T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİİ KARAR
ESAS NO: 2021/968
KARAR NO: 2022/247
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
...
VEKİLİ: Av. ... - [16886-88886-80546] UETS
DAVALI: ... - ...
...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: Fri Jan 22 00:00:00 TRT 2021
KARAR TARİHİ: 10/03/2022
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu'nun, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin talep üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairelerinin kesin kararları arasındaki görüş ve uygulama uyuşmazlıklarının giderilerek 5235 sayılı Kanun m.35/1-(3) bendi uyarınca, kesin olarak yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiğinden dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı şirket kendisinden alacaklı olduğundan bahisle Orhangazi İcra Müdürlüğünün 2020/1836 E. Sayılı dosyası ile cebri icra takibine başlattığını takibinin dayanağı tanzim edeni muhatabı kendisi olan Ziraat Bankası olan 183864 çek numaralı 35.000-TL bedelli aslında tanzim tarihi 25/03/2020 olan fakat tahribatla 25/08/2020 yapılan aya ilişkin 03 kısmı 08 yapılmış) lehdarı Ünal Peynir süt ve süt ürünleri san. Tic.ltd.şti. Devamında ciranta olan S.S. Bolvadin merkez tarımsal kalkınma kooperatifi devamında alacaklı olan davalı Terra Ambalaj san. Tic. A.Ş. Olan çeke ilişkin kötü niyetli davalı tarafından alacaklı olduğundan bahisle takip başlattığını, şahsının alacaklı görünen davalıya her hangi bir borcu olmadığını, dava dışı ...... Peynir Süt Ve süt ürünleri san. Tic. Ltd. Şti.'ne şahsınca anılan çek hatır çeki olarak verildiğini, söz konusu çek haksız ve kötü niyetli davalıdan bir önceki ciranta olan S.S. Bolvadin merkez tarımsal kalkınma kooperatifine anılan borç 02.04.2020 (gerçek tanzim tarihi olan 25/03/2020 tarihinden sonra ibraz süresi içerisinde ) tarihinde ödendiğini ve akabinde anılan çekin lehdarı olan ve ilk cirantası olan Ünal Peynir Ünal Peynir süt ve süt ürünleri san, Tic.ltd.şti. Yetkilisi Ünal Keklik'e çek teslimi yapıldığını, kötü niyetli olan davalıdan bir önceki ciranta olan S.S. ...... Merkez Tarımsal Kredi Koop. tarafından çekin bankaya tahsil ve ibraz için konulduğu akabinde çekin bedelinin ödenmesine istinaden çeki tahsil için bankaya koyan ve zamanı geldiğinde de ibraz edilecek olan çeki, S.S Bolvadin Merkez Tarımsal Kalkınma kooperatifine Bolvadin Ziraat Bankası şubesince muamelesiz çıkış yapılarak iade edildiğini beyanla; Orhangazi İcra Müdürlüğünün 2020/1836 E. Sayılı dosyasında haksız ve kötü niyetli alacaklıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin taliki ve iptaline karar verilmesi ile haksız ve kötü niyetli olan alacaklının takibin %20 sinden az olmayacak şekilde 100 'ü kadar kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini ve telafisi ileri de güç ve telafisi imkansız zararların önüne geçilebilmesi açısından Orhangazi İcra Müdürlüğünün 2020/1836 E. Sayılı dosyasına yatacak paraların kötüniyetli davalı alacaklıya ödenmemesi babında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Dava taraflar arasındaki Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
DOSYANIN KRONOLOJİK SEYRİ:
Orhangazi 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) "...Davacı .... ..... tarafından menfi tespite yönelik açılan davanın ticaret mahkemesinin görev alanına giren davalardan olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemesinin Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle dosyanın Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği,
Mahkememizde dosyanın görülmeye devam ettiği sırada,
Yine mahkememize ait başkaca bir dosyada "07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararının yürürlük tarihi olan 01.09.2021 tarihinden sonra açılacak ticari davaların Bursa Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, öncesindeki davaların ise mahallerinde görülmeye devam etmesi gerektiği, aksi kabulün tabii yargıç ilkesine aykırı olarak geniş yorumlanması sonucu geçmişe etkili (makable şamil) uygulanması ve dosyanın mahkemelerine devredilmesinin hatalı olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinin 4. fıkrasının da gözden kaçırılmaması gerektiği, eski tarihli dosyalarla ilgili söz konusu yerlerde bağımsız asliye ticaret mahkemesi bulunmadığından Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının, 01.09.2021 yürürlük tarihinin olduğu" gerekçesiyle dosyada görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği,"
Bursa Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda; “ davanın açıldığı tarihte ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin, Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla davada görevli olduğu, bu görevinin, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı nedeniyle sona erdiği, bu durumda, davanın açıldığı tarihte görevli olan ve sonradan görevi sona eren mahkemece verilen kararın esasen devir kararı olduğu, kararda aktarma, devretme, görevsizlik gibi farklı isimlendirmenin sonucu değiştirmeyeceği, bu nedenlerle, Hakimler Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargi çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı uyarınca, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği, bu mahkemece verilen” görevsizlik kararının yerinde olmadığı” gerekçeleriyle Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 17/11/2021 tarih 2021/1939 esas 2021/1732 K. sayılı kararı ile Bursa Bölge Mahkemesi'nin yukarıda zikredilen kararı arasındaki görüş farklılığının giderilmesi amacıyla mahkememizce içtihadı birleştirme yolunun işletildiği, bunun üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin kesin nitelikle kararları arasındaki uyuşmazlığı gideren Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/02/2022 tarihli 2022/1073 esas 2022/2686 karar sayılı kararı ile "Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı sonrası asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların devredilerek, asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun bulunmadığı, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest doşyaların görülmeye devam edilmesi gerektiği şeklinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairelerinin kesin kararları arasındaki görüş ve uygulama uyuşmazlıklarının bu şekilde giderilerek 5235 sayılı Kanun m.35/1-(3) bendi uyarınca Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı öncesinde bakmaya devam ettiği davaların görülmeye devam edilmesine" karar verilmiştir.
GEREKÇE:
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin mezkur kararı ile yargı yerinin 01.09.2021 tarihinden önce açılan davalar için mahal mahkemeleri olarak belirlendiği, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin kararının usul ve yasaya uygun bulunmadığı anlaşılmakla, dosyanın mahal mahkesine tekrar iadesine karar vermek gerekmiştir.
Yine Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin diğer kararlarında yargı yeri belirlenmesinin ön şartı olarak iki farklı mahkeme tarafından verilmesi gereken bir görevsizlik ya da yetkisizlik kararı olması gerektiği kabul edilmiştir. Bu husus HMK 21. Maddede de tahdidi (numerus clausus) olarak sayılmıştır. Bunun dışındaki durumlarda yargı yerinin belirlenmesi usulünün işletilmesi mümkün değildir.
Dolayısıyla Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin içtihatları birleştirme kararının Bursa 4. Hukuk Dairesi'ni bağlayacağı ve dosyaların bu süreçte yaşamış olduğu gecikmeler dikkate alındığında, usul ekonomisi gözetilerek, dosyanın, yargı yerinin belirlenmesi amacıyla Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine gerek olmaksızın mahal mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiş, bu sebeple aşağıdaki şekilde karar oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Dosyanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2022/1073 Esas 2022/2686 Karar sayılı kararı dikkate alınarak mahal mahkemesine geri gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına, mahal mahkemesi olan Orhangazi Asliye Hukuk ( Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) Mahkemesine gönderilmesine,
Esasın bu şekilde kapatılmasına,
HMK'nun 23/2. Maddesi gereğince Yüksek Mahkeme Kararı ile göreve ilişkin belirleme yapıldığından bu karar tüm yargı mercii ile tarafları bağlayacağından dosyanın görevli ve yetkili Orhangazi 1. Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE karar verildi.
İş bu kararın gerekçesi 25/03/2022 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı