T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/120 Esas - 2023/946
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/120
KARAR NO: 2023/946
HAKİM : .....
KATİP: .......
DAVACI : ... DOKUMA KUMAŞ TEKSTİL SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ....
VEKİLİ:Av........ - [16929-29383-.....] UETS
DAVALILAR : 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - .. Saray Mah. Dr. Adnan Büyükdeniz Cad. No: 8 B Blok Ümraniye/ İSTANBUL
VEKİLİ: Av. ...... - [16199-91973-...] UETS
: 2- ... -TC Kimlik no- .... Demirtaş Dumlupınar Osb Mah. Fesleğen Sok. No:5 Osmangazi/ BURSA
VEKİLİ: Av. ..... - [16334-33582-.....] UETS
İHBAR OLUNAN: ... ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. -Demirtaş Dumlupınar Osb Mah. Fesleğen Sok. No:5 Osmangazi/ BURSA
VEKİLİ: Av. .....- [16462-64163-.....] UETS
DAVA: Tazminat (Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/01/2022
KARAR TARİHİ: 25/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'a ait Demirtaş Dumlupınar OSB Mah. Fesleğen Sk. No:5 Osmangazi/BURSA adresindeki işyerinde 22.07.2021 tarihi saat 10:51 sıralarında yangın meydana geldiğini, ilgili yangının davalı ...'a komşu işyeri olan ve yine Demirtaş Dumlupınar OSB Mah. Fesleğen Sk. No:5 Osmangazi/BURSA adresinde bulunan müvekkilinin işyerine sirayet ettiğini, meydana gelen yangından dolayı müvekkili tarafından işletilen tekstil fabrikasında ciddi miktarda hasar oluştuğunu ve işyerinin uzun bir süre boyunca faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldığını, vuku bulan yangın olayının akabinde davalı ...'ın, müvekkili aleyhine Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/61 D.İş sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunduğunu, her ne kadar tespit isteyen şirketçe, meydana gelen ve maddi hasar oluşturan yangının müvekkil şirket tarafından işletilmekte olan işyerinin elektrik aksamından kaynaklandığı iddia edilmişse de tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu ile bu iddianın tamamen haksız ve yersiz olduğu açığa kavuştuğunu, alınan rapor kapsamında iddia edilenin aksine, vuku bulan yangının tespit isteyenin makinelerinde yer alan elektrik sisteminde meydana gelen arklanmadan kaynaklandığı delillerle ortaya konularak kusurun tamamıyla tespit talebinde bulunan davalı ...'a yöneltildiğini, hiçbir kusuru olmaksızın ciddi bir maddi kayıp ile karşı karşıya bırakılan müvekkilinin tüm bunların yanı sıra diğer davalı ... Sigorta Anonim Şirketi, şirketlerinde 31343931-0 no'lu Yangın Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan davalı ...'a ait işyerinde başlayan yangından taraflarının mesul tutarak davalı ...'a ödemiş oldukları 800.302,66-TL'yi taraflarından rücu etmek istediklerini, bunun akabinde taraflarınca rücu talebine PTT iadeli taahhütlü mektup yolu ile 24.11.2021 tarihinde cevap verilerek, meydana gelen yangının müvekkil şirketten kaynaklı bir sebepten çıkmadığını aksine şirketleri nezdinde 'Yangın Sigorta Poliçesi' ile sigortalı bulunan davalı ...'ın işyerine ait makinelerin elektrik sistemlerindeki arklanmadan meydana geldiğini, bu konudaki haklılıklarının ise Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/61 E. Sayılı dosyası ile sabit olduğunun belirtildiğini ve 'Yangın Sigorta Poliçesi' kapsamında müvekkili nezdinde meydana gelen zararların tazminin talep edildiğini, müvekkil şirket nezdinde meydana gelen maddi hasarlarının davalı sigorta şirketinin yanı sıra davalı ...'dan da yine PTT iadeli taahhütlü mektup yolu ile 22.11.2021 tarihinde göndermiş oldukları RR04712289715 barkot numaralı ihtarname ile talep edilmişse de ne ... Sigorta A.Ş.'den ne de ...'dan olumlu bir yanıt alınamadığını, taraflarınca davalılara yapılan başvuruların yanıtsız kaldığını ve müvekkilinin hiçbir kusuru olmaksızın meydana gelen yangının oluşturmuş olduğu zararlar ile baş başa bırakıldığını, bu sebeple taraflarınca 24.11.2021 tarihinde davalı ...'a ait işyerinden kaynaklanan yangın sebebi ile müvekkil şirket bünyesinde oluşan zararların tazmini amaçlı taraflara karşı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, müvekkil şirketin, davalı ...'a ait işyerinde meydana gelen yangının işletmekte olduğu işyerine sirayet etmesi nedeni ile ciddi maddi kayıplara uğradığını, davalı ...'ın müvekkili aleyhine tespit talebinde bulunduğu Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/61 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile yangından tamamen zarar gören ve kullanılamayacak durumda olan elektrik tesisatına ait onarım bedeli malzeme ve işçilik bedelleri tespit edilmiş olup Hal böyle iken oluşan zararımızın ne denli yüksek olduğu alınan bilirkişi raporu ile ortaya konulmuş olup müvekkil şirketin, işyeri işleyişinin daha fazla aksamaması adına elektrik panosu onarım yapım maliyetlerine tek başına katlanmak zorunda kaldığını, tüm bu hasarların yapım ve onarımı karşılığında ise müvekkilinin toplam 167.431,85-TL ücreti fatura karşılığında ödediğini, bunların yanı sıra müvekkil şirketin, yangın nedeni ile fabrika faaliyetlerine ara verildiği süreçte dahi personel ücretleri ile personel yemek ücretlerini ödemek zorunda kaldığını, ayrıca müvekkili şirketin işletmesinin bulunduğu binanın kiralık olması olduğunu, müvekkil şirketin, davalı ...'a ait işyerinde meydana gelen yangının kendi işyerine sıçraması nedeni ile faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldığını, her ne var ki bu süreçte kira ödemelerini de yapmak zorunda kaldığını, müvekkil şirketin bu süreçte üretim gerçekleştirememesi sebebi ile ciddi miktarda gelir kaybı da yaşadığını, bu gelir kaybının 59.441,55 USD şeklinde olduğunu, müvekkilinin komşu işyerinde çıkan yangın nedeni ile hem gelir kaybı yaşadığını hem de yangının yarattığı etkiler sebebi ile çeşitli kalemlerde ödemeler yapmak zorunda kaldığını, tüm bu sürecin müvekkilin herhangi bir kusuru olmaksızın vuku bulduğunu, dolayısı ile müvekkilinin uğramış olduğu haksız zararın tazmini gerekmekte olduğunu, davalı ...'ın diğer davalı ... Sigorta Anonim Şirketinde 31343931-0 no'lu Yangın Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunmakta olduğunu, sigorta şirketi tarafından 28.10.2021 tarihinde müvekkil şirkete gönderilen 4022460-1 dosya no'lu rücu talebinde de görüleceği üzere; sigorta şirketi, davalı ... bünyesinde oluşan zararları tazmin amaçlı poliçe kapsamında 800.302,66-TL ödeme gerçekleştirdiğini, ancak her ne var ki tüm başvurularına rağmen sigorta şirketinin taraflarına ödeme yapmadığı gibi herhangi bir dönüş te gerçekleştirmediğini, "Malik veya Kiracının Komşuluk Sorumluluğu" klozu kapsamında müvekkilimizin zararlarının tazmin edilmesini talep ettiklerini, davalı ... tarafından aleyhlerine yöneltilen Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/61 D. İş sayılı dosyası ile ilgili yangının; davalı ...'ın işletmekte olduğu işyerinde ve ... Tekstil firmasına ait dokuma makinelerinin elektrik akım kabloları ve bağlantı noktalarında elektriksel arklanma sonucu meydana geldiğinin tespit edildiğini, hal böyle iken müvekkil şirkete sirayet eden yangının davalı ...'ın işletmekte olduğu işyerinde özen ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve gerekli güvenlik tedbirlerini almaması/aldırmaması sonucu meydana geldiğinin sabit olduğunu, dolayısıyla müvekkil şirket nezdinde meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunun açık olduğunu belirterek meydana gelen yangın nedeniyle yanan elektrik panosu tesisatının onarım ve yapım bedeli olan 100-TL'nin davalı ... yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise sigorta şirketinin hangi alacak kalemlerinden sorumlu olacağının bilirkişi raporu ile belirlenmesinin akabinde sigorta sözleşmesinde belirlenen limit dahilinde olmak üzere başvuru/temerrtüt tarihi olan 24.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin işyerini ve makinelerini kullanamamış olması nedeniyle yoksun kalınan gelir ve kar karşılığı olan 100-USD'nin (Harca esas olmak üzere dava açılış tarihindeki kur miktarı: 1.337-TL) davalı ... yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise sigorta şirketinin hangi alacak kalemlerinden sorumlu olacağının bilirkişi raporu ile belirlenmesinin akabinde sigorta sözleşmesinde belirlenen limit dahilinde olmak üzere başvuru/temerrtüt tarihi olan 24.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, meydana gelen yangın nedeni ile işyeri işleyişinin duraksamaya girdiği süreçte müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 100-TL personel ücretinin, 100-TL personel yemek bedelinin, 100-TL işyerinin kullanılamamasına rağmen ödenmek zorunda kalınmış olan kira bedelinin davalı ... yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise sigorta şirketinin hangi alacak kalemlerinden sorumlu olacağının bilirkişi raporu ile belirlenmesinin akabinde sigorta sözleşmesinde belirlenen limit dahilinde olmak üzere başvuru/temerrtüt tarihi olan 24.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkilimize ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekilinden soruldu; öncelikle davacı taraf kabul etmediğimiz iddiaları ile ikame etmiş olduğu dava dilekçesine ek olarak 31.01.2022 tarihli talep dilekçesinde de ikrar ettiği üzere Tazminat (Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan) davası ikame edildiğini, daha sonradan sunulan 31.01.2022 tarihli talep dilekçesi ile haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminata ilişkin dava açıldığı beyan edilmişse de dava dilekçesinde de haksız fiil nedeniyle dava ikame edildiği belirtilmediği ve taraflarınca da HMK m.141 "iddiaların değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağı" kapsamında olan davanın konusunun ve talebin dayandığı hukuki ilişkinin değiştirilmesine ilişkin 31.02.2022 tarihli talep dilekçesindeki beyanlarına muvafakat etmediklerini, Tazminat (Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan) davası ikame eden davacı tarafın iddiaları yersiz olduğunu zira müvekkiline poliçe kapsamında ödeme yapan diğer davalı sigorta şirketinin, davacı tarafın dava dilekçelerinde belirttikleri " Sigorta şirketinin 28.10.2021 tarihli rücu talebinin" haksız ihtiyati haciz işlemi olmadığı izahtan vareste olduğunu, somut olayda yangının davacı tarafın işletmesinden kaynaklanan nedenlerle meydana geldiği gibi davacı şirket TBK m.69 ve devamı kapsamında yapı malikinin ve işletenin sorumluluğu kapsamında meydana gelen yangında somut olayda kusuru olmasına rağmen kusurlu olmasa dahi kusursuz sorumluluk nedeniyle işbu davanın ikame edilmesiyle hem işleten davacı ... şirketi hemde davanın ihbar edilmesi gereken davacı tarafın sunmuş olduğu kira dekontundan yapı maliki olduğu anlaşılan ... ... Tekstil Şirketi'nin de (Vergi no:4730357261) sorumluluğuna neden olmakta olduğunu, bu nedenle HMK m.61 uyarınca davaya davacı işleten ... Tekstil'in kiraya vereni ... ... Tekstil Şirketi'nin (Vergi no:4730357261) zarar görme ihtimaline binaen dava dosyasının ihbar edilmesi suretiyle dosyaya taraf olarak eklenmesini gerektiğini, yine davacı tarafın somut olayla uymayan dava dilekçesindeki iddialarının haksız fiil nedeniyle de talep edilmesi yasal olarak mümkün olmadığını, zira haksız fiile ilişkin TBK m.49 "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." denildiğini ve somut olayda dosyada da mübrez olan Sigorta şirketince hazırlanan eksper raporundaki tespitte açıkça yangın sebebi "... dokuma tekstilin ana panodan gelen elektrik kablolarının ortak ara duvar tavan seviyesinden geçen kablo tavası içerisinde kısa devre/ark sonucu kablo izolasyonunun tutuşarak yanmaya başladığı" şeklinde belirtildiği üzere yangının kaynağı davacı şirkete ait kablolarda meydana gelen kısa devre olduğunu, yangın tarihinde müvekkil firmada bayram nedeniyle işyerinin kapalı olması nedeniyle elektrik olmadığı buna karşılık ... Dokuma yani davacı şirkette elektrik olduğu dikkate alındığında hayatın olağan akışı içerisinde müvekkile ait firmanın kablolarında elektrik akımı yokken kısa devre sebebiyle müvekkile ait kablolarda arklanma olamayacağının görülmekte olduğunu, nitekim davacı tarafın sunmuş olduğu ve ayrıca celbini talep ettikleri elektrik tüketim bilgilerinde 22.07.2021 tarihinde saatlik olarak kWh cinsinden tüketimi gösteren kayıtlarda 20.07.2021 tarihinde 22.07.2021 tarihine ve ayrı ayrı saatlik olarak 0,2 - 0,4 kWh olarak tekrar eden tüketimin yangın çıkış tarihi olduğu düşünülen saatte olağandan farklı olarak 3 kWh olarak gözüktüğü ve müvekkil firmada elektriklerin olmadığı gibi dosyadaki mübrez sigorta raporunda da "... dokumaya(Davacı) ait işyerinin elektrik kabloları ... Tekstil(davalı) işyeri tavan kısmındaki kablo tavası içerisinden geçtiği tespit edildiğini, davacı tarafın iddia ve talepleri ile somut olay arasında illiyet bağı bulunmadığını, yangının kaynağının davacı şirkete ait kablo olduğu dikkate alındığında davacının kendi kusursuz sorumluluğunda da bulunan arıza nedeniyle ilgisiz ve zarar gören müvekkilden talepte bulunması yasal olarak mümkün olmadığını, davacı tarafın iddialarının aksine somut olayda TBK m.69 ve devamı kapsamında davacı şirketin müvekkilin uğradığı haksız fiil, menfi, müspet ve munzam zararından sorumlu olduğunun görülmekte olduğunu, davacı tarafın iddialarını kabul etmemekle birlikte mahkemece aksi kanaatte olunması halinde müvekkilinin haksız fiil, menfi, müspet ve munzam zararlarının mahsup edilmesini talep ettiklerini, Bursa 2.Sulh Mahkemesinin 2021/ 61 D. İş sayılı dosyasında yapılan bilirkişi raporundaki tespitin de somut olaya uymadığı gibi objektiflikten de uzak olduğu görülmekte olduğunu, bu doğrultuda yeni bir bilirkişi heyeti aracılığıyla rapor alınması gerektiğini, ek olarak müvekkil firma yetkilileri ile anılan delil tesipiti dosyasındaki bilirkişiler ile keşif tarihinde tartışma yaşandığı ve buna mukabil husumet oluşmasına karşın HMK m.272 uyarınca ilgili heyetin bilirkişilikten çekilmeleri gerekirken husumete dayalı rapor tanzim edildiğinin görülmekte olduğunu, nitekim dosyada mübrez ve ekte de sunulan sigorta eksper raporunda somut olaydaki yangının çıkış sebebi "... dokuma tekstilin ana panodan gelen elektrik kablolarının ortak ara duvar tavan seviyesinden geçen kablo tavası içerisinde kısa devre/ark sonucu kablo izolasyonunun tutuşarak yanmaya başladığı" şeklinde açıkça ifade edildiğini, kaldı ki herhangi bir uzman görüşü olmaksızın dahi hayatın olağan akışı içerisinde elektrik sistemi aktif olmayan müvekkil firmadaki kablolardan adeta elektrik geçiyormuşcasına tanzim edilen delil tespiti dosyasındaki ve davacı tarafın sunduğu objektiflikten uzak raporun raporun da gerçeklerden uzak olduğunun ortada olduğunu, davacı tarafın sunmuş olduğu raporda da sade bir ifadeyle açıkça tüketim kayıtlarında da anlaşıldığı üzere müvekkil şirkette elektriklerin olmadığı buna mukabil davacı şirkette dosyadaki elektrik tüketim raporundan da açıkça anlaşıldığı üzere elektrik olduğu dikkate alınmaksızın müvekkil şirket ile davacı şirketin kapalı olduğu şeklinde ilgisiz çıkarımda bulunduğu görülmekte olduğunu, bu doğrultuda davacı tarafın dava dilekçesinde sunmuş olduğu eklerde yangın tarihinde ve öncesinde dahi üretim yaptığını iddia ederken adeta sipariş usulu hazırlanan rapor adı altında sundukları yazı metninde ise firmanın kapalı olduğu iddia edilmekte olduğunu, yine davacı taraf dilekçesinde ve yukarıda da belirtilen kabul etmediğimiz üretim kaybı iddiası ile sunduğu ekte yangın tarihinden önceki yani 20.07.2021-20.07.2021- 21.07.2021- 22.07.2022 (yangın saatine kadar dahil olmak üzere) talepte bulunduğu dikkate alındığında kendi iddialarıyla çeliştiği hatta yangın tarihi öncesi ile ilgili dahi talepte bulunduğu görülmekte olduğunu, davacı tarafın kabul etmedikleri ve asılsız üretime başlayamadığı iddiası kendi kusurundan kaynaklanmakta olduğunu, zira somut olayda davacı tarafın işyerine ait kablodan kaynaklanan yangın nedeniyle asıl zarar gören müvekkil dahi yaklaşık birkaç gün içerisinde(Elektrik tüketim kayıtlarından anlaşıldığı üzere) üretime başladığı buna mukabil yine dosyadaki mübrez olan davacı tarafın elektrik tüketim kayıtlarından anlaşıldığı üzere 30.07.2021 tarihinde kendi kusuru ile gecikerek üretime başladığı görülmekte olduğu, somut olayda davacı firma yangının sebebi olan kablolarını tamir ettirmediği için DOSAB yönetimi tarafından elektrik verilmediğini ve bunları tamir etmesine mukabil işyerine elektrik alabildiğini, yangın nedeniyle ciddi ve gerçek hasarın müvekkil firmada meydana gelmesine rağmen ve müvekkilin kısa süre içerisinde gerekli tamir ve bakımları yaptırmasına müteakip üretime devam etmesine karşın davacı firmanın delil tespitine ilişkin keşif yapıldıktan sonra dahi elektrik sistemini ve sair gerekli tamiratları yaptırmayarak üretime başlamaması kendi kusurundan kaynaklanmakta olduğunu, nitekim davacı tarafın, elektrik tesisatı için aldığı iddiası ile sunmuş olduğu 01.09.2021 tarihli Tiryaki şirketine ait faturanın tarihi de dikkate alındığında kendi beyanları ile çeliştiği yahut sipariş usulu fatura tanzim edildiği şüphesi ortaya çıkmakta olduğunu, davacı tarafın sorumluluğu kapsamında bulunan yangın nedeniyle (Yangın tarihi 22.07.2021) sunmuş olduğu eklerinde elektrik tüketim kayıtlarına bakıldığında 30.07.2021 tarihinde kendi kusuru ile gecikerek üretime başladığı gözükmesine karşın 1 aylık yemek bedeli, 1 aylık kira bedeli ve diğer ilgisiz taleplerde bulunarak TMK m.2 "KÖTÜ NİYET" kapsamında asılsız iddia ve taleplerde bulunduğu birkez daha görülmekte olduğunu, davacı şirketin adresinde 2014'ten dava tarihine kadar olan bir diğer davacı şirkete ait kablolarda çıkan yangın sonrası davacı şirketin o tarihteki sigorta şirketi meydana gelen yangının poliçe kapsamında olmaması nedeniyle ödeme yapmaması üzerine sigorta yaptırmadığını ve mevcut durumda da kendi sorumluluğu kapsamında meydana gelen yangını ilgisiz davalı müvekkilden talep etme yoluna gittiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın ve tüm taleplerinin reddine aksi takdirde müvekkilinin sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğu olmaması nedeniyle ilgili sigorta şirketi yönünden karar verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; davacı işyerinde meydana gelen yangın olayı nedeni ile yangının çıkış noktasının davacı ya da davalı işyerlerinden hangisine ait olduğu, gerçekleşen yangın olayı nedeni ile kusur durumlarının ne olduğu, haksız fiile dayalı maddi tazminat talepli davada davalı yanın gerçekleşen yangın olayı nedeni ile davacı işyerinde kusuru ile zarara sebebiyet verip vermediği, arada illiyet bağı olup olmadığı, davalı taraftan kaynaklanan kusurlu bir davranış var ise davacı iş yerinde meydana gelen zarara kimin katlanacağı, gerçek zarar miktarının ne olacağı ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ne olacağına ilişkin tazminat davasıdır.
Mahkememizce davalı ... vekilinin davanın ihbarı talebinin kabulü ile davanın davacı ve aynı zamanda davalının yapı maliki (mülk sahibi olduğu bildirilen) ... ... Tekstil şirketinin açık adresi bildirildiğinde davanın ihbarına, davalı vekilince düzenlenen bir örneğinin tebliğine, davacı şirket ile davalı şirkete ait iş yerinin faal bulunduğu binalara ilişkin (adresi dosyada yazılı yerde bulunan) elektrik tesisat projelerinin celbi için Dosab ve Osmangazi Belediye Başkanlığına ayrı ayrı yazı yazılmasına, davalı delilleri kapsamında her iki iş yerine ait önceki tarihleri içeren yangın olayı var ise buna ilişkin yangın raporlarının ayrı ayrı çıkartılarak gönderilmesi konusunda İtfaiye Daire Başkanlığına müzekkere yazılmasına, davalı vekilince davalı iş yerinin yangın olayının gerçekleştiği tarihte faal durumda bulunmadığı bildirilmekle davalı delil listesi ve talepleri kapsamında yangın tarihini içeren elektrik tüketim kayıtlarını içerisi şekilde davacı ve davalı şirketlere ait elektrik tüketim kayıtlarının celbi için yazılar yazılmasına, taraf vekillerince tanık dinletme isteminde oldukları anlaşıldığından ve tanıklarının açık kimlik ve adreslerini 2 haftalık kesin süre içerisinde bildirdikleri taktirde bir daha ki celse de celp ile dinlenmelerine karar verilmiştir.
Mahkememizce davacı ve davalı iş yerlerine ait tüm elektrik tesisat ve yangın tesisat projelerinin celbi konusunda ve daha önce yazmış olduğumuz yazımız çerçevesinde elektrik tüketim kayıtları ile beraber DOSAB'a yazı yazılmasına, yazının gerektiğinde elden takibi için taraf vekillerine ve bilirkişi incelemesi aşamasına kadar gelmediği taktirde bilirkişilere elden takip yetkisi verilmesine, akabinde mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak kusur durumlarının ve zararın tespiti ile davacının makinelerin kullanılamaması sebebi ile yoksun kalınan gelir ve kar kaybı taleplerinin incelenmesi yönünden ticari defterleri üzerinde de bilirkişi incelemesi yapılarak davacının var ise davalılardan talep edebileceği maddi tazminat tutarının belirlenmesinin istenmesine, bilirkişi olarak bir elektrik mühendisi, bir yangın uzmanı, bir sigorta uzmanı, bir tekstil mühendisi ve bir SMMM bilirkişi seçilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyetinin 06/01/2023 tarihli raporunda; dava konusu uyuşmazlığa dair yangının çıkış nedeni ile varsa taraflara atfı kabil kusur oranları ve hasar bedeli yönünden yapılan tespit ve değerlendirmelere ilişkin olarak yangın olaylarında görev alan İtfaiye kurumu mensuplarının ifa ettikleri meslek gereği sahip oldukları eğitim, donanım ve tecrübe birikimi göz önüne alındığında gerek yangının başlangıç noktası ve nedeni, gerekse yangının kimin hakimiyet ve sorumluluk alanında kaldığı konularında yaptığı tespit ve değerlendirmelerin dayanaklarını somut ve denetime açık verilerden alması kaydıyla bu tip ihtilafların çözümünde öncelikle yol gösterici nitelikte olduğu, dava konusu olayda heyet üyesi itfaiye bilirkişisince rapor kapsamında yapılan inceleme ve analizler öncelikle dikkate alınmak suretiyle görüş ve kanaat oluşturulması yoluna gidilirken aynı zamanda taraflarca dosya sunulan delil niteliğinde her türlü belge incelenmiş, itfaiye bilirkişi incelemesi yangının başladığı yerin en fazla hasarın olduğu yerdir genel prensibinden hareketle olay yeri görselleri ve diğer deliller incelenmek suretiyle yangının elektriksel kaynaklı olduğu ve başlangıç noktasının 2 numaralı resim 1 numaralı bölge olarak işaretlenen alan içindeki tekstil makinalarında oluşan arklanma neticesi başladığı yönünde olduğu, tanımlanan alan ...-... Tekstile ait dokuma makinelerinin bulunduğu ( keşif/ sırasında hasarlı makineler kaldırılmış olup yerde yanık izleri mevcuttur.) eş söyleyişle davalı tekstil firmasının hakimiyet ve sorumluluk alanında kalan bölgeye tekabül etmekte olup, ihtilafın bir diğer uyuşmazlık noktası bayram tatili nedeniyle her iki işletmede ana şalterin inik ve enerjini kesik olduğuna dair iddialar incelenmekle rapor kapsamında ayrıntılı olarak izah olunduğu üzere DOSAB yönetiminden alınan ve dayanağını taraflara ait sayaç kayıtlarından alan tüketim verileriyle sabit olan hususun tatil günlerinde her iki tarafa da ait iç tesisat ve kablolar üzerinde elektrik enerjisinin mevcut olduğu, tüketim kayıtları üzerinden yapılan kontrol ve mukayese sonucu ... Tekstil firma sayacında 19/07/2021- 22/07/2021 tarihleri arası tatil günlerinde okunan düşük tüketim miktarı ... tekstile oranla göreceli bir fazlalık gösterdiği ,örneğin yangının meydana geldiği 22/07/2021 günü esas alındığında ... Tekstile ait sayaç üzerinden harcanan maximum- minumum tüketim aralığı 0,2-3 Kw arası (ortalaması 0,56 Kw) okunurken, ...'a ait işletmede 1,92-7,52 Kw (ortalama 6,24 kW ) arası değişim gösterdiği tespit olunmuş, ortalama tüketimlerde oransal fark 6,24/0,56— 11,14 kat olarak göze çarpmakta olup, davacı ... Dokuma Kumaş Tekstil San. Ve Tic. Ltd Şti.'ne ait bölümde oluşan elektrik tesisatı hasarı sonrası yenilenen kablo ve şalt malzemeleri için düzenlenmiş dosyada mevcut 01/09/2021 tarih ve GİB2021000000036 nolu fatura 8 kalemden oluşan ve KDV dahil 167.431,85.-TL'na tekabül eden fatura kapsamında yer alan elektrik kabloları ve şalt malzemeleri olup davacıya ait işyerinde oluşan hasarla örtüştüğü değerlendirilmekte olup dosya kapsamında sunulan evraklardaki verilerden davacının davaya konu yangın neticesinde toplam 17 vardiya, 65 makine kapsamında iş/üretim kaybı yaşamakta olduğu ve ortalama 27 sıklık ve 9492,5 randıman üzerinden tarihsel bazda seçenekli iş/üretim kaybı sebebiyle uğranılan zarar hesaplaması sonucu; davaya konu olan yangından dolayı üretimin tekrar başladığı tarih olan 30.07.2021 tarihine göre; 24.577,92$ x *8,4139= 206.796,16-TL, (*30.07.2021 Günü Saat 15:30' da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurlarına göre USD: 8,4139$),Başvuru/temerrüt tarihi olan 24.11.2021 tarihine göre; 24.577,92$ x **12,6082 - 309.883.33-TL, (**24.11.2021 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurlarına göre 1USD: 12,60826TL), * Dava tarihi olan 31.01.2022 tarihine göre; 24.577,92$ x ***13,4015 = 329.380,99-TL (***31.01.2022 Günü Saat 15:30'da belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Barkası Kurlarına göre USD: 13,4015), davalı ... ile davalı sigorta şirketi arasında 31343931 nolu ve 07.07.2021-07.07.2022 vadeli İş Yeri paket sigortası düzenlendiği ve meydana gelen yangın olayını tarih itibariyle karşıladığına, davacı tarafından taleplerin elektrik panosunun onarımı ve yapımı bedelinin talep edildiği bu kapsamda davalılardan sigortanın poliçe kapsamında sorumluluğunun doğacağı;diğer yandan iş yeri ve makinelerin kullanılamaması nedeni ile yoksun kalınan karın ve işyerinin durması nedeni ile personelin maaş vs. masrafların talebinin poliçede teminat verilmediği yine ek teminatlar kısmında da bu hususta teminatın belirlenmemesi nedeni ile sorumluluğunun doğmayacağına, dava dilekçesi sonuç kısmında makine hasarı ile ilgili bir talep belirlenememekle birlikte bu hususun taktiri ve değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere makine hasar bedelinin de talep edilebileceği yine kira bedelinin , azami 6 ay ile sınırlı olmak kaydıyla aylık kira tutarı her halükarda 250 TL ile sınırlıdır hükmü gereği en fazla aylık 250 TI. ödeneceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdi ile davacı vekili ile davalı vekili ve dava ihbar olunan Detekst ... Tekstil LTD ŞTİ vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi yönünden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bu itibarla bilirkişi heyetinin 07/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; yangın çıkış yeri ve sebebine yönelik itiraz dilekçesindeki tüm öne sürülmüş argümanlara yönelik cevaplar, 06.01.2023 tarihli kaleme almış oldukları Bilirkişi Heyet Kök Raporunda detaylı bir şekilde yangın tekniğine uygun denetime elverişli şekilde yer almakta olduğu, itiraz dilekçelerinde öne sürülen hususlarda yeni bir olguya rastlanmamış olup, fikrimizi kısmen veya temelden değiştirecek somut bir done/gelişme olmadığının, hal böyle olunca her birini teker teker ele alıp değerlendirmenin kök raporun tekrarından öteye gitmeyeceğini, dolayısıyla bilirkişi heyeti tarafından detaylı bir şekilde kaleme alınarak hazırlanan 06.01.2023 tarihli kök raporun sonuç bölümünde geçen “Yangının 2 numaralı resim 1 numaralı bölge olarak işaretlenen alan içindeki tekstil makinalarında oluşan arklanma neticesi başladığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.” yönündeki değerlendirmesinin sübut olduğunu, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin heyetimizce düzenlenen kök bilirkişi heyet raporunda elektrik tesisatıyla ilgili hususlarda yazılı tespit ve değerlendirmelere taraflarca yapılan itirazlar; " rapora göre makineden çıktığı iddia olunan yangın neticesinde davalı ... firmasına ait kalın elektrik kablosu yanarken hemen yanındaki ince kamera kablolarının yanmaması izah edilemediği, bu nedenle yangın çıkış yeri olarak anılan makinenin ve bağlı bulunduğu şalterin kapalı olduğunun atlandığı, elektrik olmayan makinedeki arklanma nedeniyle yangın çıktığına ilişkin tespit yapılmasının açıkça hatalı olduğu, tanık beyanlarında ana panonun, prizlerin ve makinelerin şalterlerinin yangın öncesinde kapatıldığına ilişkin beyanların bulunduğu, raporda paylaşılan fotoğraflarda yanan makine tezgahlarına ait elektrik tesisatında, motorlarında ve elektrik panolarında tam yanmaya rağmen herhangi bir kısa devre/ark ve gevşek bağlantı görülmediği, yangının üst taraftan geçen elektrik kablolarında meydana gelen yangın sonrası dokuma tezgahına sirayet ettiği anlaşılmış şeklinde rapor tanzim edilmesinin sonuç ile tamamen çelişen hatalı çıkarımda bulunulduğu, gerek taraflarınca dosyaya sunulan deliller, gerek diğer davalı ... Sigorta tarafından dosyaya sunulan deliller, gerekse de tanık anlatımları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yangına sebep olan nedenler hususunda davacı ... Dokuma Kumaş Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. tam ve ağır kusurlu olduğu, dosyada da mübrez sigorta şirketince hazırlanan eksper raporundaki tespitte açıkça yangın sebebi "... dokuma tekstilin ana panodan gelen elektrik kablolarının ortak ara duvar tavan seviyesinden geçen kablo tavası içerisinde kısa devre/ark sonucu kablo izolasyonunun tutuşarak yanmaya başladığı" şeklinde belirtildiği üzere yangının kaynağı davacı şirkete ait kablolarda meydana gelen kısa devre olduğu, yangın tarihinde davalı Ali Harmana ait iş yerinde bayram nedeniyle işyerinin kapalı olması nedeniyle (Yangının meydana gelip sıçradığı alt kata giden müvekkil şirketin elektrik ana şalteri kapalıdır) elektrik olmadığı buna karşılık ... Dokuma yani davacı şirkette elektrik olduğu dikkate alındığında (Davacı tarafın elektrik tüketim kayıtlarından da açıkça anlaşıldığı üzere elektrik olduğu görülmektedir.) hayatın olağan akışı içerisinde ...’a ait firmanın kablolarında elektrik akımı yokken kısa devre sebebiyle davalı ...’a ait kablolarda arklanma olamayacağının görüldüğü, davacı tarafın sunmuş olduğu ve ayrıca celbi talep edilen elektrik tüketim bilgilerinde 22.07.2021 tarihinde saatlik olarak kWh cinsinden tüketimi gösteren kayıtlarda 20.07.2021 tarihinde 22.07.2021 tarihine ve ayrı ayrı saatlik olarak 0,2 - 0,4 kWh olarak tekrar eden tüketimin yangın çıkış tarihi olduğu düşünülen saatte olağandan farklı olarak 3 kWh olarak gözüktüğü ve davalı Ali Harmana ait firmada elektriklerin olmadığı gibi dosyadaki mübrez sigorta raporunda da "... dokumaya(Davacı) ait işyerinin elektrik kabloları ... Tekstil(davalı) işyeri tavan kısmındaki kablo tavası içerisinden geçtiği tespit edildiği " noktalarında toplanmakta olduğu, öncelikle kısaca tekrar vurgulanmasında yarar görülen husus her iki taraf yönünden olay günü elektrik ana şalterlerinin kapalı olduğu ve sistemde enerji bulunmadığına dair ileri sürülen beyanlar itiraza uğrayan kök raporda bölgede enerji dağıtımını üstlenen DOSAB sayaç kayıtlarına dayalı alınan tüketim verileri ve bunların mukayesesi yoluyla açıklığa kavuşturulduğu, bu konuda elde edilen ve raporda yazılı verilere göre teknik yönden tüketilen enerjinin düşük miktarda olması bayram nedeniyle çalışma olmadığını teyid eder nitelikte ise de bir diğer yönden her iki tarafa ait tesisat üzerinde düşük kullanımlı elektrik tüketiminin varlığını göstermekte olduğu, yine kök raporda izah olunmaya çalışıldığı üzere yangının meydana gelişi, başlangıç noktası ve yayılması itfaiye yangın uzmanı bilirkişi tarafından açıklanmakla alevlerin daha güçlü şekilde sirayet ettiği noktadan geçen kablolarda izolasyon delinmesi ile hasarın daha ağır olacağı değerlendirilmekte olduğu, dava konusu olayda temel ihtilaf noktaları kusur ve hasarın kaynağı ve miktarı konularında toplanmakla taraflarca ileri sürülen delil ve beyanlar incelenerek yapılan değerlendirmelerde değişiklik yapmayı gerektiren yeni bir veri bulunmadığı, çalışılmayan döneme ait zarara ilişkin itirazların; kök raporun ilgili bölümünde detaylı olarak açıklandığı, üretimin durduğu döneme ait maliyet hesaplaması yapılırken işçilik giderleri ile Genel Üretim Giderlerinden olan sabit giderler (kira, bekçi vb giderler) dikkate alınarak hesaplama yapılmış olup, bu hesaplamaya tekrar kira ve işçilik giderlerinin eklenmesi mükerrer hesaplamaya neden olacağını, iş bu sebeple üretimin durması nedeniyle yenibir maliyet hesaplaması yapılmasını gerektirecek bir durumun olmadığı, davacıya ait defter ve belgelerin incelenmeden rapor düzenlendiği iddiasında bulunulduğu, konuya ilişkin açıklamalar kök raporun “davacı defter ve belgelerinin incelenmesi:” bölümünde mevcut olup gereksiz teknik bilgilerlerle boğulmaması adına (işletmenin belirli bir tarihteki mali durumunu gösteren) mizan bilanço ve gelir tablosu verilerine raporda yer verilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdi ile taraf vekillerinin dilekçelerinde yazılı itirazlarının tek tek irdelenecek ve maddi hataların da giderilecek şekilde 2. Kez ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 04/07/2023 tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda; davalı yanca itiraz edilen yangın başlangıç noktası ve sebebine yönelik tüm itirazları ayrıntılı olarak yeniden değerledirmeye alınmış, daha önce yapılan itirazlarla ilgili fikri kısmen yada tamamen değiştirecek somut denetime elverişli olgu ve done tespit edilemediğinden, kök rapordaki kanaatin sübut olduğu belirtilmiş, gelinen bu noktada öncelikle teknik uzman mütaalası ile bilirkişi raporlarının ayrıntılandırılması gerekmekte olup, yangın olduktan sonra yangın mahalline 2. Sulh hukuk mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılmış, kanaatlerine göre yangının makinalarda oluşan elektrik arklanması neticesi başladığı belirlenmiş, bunun yanında teknik uzman mütalaası niteliğinde olan Elektrik Mühendisi ... tarafından yangın mahalli yeniden incelenmiş, 2. Sulh hukuk mahkemesince aldırılan bilirkişi raporuna paralel bir sonuca ulaşıldığı belirtilmiş, yine Yangın Uzmanı ... tarafından hazırlanan teknik uzman mütalaasında ise yangının tava içinden geçen elektrik kablolarında oluşan arklanma sonucu başladığına dair değerlendirime yapılmış, heyetçe yangın mahalli olan adrese keşfe gidildiği, yangınla ilgili itiraza konu olan yerler ayrıntılı şekilde incelenmiş, ancak; yangının üzerinden uzun zaman geçmesi ve yangın izlerinin yangın mahallinden tamamen kaldırılmasından dolayı, bilirkişi raporu, dosya üzerinden yapılan inceleme ve olay yerinde yaptığımız keşif neticesinde şekillendirilmiş, öncelikle yangın olaylarında yapılan incelemelerin tamamen yoruma kapalı net ve denetime açık olması gerektiği, bu inceleme yapılırken de yangında kişi veya kişilerin sorumlu veya kusurlu kabul edilmesi için yangının hangi noktadan nasıl çıktığı, yangının çıktığı o noktada taraflardan hangisinin araç ve ekipmanlarının yangın çıkartmaya daha elverişli olduğu, bunlarla ilgili yeterli araştırmanın yapılıp yapılmadığı, tutuşturma kaynaklarının hangisinden kaynaklandığına dair somut fiziki bulguların belirlenmesi gerekmekte olup, bir yangın çıkış bölgesinin incelenmesi ampirik verilere yani teoriden ziyade gerçek ölçüm, gözlem ya da doğrudan duyusal deneyime dayanan gerçek verilerden oluşan bilimsel yönteme dayalı olması gerektiği, bilimsel yöntem, yangın olayı soruşturması da dahil olmak üzere meşru bilimsel ve mühendislik süreçlerinin temelini oluşturan bir sorgulama ilkesi olduğu, yangın çıkış noktasındaki bilgilerin tanımlanması ve sorunun sistematik olarak araştırılması; gözlem ve deney yoluyla verilerin toplanması, verilerin analizi ve bir hipotezin formülasyonu, değerlendirilmesi ve test edilmesi ile mümkün kılınmakta, bu nedenle; ... tarafından kaleme alınan rapordaki tespit ve incelemelerin, yangın araştırma sistematiğine uymadığı, başka bir ifadeyle yangının tava içinden geçen kablodan başladığına dair tespit ettiği delillerin, bulunduğu konum ve yangın sonrası bıraktığı izler nedeniyle yangını başlatacak durumda olmadığı, dolayısıyla sayın bilirkişi tarafından yapılan tespitin yangının bir sebebi olmadığı, doğal bir sonucu olduğu değerlendirilmiş, bu itibarla; sayın davalı vekilince yapılan itirazlara, kök raporun ayrıntılı şekilde incelenmesi halinde, her noktasıyla yangının nerden ve nasıl başladığına dair bilimsel şekilde cevap verdiğinin görülebileceği, sonuç olarak; kök ve ek raporda geçen “Yangının 2 numaralı resim 1 numaralı bölge olarak işaretlenen alan içindeki tekstil makinalarında oluşan arklanma neticesi başladığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.” yönündeki değerlendirmenin sübut olduğu, yangının kaynağının davacı şirkete ait kablolarda meydana gelen kısa devre olduğu, yangın tarihinde davalı Ali Harmana ait iş yerinde bayram nedeniyle işyerinin kapalı olması nedeniyle (Yangının meydana gelip sıçradığı alt kata giden müvekkil şirketin elektrik ana şalteri kapalıdır) elektrik olmadığı, buna karşılık ... Dokuma yani davacı şirkette elektrik olduğu dikkate alındığında (Davacı tarafın elektrik tüketim kayıtlarından da açıkça anlaşıldığı üzere elektrik olduğu görülmektedir.) hayatın olağan akışı içerisinde ...’a ait firmanın kablolarında elektrik akımı yokken kısa devre sebebiyle davalı ...’a ait kablolarda arklanma olamayacağının görüldüğü, davacı tarafın sunmuş olduğu ve ayrıca celbi talep edilen elektrik tüketim bilgilerinde 22.07.2021 tarihinde saatlik olarak kWh cinsinden tüketimi gösteren kayıtlarda 20.07.2021 tarihinde 22.07.2021 tarihine ve ayrı ayrı saatlik olarak 0,2 - 0,4 kWh olarak tekrar eden tüketimin yangın çıkış tarihi olduğu düşünülen saatte olağandan farklı olarak 3 kWh olarak gözüktüğü ve davalı Ali Harmana ait firmada elektriklerin olmadığı gibi dosyadaki mübrez sigorta raporunda da "... dokumaya(Davacı) ait işyerinin elektrik kabloları ... Tekstil(davalı) işyeri tavan kısmındaki kablo tavası içerisinden geçtiği tespit edildiği " noktalarında toplanmakta olduğu, her iki taraf yönünden olay günü elektrik ana şalterlerinin kapalı olduğu ve sistemde enerji bulunmadığına dair ileri sürülen beyanlar itiraza uğrayan kök raporda bölgede enerji dağıtımını üstlenen DOSAB sayaç kayıtlarına dayalı alınan tüketim verileri ve bunların mukayesesi yoluyla açıklığa kavuşturulmuş, bu konuda elde edilen ve raporda yazılı verilere göre teknik yönden tüketilen enerjinin düşük miktarda olması bayram nedeniyle çalışma olmadığını teyid eder nitelikte ise de bir diğer yönden her iki tarafa ait tesisat üzerinde düşük kullanımlı elektrik tüketiminin varlığını göstermekte olup, yangının meydana gelişi, başlangıç noktası ve yayılması itfaiye yangın uzmanı bilirkişi tarafından açıklanmakla alevlerin daha güçlü şekilde sirayet ettiği noktadan geçen kablolarda izolasyon delinmesi ile hasarın daha ağır olacağı değerlendirilmekte, dava konusu olayda temel ihtilaf noktaları kusur ve hasarın kaynağı ve miktarı konularında toplanmakla taraflarca ileri sürülen delil ve beyanlar incelenerek yapılan değerlendirmelerde değişiklik yapmayı gerektiren yeni bir veri bulunmadığı görülmüş, bu nedenle gereksiz tekrarın önlenmesi bakımından kök raporda yazılı hususlar ek rapora aktarılmaksızın daha önceki tespit ve değerlendirmelere dair görüş ve kanaat muhafaza edilmekte olduğu, davacı vekilinin 31.01.2022 tarihli dava dilekçesinde 20.07.2021 ile 31.07.2021 tarihleri arasında iş/üretim kaybından bahsetmesi ve talebinin bu yönde olmasından dolayı, ilgili hesaplamalar 20.07.2021 ile 31.07.2021 tarihleri arasında yapıldığı; 20.07.2021 ile 24.07.2021 tarihleri arası Kurban bayramı olmasından dolayı, 25.07.2021 Pazar günü olmasından dolayı resmi tatiller çıkarılarak hesaplama yapıldığı; 06.01.2023 tarihli kök raporda da beyan ettikleri üzere; "...Yerinde yapılan incelemede davacı firmada Vamatex, Picanol ve Somet markalarında hepsi armürlü olacak şekilde toplam 61 adet dokuma tezgahı olduğu ve davaya konu yangın neticesinde yanarak kullanılamaz hale gelen 4 adet makine olduğu; ..." tespit edilmekle birlikte, devamında hesaplamada 57 adet makine üzerinden sehven yapılan hesaplama hatası ile eksik makine üzerinden hesaplama yapılmış, ayrıca, 06.01.2023 tarihli kök raporda da beyan ettikleri üzere; "...Tekstildeki dokuma makinelerinin çalışma randımanları iplik kopuşları,…vb bir çok sebepten dolayı duruşlardan dolayı hiçbir zaman %100 randıman ile çalışmamakta olup; ortalama %90-95 randıman aralığında çalışmakta olduğu, bu bilgiler ışığında ortalama çalışılan ürünlerin ortalama sıklığının 27 sıklık, ortalama %92,5 randıman olarak alınacağı ..." tespit edilmekle birlikte, devamında hesaplamada randıman %90 üzerinden sehven yapılan hesaplama hatası ile eksik randıman üzerinden hesaplama yapılmış bulunmakta olduğu, kök raporda detaylandırılan tespitleri ışığında 65 adet makine ve %92,5 randıman üzerinden hesaplanması gerekmekte olduğu; 65 adet makinenin 1 vardiya 8 saatlik çalışması ile 97.620,80 metre, toplam 29.286,24 $ olduğu, üretimin durduğu döneme ait maliyet hesaplaması yapılırken işçilik giderleri ile Genel Üretim Giderlerinden olan sabit giderler (kira, bekçi vb giderler) dikkate alınarak hesaplama yapılmış olup, bu hesaplamaya tekrar kira ve işçilik giderlerinin eklenmesi mükerrer hesaplamaya neden olacağı, iş bu sebeple üretimin durması nedeniyle yenibir maliyet hesaplaması yapılmasını gerektirecek bir durumun olmadığı, davacıya ait defter ve belgelerin incelemeden rapor düzenlendiği iddiasında bulunulduğu, konuya ilişkin açıklamalar kök raporda davacı defter ve belgelerinin incelenmesi bölümünde mevcut olup gereksiz teknik bilgilerlerle boğulmaması adına (işletmenin belirli bir tarihteki mali durumunu gösteren) mizan bilanço ve gelir tablosu verilerine raporda yer verilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı ...'a ait Demirtaş Dumlupınar OSB Mah. Fesleğen Sk. No:5 Osmangazi/BURSA adresindeki işyerinde 22.07.2021 tarihi saat 10:51 sıralarında yangın meydana geldiği, ilgili yangının davalı ...'a komşu işyeri olan ve yine Demirtaş Dumlupınar OSB Mah. Fesleğen Sk. No:5 Osmangazi/BURSA adresinde bulunan davacıya ait işyerine sirayet ettiği, meydana gelen yangından dolayı davacı tarafından işletilen tekstil fabrikasında ciddi miktarda hasar oluştuğu ve yangın olayının akabinde davalı ...'ın, davacı aleyhine Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/61 D.İş sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunduğu, herhangi bir kasıt unsuru bulunmayan yangın olayının ... Tekstil Dokuma Makineleri elektrik sistemindeki meydana gelen arklanmadan kaynaklandığı, toplam maliyetin tespit tarihi itibariyle toplam 1.194.771,10 TL (KDV dahil) civarı olabileceği yönünde mütalaa edilmektedir.“ denilerek işletmede meydana gelen toplam maddi zararın elektrik malzemelerinde meydana gelen zarar 175.678,79.-TL, İnşaat malzeme ve işçilik zararı 35.668,00.-TL, Makine ve ekipmanlarda meydana gelen zarar 379.000,00.-TL, Tekstil işleri ve ekipmanlarında meydana gelen zarar 604.424,31.-TL olmak üzere toplam 1.194.771,10.-TL olarak hesaplandığı, eldeki davada dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporuna göre de dava konusu uyuşmazlığa dair yangının çıkış nedeni ile varsa taraflara atfı kabil kusur oranları ve hasar bedeli yönünden yapılan tespit ve değerlendirmelere ilişkin olarak yangın olaylarında görev alan İtfaiye kurumu mensuplarının ifa ettikleri meslek gereği sahip oldukları eğitim, donanım ve tecrübe birikimi göz önüne alındığında gerek yangının başlangıç noktası ve nedeni, gerekse yangının kimin hakimiyet ve sorumluluk alanında kaldığı konularında yaptığı tespit ve değerlendirmelerin dayanaklarını somut ve denetime açık verilerden alması kaydıyla bu tip ihtilafların çözümünde öncelikle yol gösterici nitelikte olduğu, dava konusu olayda heyet üyesi itfaiye bilirkişisince rapor kapsamında yapılan inceleme ve analizler öncelikle dikkate alınmak suretiyle görüş ve kanaat oluşturulması yoluna gidilirken aynı zamanda taraflarca dosya sunulan delil niteliğinde her türlü belge incelenerek itfaiye bilirkişi incelemesi yangının başladığı yerin en fazla hasarın olduğu yerdir genel prensibinden hareketle olay yeri görselleri ve diğer deliller incelenmek suretiyle yangının elektriksel kaynaklı olduğu ve başlangıç noktasının 2 numaralı resim 1 numaralı bölge olarak işaretlenen alan içindeki tekstil makinalarında oluşan arklanma neticesi başladığı yönünde olduğu, tanımlanan alanın ...-... Tekstile ait dokuma makinelerinin bulunduğu ( keşif/ sırasında hasarlı makineler kaldırılmış olup yerde yanık izleri mevcuttur.) eş söyleyişle davalı tekstil firmasının hakimiyet ve sorumluluk alanında kalan bölgeye tekabül etmekte olup, ihtilafın bir diğer uyuşmazlık noktası bayram tatili nedeniyle her iki işletmede ana şalterin inik ve enerjinin kesik olduğuna dair iddialar incelenmekle DOSAB yönetiminden alınan ve dayanağını taraflara ait sayaç kayıtlarından alan tüketim verileriyle sabit olan hususun tatil günlerinde her iki tarafa da ait iç tesisat ve kablolar üzerinde elektrik enerjisinin mevcut olduğu, tüketim kayıtları üzerinden yapılan kontrol ve mukayese sonucu ... Tekstil firma sayacında 19/07/2021- 22/07/2021 tarihleri arası tatil günlerinde okunan düşük tüketim miktarı ... Tekstile oranla göreceli bir fazlalık gösterdiği, örneğin yangının meydana geldiği 22/07/2021 günü esas alındığında ... Tekstile ait sayaç üzerinden harcanan maximum- minumum tüketim aralığı 0,2-3 Kw arası (ortalaması 0,56 Kw) okunurken, ...'a ait işletmede 1,92-7,52 Kw (ortalama 6,24 kW ) arası değişim gösterdiği tespit olunmuş, ortalama tüketimlerde oransal fark 6,24/0,56— 11,14 kat olarak göze çarpmakta olup, davacı ... Dokuma Kumaş Tekstil San. Ve Tic. Ltd Şti.'ne ait bölümde oluşan elektrik tesisatı hasarı sonrası yenilenen kablo ve şalt malzemeleri için düzenlenmiş dosyada mevcut 01/09/2021 tarih ve GİB2021000000036 nolu faturanın 8 kalemden oluşan ve KDV dahil 167.431,85.-TL'na tekabül eden fatura kapsamında yer alan elektrik kabloları ve şalt malzemeleri olup davacıya ait işyerinde oluşan hasarla örtüştüğü değerlendirilmiş, Elektrik tesisatı yapım ve onarım bedeline ilişkin talebin kabulü ile, 167.431,85 TL'nin davalı ...'dan 22/07/2021 olay tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta AŞ'den 15/12/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, Yoksun kalınan kâr talebi ile ilgili olarak; davacı çıkan yangında kusurlu ve sorumlu olduğundan, sigorta şirketinin davaya konu somut olayda herhangi bir sorumluluğu kalmadığı anlaşıldığından davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı açılan davanın reddine, davalı ...'a karşı açılan davanın kabulü ile, 29.286,24 USD'nin 16/10/2021 olay tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalı ...'dan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Elektrik tesisatı yapım ve onarım bedeline ilişkin talebin KABULÜ ile, 167.431,85 TL'nin davalı ...'dan 22/07/2021 olay tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta AŞ'den 15/12/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE,
2-Yoksun kalınan kâr talebi ile ilgili olarak;
a-Davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı açılan davanın REDDİNE,
b-Davalı ...'a karşı açılan davanın KABULÜ ile, 29.286,24 USD'nin 16/10/2021 olay tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalı ...'dan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 38.184,53.-TL nispi harçtan peşin alınan 80,70.-TL peşin harç ile 15.992,00.-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 22.111,83.-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş'den müteselsilen tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş bu tutarın 6.624,71.-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-7155 Saylı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş'den müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 84.258,45.-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş'den müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş bu tutarın 26.789,10.-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 24.462,75.-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş'den müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş bu tutarın 7.329,04.-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davacı tarafa VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı ... ve dava ihbar olunan ... ... Tekstil LTD ŞTİ vekilinin yüzünde, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/10/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ.
80,70 TL BVH.
80,70 TL PH.
15.992,00.-TL ISLAH HARCI
7.500,00.-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
571,90.-TL KEŞİF HARCI
237,45.-TL TEBLİGAT POSTA MASRAFI
TOPLAM : 24.462,75.-TL