T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO:2022/1192 Esas
KARAR NO:2023/514
HAKİM:... ...
KATİP:... ...
DAVACI :... TELEKOMÜNİKASYON İNŞAAT TAAHHÜT
ELEKTRİK LOJİSTİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ:Av. ... - [15385-83828-...] UETS
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:25/11/2022
KARAR TARİHİ:23/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :23/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Dilekçesinde Özetle; davacı şirketin sahibi ..., 24.11.2022 tarihinde Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (Organize Sanayi Bölgesi Mavi Cadde 2. Sokak No : 2 16140 Nilüfer/BURSA)'nın otoparkında bulunduğu sırada davacı şirkete ait karar defterinin de içinde bulunduğu çantasını tüm dikkatine rağmen çaldırdığını, davacı şirkete ait karar defteri zayi olduğunu, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu, davacı şirkete ait karar defteri davacı şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığını belirterek davacı şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVACI TANIĞI DİLEK OKAN"ben serbest mali müşavir olarak çalışmaktayım davacı şirketinde muhasebe işlerini yapmaktayım. Şirket yetkilisi Enes bey ile önce organize sanayinin çay bahçesinde buluştuk orada evraklarla ilgili bir kaç iş yaptık kaşe basmak için çantasından kaşeyi çıkardı. Kaşeleri bastıktan sonra tekrar kaşeyi çantaya koydu çanta ile birlikte 2022 Kasım ayında tasfiye başlangıcı için Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğüne girdik, işlemlerimizi hallettik, dönüp araca bineceğimiz esnada Enes beyin telefonu çaldı. Telefon ile hararetli bir konuşma yapıyordu. Konuşma bittiğinde araca geldi. Beni evime bıraktı. O sırada elindeki çantayı unuttuğunu hatırladı. Bana telefon konuşması yaptığı ticaret sicilin önünde konuşma sırasında yanında bulunan aracın üzerine bıraktığını konuşma bittiğinde çantayı oradan almadan araca bindiğini söyledi. Sonrasında ticaret sicil güvenliğini aradım. Ancak çantanın orada olmadığını, kamera kaydının da bulunmadığını öğrendim. Benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücreti talebim yoktur dedi. Beyanı okundu. İmzası alındı." şeklinde beyanda bulunmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı sermaye şirketinin tacir olduğundan basiretli şekilde davacı davranmak zorundadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler! son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar". Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren onbeş gun icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür. Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de... Davaya konu olayda ise; herhangi bir sebep sunmamış olup, tüm aramalara rağmen bulunamadığı iddia olunmuştur...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.
Dolayısıyla Hukuk Genel Kurulu kararında vurgulandığı üzere tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kağıtları özenle muhafaza etmesi zorunlu olup, yerine göre çalınma halinde bile, zayi belgesi verilemez iken, basiretli tacir gibi davranmama sebebiyle kaybolma iddiası ile sebebiyle zayi belgesi verilemeyeceği gibi iradesi dışında kaybolduğunun dava dilekçesinde açıklanmadığı ve ispatlanmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
KARAR; Gerekçesi ve ayrıntısısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90-TL harçtan, peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa İADESİNE,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere Davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı.
23/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır