının ise sigortalıya ödendiğini, bu yolla müvekkil şirket üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, 2.rizikonun gerçekleşmesinin ardından müvekkili şirketçe hazırlatılan eksper raporunda hasarın; meydana gelen yangının zemin katta bulunan ram makine bacasının tutuşması sonucunda sandviç panel çatıya sirayet etmesiyle büyüdüğü, panel çatının bacaya tam olarak temas halinde bulunduğu, yanan baca sacının kızgın hale gelmesiyle çatı sandviç panelinde bulunan poliüretanın tutuştuğu, alt kaplamanın alüminyum olmasından dolayı oluşan 660 oC sıcaklık sonucunda eriyerek açıldığı ve yanar poliüretanla birlikte aşağıya düşerek tekstil malzemelerini de tutuşturduğunu, baca imalatı yapılırken çatı ile baca sacı arasında boşluk, ısı yalıtımı ya da yanmaz malzeme kullanılmadığı ve bu nedenle de çatının tutuştuğunun tespit edildiğini, yapılan bu tespitin ardından davalının bina maliki ... ile diğer davalı ...’ın (İksan İzolasyon Klima) rizikonun meydana gelmesinde kusurlu oldukları yönünde eksper raporu hazırlandığını, müvekkil şirketçe dava dışı sigortalıya yapılan tazminat ödemesinin TTK ve TBK hükümleri uyarınca davalılara rücu edilmesi gerekliliği doğduğunu, davalılardan ...'in sigortalı binanın maliki olduğunu, alınan eksper raporunda bina malikinin, sigortalanan binanın çatısında sandviç panel, arasının ise poliüretan ve alt sacının ise alüminyum olmasının yangının hızlanmasına neden olduğunu, tüm çatının bu nedenle yandığını ve yanan parçaların da aşağı düşmesi ile yangının etkisini ve hasarı artırdığının tespit edildiğini, bina malikinin dava konusu rücu miktarına konu hasarın meydana gelmesinde ve zararın artmasında kusurlu olduğunun açık olduğunu, müvekkili şirketçe alınan eksper raporunda anılan bu hususun şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edildiğini, sigortalıya tazminat olarak ödenen tutarın rücuen tahsili talebi ile müvekkil şirketçe 26.03.2020 tarihinde ihtarname gönderilerek anılan tutarın ödenmesi, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı ihtar edildiğini, ancak verilen süre içerisinde davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını, diğer davalı ... Sigorta A.Ş.’ye ise bünyesinde bina maliki davalı ...’in mali mesuliyet sigorta poliçesi olması nedeni ile husumet yöneltildiğini, davalı ... (İksan İzolasyon Klima) sigortalı malda yer alan ve yangının başladığı yer olan bacanın montajını yapan taraf olduğunu, alınan eksper raporunda davalının bacanın montajı sırasında çatı ve baca arasında herhangi bir boşluk bırakmadığı yahut araya yanmayı önleyen özellikli bir yalıtım malzemesi koymaması nedeni ile kusurlu olduğunun tespit edildiğini, baca montajının olması gerektiği gibi yapıldığı yahut yangın çıkmasını önleyecek nitelikte malzemeler kullanılmış olması durumunda rizikonun gerçekleşmeyeceği ve hasarın ortaya çıkmayacağının eksper raporu ile tespit edildiğini, ancak davalı, işini tam ve eksiksiz bir şekilde yapmadığından hasar ortaya çıktığını ve zararın boyutu da arttığını, sigortalıya tazminat olarak ödenen tutarın rücuen tahsili talebi ile müvekkil şirketçe 26.03.2020 tarihinde ihtarname gönderilerek anılan tutarın ödenmesi, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ancak verilen süre içerisinde davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkil şirket sigortalısı dava dışı ... Tekstil tarafından, riziko nedeniyle ortaya çıkan hasar nedeniyle ödenen tazminat tutarının eksik olduğu iddiası ile Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 31.12.2019 başvuru tarihli 2019.E.121280 no.lu başvuru yapıldığını, dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde başvurunun kısmen kabulüne karar verildiğini, verilen kararın taraflarca temyiz konusu yapıldığından kararın henüz kesinleşmemiş olup; Yargıtay nezdinde temyiz incelemesinde olduğunu, temyiz incelemesinin sonucunun müvekkil şirket aleyhine sonuçlanması durumunda müvekkil şirketin sigortalı dava dışı şirkete ödemesi gereken miktar artacağından huzurdaki davanın davalılarına rücu edebileceği miktar da artacağından işbu davanın fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutularak açılması zorunluluğu doğduğunu, davalılara ilgili miktarın ödenmesi için ihtarname gönderildiğini ancak herhangi bir geri dönüş olmaması üzerine yasal yollara başvurma zorunluluğumuz doğduğunu belirterek müvekkili şirket sigortalısı dava dışı ... Tekstil binasında meydana gelen yangın neticesinde ortaya çıkan zararın müvekkil şirketçe karşılanmış olup; ödenen tutarın fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak davalılardan rücuen tahsilini talep etme zorunluluğumuz doğduğunu, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalıya ödenen 3.016.661,24-TL’nin 1.980.000,00-TL’si yönünden 13.01.2020 ve bakiye kısım yönünden 21.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yangının gerçekleştiği işyeri binada davacının selefi sigortalı ... Tekstil Tic. Ve San A.Ş.'nin müvekkilin taşınmazı satın aldığı 2009 yılından önce bu taşınmazda kiracı bulunduğunu ve dolayısıyla 2009 yılından itibaren müvekkilinin kiracı bulunduğunu, 05.09.2019 tarihli yangın olayı öncesinde taraflar arasında yenilenmiş kira sözleşmesinin 26.12.2017 başlangıç tarihli olmasının hiçbir şekilde bu kiracının bu tarih öncesinde kiracı olmadığını göstermeyeceğini, böylece yangın olayına sebep olan baca ve çatı ile ilgili imalatın kiracı ... Tekstil Tic. Ve San A.Ş. tarafından yaptırıldığını, baca, bacanın çatıya bağlandığı bölümler her türlü imalat hatası ile ilgili sorumluluk ile bacaya bağlı makinenin ve
bacanın bakım sorumluluğunun ve dolayısıyla yangından doğan tüm sorumlulukların davacının selefi kiracı sigortalıya ait olduğu dosya içinde mevcut sigortacı taraflara ait bilgilerle de sabit olduğunu, davacının selefi ... Tekstil Tic. Ve San A.Ş. kiracı sıfatı ile mecurda izinsiz ve hatalı imalat yaparak kiraya veren davalı malik müvekkile dava konusu yangına sebep olarak zarar verdiği sabit olduğunu, belirtilen hukuki durum sebebiyle mahkememizce müvekkil ... yönünden görevli mahkemenin Sulh Hukuk mahkemesi olduğunun tespiti ile görevsizlik kararı verilmesini, yangının RAM makinasında başladığını ve sigorta poliçesi aktedilmeden önce RAM makinesi ve bacası mevcut olduğunu, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 6/6. maddesinde aynen " Sigorta şirketleri, yangına karşı sigorta ettirme talebi aldıkları binalarda, tesislerde ve işletmelerde, bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını kontrol etmek mecburiyetindedir." denilmekte olduğunu, meydana gelen yangın olayı karşısında, davacı sigorta şirketinin yönetmelik hükümlerine uymadığı, inceleme ve denetim "mecburiyetine” uygun hareket etmediği anlaşılmakta olduğunu, davacının bizzat kendisine ait olan yükümlülüğü yerine getirmeksizin üstelik kendilerine intikal eden raporlarda dahi belirtilen kusura karşılık gelen zarar miktarı da dahil olmak üzere mevzuat ve usule aykırı şekilde rücu talebinde bulunmasının hukuka aykırı olup, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; yangının çıkmasına neden olup baca temizliği-bakımını düzenli ve yasal koşullara göre yaptırmayan, Yangın Güvenlik Önlemlerini almayan, Bacaya yükseltme ve benzeri işlemler ile müvekkil haricinde 3. Kişilerce müdahale edilmesine izin veren İşyeri Sahibine % 25 Kusur, yangının büyümesine neden olan Hatalı Çatı İmalatını yapan Bina Malikine % 25 kusur, 5 Yıl önce yasal şartlara ( Yasal Şartlar dahilinde kullanılması gereken baca İmalat malzemeleri ve İzolasyon Malzemeleri kullanılarak ) göre imal edilen Baca İmalatçısı Müvekkile % 50 kusur izafe edilmiştir. Aşağıda ayrıntısı ile açıklanacağı üzere davaya dayanak Bilirkişi Raporunda tespit ve kusur oranlarının Hukuken ve Mantıken kabulünün mümkün olmadığını, 14/03/2014 tarihli fatura ile müvekkilinin dava konusu Baca İmalatını “Ram Makinesi Bacasının ve izolasyonunun yapılması” şeklinde olduğunu, müvekkili tarafından dava konusu bacanın yasal şartlar dahilinde izolasyonu yapılmış şekilde montajının yapıldığı sabit olduğunu, işyeri sahibince yasal süreler dahilinde yaptırılması gereken baca içi temizlikleri yaptırılmadığını, dosya arasında yer alan İtfaiye Daire Başkanlığı tutanağında yangın çıkış nedeninin “ zemin katta bulunan ram bacasının içerisinde zamanla biriken havların aşırı hararetten tutuşmasıyla yangının çıktığı” açıkça tespit edildiğini, itfaiye raporu ile sabit olduğu üzere, dava konusu yangın İşletme sahibince yasal süreler içerisinde yaptırılması gereken baca temizliğinin yapılmaması nedeniyle çıktığını, itfaiye raporu ile sabit olduğu üzere dava konusu yangının asıl çıkış nedeni ve asli Kusuru İşletme sahibi olduğunu, işyeri sahibince baca içi temizliği yaptırılmadığı gibi periyodik olarak yapılması gereken baca dibi-çatı üstü yağları temizliği yaptırılmadığını, bilirkişi raporunda müvekkil kusuru izafesine neden olan bacanın yangın sonrasında halen yerinde olduğu görülmekte olduğunu, bu durumun, yangının baca içerisinde sızan alevler neticesinde çıkmadığını açıkça göstermekte olduğunu, yine rapor incelendiğinde yangının baca çevresinden çatıya yayıldığını, bu durumda baca dibi- çatıda biriken yağların ve pisliklerin yangının çıkmasına ve büyümesine neden olduğunun aşikar olduğunu, baca çevresinde yer alan izolasyonun içine yağmur suyu-rüzgar ile sızması muhtemel yağ ve pisliklerin yıllık kontrolü ve sızıntı olması halinde değişim şart olduğunu, yağmur suyu – rüzgar etkisi ile yağ ve sair pisliklerin baca ile çatı arasına sızması ve sızma neticesinde baca çevresindeki izolasyon malzemesinin özelliğini kaybetmesi durumu oluşabilmekte olduğunu, bu durumun önlenmesi için işletme sahiplerince yıllık periyodik şekilde baca içerisindeki izolasyon malzemesinin durumunu kontrol ettirmesi ve oluşabilecek olumsuzları düzelttirmeleri zaruri olduğunu, işyeri sahibinde periyodik olarak yapılması gereken bakımların yaptırılmadığı ve bu nedenle asli kusurlu olduğu açık olduğunu, müvekkil tarafından imalatı yapılan bacanın boyunun uzatılması şeklinde müdahale gördüğü sabit olduğunu, her ne kadar raporda sadece boyunun uzatıldığından bahsedilse de başka ne gibi müdahalelerde bulunulduğu tespit edilmediğini, sadece bacanın boyunun uzatılması işlemi yapılsa dahi bacaya yapılan müdahale ile 5 yıl önce bacanın imalatı yapan müvekkilin sorumluluğunun sona ereceği aşikar olduğunu, baca içerisinde yangın söndürme- buhar basma sistemi olması yasal zorunluluk olduğunu, yasal şartlar dahilinde Ram Makinesi Bacaları içerisinde Yangın Söndürme – Buhar Basma Sisteminin olması zorunlu olduğunu, işyeri sahibinin ve ISG Uzmanının Ram Makinesini çalıştırmadan önce yapması gereken yasal önlemleri almadığının açık olduğunu, yangın sonrası bacanın halen yerinde olması yasal zorunlulukları taşıdığını ve hatalı imalat yapılmadığı göstermekte olduğunu, dosya arasında yer alan fotoğraflarda, yangın sonrasında müvekkil imalatı olan bacanın halen yerinde ve sağlam olarak durduğu görülmekte olduğunu, müvekkili tarafından hatalı imalat veya kalitesiz malzeme kullanılmış olması halinde yangın esnasında ortaya çıkan alev ve ısı sebebiyle bacanın patlayacağı ve yıkılacağı aşikar olduğunu, bina maliki tarafından kaliteli malzeme kullanılmamış olması yangının büyümesine neden olduğunu, bilirkişi raporunda bina maliki tarafından çatı imalatının hatalı yapıldığını, hatalı imalat nedeniyle yangının hızla büyüdüğü ve yüksek zarara sebep olduğunun açıkça belirtildiğini, gerekli malzeme kullanmamakla yangının hızla büyümesine–müdahale etme imkanı bırakmamasına ve yüksek zarara sebep olan İşyeri sahibine izafe edilen % 25 kusurun mantığının taraflarınca anlaşılamadığını, dava konusu yangının çıkması ve oluşan yüksek zararın asli sorumlularının işletme sahibi ve işyeri sahibi olduğu açıkça görülmesine rağmen 5 yıl önce yasal şartlarda baca imalatını yapıp teslim eden müvekkile % 50 kusur izafe edilmesinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... SİGORTA AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılardan ...’e ait, Barakfakih San. Bölgesi, Dağ Mevkii, 20. Cad. 12/A Blok Kestel Bursa adresinde ki işyeri, 8801800014739 numaralı, 16.09.2018-16.09.2019 vadeli Süper Kobim Sigorta Poliçesi ile müvekkil sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, ilgili sigorta poliçesinde, yangına bağlı Malik Mali Mesuliyet Sorumluluğu 3.500.000,00-TL limitli olarak verildiğini, dava konusu sigortalı bina, 21.12.2017 tarihli Kira Sözleşmesi ile davacı sigorta şirketinin sigortalısı ... Tekstil’e kiraya verilmiş olup kiracının kullanımında iken 05.09.2019 tarihinde meydana gelen yangın hadisesi sebebiyle hasara uğradığını, davacı şirketin dava konusu tazminat talebinin, yangın hadisesinin meydana gelmesinde müvekkil şirket sigortalısına atfedilebilecek bir kusur bulunmadığından reddi gerekmekte olduğunu, İtfaiye Yangın Raporu, Eksper Raporları ve Bilirkişi Raporlarında yer alan tespitler uyarınca, dava konusu yangın hadisesinin meydana gelmesinde davacı şirket sigortalısı asli ve tam kusurlu olup davacı şirketin halefiyete dayalı rücu davası açmasının mümkün olmadığını, Bursa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan Rapor da “Olayın Nedeni” başlıklı bölümünde; “Baca tutuşması, zemin katta bulunan ram bacasının içerisinde zamanla biriken havların aşırı hararetten tutuşmasıyla yangının çıktığı ve 1.katta bulunan ram bacasının etrafında ki tekstil ürünlerine sirayet etmesiyle yangının büyüdüğü kanaatine varılmıştır” tespitine yer verildiğini, bilirkişi raporunda yer alan ve müvekkil sigortalısına atfedilen %25 kusur oranının kabulü anlamına gelmemek kaydıyla; davacı şirket tarafından görevlendirilen bilirkişi tarafından hazırlanan raporda dahi, davalı sigortalıya %25 kusur izafe edilmişken davacının tüm tazminat bedelinin davalı malik ve müvekkil sigorta şirketinden tahsilini talep etmesi mümkün olmadığını, Yapı Malikinin BK 69. Madde hükmü uyarınca sorumlu tutulabilmesi için hasarın, taşınmazın yapımı ve bakımında ki bir eksiklik ya da ayıptan kaynaklanması ve illiyet bağını kesen hallerden birinin olmaması gerekmekte olduğunu, oysa ki dava konusu yangın hadisesinin meydana gelmesinde davacının sigortalısı kusurlu olup sigortalıda binanın ayıbından kaynaklı bir hasar meydana gelmediğini, dava konusu, her türlü ayıptan ari ve bakımlı sigortalı fabrika binası, 21.12.2017 tarihinde “boş bina” olarak davacı şirket sigortalısına teslim edildiğini, nitekim eksper raporunda yer alan “…yakın plan baca fotoğrafları incelendiğinde, bacanın çatı izolasyon malzemeleri ile doğrudan teması olmadığı, bacaya ayrı bir sac parçasının kaynaklanmış olduğu tespit olunmaktadır. Bunun haricinde bacanın yapımı, 21.12.2017 tarihinde boş bina olarak teslim alan kiracı tarafından gerçekleştirilmiş olup, baca ile çatı izolasyonu arasında ısı yalıtımı yapılmamış ise bunun sorumluluğunun da kiracı da olduğu kanaatine varılmıştır” tespit de iddiaları desteklemekte olduğunu, dava konusu yangın hadisesinin; davacı sigortalısının rav makinesi içerisinde biriken havları temizlememesi, zamanla biriken havların aşırı hararetten tutuşması ve yine davacı tarafından yapılan bacayı tutuşturması sebebiyle meydana geldiğini, bu çerçevede dosyada mevcut bilgi ve belgelerden davacının sigortalısı, gerek binaların yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile Elektrik Tesisleri İç Tesisat Yönetmeliğine hükümlerine aykırı hareket ettiğini, alması gereken güvenlik tedbirlerinin hiçbirini almayarak yangının çıkmasına ve büyümesine sebebiyet verdiğini ve gerekse de Kira Sözleşmesine aykırı davrandığını, dava konusu yangından, müvekkil şirket sigortalısı malikin sorumlu tutulabilmesi için gerekli illiyet bağı, davacı şirket sigortalısı kiracının ağır kusuru ile kesildiğinden dava konusu tazminat tutarının davalılardan tahsilinin mümkün olmadığını, zararın, arada ki illiyet bağını kesecek derecede bir mücbir sebepten, zarar görenin ya da üçüncü bir kişinin kusurundan doğmuş ise yapı malikinin sorumluluğu söz konusu olamayacağını, müvekkili sigorta şirketinin dava konusu hasar tazminatı talebinden, Malik Mali Mesuliyet teminatı kapsamında sorumlu tutulabilmesi için, yangın hadisesinin meydana gelmesinde sigortalı davalı ...’in malik sıfatı ile Borçlar Kanunu amir hükümleri gereği sorumluluğunun bulunması gerekmekte olduğu, davalı sigortalıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığından, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu da sigortalısının sorumluluğu ile sınırlı olduğundan haksız ve hukuki mesnedi bulunmayan davanın müvekkil sigorta şirketi yönünden reddi gerektiğini, davacı şirketin, dava konusu hasar nedeniyle sigortalısına 3.016.661,24-TL ödeme yaptığını ayrıca Tahkim Komisyonu nezdinde 31.12.2019 başvuru tarihli, 2019 E.121280 numaralı başvuru yapıldığı, yapılan inceleme neticesinde başvurunun kısmen kabul edildiğini, temyiz incelemesinin sonucunun aleyhe sonuçlanması durumunda bu tutarın artacağını beyan ettiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava; davacı sigorta şirketi sigortalısı iiş yerinde meydana gelen yangın olayı nedeni ile davacı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında sigortalısına ödenen tutarın davalı bina maliki bina baca inşaatını yapan diğer davalı ve yapı maliki sigortacısı diğer davalı şirketten talep edip edemeyeceği, edecek ise rücu edebileceği tutarın neden ibaret olacağı ve öncelikle tarafların hukuki ilişkisi çerçevesinde davaya mahkememizde bakılıp bakılamayacağına ilişkindir.
Mahkememizce Sigorta Tahkim Komisyonun yazı yazılarak 31/12/2019 E121280 Nolu sigorta tahkim dosyasının çıkartılarak gönderilmesinin istenmesine, davacı ... Sigorta AŞ'ye yazı yazılarak poliçe ve hasar dosyasının celbine, davalı sigorta şirketine yazı yazılarak poliçe ve hasar dosyasının celbine, dava konusu yangının çıktığı davacı sigorta şirketi sigortalısı ... Tekstil iş yerinin kiracı olarak bulunduğu dosyada belirtilen adresteki iş yerine ait mimari proje, yangın projesi, tüm mekanik, tesisat ve tadilat projelerinin tamamının çıkartılarak gönderilmesi konusunda ilgili belediye başkanlığına yazı yazılmasına, taraf vekillerinin tanık dinletme istemi bulunduğu anlaşılmakla tanıklarının açık kimlik ve adreslerini 2 haftalık kesin süre içerisinde bildirdikleri taktirde bir daha ki celse de celp ile dinlenmelerine, davalı ... vekilinin takas ve mahsup talebinin davanın esası ile incelenip karar bağlanmasına, bilirkişi incelemesi konusunda daha sonra karar oluşturulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dinlenen tanık Nahit Yavuz beyanında; davalı ... ile birlikte çalıştığını, onun iş yerinde işçi olduğunu, baca montaj işleri yaptığını, Barakfakih'de tekstil işi yapan bir iş yerinde tarihini tam olarak hatırlayamadığı bir zamanda 2014 yılında baca montaj işi yaptıklarını, bu iş yerindeki baca montajını kendisinin yaptığını, firma ismini de bilmediğini, montajı yaptıktan sonra da gitmediğini, ...'ın iş yerinin adı İksan havalandırma İzolasyon işyeri olduğunu, Otosansitte bulunmakta olduğunu, işyerine bir kez montaj için gittim sonrasında bakım veya başka bir iş için gitmediğini, bu tür bir baca montaj işi yapıldıktan sonra kurulu bulunduğu iş yeri tarafından 3 ayda bir temizliğinin piyasada bulunan belgeli temizlik şirketleri bu konuda çalışmakta olduğunu, yaptırılmazsa bacanın dolacağını, statik elektriklenme yapacağını, bunun da yangına sebebiyet vereceğini, bacayı yaptıran firmanın yapım sonrasında firmaya işin eksik ya da hatalı yapıldığına dair herhangi bir müracaatta bulunmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.
Diğer davalı tanığı Mesut Yavuz beyanında kendisinin ...'ın iş yerinde çalıştığını, iş takibi ve yönetici olarak çalıştığını, teknik işlerden de anladığını, yetişmediği taktirde kendisinin de gerekirse montaja gittiğini, işyeri sahibini hatırlamadığını, ama kendi işyerlerinin tarafından yapılan bir baca imalatı söz konusu olduğunu, bu baca montaj işlemi 2014 yılı gibi yapıldığını, yapımı sonrasında kendilerine bir geri dönüş ya da sorun bildirimi olmadığını, yangın çıktığı konusunda da daha önce haberleri olmadığını, dava açılınca bilgileri olduğunu, Tekstil makinelerinin olduğu işyerinde baca temizliğinin en erken 3 ay azami 6 ayı geçmeyecek şekilde baca temizliği yapılması gerektiğini, bu bakım ve servis işlerini yapan piyasada çalışan firmalar bulunmakta olduğunu, itfaiye ve buna benzer kurumlardan belgeli olduğunu, kendilerinin iş yeri tarafından yapılan bir iş olmadığını, bu servisleri yaptırıp yaptırmadıklarını bilmediğini, baca sisteminin içerisinde ısıya duyarlı ram makinesinin çalışması anında çıkan bir muhtemel yangın olması durumunda fanların otomatik kapanmasını sağlayacak bir sistem kurulu olabileceğini, bu sistemin işyeri sahibinin talebi üzerine kurulduğunu, bunu yapan firmalarda yine piyasada ekstra iş yapan firmalar olup bu da yine bu konuda çalışmak için özel belgeye sahip firmalar olduğunu, yine bunun da apayrı bir iş kolu olduğu için taraflarınca yani baca imal ve montaj yapan firma tarafından yapılmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak kusur durumları ve zarar tutarının tespiti ile rücuen tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, var ise rücu edilebilecek tutarın neden ibaret olacağı konularında rapor aldırılmasına, dava dışı ... Tekstil işyerinde yapılacak olan keşifte işyerine ait ticari defter ve dayanağı kayıtlarında yerinde incelenmesine, bilirkişi olarak bir yangın uzmanı, bir makine mühendisi, bir tekstil mühendisi, bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir sigorta uzmanı ve bir SMMM bilirkişilerin mahkememizce resen seçilmesine karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 12/02/2023 tarihli raporunda; bir yangın çıkışına ait kusurun belirlenmesinde en yüksek oran yangına sebebiyet veren hatalı, kalitesiz ve standart dışı malzemeler, yetersiz veya kötü işçilik gibi iş ve eylemleri gerçekleştiren kişi ve kişilerin gerçekleştirdikleri bilgisizlik, ihmal veya dikkatsizlikleri olduğunu, dolayısıyla Ram Bacasını temizlenmesinde kayıtsızlık göstererek yangının çıkması ile birlikte Ram bacasına otomatik söndürme sistemi tesis edilmesinde ihmalkarlık göstererek zararın artmasından dolayı ... Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş %70 sorumlu olduğuna, mülkiyet sahibi ... yani yapı inşasında yer alan yapı sahipleri, işveren ve işveren temsilcileri olarak binanın inşa edilmesinde Endüstriyel bir Tesis olarak yönetmelik gereği Orta Tehlike-3 sınıfta yer alması nedeniyle çatı imalatınınTS EN 13501-5'e göre Dış Alev Yayılımına Dayanıklı BROOF malzeme ile yapılmasında kayıtsızlık göstererek hasarın artmasından dolayı %20 sorumlu olduğuna, davacı ... Sigorta Anonim Şirketi müşterisi olan yönetmeliğin 6.maddesi, 6.fıkrasında belirtildiği üzere ... Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş sigorta etmeden önce “Sigorta şirketleri, yangına karşı sigorta ettirme talebi aldıkları binalarda, tesislerde ve işletmelerde, bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını kontrol etmek mecburiyetindedir” maddesinin yer aldığını, söz konusu görülen eksiklikleri yazılı olarak müşterisine bildirdiğini gösteren her hangi bir bilginin olmaması nedeniyle %10 sorumlu olduğuna, dava dışı sigortalı ... Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş ile davacı sigorta arasında MODÜLER KURUMSAL SİGORTA POLİÇESİ tanzim edildiği ve 0001-1110-01030010 nolu poliçenin 22/02/2019-22.02.2020 vadelerini kapsar şekilde tanzim edildiğine, yangın akabinde, yerinde eksper tarafından yapılan değerlendirmede kullanılamayacak derecede hasarlı imalatlarda % yüz diğer imalatlardan da %20 eskime payı düşülerek yangın tarihi itibariyle yapılan değerlendirmede tespit olunan toplam 378 681,60.-TL' nin fahiş bir değer olmadığı, piyasa rayiçlerine uygun ve makul bir değer olduğuna, Danıştay 8.D.'nin 2011/2237 E. ve 2623 K.slı ilamında belirlediği gibi ekspertiz raporlarının hukuken geçerli delil niteliği taşıdığı bir gerçek olduğunu, zira,5684 S.lı Sigortacılık Yasası'nın 2 / m maddesinde “ Sigorta eksperi, sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarlarını, nedenlerini - ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tesbiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutad meslek olarak yapan TARAFSIZ ve BAĞIMSIZ kişi olarak tanımlandığını, aynı kanunun 22.md.'sinin 17.fıkrasında “eksperler tarafından düzenlenen raporların delil niteliği taşıdığının belirtildiğini, yine Yargıtay 11.H.D'nin 2008/7712 E.-2009/11934 K.sılı ilamında ekspertiz raporuyla çelişkili ve çelişkinin gerekçesini gideren gerekçeyi koymayan bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurulamayacağı vurgulanmış olmak ve aynı dairenin 2014/6130 E. Ve 12270 K.sılı ilamında da ekspertiz raporunun kuvvetli delil niteliğinde olduğu kabul edilmekle ekspertiz raporunun geçerli delil olarak kabulü gerekeceği, ekspertiz raporu ve Sigorta Tahkim Komisyonun kararı gereğince davacı sigorta şirketinin ödediği 3.016.661,24 TL.nin kusur durumuna göre bina maliki ve sigortacısı davalıdan % 20 kusura göre 603.332,25 TL. talep hakkı olabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; yangının 05.09.2019 günü saat 12:00:00 sıralarında Ram diye adlandırılan kurutma makinesine ait bacalardaki birikmiş havların tutuşması sonucu çıktığı, yangına fabrika çalışanlarının portatif taşınabilir yangın söndürme cihazları ile müdahale ettiği, ancak başarılı olamadıkları, baca imalatının 14.03.2014 yılında yapılırken, yangının ise bacanın yapılışından beş yıl kullanıldıktan sonra 05.09.2019 çıktığı, binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik gereği endüstriyel bacaların üç ayda bir mahallin itfaiye birimi veya onların izin verdiği özel kişilere temizletmesi belirtilmiş olup, ancak söz konusu bacanın temizlendiğine dair dosyada resmi veya özel baca şirketleri veya kendilerinin temizlediğini gösteren her hangi bir belgenin bulunmadığı, Bursa Büyükşehir Belediyesi, İtfaiye Dairesi Başkanlığı, Yangın Müdahale Şube Müdürlüğünün 13.09.2019 tarihli Yangın Raporuna göre “Zemin katta bulunan Ram Bacasının içerisinde zamanla biriken Havların aşırı hararetten tutuşmasıyla yangının çıktığı ve birinci kattan geçen Ram Bacasının etrafındaki tekstil ürünlerine sirayet etmesi sonucu yangının büyüdüğü kanaatine varıldığı, tanık beyanlarında çatıda duman ve alevlerin görüldüğü, ancak yeterince müdahale edilemediği belirtilmekte olup, doğru söndürme metodunun bacalara Otomatik veya Manuel Gazlı Söndürme sistemi veya Buhar Sistemi tesis edilmesiyle mümkün olabilirken dosyadaki bilgilere göre böyle bir sistemin yapılmadığı, yangın çıkmaması için düşük maliyetle alınması mümkün- tedbirlerin alınmadığı, sürekli olarak temizlenmesi gereken birikmesi muhakkak olan havların temizlenmesinin yapılmadığı; yangının meydana gelmesinin önlenmesi veya yangın meydana gelmesi halinde müdahalede bulunulması hususunda gerekli denetimin sağlanmadığı, yönetmeliğe uygun sistem kurulmadığı ve denetim yapılmadığı, bacanın yanına kolaylıkla tutuşması mümkün olan tekstil ürünlerinin istiflendiği, mevzuat ve sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklere tamamen aykırı hareket edildiği, davalı ...'in yangına ağır kusuruyla sebebiyet veren ve davacının selefi olan dava dışı ... Tekstil Tic. Ve San A.Ş. ye taşınmazı kiraladığı, ... Tekstil'in 2009 yılından itibaren taşınmazda kiracı olduğu, dosya kapsamından dava dışı ... Tekstil firmasının, yangına sebep olan ram bacasının mevcudiyetine dayalı faaliyetinin ilk kiralama dönemlerinde mevcut olmadığı, bununla ilgili ruhsatlandırma yapmasına gerek olmadığı ve fakat faaliyet alanının genişlemesinden sonra ilgili Belediyeye herhangi bir bildirimde bulunmadığı anlaşılmış, ... tekstil'in ilk çalışmaya başladığı ve ruhsat aldığı tarihten sonra yapmış olduğu değişiklikleri usulen ilgili belediyeye bildirmesi gerektiği de mevzuattan anlaşılmakta olup, davacının sigortalısının da hiçbir yasal yükümlüğe de uymadığı gibi öte yandan izinsiz şekilde ve projesine aykırı olarak yapılan, içerisine ilave yangın söndürme tesisatı yapılmayan ve imalat sonrası bakım ve kontrolleri dahi usulüne uygun yapılmayan ram bacası imalatının sigortalı kiracı ... Tekstil'in ağır kusurunu oluşturduğu, yangının gerçekleştiği 2019 yılına kadar yaklaşık 10 yıldır aynı işyerinde kiracı olarak bulunan davacı sigortalısının fabrika binasını boş olarak teslim alıp, işletme faaliyetini kendi iş koluna uygun olarak yürütmek üzere fabrika binası içerisinde kendi tesisini kurduğu, izinsiz-ruhsatsız ve projeye aykırı şekilde yapılıp ve daimi bakımları zamanında yapılmayan ram bacası nedeniyle çıkan yangında sigortalı kiracının ağır kusuru bulunmakta olup, ağır kusurun bina yapı malikinin Türk Borçlar Kanunu ile belirlenen kusursuz sorumluluğunda illiyet bağını kestiği toplanan tüm delillere göre mahkememizce takdir edilmiş olup, iş bu nedenle davalı yapı maliki ... ve sigortacısı ... Sigorta A.Ş'ye bir sorumluluk yüklenemeyeceği sonucuna varılmış, takdiri delillerden olan bilirkişi raporunda yer alan tüm tespit, inceleme ve teknik değerlendirmelere mahkememizce katılmakla birlikte takdir ve kusur dağılımına itibar edilmeyerek, yukarıda belirtilen nedenlerle davalı ...'in kusursuzluğu nedeniyle kendisi ve sigortacısına rücu koşullarının oluşmayacağı, yine ram bacası imalatını 2014 yılında kendisinden istenen şekilde imal eden diğer davalı ...'a da kusur izafe edilemeyeceği sonucuna varılmakla, bu konuda bilirkişi görüşüne iştirak edilmiş, netice itibariyle davacı sigortalısı ... Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş kendisi tarafından izinsiz şekilde yapılan, yürütülen, projelendirilen ve içerisine yangın söndürme tesisatı yapılmaksızın ve gerekli kontrol ve bakımları yaptırılmaksızın kullanılan ram bacası nedeniyle çıkan yangında başkaca kusur atfedilecek kimse bulunmadığı, bu nedenle davacı sigorta şirketinin davalılara rücu koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 179,90.-TL harcın peşin alınan 51.517,04.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 51.337,14.-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 241.499,84.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile tüm davalı vekillerinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/04/2023
Başkan ....
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ....
e-imza