T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2022/1208
KARAR NO: 2023/193
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16179-71485-53052] UETS
DAVALI: ... - ...
...
VEKİLİ: Av. ... - [16681-86267-43934] UETS
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 30/11/2022
KARAR TARİHİ: 23/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; Türkiye Ekonomi Bankası, Bursa Cumhuriyet Caddesi Şubesi, 26/07/2022 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Gıda A.Ş. olan 69734.. Seri Numaralı Lehtarının müvekkili olduğu çekin müvekkilin rızası dışında elinden çıktığını. Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2022/736 Esas Nolu dosyasında çek iptali için dava açıldığını, duruşma günü ilan süreleri dolduktan sonra, duruşma esnasında davaya konu çek aslının ... elinde olduğu belirtilerek davanın reddi ile ödeme yasağının kaldırılmasına ilişkin müdahale talebinde bulunulduğunu. Bunun üzerine Mahkeme davaya konu çeki elinde bulunduran ... olduğunun tespiti ile çek istirdadı davası açmak ve dava açtığına dair belgeleri mahkemeye ibraz etmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verildiğini. Verilen süre zarfı içinde davanın açılmasının zaruretinin doğduğunu. Müvekkilinin kesinlikle yetkili hamil ve lehtar sıfatıyla çek arkasında teslim cirosunun bulunmadığını. Yetkili hamilin müvekkili olduğunu. Müvekkilinin cirosu olmasızın rızası dışında elinden çıktığını. Davalı tarafın müvekkilinin cirosu olmaksızın çeki zilyedine aldığını ve kendi cirosunu attığını. Daha sonra çalıntı çek ile bankaya ibraz edemeyeceğini gördüğünü ve kendi cirosunu iptal ettiğini. Bu nedenle davanın kabulü ile dava konusu edilen Türkiye Ekonomi Bankası, Bursa Cumhuriyet Caddesi Şubesi, 26/07/2022 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Gıda A.Ş. olan 69734.. Seri Numaralı Lehtarı ... - ..., çekin elinde olduğunu iddia eden davalıdan istirdadına ve müvekkile iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı ... Gıda A.Ş.'nin fabrika binasına çeşitli otomatik kapı, demir kapı ve alüminyum kapı imalatı ve montajı yaptığını. Müvekkilinin ... Gıda ile iş bağlantısını yaptığını, ancak resmi olarak teklif verme ve faturalandırma işlemlerinin ... Otomatik Kapı Sistemleri üzerinden yapıldığını. Yapılan işe dair malzeme alımlarının müvekkili tarafından yapıldığını ancak ...- ... Otomatik Kapı Sistemleri adına faturalandırıldığını. Malzemelere ilişkin faturalar ile bunlara ilişkin ödemelerin müvekkilinin eşine ait kredi kartından yapıldığını. Yine taşeronlara ... tarafından iş verildiğini ve ödemelerin müvekkilinin eşine ait hesaptan yapıldığını. Yapılan iş neticesinden son kalan bakiye için; Türkiye Ekonomi Bankası, Bursa Cumhuriyet Caddesi Şubesi, 22/06/2022 keşide tarihli, 47.600,00 TL bedelli Keşidecisi ... Gıda A.Ş. olan 6973450 Seri Numaralı çek ile Türkiye Ekonomi Bankası, Bursa Cumhuriyet Caddesi Şubesi, 26/07/2022 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Gıda A.Ş. olan 69734.. Seri Numaralı çek ... Gıda A.Ş. yetkilisi tarafından müvekkili ...'na elden teslim edildiğini. Müvekkili ile davacı arasında yapılan işe ilişkin dava konusu çekin müvekkiline ait olacağının kararlaştırıldığını. Ancak müvekkilinin çeki aldığı tarihte tahsil etmesi için ciro bulunması gerektiğini bilmediğini bunu sonradan öğrendiğini. Çekin ödeme günü yaklaştığında çeki cirolatmak için davacıya başvurduğunda ise, davacının kötü niyetle çeki cirolamaktan kaçındığını ve sonrasında çek iptali davası açarak müvekkilini zarara uğratmayı amaçladığını. Bu nedenle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava davacının lehtarı olduğunu iddia ettiği çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiası ile davalıdan istirdatı talebine ilişkindir.
Davacı istirdat davasında çekin elinden rızası dışında çıktığını ispat etmesi gerektiği gibi ayrıca çeki elinde bulunduranın da kötü niyetli iktisabını ispatlamalıdır. Fakat davacının bu yöndeki iddiaları soyut iddialar olarak kalmıştır. Davaya konu çek, keşideci tarafından "... Otomatik Kapı Sistemleri" lehdar gösterilmek suretiyle kesilmiş bir çektir. Lehdar gerçek yahut tüzel kişi olmalıdır. ... otomatik kapı sistemlerinin bir tüzel kişiliği bulunmadığından, lehdar hanesine yazılan bu yazı yok kabul edilmeli ve çekte lehdar zorunlu unsur olmadığından çek hamiline çek olarak kabul edilmelidir.
Davalı tarafından dosyaya sunulan evraklardan anlaşıldığı üzere davacı aslında çeke hiçbir zaman hamil olmamış, çeki zilyetliğinde bulundurmamıştır. Davacının ileri sürdüğü çekin kendisi tarafından ciro edilmediği hususu da bu sebeple itibar edilebilir değildir. Çekin hamiline çek olduğu gözetildiğinde ilk cironun da davacı tarafından yapılmasının önemi bulunmamaktadır. Davacının çeki zilyetliğine alıp hamil olduğu ve çekin rızası dışında elinden çıktığı hususu hiçbir evrak yahut belge ile ispatlanabilmiş değildir. Davacı ile davalının ortak iş yapmaları sebebiyle ilgili çek davalıya verilmiştir. Bu husus sunulan belge ile sabit kabul edilmiştir. Dolayısıyla davacının çeki zilyetliğine hiç almadığı ve dahi elinden rızası dışında çıkmadığı hususu mahkememiz nezdinde soyut beyanlar dışında başkaca bir delil ile ispatlanamadığından, çek istirdatı davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Yine davacı davaya konu çekin bedeli 50.000,00 TL olmasına rağmen davasını 5.000,00 TL tutarlı olarak göstermiş ve harcı da bu bedel üzerinden yatırmıştır. Çek istirdatı davalarında dava değeri çek bedeli olarak kabul edilir. Davacı tarafından bu hususun aksinin belirtilmiş olması ve harcın eksik yatırılması dava değerini etkilemez. Bu husus gerekçe yazım aşamasında farkedilmiş olduğundan ve dava reddedildiğinden harcın tamamlatılmasına gerek bulunmadığından yalnızca değinilmekle yetinilmiştir. Fakat vekalet ücreti yönünden 50.000,00 TL üzerinden değerlendirme yapmak gerekmiş ve dava değeri olan 50.000,00 TL üzerinden vekalet ücreti hesaplanmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın peşin alınan 85,39-TL harçtan mahsubu ile bakiye 94,51-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı. 23/02/2023
İş bu kararın gerekçesi 23/02/2023 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı